Amerika Birleşik Devletleri - Vikipedi

Amerika Birleşik Devletleri - Vikipedi
İçeriğe atla
Vikipedi, özgür ansiklopedi
"ABD" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için
ABD (anlam ayrımı)
sayfasına bakınız.
Amerika Birleşik Devletleri
United States of America
İngilizce
Bayrak
Arma
Slogan
In God We Trust
"Tanrı'ya Güveniriz"
Millî marş
The Star-Spangled Banner
"Yıldız Bezeli Sancak"
Devlet mührü
Dünya'daki konumu
Anakara ve
bağlı toprakların
haritası.
Başkent
Washington, DC
38°53′K
77°01′B
 / 
38.883°K 77.017°B
 /
38.883; -77.017
En büyük şehir
New York
40°43′K
74°00′B
 / 
40.717°K 74.000°B
 /
40.717; -74.000
Resmî dil(ler)
İngilizce
Etnik gruplar
(2020)
Beyaz
(%61,6)
Siyah
(%12,4)
Asyalı
(%6)
Çok ırklı
(%10,2)
Yerli
(%1,1)
Pasifik Adalı Amerikalılar
(%0,2)
Diğer (%8,4)
Dinler
(2023)
67%
Hristiyanlık
33%
Protestanlık
22%
Katoliklik
11%
diğer mezhepler
1%
Mormonluk
22%
Dinsizlik
2%
Yahudilik
6% diğer dinler
3% cevap vermedi
Demonim
Amerikalı veya Amerikan
Hükûmet
Federal
başkanlık sistemli
anayasal cumhuriyet
Başkan
Donald Trump
Başkan yardımcısı
JD Vance
Temsilciler Meclisi başkanı
Mike Johnson
Başyargıç
John Roberts
Yasama organı
Kongre
Üst meclis
Senato
Alt meclis
Temsilciler Meclisi
Büyük Britanya
'dan
bağımsızlık
Bağımsızlık bildirisi
4 Temmuz 1776
Konfederasyon
1 Mart 1781
Paris Antlaşması
3 Eylül 1783
Mevcut anayasa
21 Haziran 1788
Haklar Bildirisi
25 Eylül 1789
Son genişleme
24 Mart 1976
Yüzölçümü
• Toplam
9.525.067 km
.)
• Kara
9.147.593 km
• Su
377.424 km
• Su (%)
6,97
Nüfus
• 2024 tahminî
340,110,988
• 2020 sayımı
331,449,281
.)
• Yoğunluk
33,6/km
180
.)
GSYİH
SAGP
2025 tahminî
• Toplam
$30.616 trilyon
.)
• Kişi başına
$89,599
10
.)
GSYİH
(nominal)
2025 tahminî
• Toplam
$30.616 trilyon
.)
• Kişi başına
$89,599
.)
Gini
(2024)
41.8
orta
İGE
(2023)
0.938
çok yüksek
17.
Para birimi
Amerikan doları
($, USD)
Zaman dilimi
UTC
-4 ilâ -12, +10, +11
• Yaz (
YSU
UTC
-4 ilâ -10
Şebeke gerilimi
120
-60
Hz
Trafik akışı
sağ
Telefon kodu
+1
ISO 3166 kodu
US
İnternet alan adı
.us
Resmî site
USA.gov
İngilizce 32 eyalette, İngilizce ile birlikte
Hawaii dili
Hawaii'de ve İngilizce ile birlikte
20 yerel dil
Alaska'da resmî dil olarak tanınmaktadır.
Algonkin
Çeroki
ve
Siyu
dilleri ülke genelindeki yerli kontrolündeki topraklarda resmî dil olarak tanınmaktadır. Bunlarla birlikte
Fransızca
Maine'de resmî dil olarak tanınmakta olup Louisiana'da resmiyette tanınmasa da fiili eyalet dili olarak kullanılmaktadır.
İspanyolca
ise New Mexico'da özel dil statüsüne sahiptir.
Amerika Birleşik Devletleri
ABD
),
daha yaygın kullanılan adıyla
Amerika
veya
Birleşik Devletler
Kuzey Amerika
kıtasında
Kanada
ve
Meksika
arasında bulunan bir ülkedir.
50 eyaletin birleşiminden meydana gelen federal anayasal bir cumhuriyet ile yönetilir. Bir
federal bölgeye
sahiptir ve 9,8 milyon
km
(3,8 milyon
sq mi
yüz ölçümü
ile dünyanın karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü
en büyük ülkesi
ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de
en kalabalık
üçüncü ülkesidir. Ülkenin başkenti aynı zamanda federal bölgesi olan
Washington, DC
olup en kalabalık şehri ise
New York
'tur.
Paleo-Kızılderililer
, en az 12 bin yıl önce
Sibirya
üzerinden
Kuzey Amerika
ana karasına göç ettiler ve
16. yüzyıla
gelindiğinde ise
Amerikan kolonileri
ile karşı karşıya kaldılar. Birleşik Devletler,
Doğu Kıyısı
boyunca kurulan
On Üç Koloni
ittifakından doğdu.
Büyük Britanya
ile
vergilendirme ve temsil edilme konusundaki anlaşmazlıklar
, bağımsızlığı sağlayan
Amerikan Bağımsızlık Savaşı
'na (1775-1783) yol açtı. 18. yüzyılın sonlarında ABD,
Kuzey Amerika
'da hızlı bir şekilde genişlemeye başladı. Ülke;
savaşlar
Yerli Amerikalıların yerlerinden edilmesi
ve yeni eyaletlerin federasyona kabulü gibi yollarla kademeli olarak yeni bölgeler elde etti. 1848'de Birleşik Devletler, kıtanın bir ucundan diğer ucuna kadar yayılmış hâldeydi.
Güney eyaletlerinde
19. yüzyılın ikinci yarısına kadar
köleliğin
yasal olması,
Amerikan İç Savaşı
'na zemin hazırladı ve kölelik tüm ülkede
yasaklandı
İspanyol-Amerikan Savaşı
(1898) ve
I. Dünya Savaşı
(1914-1918), ABD'nin dünya gücü olacağının sinyallerini verdi ve
II. Dünya Savaşı
'nda (1939-1945) ise bunu gerçekleştirdi.
Soğuk Savaş
sırasında (1947-1991) Amerika Birleşik Devletleri ve
Sovyetler Birliği
çeşitli rekabetlere katıldı, ancak doğrudan askerî çatışma olmadı. Bu yarışlar sırasında ABD,
Ay
'a ilk insanları indiren
1969 uzay uçuşuyla
(Apollo 11) birlikte, öncesinde epey gerisinde kaldığı Sovyetler Birliği'ne karşı
Uzay Yarışı
'nda önemli bir üstünlük elde etti. 1991'de
Sovyetler Birliği'nin dağılması
sonrası Soğuk Savaş sona erdi. Bu durum, ABD'yi dünyada tek
süper güç
yaptı.
Amerika Birleşik Devletleri, bir
federal cumhuriyettir
ve
çift meclisli
bir
yasama
sistemi ile birlikte üç ayrı hükûmet departmanından oluşan bir
temsilî demokrasidir
Dünya Bankası
Uluslararası Para Fonu
(IMF),
Amerikan Devletleri Örgütü
(OAS),
NATO
gibi uluslararası kuruluşların kurucu üyesi ve
Birleşmiş Milletler
ile
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin
daimî üyesidir. Ayrıca ABD; uluslararası
ekonomik özgürlük
, düşük
hükûmet
yolsuzluğu
yaşam kalitesi
ve yüksek eğitim kalitesi ölçütlerinde üst sıralarda yer almaktadır. Gelir ve servet eşitsizliği öne sürülerek eleştirilmesine rağmen Amerika Birleşik Devletleri,
sosyoekonomik
performans ölçümlerinde her defasında üst sıralarda yer almaya devam etmiştir.
Irksal ve etnik
açıdan dünyanın en çeşitli toplumlarından birine sahiptir ve ülkenin bu nüfusu, yüzyıllar süren
göçler
ile şekillenmiştir.
ABD,
gelişmiş bir ülke
olup, dünyadaki toplam
GSYİH
'nin yaklaşık dörtte birine sahiptir ve
nominal açıdan dünyanın en büyük ekonomisidir
. Ülke aynı zamanda
dünyanın en büyük ithalatçısı
ve
ikinci en büyük ihracatçısı
konumundadır. Nüfusu dünya nüfusunun sadece %4,2'sine tekabül etmesine rağmen ABD, dünyadaki toplam
servetin
%29,4'üne sahiptir. ABD,
küresel savunma harcamalarının
üçte birini oluşturur ve askerî alanda en güçlü ülke olarak tanımlanır.
Etimoloji
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika kıtasının adını İtalyan gezgin
Amerigo Vespucci
'den aldığına inanılıyor.
12
Amerika
' adının bilinen ilk kullanımı, 1507 yılında Alman haritacı
Martin Waldseemüller
tarafından hazırlanan bir dünya haritasında yer alır.
Waldseemüller Haritasında
Amerigo Vespucci
'nin onuruna, günümüzde
Güney Amerika
olarak kabul edilen yerin adı büyük harflerle gösteriliyor. İtalyan kâşif Vespucci,
Karayip Adaları
'nın Asya'nın doğu sınırını temsil etmediğini ve daha önce bilinmeyen bir kara kütlesinin parçası olduğunu öne süren ilk kişiydi. 1538'de Flaman haritacı
Gerardus Mercator
, kendi dünya haritasında "Amerika" adını tüm
Batı Yarımküre
'ye uygulayarak kullandı.
"Amerika Birleşik Devletleri" ifadesinin ilk belgesel kanıtı,
Stephen Moylan
tarafından
George Washington
'un yaveri
Joseph Reed
'e yazılan 2 Ocak 1776 tarihli mektuptan kalmadır. Moylan,
devrimci savaş
çabalarında yardım aramak amacıyla 'Amerika Birleşik Devletleri'nden İspanya'ya tam ve geniş yetkilerle' gitme arzusunu dile getirdi. "Amerika Birleşik Devletleri" ifadesinin bilinen ilk yayını, 6 Nisan 1776'da
Williamsburg
Virginia
'daki "The Virginia Gazette" gazetesindeki anonim bir makaleydi.
John Dickinson
tarafından hazırlanan ve 17 Haziran 1776'da tamamlanan
Konfederasyon Maddelerinin
ikinci taslağı, "konfederasyonun adının 'Amerika Birleşik Devletleri' olacağını" bildiriyordu. 1777 yılı sonunda onaylanmak üzere eyaletlere gönderilen Maddelerin son hali, "Konfederasyonun başvuru şekli 'Amerika Birleşik Devletleri' olacaktır" cümlesini içeriyordu. Haziran 1776'da Thomas Jefferson,
Bağımsızlık Bildirgesi
'nin orijinal kaba taslağının başlığında 'Amerika Birleşik Devletleri' ifadesini büyük harflerle yazdı. Belgenin bu taslağı 21 Haziran 1776'ya kadar ortaya çıkmadı ve Dickinson'ın 17 Haziran 1776'da Taslak'ta Konfederasyon Maddeleri'ni kullanmasından önce mi yoksa sonra mı yazıldığı bilinmiyor.
"United States" kısa biçimi de standarttır. Diğer yaygın biçimler 'U.S.', 'USA' ve 'America'dır. Konuşma dilinde kullanılan isimler 'U.S. of A.' ve şiirsel ya da tarihî bağlamlarda 'Columbia' şeklindedir.
Amerikan şiirinde
ve 18. yüzyılın sonlarına ait şarkılarda popüler bir isim olan "Columbia", kökenini
Kristof Kolomb
'dan alır. Hem 'Columbus' hem de 'Columbia',
Columbus, Ohio
Columbia, South Carolina
ve
District of Columbia
dâhil olmak üzere ABD yer adlarında sıklıkla görülür.
Batı Yarımküre
'deki yerler ve kurumlar,
Colón, Panama
Kolombiya
ülkesi,
Columbia Nehri
ve
Columbia Üniversitesi
dâhil olmak üzere iki adı taşır.
Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı '
Amerikalı
' olarak adlandırılır. "Amerika Birleşik Devletleri", "Amerika" ve "ABD" ülkeye bir sıfat olarak atıfta bulunur ("Amerikan değerleri", "ABD kuvvetleri"). İngilizcedeki 'American' kelimesi, genellikle yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ile ilgili konulara atıfta bulunur.
Tarih
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri tarihi
Yerli halklar ve Kolomb öncesi tarih
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika yerlileri
Anasaziler
tarafından MS 1190 ve 1260 yılları arasında inşa edilen
Cliff Palace
Kuzey Amerika
'nın ilk sakinlerinin en az 12.000 yıl önce
Bering Köprüsü
üzerinden Sibirya'dan göç yoluyla geldikleri genel olarak kabul edilmektedir, ancak bazı kanıtlar daha erken bir yerleşimi işaret etmektedir. ilk sakinlerinin en az 12.000 yıl önce
Bering Köprüsü
yoluyla
Sibirya
'dan göçle geldikleri genel olarak kabul edilmiştir; ancak, bazı kanıtlar daha da erken bir yerleşim tarihini göstermektedir.
13
14
15
MÖ 11.000 yılı civarında ortaya çıkan
Clovis kültürünün
, Amerika kıtasındaki insan yerleşiminin ilk dalgasını temsil ettiğine inanılmaktadır.
16
17
Bu, muhtemelen Kuzey Amerika'ya gerçekleşen üç büyük göç dalgasının ilkiydi; daha sonraki dalgalarla günümüz
Atabaskların
Aleutların
ve
Eskimoların
ataları bölgeye ulaştı.
18
Zamanla, Kuzey Amerika'daki yerli kültürler giderek daha karmaşık hale geldi ve bazıları, güneydoğudaki
Kolomb öncesi
Mississippi kültürü
gibi gelişmiş tarım, mimari ve toplumsal yapılara sahip uygarlıklara dönüştü.
19
Kahokya
, günümüz Amerika Birleşik Devletleri sınırları içindeki en büyük ve en karmaşık
Kolomb öncesi
arkeolojik
sit alanıdır.
20
Four Corners bölgesinde, Atasal Pueblo halkları (eski adıyla
Anasazi
) yüzyıllar boyunca tarımsal bilgi birikimleriyle gelişmiş bir kültür oluşturdu.
21
Güney Büyük Göller bölgesinde bulunan
İrokua Konfederasyonu
, muhtemelen 12. ve 15. yüzyıllar arasında bir dönemde kuruldu
22
Atlantik kıyısı boyunca, avcılık, tuzak kurma ve sınırlı tarım yapan başlıca yerli gruplar
Algonkin halklarıydı
Avrupalıların Kuzey Amerika'ya ulaştığı dönemde yerli nüfusu tahmin etmek zordur.
23
24
Smithsonian Enstitüsü
'nden Douglas H. Ubelaker, güney Atlantik eyaletlerinde 92.916, Körfez eyaletlerinde 473.616 nüfus olduğunu tahmin ediyor,
25
ancak çoğu akademisyen bu rakamı çok düşük olarak görüyor.
23
Antropolog
Henry F. Dobyns, Meksika Körfezi kıyılarında yaklaşık 1,1 milyon insanın,
Florida
ile
Massachusetts
arasında yaşayan 2,2 milyon kişinin,
Mississippi Vadisi
ve kollarında 5,2 milyon kişinin ve
Florida
Yarımadasında yaklaşık 700.000 kişinin yaşadığını öne sürerek, nüfusun çok daha fazla olduğuna inanıyordu.
23
24
1492'de Avrupalıların
Amerika
kıtasıyla temas kurmasının ardından
İspanyollar
Portekizliler
Fransızlar
ve
İngilizler
, buradaki yerli halkların aleyhine toprak sahibi oldular. Avrupalılar, Amerika'daki topraklarını genişlettikten sonra başta İngiltere olmak üzere çeşitli ülkelerden gelen göçmenleri bu bölgelere yerleştirerek
koloniler
kurdular.
26
Avrupalı yerleşimleri
değiştir
kaynağı değiştir
New England
kıyılarının
Vikingler
tarafından çok erken dönemlerde kolonize edildiği iddiası tartışmalıdır. Avrupalıların Amerika Birleşik Devletleri'ne ilk belgelenmiş varışları, 1513'te
Florida
'ya ilk seferini yapan
Juan Ponce de León
gibi İspanyol
konkistadorlar
tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha önce,
Christopher Columbus
, 1493 yolculuğunda
Porto Riko
'ya inmişti ve
San Juan
, on yıl sonra İspanyollar tarafından kolonize edildi.
27
İspanyollar, Florida'da genellikle ülkenin en eski şehri olarak kabul edilen
Saint Augustine
'i,
New Mexico
'da ise Santa Fe'yi kurdular.
28
Fransızlar, özellikle
New Orleans
olmak üzere
Mississippi Nehri
boyunca kendi yerleşimlerini kurdular.
29
Kuzey Amerika
'nın doğu kıyısının İngilizler tarafından başarılı şekilde kolonileştirilmesi, 1607'de
Jamestown
'daki
Virginia Kolonisi
ve 1620'de
Plymouth
'ta kurulan
Pilgrimler
yerleşimiyle başladı.
30
31
Kıtanın ilk seçilmiş yasama meclisi, Virginia'nın Burgesses Evi, 1619'da kuruldu.
Mayflower Sözleşmesi
ve Connecticut'ın Temel Emirleri gibi belgeler, Amerikan kolonilerinde gelişecek olan temsili özyönetim ve anayasacılık için emsaller oluşturdu.
32
33
Birçok yerleşimci,
din özgürlüğü
için gelen
muhalif Hristiyanlardı
. 1784'te Ruslar,
Alaska
'da
Three Saints Koyu
'nda bir yerleşim kuran ilk Avrupalılardı. Rus kolonizasyonu bir zamanlar bugünkü Alaska eyaletinin çoğunu kapsıyordu.
Kolonizasyonun ilk zamanlarında, birçok Avrupalı yerleşimci yiyecek kıtlığına, hastalığa ve Yerli Amerikalıların saldırılarına maruz kaldı. Yerli Amerikalılar da komşu kabileler ve Avrupalı yerleşimcilerle sık sık savaş halindeydi. Ancak birçok durumda, yerliler ve yerleşimciler birbirlerine bağımlı hale geldi. Yerleşimciler yiyecek ve hayvan eti, yerliler ise silahlar, aletler ve diğer Avrupa malları karşılığında
ticaret yaptı
34
Yerliler birçok yerleşimciye mısır, fasulye ve diğer gıda maddelerini yetiştirmeyi öğretti. Avrupalı misyonerler ve diğerleri, Yerli Amerikalıları "uygarlaştırmanın" önemli olduğunu hissettiler ve onları Avrupa tarım uygulamalarını ve yaşam tarzlarını benimsemeye çağırdılar.
35
36
Ancak, Kuzey Amerika'da artan Avrupa kolonizasyonu ile Yerli Amerikalılar
yerlerinden edildi ve sıklıkla öldürüldü
37
Amerika'nın yerli nüfusu, Avrupa'nın gelişinden sonra çeşitli nedenlerle başta
çiçek hastalığı
ve
kızamık
gibi hastalıklar olmak üzere azaldı.
38
39
40
41
42
Avrupalı yerleşimciler ayrıca
Atlas Okyanusu'ndaki köle ticareti
yoluyla Afrikalı kölelerin Kolonik Amerika'ya kaçakçılığına başladı.
43
Tropikal hastalıkların daha düşük
prevalansı
ve daha iyi tedavi nedeniyle, kölelerin Kuzey Amerika'da Güney Amerika'dan çok daha yüksek bir yaşam beklentisi vardı ve bu da sayılarında hızlı bir artışa yol açtı.
44
45
Koloni toplumu, köleliğin dini ve ahlaki boyutları konusunda büyük ölçüde bölünmüştü; bazı koloniler köleliğe karşı yasalar çıkarırken, bazıları ise uygulamayı destekleyen düzenlemeler yaptı.
46
47
Ancak 18. yüzyılın başlarında, özellikle Amerika'nın güneyinde, Afrikalı köleler tarımsal iş gücü olarak Avrupalı
senetli kölelerin
yerini almaya başladı.
48
Amerika Birleşik Devletleri'nin temelini oluşturacak olan
On Üç Koloni
New Hampshire
Massachusetts
Rhode Island
Connecticut
New York
New Jersey
Pensilvanya
Delaware
Maryland
Virjinya
Kuzey Karolina
Güney Karolina
ve
Georgia
) İngilizler tarafından denizaşırı sömürgeler olarak yönetildi.
49
Yine de bu kolonilerin tamamında, çoğu özgür erkek vatandaşın katılabildiği seçimlerle belirlenen yerel yönetimler vardı.
50
Yüksek doğum oranları, düşük ölüm oranları ve düzenli yerleşim sayesinde sömürge nüfusu hızla arttı ve yerli nüfusu geride bıraktı.
51
1730'ların ve 1740'ların
Büyük Uyanış
olarak bilinen Hristiyan diriliş hareketi, hem dine hem de dini özgürlüğe olan ilgiyi ateşledi.
52
ABD'de
Fransız-Kızılderili Savaşı
olarak bilinen
Yedi Yıl Savaşı
(1756-1763) sırasında İngiliz kuvvetleri
Kanada
'yı Fransızlardan aldı.
Québec Eyaleti
'nin kurulmasıyla, Kanada'nın
Frankofon
nüfusu,
Nova Scotia
Newfoundland
ve On Üç Koloni'nin İngilizce konuşan İngiliz sömürgelerinden ayrılmış olacaktı. Yerli Amerikalı nüfusu hariç, On Üç Koloni'nin 1770'te 2,1 milyonun üzerinde,
Britanya
'nın yaklaşık üçte biri kadar bir nüfusu vardı. Devam eden yeni göçlere rağmen, doğal nüfus artışı o kadar yüksekti ki,
1770'lerde Amerikalıların yalnızca küçük bir kısmı denizaşırı ülkelerde doğmuştu.
53
Kolonilerin yönetimleri İngilizlerden farklıydı.
Pensilvanya
dışındaki kolonilerin her birinde iki yasama meclisi bulunuyordu. Kolonileri temsil eden alt meclisin üyeleri mal sahipleri tarafından seçiliyor, Krallığı temsil eden üst meclis üyeleri ise İngiliz Kralı tarafından tayin ediliyordu. Kolonilerde yaşayanlar aynı zamanda mahkemeler kurmuştu ve
İngiliz hukuk sistemini
uyguluyordu. Kolonilerin Britanya'dan uzaklığı özerk yönetimin gelişmesini sağladı, ancak kolonilerin benzeri görülmemiş başarıları İngiliz monarklarını periyodik olarak kraliyet otoritesini yeniden kurmaya teşvik etti.
54
1756-1763 yılları arasında İngiltere'nin
Avusturya
Fransa
ve
Rusya
ittifakıyla yaptığı savaşlar (
Yedi Yıl Savaşları
), İngiliz maliyesi üzerinde ciddi bir yük oluşturmuştu. İngiltere'nin mali yükünü gidermek amacıyla yeni vergiler koyması, Amerika'da kolonilerin tepkisiyle karşılaştı. Koloniler, yüksek vergiler ödemelerine rağmen siyasi temsil veya hak elde edememekten rahatsızdı. Çay ihracatına gelen yüksek ek vergiyle koloniler, 18. yüzyıl ortalarından beri hazır oldukları bağımsızlık mücadelesini hayata geçirdiler. Savaşın başlarında
George Washington
ve
Thomas Jefferson
tarafından kaleme alınan ve özgürlük isteklerini dile getiren
Amerikan
Bağımsızlık Bildirgesi
, 4 Temmuz 1776'da ilan edildi. Sonradan 4 Temmuz günü ABD
Bağımsızlık Günü
olarak kabul edilmiştir.
Altı yıl süren savaşın sonunda,
George Washington
komutasındaki koloni güçleri İngiltere'yi yenilgiye uğrattı ve İngiltere 1783'te
Paris antlaşması
'yla 13 koloninin bağımsızlığını kabul etti.
kaynak belirtilmeli
Bağımsızlıklarını ilan eden koloniler, iç işlerinde serbest eyaletlerden oluşan Amerika Birleşik Devletleri'ni kurdular (1787). 1789'da anayasanın tamamlanıp onaylanmasıyla yeni bir ulus ve
Amerikalı
üst kimliği doğdu.
Bağımsızlık ve genişleme
değiştir
kaynağı değiştir
Bağımsızlık Bildirgesi, John Trumbull tarafından çizildi, Beşli Komite'nin
Bildirge
taslağını 4 Temmuz 1776'da
Kıta Kongresi
'ne sunarken tasvir ediyor.
On Üç Koloni
'nin
Britanya İmparatorluğu
'na karşı verdiği
Amerikan Bağımsızlık Savaşı
modern tarihte
Avrupalı olmayan bir toplumun Avrupalı bir güce karşı kazandığı ilk başarılı bağımsızlık savaşıydı. Amerikalılar, hükûmetin yerel yasama organlarında ifadesini bulan halk iradesine dayanması gerektiğini savunarak
cumhuriyetçilik
ideolojisini geliştirdiler. "Bir İngiliz vatandaşı olarak haklarını" talep ettiler ve "
temsil yoksa vergi de yok
" ifadesiyle sömürgeye karşı çıktılar. İngilizler, imparatorluğu parlamento aracılığıyla yönetmekte ısrar etti ve çatışma savaşa dönüştü.
İkinci Kıtasal Kongre
, 4 Temmuz 1776'da
Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi
'ni oybirliğiyle kabul etti; günümüzde bu tarih her yıl
Bağımsızlık Günü
olarak kutlanır. 1777'de
Konfederasyon Maddeleri
, 1789'a kadar faaliyet gösteren merkezi olmayan bir hükûmet kurdu.
1781'de
Yorktown Kuşatması
'ndaki yenilgisinden sonra İngiltere bir
barış antlaşması
imzalamak zorunda kaldı. Amerikan egemenliği uluslararası olarak tanındı ve ülkeye
Mississippi Nehri
'nin doğusundaki tüm topraklar verildi. Bununla birlikte, İngiltere ile olan gerilimler, iki tarafın da galip gelemediği
1812 Savaşı
'na yol açtı. Milliyetçiler, 1788'de eyalet sözleşmelerinde
onaylanan
Amerika Birleşik Devletleri Anayasası
'nı yazarken 1787
Philadelphia Sözleşmesi
'ne öncülük ettiler. 1789'da yürürlüğe giren bu anayasa, federal hükûmeti, faydalı kontroller ve dengeler oluşturma ilkesine göre üç şubede yeniden düzenledi.
Kıta Ordusunu
zafere taşıyan
George Washington
, yeni anayasaya göre seçilen ilk
başkan
oldu.
Kişisel özgürlüklerin
federal olarak kısıtlanmasını yasaklayan ve bir dizi yasal korumayı garanti eden
Haklar Bildirisi
, 1791'de kabul edildi.
ABD'nin genişlemesi
Federal hükûmet 1807'de Atlantik köle ticaretine Amerikan katılımını yasaklasa da, 1820'den sonra
Derin Güney
'de son derece karlı pamuk mahsulünün ekiminde ve bununla birlikte köle nüfusunda patlama yaşandı.
İkinci Büyük Uyanış
, özellikle 1800-1840 döneminde milyonları evanjelik Protestanlığa dönüştürdü. Kuzeyde, köleliğin kaldırılması da dahil olmak üzere birçok sosyal reform hareketi hayata geçirildi; Güneyde Metodistler ve Baptistler köle toplulukları arasında kendi dinlerini yaydılar.
18. yüzyılın sonlarından başlayarak, Amerikalı yerleşimciler batıya doğru ilerlemeye başladılar ve bu bir dizi uzun Amerikan
Kızılderili Savaşları
'na yol açtı. 1803'te
Louisiana'nın satın alımı
, ülkenin topraklarını neredeyse ikiye katladı, İspanya, 1819'da Florida ve diğer Körfez Kıyısı bölgelerini
Adams-Onís Antlaşması
ile terk etti,
Teksas Cumhuriyeti
, bir yayılmacılık döneminde 1845'te ilhak edildi ve İngiltere ile yapılan 1846
Oregon Antlaşması
, ABD'nin bugünkü Kuzeybatı Amerika'yı kontrol etmesine yol açtı.
Meksika-Amerika Savaşı
'ndaki zafer, 1848'de Kaliforniya'da
Meksika'nın çekilişi
ve günümüz Amerikan Güneybatısının büyük bir kısmının ilhak edilmesi ile sonuçlanarak ABD'nin kıtada yayılımını sağladı.
1848-1849'daki
Kaliforniya Altına Hücum
'u,
Pasifik
kıyılarına göçü teşvik etti, bu da
Kaliforniya Soykırımı
'na ve buna ek olarak batılı devletlerin kurulmasına yol açtı.
Çiftçi Yerleştirme Yasaları
'nın bir parçası olarak ABD'nin toplam alanının yaklaşık %10'unu oluşturan büyük miktarda arazinin beyaz Avrupalı yerleşimcilere ve arazi hibelerinin bir parçası olarak özel demiryolu şirketlerine ve kolejlere verilmesi
ekonomik kalkınmayı
teşvik etti. İç Savaş'tan sonra, yeni kıtalararası demiryolları yerleşimciler için ulaşımı kolaylaştırdı, iç ticareti genişletti ve Yerli Amerikalılarla olan çatışmaları artırdı. 1869'daki, yeni bir Barış Politikası, Kızılderilileri suistimallerden korumayı, daha fazla savaştan kaçınmayı ve nihai ABD vatandaşlıklarını güvence altına almayı sözde vadetti. Bununla birlikte, büyük ölçekli çatışmalar Batı'da 1900'lere kadar devam etti.
Amerika Birleşik Devletleri, ülkeyi anayasayla yöneten bir başkanın seçimle iş başına geldiği ilk modern demokratik cumhuriyettir. Bu manada
Fransız Devrimi
'nin de öncüsü olmuştur. Bu sistem 18. yüzyıl dünyasında eşitlik, insan hakları, adil yargılama ve kuvvetler ayrılığı gibi kavramların gündeme gelmesini sağlamıştır. ABD doğal kaynaklarının zenginliği, genç ve dinamik bir insan gücüne sahip olması nedeniyle 19. yüzyıl boyunca hızla sanayileşti. Ancak 1861-1865 yılları arasında çıkan
Amerikan İç Savaşı
ülkeyi parçalanma tehdidi altına soktu. Savaş kuzeydeki eyaletlerin başarısıyla sonuçlandı ve ABD tekrar hızlı bir gelişme dönemine girdi.
İç Savaş ve Yeniden Yapılanma dönemi
değiştir
kaynağı değiştir
Gettysburg Muharebesi
, 1-3 Temmuz 1863'te Pensilvanya'nın
Gettysburg
kasabası çevresinde Birlik ve Konfederasyon güçleri arasında gerçekleşti ve
Amerikan İç Savaşı
'nda bir dönüm noktası oldu.
Kuzey ve Güney eyaletleri arasındaki kölelik konusundaki çözülemeyen anlaşmazlık, nihayetinde
Amerikan İç Savaşı
'na yol açtı.
1860 seçimlerinde
Cumhuriyetçi
Abraham Lincoln
'ın başkan seçilmesiyle birlikte kölelik yanlısı 11 Güney eyaleti bağımsızlıklarını ilan etti ve
Amerika Konfedere Devletleri
'ni ("Güney" veya "Konfederasyon") kurdu, federal hükûmet ("Birlik") ise ayrılmanın yasadışı olduğunu savundu. Bu bölünmeyi gerçekleştirmek için ayrılıkçılar tarafından askerî harekât başlatıldı ve Birlik de aynı şekilde karşılık verdi. Takip eden savaş, Amerikan tarihinin en ölümcül askeri çatışması olacak ve yaklaşık 618.000 askerin yanı sıra birçok sivilin ölümüyle sonuçlandı. Birlik, başlangıçta sadece ülkeyi bir arada tutmak için savaşıyordu. Bununla birlikte, 1863'ten sonra kayıplar arttı ve Lincoln'ün
Özgürlük Bildirgesi
'ni ilan etmesinden sonra Birlik tarafının bakış açısından savaşın ana amacı köleliğin kaldırılması oldu. Gerçekten de Birlik, Nisan 1865'te savaşı nihayetinde kazandığında, mağlup olan Güney'deki eyaletlerin her birinin, köleliği cezai işçilik dışında yasaklayan On Üçüncü Değişikliği onaylaması zorunlu kılındı. Siyahlar için vatandaşlık ve en azından teoride onlar için de oy hakkı sağlayan iki değişiklik daha onaylandı.
Savaştan sonra
yeniden yapılanma
ciddi bir şekilde başlatıldı. Başkan Lincoln'ün, Birlik ile eski Konfederasyon arasındaki dostluğu ve bağışlamayı teşvik etmeye çalıştığı sırada 14 Nisan 1865'te uğradığı
suikast
, Kuzey ve Güney arasındaki ilişkileri yeniden bozdu. Federal hükûmetteki Cumhuriyetçiler, Güney'in yeniden inşasını denetlemeyi ve Afroamerikalıların haklarını sağlamayı hedef edindiler.
1876 başkanlık seçimlerinin
sonucunu Demokratlara kabul ettirmek için Cumhuriyetçilerin, Güney'deki Afroamerikalıların haklarını korumaktan vazgeçtiği 1877 Uzlaşmasına kadar bu durum sürdü.
Kendilerini "Kurtarıcılar" olarak adlandıran Güneyli Beyaz Demokratlar, Yeniden Yapılanma'nın sona ermesinden sonra Güney eyaletlerinde yönetime gelerek Amerika'nın önceki ırkçı yönetim anlayışını geri getirdiler. 1890'dan 1910'a kadar Kurtarıcılar, bölgedeki çoğu siyahı ve bazı yoksul beyazları haklarından mahrum eden
Jim Crow yasalarını
yürürlüğe koydular. Siyahlar, ülke genelinde, özellikle de Güney'de sistematik ırkçılıkla karşı karşıya kaldı. Ayrıca linç de dahil olmak üzere zaman zaman kanunsuz şiddete maruz kaldılar.
Daha fazla göç, genişleme ve sanayileşme
değiştir
kaynağı değiştir
Edison Studios tarafından çekilen film, Avrupa'dan ABD'ye yapılan göç için önemli bir varış noktası olarak hizmet veren
New York Limanı
'ndaki
Ellis Adası
'nda karaya çıkan göçmenleri gösteriyor.
55
Kuzeydeki kentleşme ve
Güney
ve
Doğu Avrupa
'dan gelen yoğun göçmen akını, ülkenin sanayileşmesi için bir iş gücü ve kültürel dönüşüm sağladı.
Telgraf
ve
kıtalararası demiryolları
da dahil olmak üzere ulusal altyapı, ekonomik büyümeyi ve Amerikan
Vahşi Batı
'sına daha fazla yerleşimi teşvik etti. Daha sonra
ampul
ve
telefonun
icadı da iletişimi ve kentsel yaşamı etkiledi.
Mississippi Nehri
'nin batısındaki
Kızılderili Savaşları
1810'dan en az 1890'a değin sürdü. Bu çatışmaların çoğu Yerli Amerikalıların arazilerinin kontrol edilmesi ve öz yönetime sahip
Kızılderili rezervleri
kurularak sınırlandırılması ile sonuçlandı. Ek olarak, 1830'lardaki
Gözyaşı Yolu
, Kızılderilileri zorla yeniden yerleştiren
Kızılderili Tehcir Yasası
'na örnek oluşturdu. Bu, ekilebilir arazileri daha da genişleterek uluslararası pazarlar için sermaye fazlasını artırdı. Anakara genişlemesi, 1867'de
Alaska
'nın
Rusya
'dan satın alınması ile de arttı. 1893'te Hawaii'deki Amerikan yanlısı unsurlar
Hawaii monarşisini
devirdi ve ABD'nin 1898'de ilhak ettiği
Hawaii Cumhuriyeti
'ni kurdu.
Porto Riko
Guam
ve
Filipinler
İspanya-Amerika Savaşı
'nın ardından aynı yıl İspanya tarafından terk edildi. Amerika Birleşik Devletleri tarafından
Amerikan Samoası
İkinci Samoa İç Savaşı
'nın sona ermesinden sonra 1900 yılında ve
Amerikan Virjin Adaları
1917'de
Danimarka
'dan satın alındı.
19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki
hızlı ekonomik gelişme
, birçok önde gelen sanayicinin yükselişini destekledi.
Cornelius Vanderbilt
John D. Rockefeller
ve
Andrew Carnegie
gibi iş adamları ülkenin
demiryolu
petrol
ve
çelik
endüstrilerinde ilerlemesine öncülük etti. Bankacılık,
J. P. Morgan
'ın kilit bir rol oynamasıyla ekonominin önemli bir parçası haline geldi. Amerikan ekonomisi şaha kalkarak dünyanın en büyük ekonomisi haline geldi. Bu dramatik değişikliklere toplumsal huzursuzluk ve popülist, sosyalist ve anarşist hareketlerin yükselişi eşlik etti. Bu dönem, nihayetinde,
kadınların oy hakkı
alkol yasağı
, tüketim mallarının düzenlenmesi ve rekabeti sağlamak ve işçilerin çalışma koşullarına dikkat etmek için daha fazla antitröst önlemler dahil olmak üzere önemli reformların yapıldığı
İlerici Dönem
'in ortaya çıkmasıyla sona erdi.
Birinci Dünya Savaşı, Büyük Buhran ve İkinci Dünya Savaşı
değiştir
kaynağı değiştir
Empire State Binası
, 1931'de
Büyük Buhran
sırasında tamamlandığında dünyanın en yüksek binasıydı.
Amerika Birleşik Devletleri,
I. Dünya Savaşı
'nın 1914'te patlak vermesinden 1917 tarihine değin tarafsızlığını sürdürdü. 1917'de
İtilaf Devletleri
'nin yanında savaşa katılarak savaşın gidişatının değişmesinde önemli rol oynadı. 1919'da Başkan
Woodrow Wilson
Paris Barış Konferansı
'nda diplomatik bir rol üstlendi ve ABD'nin
Milletler Cemiyeti
'ne katılmasını şiddetle savundu. Ancak Senato bunu kabul etmeyi reddetti ve Milletler Cemiyeti'ni kuran
Versay Antlaşması
'nı onaylamadı.
1920'de kadın hakları hareketi, kadınlara oy hakkı tanıyan bir anayasa değişikliğini kabul etti. 1920'ler ve 1930'lar, kitle iletişimi için
radyonun
yükselişine ve ilk
televizyonun
icadına tanık oldu. Kükreyen Yirmilerin refahı,
1929 Wall Street iflası
ve
Büyük Buhran
'ın başlamasıyla sona erdi.
Franklin D. Roosevelt
, 1932'de başkan seçildikten sonra bu duruma
New Deal
ile çözüm bulmaya çalıştı. Milyonlarca Afroamerikalının Güney Amerika'dan Büyük Göçü I. Dünya Savaşı'ndan önce başladı ve 1960'lara kadar sürdü; 1930'ların ortalarındaki
Dust Bowl
ise birçok çiftçi topluluğunu yoksullaştırdı ve yeni bir batı göçü dalgasına neden oldu.
ABD Deniz Piyadeleri, savaşın en ikonik görüntülerinden biri olan
Iwo Jima Muharebesi
sırasında Suribachi Dağı'nda Amerikan bayrağını yükseltirken
İlk başta
II. Dünya Savaşı
sırasında etkili bir şekilde tarafsızlığını koruyan ABD, Mart 1941'de
Lend-Lease programı
aracılığıyla
Müttefik Devletler
'e malzeme sağlamaya başladı. 7 Aralık 1941'de
Japonya İmparatorluğu
Pearl Harbor'a
sürpriz bir saldırı başlattı
ve bu olay ABD'nin
Mihver Devletleri
'ne karşı Müttefik Devletler yanında savaşa katılmasıyla sonuçlandı. Ertesi yıl yaklaşık 120.000 Japon asıllı Amerikan vatandaşı koruma altına alındı. Japonya önce ABD'ye saldırmış olsa da, ABD yine de "önce Avrupa" savunma politikasını izledi. ABD böylece büyük Asya kolonisi
Filipinler
'i askerî birliklerinin desteksiz kaldığı Japon işgaline ve ilhakına karşı kaybedilen bir mücadele sonucunda terk etti. Savaş sırasında Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Sovyetler Birliği ve Çin ile birlikte savaş sonrası dünyayı planlamak için bir araya gelen "Dört Güçten" biriydi. Ülke yaklaşık 400.000 askerî personelini kaybetse de savaştan nispeten daha az zararla çıktı ve daha da büyük bir ekonomik ve askeri etkiye sahip oldu.
Amerika Birleşik Devletleri, yeni uluslararası finans kurumları ve Avrupa'nın savaş sonrası yeniden yapılanması konusunda anlaşmalar imzalanan
Bretton Woods
ve
Yalta
konferanslarında öncü bir rol oynadı. Avrupa'daki savaş Müttefiklerin zaferiyle sonuçlandığında, 1945'te
San Francisco
'da düzenlenen
uluslararası bir konferans
, savaştan sonra aktif hale gelen
Birleşmiş Milletler Antlaşması
'nı ortaya koydu. Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya daha sonra tarihin en büyük deniz savaşında,
Leyte Körfezi Muharebesi
'nde birbirleriyle savaştı. Amerika Birleşik Devletleri
ilk nükleer silahları
geliştirdi ve Ağustos 1945'te Japonya'nın
Hiroşima ve Nagasaki şehirlerinde kullandı
; Japonlar 2 Eylül'de
teslim oldular
ve II. Dünya Savaşı sona erdi.
Soğuk Savaş ve sivil haklar dönemi
değiştir
kaynağı değiştir
Martin Luther King Jr.
, 1963 Mart'ında
Lincoln Anıtı
'nda ünlü "
Bir Hayalim Var
" konuşmasını yapıyor.
ABD başkanı
Ronald Reagan
(solda) ve Sovyet genel sekreteri
Mihail Gorbaçov
1985'teki Cenevre Zirvesi'nde
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Amerika Birleşik Devletleri ve
Sovyetler Birliği
kapitalizm
ve
komünizm
arasındaki ideolojik karşıtlıktan motivasyon alan
Soğuk Savaş
olarak bilinen dönemde güç, etki ve prestij için rekabet etti. Bir yanda ABD ve
NATO
müttefikleri, diğer yanda Sovyetler Birliği ve
Varşova Paktı
müttefikleri Avrupa'nın askeri işlerini kontrol ettiler. ABD, komünist etkinin genişlemesine yönelik bir sınırlama politikası geliştirdi. ABD ve Sovyetler Birliği
vekalet savaşlarına
girerken ve güçlü nükleer cephaneler geliştirirken, iki ülke doğrudan askeri çatışmalardan kaçındı.
Birleşik Devletler sıklıkla Sovyet destekli olarak gördüğü
Üçüncü dünya ülkelerindeki
hareketlere karşı çıktı ve zaman zaman sol hükûmetlere karşı rejim değişikliği için doğrudan müdahalede bulundu, bazen de otoriter sağcı rejimleri destekledi. Amerikan birlikleri, 1950-1953
Kore Savaşı
'nda komünist
Çin
ve
Kuzey Kore
güçleriyle savaştı. Sovyetler Birliği'nin 1957'de
ilk yapay uyduyu fırlatması
ve 1961'de
ilk mürettebatlı uzay uçuşunu
başlatması, 1969'da Amerika Birleşik Devletleri'nin
Ay'a insan indiren
ilk ulus olduğu bir "
Uzay Yarışı
"nı başlattı. Amerika Birleşik Devletleri giderek artan bir şekilde
Vietnam Savaşı
'na (1955-1975) dahil oldu ve 1965'te muharebe güçlerini artırdı.
ABD, bu sırada kendi topraklarında İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sürekli bir ekonomik büyüme ve genel olarak ve özellikle orta sınıfta hızlı bir nüfus artışı yaşamıştı. Özellikle 1970'lerde kadınların işgücüne katılımındaki artıştan sonra, 1985'e gelindiğinde, 16 yaş ve üstü kadınların çoğunluğu istihdam edildi.
Eyaletler Arası Otoyol Sisteminin
inşası, ülkenin altyapısını takip eden on yıllar boyunca dönüştürdü. Milyonlarca insan çiftliklerden ve
şehir merkezlerinden
büyük
banliyö
konut projelerine taşındı. 1959'da
Alaska
ve
Hawaii
toprakları sırasıyla Birliğe kabul edilen 49. ve 50. eyalet olduğunda Birleşik Devletler resmi olarak
Kıtasal ABD
'nin ötesine geçti. Büyüyen
Sivil Haklar Hareketi
Martin Luther King Jr.
'ın önde gelen bir lider ve figüran haline gelmesiyle, ırkçılığa ve ayrımcılığa karşı koymak için
şiddetsizliği
kullandı. 1968 tarihli Medeni Haklar Yasası ile sonuçlanan mahkeme kararları ve mevzuatın bir kombinasyonu, ırk ayrımcılığına son vermeye çalıştı. Bu arada, Vietnam savaşı karşıtlığı, Siyah Güç hareketi ve
cinsel devrim
fikirlerini benimseyen
karşı kültür hareketi
büyüdü.
"Yoksulluğa Karşı Savaş"ın başlatılması, gelir testi yapılmış
Ek Beslenme Yardımı Programı
, Çocuklu Ailelere Yardım ve sırasıyla yaşlılara ve yoksullara sağlık sigortası sağlayan iki program olan Medicare ve Medicaid'in oluşturulması da dahil olmak üzere, hakları ve refah harcamalarını genişletti.
1970'ler ve 1980'lerin başında
stagflasyon
başladı. ABD,
Yom Kippur Savaşı
sırasında
İsrail
'i destekledi; Buna karşılık, ülke
OPEC
ülkelerinden gelen bir petrol ambargosu ile karşı karşıya kaldı ve bu
1973 Petrol Krizini
ateşledi. 1979'da Başkan
Jimmy Carter
Mısır
ve İsrail arasında
bir barış anlaşmasına
aracılık ederek, bir Arap ulusunun İsrail'in varlığını ilk kez tanıdığını işaret etti. Başkan
Ronald Reagan
, başa gelmesinden sonra ekonomik durgunluğa serbest piyasa odaklı reformlarla yanıt verdi.
Yumuşama
politikasının çöküşünün ardından, "sınırlama"yı terk etti ve Sovyetler Birliği'ne karşı daha agresif bir politika olan "Rollback" stratejisini başlattı. 1980'lerin sonu, Sovyetler Birliği ile ilişkilerde buzların çözülmesine tanık oldu ve SSCB'nin 1991'deki
çöküşünün
ardından Soğuk Savaş sona erdi. Bu, ABD'nin dünyanın baskın süper gücü olarak rakipsiz kalmasıyla
tek kutupluluğu
beraberinde getirdi.
Çağdaş tarih
değiştir
kaynağı değiştir
2001 yılında
El Kaide
tarafından
11 Eylül saldırıları
sırasında
Aşağı Manhattan
'daki
Dünya Ticaret Merkezi
Soğuk Savaş
'tan sonra Ortadoğu'daki çatışma 1990'da
Irak
'ın ABD'nin müttefiki
Kuveyt'i işgal ve ilhak etmesiyle
büyük bir krize yol açtı. İstikrarsızlığın yayılmasından korkan Başkan
George H. W. Bush
, Ağustos ayında Irak'a karşı
Körfez Savaşı
'nı başlattı ve yönetti; Ocak 1991'e kadar 34 ulustan koalisyon güçleri tarafından yürütülen savaş, Irak güçlerinin Kuveyt'ten çıkarılması ve monarşinin yeniden kurulmasıyla sonuçlandı.
İlk başta
ABD askeri savunma ağları
şeklinde ortaya çıkan
İnternet
, 1990'larda uluslararası akademik platformlara ve ardından halka yayılarak küresel ekonomiyi, toplumu ve kültürü büyük ölçüde etkiledi.
Dot-com balonu
, istikrarlı para politikası ve azalan sosyal refah harcamaları nedeniyle 1990'lar modern ABD tarihindeki en uzun ekonomik genişlemeye sahne oldu. 1994'ten başlayarak ABD'nin
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması
'nı (NAFTA) imzalamasıyla ABD, Kanada ve Meksika arasındaki ticaretin artması sağlandı. ABD 1995 ve 1999 yıllarında NATO ülkelerinin yardımıyla
Bosna Savaşı
'na ve
Kosova Savaşı
'na müdahale etti.
11 Eylül 2001
'de
El Kaide
örgütü mensubu uçak korsanları, New York City'deki
Dünya Ticaret Merkezi
'ne ve Washington DC yakınlarındaki
Pentagon
'a yolcu uçaklarıyla çarparak terör saldırısı düzenledi ve yaklaşık 3.000 kişinin ölümüne sebep oldu. Buna karşılık, Başkan George W. Bush, 2001'den 2021'e kadar Afganistan'da yaklaşık 20 yıllık
bir savaşı
ve 2003-2011
Irak Savaşı
'nı kapsayan
Terörizmle Savaş
'ı başlattı. 2011'de Pakistan'daki bir askeri operasyon sırasında
Usame bin Ladin öldürüldü
Uygun fiyatlı konutları teşvik etmek için tasarlanan hükûmet politikası, kurumsal ve düzenleyici yönetimdeki yaygın başarısızlıkların yanı sıra Federal Rezerv tarafından belirlenen ABD tarihinin en düşük faiz oranları 2006'da ABD'de konut balonuna yol açtı ve bu da ülkenin Büyük Buhran döneminden beri gördüğü en büyük ekonomik kriz olan
2007–2008 finansal krizi
ve
Büyük Durgunluk
'a sebep oldu. Kriz sırasında, Amerikalıların sahip olduğu varlıklar, değerlerinin yaklaşık dörtte birini kaybetti. İlk
Afroamerikan
kökenli ABD başkanı olan
Barack Obama
, krizin ortasında
2008 yılında seçildi
ve daha sonra krizin olumsuz etkilerini azaltmak ve tekrar etmemesini sağlamak amacıyla 2009 ekonomik teşvikinin Amerikan Kurtarma ve Yeniden Yatırım Yasasını, Dodd-Frank Wall Street Reformunu ve Tüketicinin Korunması Yasasını yürürlüğe koydu. 2010 yılında, Başkan Obama, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık geçen elli yıl içindeki Sağlık hizmetlerine yönelik en kapsamlı reform olan Hasta Koruma ve Uygun Fiyatlı Bakım Yasası'nı hayata geçirme çabalarına öncülük etti.
2016 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde
Cumhuriyetçi
Donald Trump
45. başkan
seçildi ve bu sonuç Amerikan tarihindeki en büyük siyasi huzursuzluktan biri olarak görüldü.
2020 başkanlık seçimleriyle
Demokrat
Joe Biden
46. başkan seçildi. 6 Ocak 2021'de, görevi bırakan Başkan Trump'ın destekçileri, başkanlık Seçim Kurulunun oy sayımını engellemek amacıyla başarısız sonuçlanacak olan bir eylem ile
Birleşik Devletler Kongre Binası'nı bastı
. Tüm bu gelişmelerin ardından Donald Trump, 2024 başkanlık seçimlerini kazanarak yeniden başkan seçildi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 47. başkanı oldu.
Coğrafya
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika Birleşik Devletleri'nin
topoğrafik haritası
Bitişik 48 Eyalet ve Columbia Bölgesi 8.080.470 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Bu alanın 7,663,940 kilometrekarelik bölümü karasal alandır ve toplam ABD kara alanının %83.65'ini oluşturur.
56
57
Yaklaşık %15'i Kuzey Amerika'nın kuzeybatısındaki bir eyalet olan
Alaska'da
, geri kalanı ise Orta Pasifik'te bir eyalet ve takımada olan
Hawaii'de
ve
Porto Riko
Amerikan Samoası
Guam
Kuzey Mariana Adaları
ve
ABD Virgin Adaları'ndan
oluşan beş nüfuslu ancak şirketleşmemiş insular bölgesinde bulunmaktadır.
58
Sadece yüzölçümüyle ölçüldüğünde ABD, Rusya ve Çin'in ardından üçüncü sırada, Kanada'nın ise hemen önünde yer almaktadır.
59
Amerika Birleşik Devletleri, toplam yüzölçümü (kara ve su) bakımından dünyanın
üçüncü veya dördüncü
en büyük ülkesi olup, Rusya ve Kanada'nın gerisinde ve neredeyse Çin'e eşittir. Sıralama, Çin ve Hindistan tarafından tartışmalı iki bölgenin nasıl sayıldığına ve ABD'nin toplam büyüklüğünün nasıl ölçüldüğüne bağlı olarak değişmektedir.
60
Denali veya McKinley Dağı, Kuzey Amerika'nın en yüksek dağ zirvesi.
Atlantik kıyı şeridinin kıyı ovası daha iç kesimlerde yerini yaprak döken ormanlara ve
Piedmont'un
inişli çıkışlı tepelerine bırakır.
61
Appalachian Dağları
doğu sahilini Büyük Göller'den ve Orta Batı'nın otlaklarından ayırır.
62
Dünyanın en uzun dördüncü nehir sistemi olan Mississippi-Missouri Nehri, ülkenin kalbinden kuzey-güney doğrultusunda akmaktadır. Büyük Ovaların düz ve verimli çayırları batıya doğru uzanır ve güneydoğuda bir yayla bölgesi ile kesintiye uğrar.
62
Büyük Ovaların batısında yer alan
Rocky Dağları
, ülke boyunca kuzeyden güneye uzanır ve
Colorado'da
4.300 metre üzerinde zirveye ulaşır.
63
Daha batıda kayalık
Büyük Havza
ve Chihuahua, Sonoran ve Mojave gibi çöller yer almaktadır.
64
Sierra Nevada
ve
Cascade sıradağları
Pasifik kıyısına yakın uzanır ve her iki sıradağ da 4.300 metre daha yüksek rakımlara ulaşır. Bitişik Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en alçak ve en yüksek noktalar Kaliforniya eyaletindedir
65
ve aralarında sadece yaklaşık 135 km vardır.
66
Alaska'nın
6,190.5 m yüksekliğindeki Denali'si ülkenin ve Kuzey Amerika'nın en yüksek zirvesidir.
67
Aktif
volkanlar
Alaska'nın Alexander ve Aleutian Adaları'nda yaygındır ve Hawaii volkanik adalardan oluşur. Rockies'teki
Yellowstone Ulusal Parkı'nın
altında yatan süper volkan, kıtanın en büyük volkanik özelliğidir.
68
İklim
değiştir
kaynağı değiştir
ABD'nin Köppen iklim tipleri
Büyüklüğü ve coğrafi çeşitliliği ile Amerika Birleşik Devletleri, çoğu iklim tipine ev sahipliği yapmaktadır.
100. meridyenin
doğusundaki bölgelerde iklim, kuzeyde nemli karasal, güneyde ise nemli
subtropikal iklim
özellikleri gösterir.
69
100'üncü meridyenin batısındaki büyük ovalar ise
yarı kuraktır
. Amerika'nın batısındaki birçok dağlık bölgede alp iklim görülür. Büyük Havza'da kurak; güneybatıda çöl; Kaliforniya kıyılarında
Akdeniz
Oregon
ve
Washington
kıyılarında ve Güney Alaska'da ise okyanus iklimi görülür. Alaska'nın çoğu
subarktik
veya kutup iklimine sahiptir. Hawaii ve Florida'nın güney ucunun yanı sıra
Karayipler
ve Pasifik'teki topraklar tropikal iklim kuşağındadır.
70
Meksika Körfezi'ne kıyısı olan eyaletler kasırga riski altındadır ve dünyadaki hortumların çoğu bu ülkede, özellikle de Orta Batı ve Güney'deki Tornado Alley bölgelerinde meydana gelir.
71
Genel olarak, Amerika Birleşik Devletleri dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla yüksek etkili aşırı hava olaylarına maruz kalmaktadır.
72
ABD'de aşırı hava koşulları daha sık görülmeye başlanmış ve 1960'lara kıyasla üç kat daha fazla sıcak hava dalgası rapor edilmiştir. Bitişik 48 eyalette kaydedilen en sıcak on yılın sekizi 1998'den bu yana gerçekleşmiştir. Amerika'nın güneybatısında kuraklıklar daha kalıcı ve daha şiddetli hale gelmiştir.
73
Biyoçeşitlilik ve koruma
değiştir
kaynağı değiştir
Kel kartal
1782'den beri Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal kuşudur.
74
17 mega çeşitlilik ile çok sayıda endemik türe sahip ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri ve Alaska'da yaklaşık 17.000 damarlı ve Hawaii'de 1.800'den fazla çiçekli bitki türü bulunur. Bunların çok azı anakarada görülmektedir.
75
Amerika Birleşik Devletleri 428 memeli, 784 kuş, 311 sürüngen, 295 amfibi
76
ve 91.000 böcek türüne ev sahipliği yapmaktadır.
77
Ulusal Park Hizmeti tarafından yönetilen 63 ulusal park ve federal olarak yönetilen yüzlerce başka park, orman ve vahşi doğa alanı bulunmaktadır.
78
Toplamda hükûmet, çoğunluğu batı eyaletlerinde olmak üzere
79
ülke topraklarının yaklaşık %28'ine sahiptir.
80
Bu arazinin çoğu koruma altındadır, ancak bir kısmı petrol ve gaz sondajı, madencilik, tomrukçuluk veya sığır çiftçiliği için kiralanmıştır ve yaklaşık %0.86'sı askeri amaçlarla kullanılmaktadır.
81
82
Çevresel konular arasında petrol ve nükleer enerji tartışmaları, hava ve su kirliliğiyle mücadele, vahşi yaşamı korumanın ekonomik maliyetleri ve ormansızlaşma
83
84
ve iklim değişikliği yer almaktadır.
85
86
En önde gelen çevre ajansı, 1970 yılında başkanlık emriyle kurulan Çevre Koruma Ajansı'dır (EPA).
87
Vahşi doğa fikri, Vahşi Doğa Yasası ile 1964 yılından bu yana kamu arazilerinin yönetimini şekillendirmiştir.
88
Tehlike Altındaki Türler Yasası (1973), Amerika Birleşik Devletleri Balık ve Yaban Hayatı Servisi tarafından izlenen tehdit ve tehlike altındaki türleri ve yaşam alanlarını korumayı amaçlamaktadır.
89
2020 yılı itibarıyla ABD, Çevresel Performans Endeksi'nde ülkeler arasında 24. sırada yer almaktadır.
90
Ülke, 2016 yılında iklim değişikliğine ilişkin Paris Anlaşması'na katılmıştır ve başka birçok çevresel taahhüdü bulunmaktadır.
91
Paris Anlaşması'ndan 2020'de çekilmiş
92
ancak 2021'de yeniden katılmıştır.
93
Yönetim biçimi
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika Birleşik Devletleri 50
eyaletten
meydana gelen bir federal birliktir. Ulusal hükûmetin merkezi,
Washington, DC
'dir.
Anayasa
, ulusal hükûmetin bünyesinin ana hatlarını tespit eder. Yetkileri ile faaliyetlerini belirtir. Kendine has anayasa ve yetkilere sahip olan her eyalet de öteki işlerden sorumludur. Her eyalet; yönetim bakımından şehir, kasaba, nahiye ve köylere ayrılmıştır ve her eyaletin seçimle gelen kendi
valisi
vardır.
Hükûmet
değiştir
kaynağı değiştir
Ana maddeler:
Amerika Birleşik Devletleri'nin yönetimi
ve
Amerika Birleşik Devletleri'nde siyaset
Beyaz Saray, ABD Başkanı'nın ikametgahı ve işyeri
Amerika'da hükûmet, halk hükûmetidir; halk tarafından kurulur.
Kongre
üyeleri, başkan, eyalet yetkilileri, kasaba ve şehir yöneticileri halk tarafından seçilir. Hâkimler de, doğrudan halk tarafından seçilir ya da seçilmiş yetkililer tarafından tayin edilir. Kamu görevlileri, görevlerini iyi yapmadıklarında ya da kanunları ciddi bir şekilde ihlal ettiklerinde görevden uzaklaştırılabilirler.
Anayasa, kişilerin hak ve özgürlüklerini güvence altına almaktadır. Bu hak ve özgürlükler, 1791'de anayasaya eklenen ve
İnsan Hakları Beyannamesi
adı verilen ilk on değişiklikte belirtilmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri Kongre Binası
Anayasa, hükûmetin yetkilerini üçe ayırmıştır: Başında başkan olan yürütme,
Senato
ve
Temsilciler Meclisi
olmak üzere kongrenin her iki kanadını ihtiva eden yasama ve başta yüksek mahkeme olmak üzere yargı. Anayasa, her birinin yetkisini sınırlamakta ve birinin gereğinden fazla yetki sahibi olmasını engellemektedir.
Eyalet hükûmetlerinde de sistem, federal hükûmet sisteminin hemen hemen aynısıdır. Genelde ülke yönetiminde
Cumhuriyetçiler
üstündür. 1993-2001 yılları arasında
Demokratlar
hem
Temsilciler
meclisinde hem de
Beyaz Saray
'da üstünlük kurdular. 2001 ve 2004 seçimlerinde kazanan Cumhuriyetçiler oldu. 2004 seçimlerinde sonuçlar şöyleydi; Cumhuriyetçiler: 232, Demokratlar: 202, Bağımsız: 1. 2006 seçimlerinde ise çoğunluk Demokratlardaydı; Demokratlar: 232, Cumhuriyetçiler: 202.
Temsilciler Meclisi
başkanlığına Demokrat
Nancy Pelosi
seçildi.
Ülkenin en yüksek mahkemesinin bulunduğu Yüksek Mahkeme Binası
Her eyalette yürütme kuvvetinin başında bir vali vardır. Eyalet hükûmetleri düzeni koruma, çocuk ve gençlerin eğitimi, yol inşaatı gibi işlere bakar. Federal hükûmet; ulusal, uluslararası ve birden fazla eyaleti ilgilendiren meselelerle uğraşır. Vatandaşların günlük hayatını etkileyen kanunlar, şehir ve kasabalardaki polis teşkilatı tarafından uygulanır.
FBI
olarak bilinen Federal Soruşturma Bürosu; eyalet sınırlarını geçen suçluları, federal kanunlara aykırı hareket edenleri araştırır.
kaynak belirtilmeli
Federal Hükûmet
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, genel seçimle dört yıllık bir süre için seçilir. Seçilen
Başkan
, sürenin sonunda bir dönem daha seçilebilir. Başkanın aday olabilmesi için Amerika'da doğmuş olması, en az 14 yıl Amerika'da ikamet etmiş olması ve yaşının en az otuz beş olması gerekir. Yılda 200.000 dolar üzerinde maaş ve ekstra masrafları için de 50.000 dolar alır; fakat bunların toplamı üzerinden gelir vergisi öder. Ayrıca seyahat ve misafir ağırlama gideri olarak vergiye tabi olmayan 100.000 dolar alır.
kaynak belirtilmeli
Başkan, kongre tarafından onaylanmış bir kanun tasarısını veto eder ya da imzalamayı reddederse; kongrenin her iki kanadı tarafından üçte iki oyla alınan bir karar bu vetoyu hükümsüz kılar ve tasarı kanunlaşır. Başkan; federal hâkimleri, büyükelçileri, yüzlerce hükûmet yetkilisini tayin eder. Başkanın ölmesi, istifa etmesi ya da kalıcı olarak sakatlanması hâlinde görevi seçime kadar başkan yardımcısı yürütür.
kaynak belirtilmeli
Birleşik Amerika Anayasası uyarınca, görev süresi tamamlanmamış bir Başkan, ancak görevi kötüye kullandığı iddiasının yeterli delile dayanılarak, Temsilciler Meclisinde üyelerin üçte iki çoğunluğunun tasdik etmesi ile görevden alınabilir. Bugüne kadar yalnız bir Amerikan Başkanı görevi kötüye kullanmakla suçlanmıştır. O da 1868'de muhakeme edilerek beraat eden
Andrew Jackson
'dır. Ancak 1974'te başkan
Richard Nixon
dâhil, yüksek makamda birçok yetkilinin karıştığı seçim kampanyasında kanun dışı para toplama olayı mahkemeye intikal etti.
Watergate
olarak adlandırılan bu olayda Nixon, mahkemeye çıkmadan istifa etti ve yerine
Gerald Ford
geçti.
Donald Trump
Başkan
JD Vance
Başkan Yardımcısı
20 Ocak 2021'den 20 Ocak 2025'e Kadar
Yasama kolu olan
Kongre
Senato
ve
Temsilciler Meclisi
'nden meydana gelir. Senatörler 6 yıl, Temsilciler Meclisi üyeleri ise iki yıl için seçilirler. Senatör ve Temsilciler aday olmak istedikleri sürece tekrar seçilebilirler.
Elli eyaletin her biri, Kongreye iki senatör gönderir. Senatonun üçte biri, her iki yılda bir seçilir. Senatör seçilmek için adayın otuz yaşını doldurması ve seçilmesinden en az dokuz yıl önce Amerikan vatandaşı olmuş olması şarttır.
Temsilciler Meclisinin 435 üyesi vardır. Her eyalet, kendi nüfus oranına göre belli sayıda üyeye sahiptir. Eyaletler aşağı yukarı eşit nüfuslu seçim bölgelerine ayrılır ve her bölgenin seçmenleri Kongreye bir temsilci üye seçer. Bir üyenin en az yirmi beş yaşında ve en az yedi yıllık Amerikan vatandaşı olması gerekir.
Bir tasarının kanun olabilmesi için hem Senato hem de Temsilciler Meclisi tarafından tasdik edilmesi gerekir.
Siyasi ayrılıklar
değiştir
kaynağı değiştir
50 eyaletin her biri, egemenliği federal hükûmetle paylaştığı bir coğrafi bölge üzerinde yargı yetkisine sahiptir. Bunlar ilçelere veya ilçe eşdeğerlerine ve daha sonra da belediyelere bölünmüştür. Columbia Bölgesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti olan Washington şehrini içeren federal bir bölgedir.
94
Her eyaletin Kongre'deki temsilci ve senatör sayısına eşit miktarda başkanlık seçmeni vardır ve Columbia Bölgesi'nin üç seçmeni vardır.
95
Birleşik Devletler'in bölgelerinde başkanlık seçmeni bulunmadığından, bu bölgelerdeki insanlar başkan için oy kullanamazlar.
96
Tüm eyaletlerde, Columbia Bölgesi'nde ve Amerikan Samoası hariç tüm büyük ABD topraklarında
Vatandaşlık
doğumla verilir.
97
98
Amerika Birleşik Devletleri, eyaletlerin egemenliği gibi Amerikan Kızılderili uluslarının sınırlı kabile egemenliğini gözetmektedir. Amerikan Kızılderilileri ABD vatandaşıdır ve kabile toprakları ABD Kongresi ve federal mahkemelerin yargı yetkisine tabidir. Eyaletler gibi kabilelerin de bazı özerklik kısıtlamaları vardır. Savaş yapmaları, kendi dış ilişkilerini yürütmeleri ve bağımsız para basmaları ya da ihracat yapmaları yasaktır.
99
Kızılderili rezervasyonları genellikle bir eyalet içinde yer alır, ancak eyalet sınırlarını aşan 12 rezervasyon vardır.
100
Dış ilişkiler
değiştir
kaynağı değiştir
Birleşmiş Milletler Genel Merkezi
1952 yılından bu yana Manhattan'ın
Midtown
bölgesinde Doğu Nehrinde yer almaktadır. Amerika Birleşik Devletleri BM'nin kurucu üyesidir.
Amerika Birleşik Devletleri yerleşik bir dış ilişki yapısına sahiptir ve 2019 yılında dünyanın en büyük ikinci diplomatik teşkilatına sahip olmuştur.
101
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin
daimi üyesidir
102
ve Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'ne ev sahipliği yapmaktadır.
103
Amerika Birleşik Devletleri aynı zamanda G7,
104
G20,
105
ve
OECD
hükûmetler arası örgütlerinin de bir üyesidir.
106
Neredeyse tüm ülkelerin büyükelçilikleri ve birçoğunun da ülkede konsoloslukları (resmi temsilcileri) bulunmaktadır. Aynı şekilde, İran,
107
Kuzey Kore,
108
ve Bhutan dışında neredeyse tüm ülkelerin ABD ile resmi diplomatik misyonları bulunmaktadır.
109
Tayvan'ın ABD ile resmi diplomatik ilişkileri olmamasına rağmen, gayri resmi de olsa yakın ilişkiler sürdürmektedir. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca Tayvan'a düzenli olarak askeri teçhizat tedarik etmektedir.
110
Amerika Birleşik Devletleri'nin
Birleşik Krallık
ile "Özel İlişkisi"
111
ve
Kanada
112
Avustralya
113
Yeni Zelanda
114
Filipinler
115
Japonya
116
Güney Kore
117
İsrail
118
ve bazı Avrupa Birliği ülkeleriyle (
Fransa
İtalya
Almanya
İspanya
ve
Polonya
) güçlü bağları bulunmaktadır.
119
ABD, askeri ve ulusal güvenlik konularında
NATO
müttefikleriyle ve Amerikan Devletleri Örgütü ve ABD-Meksika-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması aracılığıyla Amerika kıtasındaki ülkelerle yakın işbirliği içindedir.
Güney Amerika'da
Kolombiya
geleneksel olarak ABD'nin en yakın müttefiki olarak kabul edilir.
120
121
ABD, Serbest Ortaklık Anlaşması aracılığıyla Mikronezya, Marshall Adaları ve
Palau
için tam uluslararası savunma yetkisi ve sorumluluğu kullanmaktadır.
122
Rusya'nın
2014 yılında Kırım'ı ilhak etmesi ve 2022 yılında Ukrayna'yı işgale başlamasından bu yana ABD,
Ukrayna'nın
kilit bir müttefiki haline gelmiş ve bu süreçte Rusya ile ilişkileri önemli ölçüde bozulmuştur.
123
ABD'nin de
Çin
ile ilişkileri bozulmuş ve Tayvan ile yakınlaşmıştır.
124
125
126
Askeri
değiştir
kaynağı değiştir
Washington, D.C. yakınlarındaki Pentagon, ABD Savunma Bakanlığı'na ev sahipliği yapmaktadır.
ABD Başkanı,
Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetlerinin
başkomutanıdır ve ordunun liderlerini, Savunma Bakanını ve Genelkurmay Başkanlarını atar. Merkezi Washington, DC yakınlarındaki
Pentagon
'da bulunan Savunma Bakanlığı, Ordu, Deniz Piyadeleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Uzay Kuvvetleri'nden oluşan altı hizmet kolundan beşini yönetiyor. Sahil Güvenlik, barış zamanında İç Güvenlik Bakanlığı tarafından yönetilir ve savaş sırasında Deniz Kuvvetleri'ne devredilebilir.
127
Amerika Birleşik Devletleri 2019'da orduya 649 milyar dolar harcadı. Bu, küresel askeri harcamaların %36'sını oluşturuyordu.
GSYİH
'nin %4,7'si ile bu oran,
Suudi Arabistan
'dan sonra tüm ülkeler arasında ikinci en yüksek orandı.
128
Ayrıca dünyanın nükleer silahlarının %40'ından fazlasına sahiptir. Bu da, Rusya'dan sonra en fazla nükleer silaha sahip ikinci ülke olduğu anlamına gelir.
129
2019'da ABD Silahlı Kuvvetlerinin altı hizmet kolunda toplam 1,4 milyon personel aktif görevdeydi. Yedekler ve Ulusal Muhafızlar toplam asker sayısını 2,3 milyona çıkardı.
130
Savunma Bakanlığı da müteahhitler hariç yaklaşık 700.000 sivil istihdam etti.
131
Amerika Birleşik Devletleri'nde askerlik hizmeti isteğe bağlıdır, ancak savaş zamanında Seçici Hizmet Sistemi aracılığıyla zorunlu askerlik yapılabilir.
132
Amerika Birleşik Devletleri,
Çin Halk Kurtuluş Ordusu
ve
Hindistan Silahlı Kuvvetleri
'nden sonra dünyanın en büyük üçüncü birleşik silahlı kuvvetlerine sahiptir.
Bugün, Amerikan kuvvetleri, Hava Kuvvetlerinin geniş nakliye uçakları filosu, Donanmanın 11 aktif
uçak gemisi
ve Deniz Kuvvetleri ile denizde konuşlu Deniz Piyadeleri birlikleri ve Hava Kuvvetlerinin nakliye uçaklarıyla konuşlandırılan ordunun XVIII Hava İndirme Kolordusu ve 75. Korucu Alayı tarafından hızla konuşlandırılabilir. Hava Kuvvetleri, stratejik bombardıman filosu aracılığıyla dünyanın dört bir yanındaki hedefleri vurabilir, Amerika Birleşik Devletleri genelinde hava savunmasını korur ve Ordu ve Deniz Piyadeleri kara kuvvetlerine yakın hava desteği sağlar.
133
134
Uzay Gücü, Küresel Konumlandırma Sistemini işletir, tüm uzay fırlatmaları için Doğu ve Batı Menzillerini işletir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Uzay Gözetleme ve Füze Uyarı ağlarını işletir.
135
136
137
Ordu, yurt dışında yaklaşık 800 üs ve tesis işletiyor
138
ve 25 yabancı ülkede 100'den fazla aktif görevli personel konuşlandırıyor.
139
Kolluk kuvvetleri ve suç
değiştir
kaynağı değiştir
Yıllara göre Amerika Birleşik Devletleri'nde toplam hapsedilme istatistikleri (1920-2014)
Amerika Birleşik Devletleri'nde yerelden federal düzeye kadar yaklaşık 18.000 polis teşkilatı bulunmaktadır.
140
Amerika Birleşik Devletleri'nde yasalar çoğunlukla yerel polis departmanları ve şerif ofisleri tarafından uygulanmaktadır. Eyalet polisi daha geniş kapsamlı hizmetler sunar ve
Federal Soruşturma Bürosu
(FBI) ve ABD Marshals Service gibi federal kurumların sivil hakları, ulusal güvenliği korumak ve ABD federal mahkemelerinin kararlarını ve federal yasaları uygulamak gibi özel görevleri vardır.
141
Eyalet mahkemeleri çoğu hukuk ve ceza davasını yürütürken, federal mahkemeler belirli suçlar
142
ile eyalet ceza mahkemelerinden gelen temyiz başvurularına bakar.
143
2020 itibarıyla, Amerika Birleşik Devletleri'nde kasıtlı cinayet oranı 100.000'de 7'dir.
144
Dünya Sağlık Örgütü
Ölüm Veritabanı'nın 2010 yılına ait kesitsel bir analizi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki cinayet oranlarının "diğer yüksek gelirli ülkelere kıyasla 7,0 kat daha yüksek olduğunu ve ve bu farkın, silahla işlenen cinayet oranının 25,2 kat daha yüksek olmasından kaynaklandığını" göstermiştir.
145
Amerika Birleşik Devletleri dünyada belgelenmiş en yüksek tutukluluk oranına ve en büyük cezaevi nüfusuna sahiptir.
146
2019 yılında, bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılanlar için toplam cezaevi nüfusu 1.430.800'dür; bu da her 100.000 kişide 419 kişilik bir orana karşılık gelmektedir ve 1995'ten bu yana en düşük seviyededir.
147
Prison Policy Initiative'in 2,3 milyon tahmini gibi bazı tahminler bu sayının daha yüksek olduğunu göstermektedir.
148
Çeşitli eyaletler, hükûmet politikaları ve tabandan gelen girişimler nedeniyle cezaevi nüfuslarını azaltmaya çalışmıştır.
149
Çoğu ülke idam cezasını kaldırmış olsa da,
150
Amerika Birleşik Devletleri'nde bazı federal ve askeri suçlar için ve 50 eyaletten 27'sinde ve bir bölgede idam cezası uygulanmaktadır.
151
Bu eyaletlerin birçoğunda cezanın uygulanmasına ilişkin, her biri eyalet valisi tarafından konulan moratoryumlar bulunmaktadır.
152
153
154
1977'den bu yana 1.500'den
155
fazla infaz gerçekleştirilmiş olup, ABD
Çin
İran
Suudi Arabistan
Irak
ve
Mısır'ın
ardından dünyada en fazla infazın gerçekleştirildiği altıncı ülke olmuştur.
156
Ancak, yakın zamanda cezayı kaldıran birkaç eyaletle birlikte bu sayının ulusal çapta düşüş eğiliminde olduğu gözlemlenmektedir.
157
Ekonomi
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri ekonomisi
Wall Street Caddesinde
bulunan
New York Borsası
dünyanın en büyük borsasıdır ve Nisan 2018 itibarıyla $23,1 trilyon işlem hacmine sahiptir.
158
ABD doları
George Washington'ın
simgesi) uluslararası işlemlerde en çok kullanılan para birimidir ve dünyanın en önde gelen rezerv para birimidir.
159
Wall Street'teki
New York
Menkul Kıymetler Borsası
, borsada işlem gören şirketlerin piyasa değerine göre dünyanın en büyük borsasıdır.
160
Uluslararası Para Fonu'na
göre, 22,7 trilyon dolarlık ABD
gayri safi yurt içi hasılası
(GSYH), piyasa döviz kurlarıyla dünya hasılasının %24'ünü,
satın alma gücü paritesine
göre ise %16'sından fazlasını oluşturmaktadır.
161
1983'ten 2008'e kadar ABD'nin reel bileşik yıllık GSYH büyümesi %3,3 olurken, G7'nin geri kalanının ağırlıklı ortalaması %2,3 olmuştur.
162
Ülke, kişi başına düşen nominal GSYH'de
dünyada beşinci,
163
satın alma gücü paritesine göre ise yedinci sırada olup en az 1900 yılından bu yana dünyanın en büyük ekonomisi konumundadır.
164
Amerika Birleşik Devletleri, özellikle
yapay zeka
bilgisayar
ilaç
tıbbi
havacılık
ve
askeri
teçhizat alanlarında
teknolojik
açıdan en güçlü ve yenilikçi ülkedir.
165
Ülke ekonomisi, bol
doğal kaynaklar
, gelişmiş bir altyapı ve yüksek verimlilikle beslenmektedir.
166
Farklı kaynaklara göre tahminler değişiklik gösterse de, 2019'da 44,98 trilyon
ABD doları
ile en yüksek ikinci toplam doğal kaynak değerine sahiptir.
167
Amerikalılar,
OECD
ülkeleri arasında en yüksek ortalama hane halkı gelirine ve kişi başına düşen çalışan gelirine sahiptir.
168
2010 yılında dördüncü en yüksek medyan gelirine sahipken, 2013 yılında altıncı en yüksek medyan hane gelirine sahip olmuşlardır.
169
170
ABD doları, uluslararası işlemlerde en çok kullanılan para birimidir. Ekonomisi, ordusu, petrodolar sistemi ve
eurodolar
ile ABD hazine tahvilleri piyasası sayesinde dünyanın en önde gelen rezerv parası konumundadır.
159
171
Birçok ülke bunu resmi para birimi olarak kullanmaktadır ve diğerlerinde fiili para birimidir.
172
173
New York Menkul Kıymetler Borsası
ve
Nasdaq
piyasa değeri
ve ticaret hacmi açısından dünyanın en büyük borsalarıdır.
174
175
ABD'nin en büyük ticaret ortakları
Çin
Avrupa Birliği
Kanada
Meksika
Hindistan
Japonya
Güney Kore
Birleşik Krallık
ve
Tayvan'dır
176
ABD dünyanın en büyük ithalatçısı ve ikinci en büyük ihracatçısıdır.
177
USMCA da dâhil olmak üzere birçok ülke ile serbest ticaret anlaşması vardır.
178
ABD, 2019 Küresel Rekabet Edebilirlik Raporu'nda
Singapur'un
ardından ikinci sırada yer aldı.
179
Dünyanın en büyük 500 şirketinden 121'inin merkezi ABD'de bulunmaktadır.
180
Ekonomisi sanayi sonrası bir gelişme düzeyine ulaşmış olsa da, Amerika Birleşik Devletleri endüstriyel bir güç olmaya devam etmektedir.
181
Daha küçük bir refah devletine sahiptir ve diğer yüksek gelirli ülkelerin çoğundan daha az geliri devlet eliyle yeniden dağıtmaktadır.
182
Amerika Birleşik Devletleri 2017 yılında 156 ülke arasında gelir eşitsizliğinde 41. sırada yer alırken,
183
gelişmiş ülkelerin geri kalanına kıyasla en yüksek gelir eşitsizliğine sahip ülk
Rappeport, Alan (1 Şubat 2022).
"U.S. National Debt Tops $30 Trillion as Borrowing Surged Amid Pandemic"
The New York Times
(İngilizce).
ISSN
0362-4331
. 25 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Şubat 2022
2|ölüurl=hayır}}
Bilim ve teknoloji
değiştir
kaynağı değiştir
Buzz Aldrin
Ay yüzeyinde, 1969
Amerika Birleşik Devletleri hem 19. yüzyılın sonlarından beri teknolojik yeniliklerde hem de 20. yüzyılın ortalarından beri bilimsel araştırmalarda lider olmuştur.
Değiştirilebilir parçalar
üretme yöntemleri, 19. yüzyılın ilk yarısında ABD Savunma Bakanlığının federal silah fabrikaları tarafından geliştirildi. Bu teknoloji,
makine takım
endüstrisinin kurulmasıyla birlikte, 19. yüzyılın sonlarında ABD'nin büyük ölçekli dikiş makineleri, bisikletler ve diğer öğelerin imalatına sahip olmasını sağladı ve
Amerikan üretim sistemi
olarak tanındı. 20. yüzyılın başlarında fabrika
elektrifikasyonu
montaj hattı
ve diğer emek tasarrufu sağlayan tekniklerin ortaya çıkışı,
seri üretim
sistemini oluşturdu.
184
21. yüzyılda, Amerika Birleşik Devletleri'nde araştırma ve geliştirme finansmanının yaklaşık üçte ikisi özel sektörden gelir.
185
Amerika Birleşik Devletleri, bilimsel araştırma makalelerinde ve
etki faktörü
konusunda dünya çapında liderdir.
186
187
1876'da
Alexander Graham Bell
ilk ABD
telefon patentini
aldı.
Thomas Edison
'un
araştırma laboratuvarı
, türünün ilk örneği olan
fonografı
, ilk
uzun ömürlü ampulü
ve ilk uygulanabilir
film kamerasını
geliştirdi.
188
Sonuncusu, dünya çapında
eğlence endüstrisi
ortaya çıkmasına neden oldu. 20. yüzyılın başlarında,
Ransom E. Olds
ve
Henry Ford
otomobil şirketleri montaj hattını popüler hale getirdiler.
Wright kardeşler
, 1903'te
ilk sürekli ve kontrollü motorlu uçuşu
yaptılar.
189
1920'lerde ve 30'larda
faşizm
ve
Nazizm
'in yükselişi,
Albert Einstein
Enrico Fermi
ve
John von Neumann
dahil olmak üzere birçok Avrupalı bilim insanının Birleşik Devletlere göç etmesine yol açtı.
190
II. Dünya Savaşı sırasında
Manhattan Projesi
nükleer silahlar geliştirerek
Atom Çağı
'nı başlatırken,
Uzay Yarışı
roketçilikte,
malzeme bilimi
ve
havacılık
'ta hızlı ilerlemeler sağladı.
191
192
1950'lerde neredeyse tüm modern
elektronikte
önemli bir aktif bileşen olan
transistörün
icadı, birçok teknolojik gelişmeye ve ABD teknoloji endüstrisinde önemli bir genişlemeye yol açtı.
193
Bu da, Kaliforniya'daki
Silikon Vadisi
gibi ülke çapında birçok yeni teknoloji şirketinin ve bölgelerinin kurulmasına yol açtı.
Advanced Micro Devices
(AMD) ve
Intel
gibi Amerikan
mikroişlemci
şirketlerinin yanı sıra
Adobe Systems
Apple Inc.
IBM
Microsoft
ve
Sun Microsystems
gibi hem bilgisayar
yazılım
hem de
donanımı
şirketlerince sağlanan ilerlemeler
kişisel bilgisayarı
yarattı ve popüler yaptı.
ARPANET
, 1960'larda
Savunma Bakanlığı
gereksinimlerini karşılamak için geliştirildi ve
İnternet
'e evrilen
gelişen ağlar serisi
'nin ilki oldu.
194
Amerika Birleşik Devletleri, 2022'de
Küresel Buluş Endeksi
'nde İsviçre'den sonra ikinci sırada yer aldı.
195
196
197
198
Gelir, zenginlik ve yoksulluk
değiştir
kaynağı değiştir
Dünya nüfusu
'nun %4,24'ünü oluşturan Amerikalılar topluca dünyanın toplam servetinin %29,4'üne sahiptir ve bu, ülkeler arası en büyük yüzdedir.
199
200
Ayrıca 2020 itibarıyla 724 milyarder ve 10,5 milyon milyonerle dünyadaki
milyoner
'lerle ABD ayrıca
milyarder
sayısında ilk sıradadır.
201
202
2019-2021 küresel
SARS-CoV-2 pandemisi
öncesinde,
Credit Suisse
, yaklaşık 18.6 milyon ABD vatandaşını 1 milyon doları aşan net değere sahip olarak listeledi.
203
Küresel Gıda Güvenliği Endeksi
, Mart 2013'te gıda satın alınabilirliği ve genel gıda güvenliği açısından ABD'yi bir numarada sıraladı.
204
Amerikalılar ortalama konut ve kişi başına olarak
AB
sakinlerden iki katından çok yaşam alanları vardır.
205
2017 yılı için
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
, Amerika Birleşik Devletleri'ni
İnsani Gelişme Endeksi
(HDI) ne ve
eşitsizlik-ayarlı HDI
(IHDI) 'ye göre 189 ülke arasında 13. sırada yer aldı.
206
ABD'de
Servet eşitsizliği
1989 ile 2013 arasında arttı.
207
Birleşik Devletler'de zenginlik ve gelir, toplumun küçük bir kesiminde yoğunlaşmıştır; yetişkin nüfusun en zengin %10'u, ülke genelindeki hane halkı servetinin %72'sine sahipken, nüfusun alt %50'lik kesimi bu servetin yalnızca %2'sini elinde bulundurmaktadır.
208
Federal Rezerv'e göre, en tepedeki %1, 2016'da ülke servetinin %38,6'sını kontrol ediyordu.
209
2017'de
Forbes
, yalnızca üç kişinin (
Jeff Bezos
Warren Buffett
ve
Bill Gates
) nüfusun alt yarısından daha fazla paraya sahip olduğunu buldu.
210
OECD tarafından 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, Birleşik Devletler, büyük ölçüde zayıf
toplu pazarlık
sistemi ve risk altındaki işçiler için hükûmet desteğinin olmaması nedeniyle, neredeyse diğer tüm gelişmiş ülkelerden daha fazla az gelirli işçi yüzdesine sahiptir.
211
Devlet transferleri hariç tutularak hesaplanan piyasa gelirine göre, 2009'dan 2015'e kadar elde edilen toplam gelirin %52'si, en üstteki %1'lik kesim (
üst sınıf
) tarafından kazanıldı.
212
Yıllarca süren durgunluğun ardından, medyan hane geliri, iki yıl üst üste rekor büyümenin ardından 2016'da rekor seviyeye ulaştı. Ancak gelir eşitsizliği rekor seviyelerde kalmaya devam etmekte; en yüksek gelire sahip %20'lik kesim, toplam gelirin yarısından fazlasını kazanmaktadır.
213
En tepedeki yüzde birin aldığı 1976'da yüzde dokuz iken 2011'de yüzde 20'ye iki katına çıkan toplam yıllık gelir payındaki artış,
gelir eşitsizliğini
önemli ölçüde etkiledi
214
ve Amerika Birleşik Devletleri'ni OECD üyeleri arasında en geniş gelir dağılımlarından birisi yaptı.
215
Gelir eşitsizliğinin boyutu ve toplum üzerindeki etkileri, hâlen kamuoyunda tartışma konusudur.
216
217
218
Ocak 2019'da yaklaşık 567.715 korunaklı ve korumasız
ABD'deki evsiz kişi
vardı ve neredeyse bunların üçte ikisi acil durum barınağı ya da geçici konut programında kalıyordu.
219
2011 yılında, 2007'ye kıyasla yaklaşık %35 artışla 16,7 milyon çocuk gıda güvencesi olmayan hanelerde yaşıyordu. Ancak yıl boyunca gıda alımı ya da yeme alışkanlıkları ciddi şekilde etkilenen çocuk sayısı yalnızca 845.000'di (%1,1) ve bu vakaların çoğu kronik değildi.
220
2018 Haziran itibarıyla 40 milyon kişi, yani ABD nüfusunun kabaca %12.7'si, 13.3 milyon çocuk da dahil olmak üzere yoksulluk içinde yaşıyordu. Yoksulların 18.5 milyonu derin yoksulluk içinde yaşıyordu (aile geliri yoksulluk eşiğinin yarısının altında) ve beş milyondan fazlası ise "
Üçüncü Dünya
' koşullarında" yaşıyordu.
221
2017'de,
yoksulluk oranlarına göre
en düşük ve en yüksek olan ABD eyaletleri ya da bölgeleri sırasıyla
New Hampshire
(%7,6) ve
Amerikan Samoası
(%65) idi.
222
223
224
COVID-19 pandemisinin
yol açtığı ekonomik durgunluk ve
kitlesel işsizlik
225
Aspen Enstitüsü
'nün 2020 yılı sonuna kadar 30 ila 40 milyon kişinin tahliye riski altında olduğunu belirten analiziyle birlikte, kitlesel bir tahliye krizi korkusunu artırdı.
226
Ulaşım
değiştir
kaynağı değiştir
Birleşik Devletler'de 75.440 km boyunca uzanan Eyaletlerarası Karayolu Sistemi
227
Amerika Birleşik Devletleri'nin demiryolu ağı, büyük ölçüde standart hatlardan oluşmakta olup, 293.564 kilometreyi aşan uzunluğuyla dünyanın en uzun
demiryolu ağıdır
228
Amtrak
, dört eyalet hariç tüm eyaletlere şehirlerarası yolcu hizmeti sunarken, demiryolu ağı genel olarak yük taşımacılığı amacıyla kullanılmaktadır.
229
Ülkenin iç su yolları, toplam 41.009 kilometre uzunluğuyla dünyanın en uzun beşinci iç su yolu ağıdır.
230
Kişisel ulaşımda, 6,4 milyon kilometre uzunluğundaki kamuya açık yol ağında faaliyet gösteren otomobiller belirleyicidir.
231
Amerika Birleşik Devletleri dünyanın en büyük ikinci otomobil pazarına sahiptir
232
ve 1.000 Amerikalı başına düşen 816,4 araçla (2014) dünyada kişi başına düşen araç sahipliği en yüksek olan ülkedir..
233
2017 yılında ise, iki tekerlekli olmayan araç sayısı 255 milyona ulaşmış ve bu da kişi başına yaklaşık 910 araca denk gelmiştir.
234
Sivil havayolu sektörü
, 1978 yılından bu yana büyük ölçüde serbestleştirilmiş olup tamamen özel sektör tarafından işletilmektedir; buna karşılık büyük havalimanlarının çoğu kamuya aittir.
235
Taşınan yolcu sayısına göre dünyanın en büyük üç havayolu şirketi ABD merkezli olup, American Airlines 2013 yılında
US Airways
'i satın aldıktan sonra en büyük havayolu şirketi hâline gelmiştir.
236
Dünyanın en yoğun 50 yolcu havalimanından 16'sı Amerika Birleşik Devletleri'ndedir ve bunların arasında en yoğun olanı Hartsfield-Jackson Atlanta Uluslararası Havalimanı'dır.
237
En işlek 50 konteyner limanından dördü ABD'dedir ve bunlardan en yoğunu Los Angeles Limanı'dır.
238
Turizm
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika Birleşik Devletleri,
Birleşmiş Milletler Turizm Örgütünün
verilerine göre 2019 yılında Dünya'nın en çok ziyaret edilen 3. ülkesi olmuştur.
239
Demografi
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri demografisi
Nüfus
değiştir
kaynağı değiştir
Irk/Etnik
(2010 nüfus verilerine göre)
240
Irka göre:
Beyaz
%72,4
Afroamerikan
%12,6
Asyalı
%4,8
Kızılderililer
ve
Alaska yerlileri
%0,9
Hawaii yerlileri
ve
Pasifik adalılar
%0,2
Diğerleri
%6,2
Melez (iki ya da daha fazla)
%2,9
Etniğe göre:
241
Hispanik/Latin
(herhangi bir ırk)
%16,3
Hispanik/Latin olmayan (herhangi bir ırk)
%83,7
Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosuna göre ülkenin tahmini nüfusu, yaklaşık 11,2 milyon yasadışı göçmen de dahil 328,2 milyondur.
242
243
1900'lerde yaklaşık 76 milyon olan ABD nüfusu 20. yüzyıl boyunca neredeyse dört katına çıktı.
244
Çin
ve
Hindistan
'dan sonra dünyanın en kalabalık üçüncü ülkesi olan ABD, nüfusu hızla artması beklenen ülkeler arasında gelişmiş ve sanayileşmiş tek ülke konumundadır.
245
ABD'de binde 13 olan doğum hızı, binde 18 olan dünya ortalamasının altındadır. Ancak yıllık
Nüfus artışı
%0,9 ile birçok gelişmiş ülkeye kıyasla yüksektir.
246
2012 mali yılı içinde, çoğu
aile birleşimi
yoluyla gelen bir milyondan fazla göçmene yasal ikamet hakkı verilmiştir.
247
Meksika
, 1965 Göç Yasasından beri yeni ikamet edenlerin önde gelen kaynağıdır.
Çin
Hindistan
ve
Filipinler
her sene gönderen ülkeler arasında ilk dörttedir.
248
249
Yaklaşık dokuz milyon Amerikalı, kendini
homoseksüel
biseksüel
ya da
transseksül
olarak tanımlamaktadır; bu da toplam nüfusun en az %4'üne karşılık gelmektedir.
250
2010 yılında yapılan bir araştırmada, erkeklerin %7'si ve kadınların %8'i kendilerini
gey
lezbiyen
ya da
biseksüel
olarak tanımladıklarını belirtmiştir.
251
Öncü nüfus merkezleri (
tüm listeyi gör
görüntüle
tartış
değiştir
Sıra
Şehir merkezi
Metro bölgesi nüfusu
Metropoliten istatistik alanı
Bölge
252
New York
Los Angeles
Chicago
New York
19,015,900
New York-Newark-Jersey City, NY-NJ-PA MSA
Kuzeydoğu
Los Angeles
12,944,801
Los Angeles–Long Beach–Santa Ana, CA MSA
Batı
Chicago
9,504,753
Chicago–Joliet–Naperville, IL–IN–WI MSA
Ortabatı
Dallas–Fort Worth
6,526,548
Dallas–Fort Worth–Arlington, TX MSA
Güney
Houston
6,086,538
Houston–The Woodlands-Sugar Land MSA
Güney
Philadelphia
5,992,414
Philadelphia–Camden–Wilmington, PA–NJ–DE–MD MSA
Kuzeydoğu
Washington, DC
5,703,948
Washington, DC–VA–MD–WV MSA
Kuzeydoğu
Miami
5,670,125
Miami–Fort Lauderdale–Pompano Beach, FL MSA
Güney
Atlanta
5,359,205
Atlanta–Sandy Springs–Marietta, GA MSA
Güney
10
Boston
4,591,112
Boston–Cambridge–Quincy, MA–NH MSA
Kuzeydoğu
11
San Francisco
4,391,037
San Francisco–Oakland–Fremont, CA MSA
Batı
12
San Bernardino-Riverside
4,304,997
San Bernandino–Riverside–Ontario, CA MSA
Batı
13
Detroit
4,285,832
Detroit–Warren–Livonia, MI MSA
Ortabatı
14
Phoenix
4,263,236
Phoenix–Mesa–Glendale, AZ MSA
Batı
15
Seattle
3,500,026
Seattle–Tacoma–Bellevue, WA MSA
Batı
16
Minneapolis–St. Paul
3,318,486
Minneapolis–St. Paul–Bloomington, MN–WI MSA
Ortabatı
17
San Diego
3,140,069
San Diego–Carlsbad–San Marcos, CA MSA
Batı
18
Tampa–St. Petersburg
2,824,724
Tampa–St. Petersburg–Clearwater, FL MSA
Güney
19
St. Louis
2,817,355
St. Louis–St. Charles–Farmington, MO–IL MSA
Ortabatı
20
Baltimore
2,729,110
Baltimore–Towson, MD MSA
Kuzeydoğu
ABD Sayım Bürosunun
2011 yılı verileri baz alınmıştır
253
Amerika Birleşik Devletleri
büyük şehir ve merkezleri
2010 sayımı
254
Sıra
Şehir adı
Eyalet
Nüfus
Sıra
Şehir ismi
Eyalet
Nüfus
New York
Los Angeles
New York
New York
8.375.133
11
Jacksonville
Florida
861.784
Chicago
Houston
Los Angeles
Kaliforniya
3.992.621
12
Indianapolis
Indiana
850.445
Chicago
Illinois
2.895.598
13
San Francisco
Kaliforniya
835.235
Houston
Teksas
2.299.451
14
Austin
Texas
820.390
Philadelphia
Pensilvanya
1.726.006
15
Columbus
Ohio
797.033
Phoenix
Arizona
1.545.632
16
Fort Worth
Teksas
766.206
San Antonio
Teksas
1.427.407
17
Charlotte
Kuzey Carolina
751.424
San Diego
Kaliforniya
1.407.402
18
Detroit
Michigan
743.777
Dallas
Teksas
1.297.816
19
El Paso
Teksas
689.121
10
San José
Kaliforniya
1.005.942
20
Memphis
Tennessee
676.889
Göçler
değiştir
kaynağı değiştir
County'lere göre en büyük soy grupları, 2000
ABD, göçmenler tarafından kurulmuş ve geliştirilmiş bir göçmen ülkesi olup günümüzde de dünyanın en fazla göç alan ülkelerinden biridir. Amerika Birleşik Devletleri'nin 4 Temmuz 1776'daki bağımsızlığından hemen önce nüfus yaklaşık 2,5 milyond. Bu nüfusun yaklaşık %95'i Beyaz Avrupalı, %5'i ise Siyahi Afrikalı kökenliydi. Beyaz nüfus içinde en büyük pay Almanlara ve İskandinav ülkelere (İsveç, Norveç, Danimarka) aitti. Bu topluluklar, dini açıdan %98
Protestan
ve %2
Katolik
olan ilk üç göçmen grubunu oluşturuyordu.
1620–1770 yılları arasında gelen bu göçmenler, evlilikler ve dini benzerlikler yoluyla, günümüzde "Beyaz Amerikalı" olarak tanımlanan, özellikle de politikada ve iş dünyasında etkili olan WASP (White Anglo-Saxon Protestant – Beyaz, Anglosakson, Protestan) nüfusun çekirdeğini oluşturdu. 1961–1963 yılları arasında görev yapan
John F. Kennedy
ve 2009–2017 yılları arasında başkanlık yapan
Afroamerikalı
Barack Obama
dışındaki tüm ABD başkanları bu gruptandır.
255
Günümüz Afroamerikalılarının çoğu, tarihte Amerika'ya köle olarak getirilen Afrikalıların soyundan gelmektedir.
1870–1920 yılları arasında, ikinci büyük göç dalgası yaşanmıştır. Bu dönemde Kuzey Avrupa ülkelerinden göç devam etmekle birlikte, göçmenlerin büyük çoğunluğu artık Katolik ve Ortodoks Avrupa ülkelerinden (İtalya, Yunanistan, Polonya, Rusya, Ermenistan, Gürcistan, Avusturya-Macaristan, Sırbistan) gelmeye başlamıştır. Bu dönemde İrlanda'dan da önemli sayıda göç gerçekleşmiştir. 1880 yılına gelindiğinde ABD nüfusu 60 milyona yaklaşmıştır.
1950 yılında etnik dağılım şöyleydi: %86 Beyaz Avrupalı, %9 Siyahi Afrikalı ve %3 Hispanik (Latin Amerikalı). Dini dağılım ise %74 Protestan, %20 Katolik, %3 Musevi, %2 Ortodoks ve %1 Budist şeklindeydi. ABD nüfusu 1935'te 100 milyona, 1970'te 200 milyona, 2005'te ise 300 milyona ulaşmıştır
Üçüncü göç dalgası 1970'lerin sonlarında başlamış ve günümüzde de devam etmektedir. Bu dönemdeki göç, Asya, Orta Doğu, eski komünist ülkeler ve özellikle Latin Amerika'dan (Meksika ve Karayipler dahil) gelen çok çeşitli grupları kapsamaktadır. Bu yıllarda yıllık göçmen sayısı yaklaşık 800.000 ile 1,5 milyon arasında değişmektedir.
2006 yılı itibarıyla nüfusu 1 milyonun üzerinde olan 32 etnik grup mevcuttur. 2010 sayımına göre nüfusun %63,7'si beyaz ve Avrupalı kökenlidir. Diğer gruplar ise %16,4 Hispanik-Latin Amerikalı, %12,2 Siyahi Afrikalı, %4,7 Asyalı, %0,7 Amerikan yerlisi, %0,2 Pasifik Adaları yerlisi, %1,9 melez ve %0,2 diğer etnik gruplardan oluşmaktadır.
Zorunlu Göçler
değiştir
kaynağı değiştir
1864 yılında Amerika Birleşik Devletleri Hükûmeti
Navahoları
zorla göç (
tehcir
ettirmiş
ve onlara
etnik temizlik
uygulamıştır. Şimdiki
Arizona
'dan (O zamanki
New Mexico Topraklarından
New Mexico
'nun doğusuna geleneksel Navaho yurtluğu olan
Dinétah
'tan oldukça uzağa asker gözetiminde silah zoruyla göç ettirilmişlerdir. 1864 baharında erkek, kadın ve çocuklardan oluşan 9.000 kadar Navaholanın silah zoruyla başlayan 480 km'lik yürüyüşü
Fort Sumner, New Mexico
'ya kadar sürmüş ve
Bosque Redondo
'da gözaltına alınmalarıyla bitmiştir.
Diller
değiştir
kaynağı değiştir
Diller (2007)
İngilizce
223 milyon
İspanyolca
34,5 milyon
Çince
2,5 milyon
Fransızca
2,0 milyon
Tagalogca
1,5 milyon
Vietnamca
1,2 milyon
Almanca
1,1 milyon
Kuruluşundan 2 Mart 2025 tarihine kadar federal düzeyde resmi dili olmayan Amerika Birleşik Devletleri, bu tarihten itibaren resmi dilini
İngilizce
olarak belirlemiştir. (Amerikan İngilizcesi). 2010 yılında 5 yaşın üzerindeki yaklaşık 230 milyon kişi diğer bir deyişle nüfusun %80'i evlerinde sadece İngilizce konuşmaktadır. Ülkede en yaygın olarak konuşulan ikinci dil %12 ile
İspanyolca
'dır.
Hawaii
'de eyalet anayasasına göre
Hawaii dili
ve İngilizce ortak resmi dillerdir.
256
İspanyolca
'nın kullanımı ise
Meksika
ve
Küba
'dan gelen göçmenler nedeniyle son yıllarda belli kollarda arttı.
Louisiana
eyaletinde ise
Fransızca
yaygındır; çünkü
Fransız
sömürgeleri burada kurulmuştur.
Din
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
ABD'de din
Amerika Birleşik Devletleri'nin laikliği orijinal bir devlet ve din ayrılığı ortaya çıkarmıştır. İkisi de bağımsızdır. Başkan ve
Kongre
üyeleri göreve başlarken dinî yemin ederler ve anayasada "Kongre üyeleri hiçbir dinî kurum lehine kanun yapamazlar" hükmü bulunur.
Amerika Birleşik Devletleri laik bir ülkedir ancak Fransız laikliğinden farklı bir dini yapısı vardır. Din ve devlet iki ayrı saygın yapıdır. Resmî işlerde İncil üzerine yemin etmek, "Tanrı Amerika'yı korusun" duası Amerika Birleşik Devletleri'nde dine veya devlete ilişkin bir zaaf oluşturmaz, iki alan birbirine müdahale etmez.
John Kennedy
1960'ta başkan adayıyken
Houston
Teksas
'ta yaptığı bir konuşmada "Ben
Katolik
bir başkan adayı değilim. Kamu işlerinde kilisem adına konuşmam, kilise de benim adıma konuşmaz." demiştir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, %65
Hristiyan
(%40
Protestan
, %20
Katolik
, %5 Diğer), %30
Dinsiz
, %2
Yahudi
, %1
Müslüman
, %1
Budist
ve %1 diğer din mensupları yaşamaktadır.
257
Katolik
mezhebi eğer her Protestan mezhebi ayrı olarak sayılırsa ABD'deki en büyük mezheptir. Ancak bütün Protestan mezhepler topluca göz önüne alınırsa Katolikler'den daha fazladırlar.
Ülkenin %20'si
Katolik Kilisesi
üyedir.
Baptistler
Arkansas
Oklahoma
Missouri
Louisiana
Kentucky
Tennessee
Alabama
Virginia
Kuzey
ve
Güney Karolina
'da çoğunluktadır.
Kuzey
ve
Güney Dakota
'da
Lutheryanlar
Idaho
ve
Utah
'da
Mormonlar
çoğunluktur.
Diğer bütün eyaletlerde çoğunluk Katolikler'den oluşur.
Büyüklük olarak
Katolikler
Baptistler
, Bağımsız Protestanlar,
Metodistler
(Wesleyanlar),
Pentikostallar
Lutheryanlar
Presbiteryenler
Kalvinistler (Reformistler)
Mormonlar
, Stone-Champell restorasyoncuları,
Episkopallar
Anglikanlar
Kongregasyoncular
Kalvinistler (Reformistler)
Hem evanjelik hem Metodistler
Adventistler
Quakerler
Anabaptistler
Yehova'nın Şahitleri
ve
Ortodokslar
şeklindedir.
Şehirleşme
değiştir
kaynağı değiştir
Amerikalıların yaklaşık %82'si,
banliyöler
dahil,
şehirleşmiş
bölgelerde yaşar. Bu kişilerin de yaklaşık yarısı, nüfusu 50.000'in üzerinde olan şehirlerde yaşar.
60
258
2008 yılında;
273 ABD şehrinin nüfusu
, 100.000'in üzerindeydi. Dokuz şehrin nüfusu bir milyonu ve dört şehrin (
New York
Los Angeles
Chicago
ve
Houston
) nüfusu da iki milyonu geçiyordu.
259
Özellikle ABD'nin güneyi ve batısındaki pek çok büyük şehrin nüfusu hızla artmaktadır.
260
Düşünce ve sanat yaşamı
değiştir
kaynağı değiştir
Bu alt başlığın
genişletilmesi gerekiyor
Sayfayı düzenleyerek
yardımcı olabilirsiniz.
Kolej ve üniversiteler
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yükseköğretim kurumları listesi
Amerika Birleşik Devletleri'nde
yükseköğretim
18 yaşında başlar. Ancak yükseköğretimin oraya özgü bir özelliği vardır ki,
Avrupa
'da rastlanmaz: Üniversitede belli bir alanda uzmanlık öğrenimine başlamadan önce bir
kolej
aşamasına geçilir. Koleji bitirenlere
graduates
yani diplomalı olarak bakılır ve -graduate school- da çalışmalarını sürdürürler. Bir Amerikan üniversitesi, genel olarak, bir kolej ile birlikte graduate school'dan oluşur.
Kolej ve
üniversitelerin
çoğu özeldir ve çeşitli kaynaklardan gelen malî kaynaklarla yaşarlar. Eski öğrencilerin bağışları, sanayi ve ticarette ün yapmış (
Ford
Rockefeller
, Carnegie vb.) büyük sermaye sahiplerinin kurduğu fonlarla, asıl okuyacak öğrencilerin ödedikleri paralar, bu kaynakların başında gelir.
Aslında belli bir refah düzeyine gelmiş ailelerin çocuklarını ayrıcalıklı duruma getiren bu sistemin zararları,
devlet üniversiteleri
yoluyla giderilmek istenir.
Kültür ve toplum
değiştir
kaynağı değiştir
Özgürlük Heykeli
birçok göçmen için Amerika Birleşik Devletleri ile ilk tanışma noktasıdır. Hayattaki yeni fırsatları ifade eder ve bu nedenle heykel, temsil ettiği ideallerin yanı sıra
Amerikan Rüyası
'nın da ikonik bir simgesidir.
Amerika Birleşik Devletleri,
birçok farklı kültüre
, çeşitli etnik gruplara, geleneklere ve değerlere ev sahipliği yapmaktadır.
Amerikan Yerlileri
Hawaii Yerlileri
ve
Alaska Yerlileri
dışında neredeyse bütün Amerikan vatandaşlarının kendileri ya da ataları, son beş yüz yıl içinde Amerika'ya göç etmiş veya köle olarak getirilmiştir. Amerikan Kültürü, esasen
Avrupa
'dan gelen göçmenlerin ve
Afrika
'dan köle olarak getirilen insanların kültürlerinin birleşimiyle oluşmuş bir
Batı
Dünyası
kültürüdür.
Asya
'dan ve özellikle
Latin Amerika
'dan daha yakın zamanda yapılan göçler, hem homojenleştirici bir
eritme kazanı
hem de göçmenlerin ve onların soyundan gelenlerin kültürel kimliklerini koruduğu, 'salata kasesi' olarak da tanımlanan kültürel mozaiğe katkı sağladı.
Amerikalılar, geleneksel olarak sıkı çalışma etiği, rekabetçilik,
bireycilik
gibi değerlere ve aynı zamanda özgürlük, eşitlik, özel mülkiyet, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve sınırlı hükûmet anlayışına dayanan bir "Amerikan ideali"ne olan ortak inançla tanımlanırlar. Amerikalılar küresel standartlara göre son derece hayırseverdir: 2006'da yapılan bir İngiliz araştırmasına göre, Amerikalılar GSYİH'nın %1,67'sini hayır kurumlarına, incelenen diğer tüm uluslardan daha fazla verdi.
Amerikan Rüyası
veya Amerikalıların yüksek yaşam standartlarına sahip olduğu inancı göçmenlerin ülkeye olan ilgisini cezbetmekte kilit rol oynamaktadır. Bu algının doğruluğu günümüzde de tartışma konusu olmaya devam ediyor. Ana akım kültür, Amerika Birleşik Devletleri'nin bir
sınıfsız toplum
olduğunu savunurken, akademisyenler ülkenin sosyal sınıfları arasında
toplumsallaşmayı
, dili ve değerleri etkileyen önemli farklılıklar tespit ediyor. Amerikalılar sosyoekonomik başarıya büyük değer verme eğilimindedir ancak mütevazı ya da ortalama bir yaşam sürmek de genellikle olumlu bir özellik olarak değerlendirilir.
Edebiyat ve görsel sanatlar
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerikan edebiyatı
Mark Twain
, Amerikalı yazar ve mizahçı
18. yüzyılda ve 19. yüzyılın başlarında Amerikan sanatı ve edebiyatı, Batı kültürüne katkıda bulunmuş ama en çok Avrupa'dan ilham almıştır.
Washington Irving
Nathaniel Hawthorne
Edgar Allan Poe
ve
Henry David Thoreau
gibi yazarlar, 19. yüzyılın ortalarında kendine özgü bir Amerikan edebi sesi oluşturmuştur.
Mark Twain
ve şair
Walt Whitman
yüzyılın ikinci yarısında önemli figürlerdi.
Emily Dickinson
ise yaşadığı dönemde neredeyse hiç tanınmamış olmasına rağmen günümüzde önemli bir Amerikan şairi olarak kabul edilmektedir.
261
Herman Melville's Moby-Dick (1851), Twain's The Adventures of Huckleberry Finn (1885), F. Scott Fitzgerald's The Great Gatsby (1925) ve Harper Lee's To Kill a Mockingbird (1960 gibi eserler, ulusal deneyimi ve karakteri yansıttıkları için 'Büyük Amerikan Romanı' olarak adlandırılmıştır.
262
On üç ABD vatandaşı
Nobel Edebiyat Ödülü
'nü kazanmıştır.
William Faulkner
Ernest Hemingway
ve
John Steinbeck
genellikle 20. yüzyılın en etkili yazarları arasında gösterilmektedir.
263
Beat Kuşağı
yazarları,
John Barth
Thomas Pynchon
ve
Don DeLillo
gibi postmodernist yazarlar gibi yeni edebi yaklaşımların önünü açmıştır.
264
Görsel sanatlarda Hudson Nehri Okulu, 19. yüzyılın ortalarında, Avrupa natüralizm geleneğinden etkilenerek ortaya çıkmıştır. Avrupa modernist sanatının bir sergisi olan New York'taki 1913 Armory Show, halkı şok etti ve ABD sanat sahnesini dönüştürdü.
265
Georgia O'Keeffe
Marsden Hartley
ve diğerleri yeni, bireysel tarzlar denediler.
Jackson Pollock
ve
Willem de Kooning'in
soyut dışavurumculuğu ile
Andy Warhol
ve
Roy Lichtenstein
'nın pop sanatı gibi önemli sanatsal akımlar büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri'nde gelişmiştir. Modernizm ve ardından postmodernizm dalgası
Frank Lloyd Wright
Philip Johnson
ve
Frank Gehry
gibi Amerikalı mimarlara ün kazandırmıştır.
266
Amerikalılar,
Alfred Stieglitz
Edward Steichen
Edward Weston
ve
Ansel Adams
gibi önemli fotoğrafçılarla modern sanatsal fotoğrafçılık alanında uzun zamandır önemli bir yere sahiptir.
267
Görsel sanatların başında mimarlık gelir. Amerika'nın mimarlığı işlevseldir. Ev kullanışlı ve konforlu olmalıdır. İş yaşamı, büyük gökdelenlerde geçer. Bu gökdelenler içinde estetik açıdan öne çıkan örnekler de mevcuttur. Anıtlar, fazla özgünlüğü olmayan ve genellikle Greko-Romen stilde yapılır.
Amerikan resminde, Avrupa etkisinden kurtulmak çabalarına karşın bu etki hâlen egemendir. Bu durum heykel de aynı şekilde geçerlidir. Avrupa sanatının resim ve heykelde ortaya koyduğu başeserlerin önde gelen alıcısı da yine Birleşik Amerika olmaktadır. Bu da zincirleme bir etki yaratarak Birleşik Devletler'de müzeciliğin de gelişmesini sağlamıştır.
Sinema ve tiyatro
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerikan sineması
Los Angeles
Kaliforniya
'da bulunan
Hollywood
, sinema filmi üretiminde liderlerden biridir.
268
Dünyanın ilk ticari sinema filmi sergisi 1894 yılında
New York'ta
Kinetoskop
kullanılarak gerçekleştirildi.
269
20. yüzyılın başlarından bu yana ABD film endüstrisi büyük ölçüde Hollywood ve çevresinde kurulmuştur, ancak 21. yüzyılda, giderek artan sayıda film burada yapılmamaktadır ve film şirketleri küreselleşme güçlerine maruz kalmaktadır.
270
Halk arasında Oscar olarak bilinen Akademi Ödülleri, Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi tarafından 1929 yılından bu yana her yıl,
Altın Küre Ödülleri
ise Ocak 1944'ten bu yana her yıl düzenlenmektedir.
271
272
Sessiz film döneminde Amerikalı film yapımcısı ve yönetmeni
D. W. Griffith
, film gramerinin geliştirilmesinde merkezi bir rol oynarken, yapımcı/girişimci Walt Disney de hem animasyon film hem de film ticaretinde bir liderdi.
273
John Ford
gibi yönetmenler Amerikan Eski Batı imajını yeniden tanımlamış ve
John Huston
ise mekan çekimleriyle sinemanın olanaklarını genişletmiştir. Sektör,
John Wayne
ve
Marilyn Monroe
gibi oyuncuların ikonik figürler haline gelmesiyle, erken ses döneminden 1960'ların başına kadar yaygın olarak "Hollywood'un Altın Çağı" olarak adlandırılan altın yıllarını yaşadı.
274
275
276
1970'lerde "Yeni Hollywood" ya da "Hollywood Rönesansı", savaş sonrası dönemin Fransız ve İtalyan gerçekçi filmlerinden etkilenen daha cesur filmlerle tanımlandı.
277
278
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki tiyatro, klasik Avrupa tiyatro geleneğinden türemiş ve İngiliz tiyatrosundan büyük ölçüde etkilenmiştir.
279
280
Amerikan tiyatro sahnesinin merkezi,
Broadway
Off-Broadway
ve
Off-Off-Broadway
bölümleriyle
Manhattan
olmuştur.
281
282
Birçok film ve televizyon yıldızı, New York yapımlarında çalışarak büyük çıkış yakalamıştır. New York dışında, birçok şehirde kendi sezonlarını üreten profesyonel bölgesel veya yerleşik tiyatro şirketleri vardır ve bazı eserler sonunda New York'a taşınma umuduyla bölgesel olarak üretilir. En büyük bütçeli tiyatro prodüksiyonları müzikallerdir. ABD tiyatrosunda ayrıca, aktif olarak tiyatro kariyeri peşinde koşmayan yerel gönüllülere dayanan aktif bir topluluk tiyatrosu kültürü de vardır.
283
284
Video oyunları
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri'nde video oyunculuğu
Activision Blizzard-Gamescom 2013 katılımı
Amerikan video oyun endüstrisi, gelir açısından dünyanın en büyük ikinci video oyun endüstrisidir.
285
ABD video oyunu endüstrisi, 2020'de yıllık $90 milyar ekonomik çıktı elde etti. Ayrıca, video oyunu endüstrisi, federal, eyalet ve belediye vergilerine yılda 12,6 milyar dolar katkıda bulundu.
286
Activision Blizzard
Sony Interactive Entertainment
Rockstar Games
ve
Electronic Arts
gibi en büyük video oyun şirketlerinden bazıları Amerika Birleşik Devletleri'nde yerleşiktir.
287
The Elder Scrolls V: Skyrim
Call of Duty: Modern Warfare
ve
Diablo III
gibi en popüler ve en çok satan video oyunlarından bazıları Amerikalı geliştiriciler tarafından yapılmıştır.
288
Amerikan video oyun sektörü hala önemli bir işveren. 50 eyalette 143.000'den fazla kişi doğrudan ve dolaylı olarak video oyun şirketleri tarafından istihdam edilmektedir. Doğrudan çalışanlar için ulusal tazminat 2,9 milyar ABD dolarıdır veya ortalama ücret 121.000 ABD dolarıdır.
289
1940'larda Amerikalı bir nükleer fizikçi olan Edward Condon, klasik Nim oyununu oynayabilen bir bilgisayar yarattı. Bilgisayar zamanın %90'ında oyunu kazanmış olsa da, binlerce insan yine de bu oyunla ilgilenmişti. Yedi yıl sonra, Amerikalı bir televizyon öncüsü olan Thomas T. Goldsmith, Jr., oyuncuların bir hedefe tüfekle ateş etmesini gerektiren osiloskopla görüntülenen bir alet için patent başvurusunda bulundu. Amerikalı Bilim Adamı William Higinbotham, Ekim 1958'de ilk video oyununu geliştirmekle tanınır. Bu, 1970'lerin ikonik video oyunu Pong'u anımsatan oldukça basit bir tenis oyunuydu ve Brookhaven Ulusal Laboratuvarı'nın tanıtım gününde oldukça popülerdi.
290
291
Piyasaya sürülen ilk Video oyun konsolunun adı Magnavox Odyssey idi ve Amerikan video oyun şirketi Magnavox tarafından üretildi.
292
Activision 1970'lerde kuruldu ve dünyanın ilk bağımsız video oyunu yayıncısı oldu.
293
294
2010'ların ortalarında Amerikan video oyunu dijital dağıtım hizmeti Steam'in yükselişi ve çoğunlukla Unreal Engine ve Unity gibi Amerikan şirketleri tarafından geliştirilen popüler video oyunu yapma araçlarına ve motorlarına kolay erişim, dünya çapında bağımsız oyunların yükselişini hızlandırdı.
295
Müzik
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerika Birleşik Devletleri müziği
Nashville
Tennessee'deki
Country Music Hall of Fame ve Müzesi
Amerikan halk müziği; geleneksel halk müziği, çağdaş halk müziği ve kök müzik gibi çeşitli türleri kapsar. Birçok geleneksel şarkı, nesiller boyunca aynı aile ya da topluluklar içinde söylenmiş ve kökenleri
Britanya Adaları
Anakara Avrupa
ya da
Afrika
'ya kadar uzanmıştır.
296
Amerika'nın ilk bestecileri arasında,
Boston
'da doğan ve 1770'lerde vatansever ilahiler besteleyen William Billings yer almaktadır. Billings, ilk dönemlerinde Amerikan müziğine hakim olan Birinci New England Okulu'nun bir parçasıydı. Anthony Heinrich, İç Savaş'tan önce en önde gelen besteciydi. Geç Romantik dönem bestecilerinden John Philip Sousa, özellikle marş türünde yaptığı eserlerle tanınmış ve Amerika'nın en büyük bestecilerinden biri kabul edilmiştir.
297
298
Los Angeles'daki Grammy Museum
Afro-Amerikan müziğinin ritmik ve lirik tarzları, Amerikan müziğini Avrupa ve Afrika geleneklerinden ayırarak önemli ölçüde etkilemiştir.
Blues
ve "old-time music" olarak bilinen halk müziği öğeleri, zamanla benimsenmiş ve dünya çapında dinleyici kitlesine sahip popüler türlere dönüşmüştür.
Caz
, 20. yüzyılın başlarında
Louis Armstrong
ve
Duke Ellington
gibi yenilikçiler tarafından geliştirilmiştir.
Country müzik
1920'lerde, ritim ve blues ise 1940'larda gelişmiştir.
299
1990'larda
Tupac Shakur
Nas
ve
Eminem
gibi sanatçılarla öne çıkan
hip hop
türü, 2010'lar ve 2020'lerde
Kanye West
Kendrick Lamar
Lil Wayne
ve
Nicki Minaj
gibi isimlerle popülerliğini sürdürmüştür.
Elvis Presley
ve
Chuck Berry
1950'lerin ortalarında
rock and roll'un
öncüleri arasında yer almıştır.
Metallica
, The Eagles ve
Aerosmith
gibi rock grupları dünya çapında en çok satış yapan gruplar arasında yer almaktadır.
300
301
302
1960'larda
Bob Dylan
, folk uyanışının içinden çıkarak Amerika'nın en ünlü şarkı yazarlarından biri haline geldi.
303
Bing Crosby
Frank Sinatra
ve
Elvis Presley
gibi 20. yüzyıl ortası Amerikan pop yıldızları,
Michael Jackson
Madonna
Barbra Streisand
Whitney Houston
Mariah Carey
Bruce Springsteen
ve Prince gibi 20. yüzyıl sonu sanatçıları gibi küresel ünlüler haline gelmiştir.
299
304
305
306
Medya
değiştir
kaynağı değiştir
Daha fazla bilgi:
Amerikan medyası
Philadelphia'daki
Comcast Center
, ülkenin en büyük çok uluslu telekomünikasyon holdinginin genel merkezi
307
ABD'deki dört büyük yayıncı kuruluş
National Broadcasting Company
(NBC),
Columbia Broadcasting System
(CBS),
American Broadcasting Company
(ABC) ve
Fox Broadcasting Company
'dir (FOX). Yayın yapan dört büyük
televizyon ağının
hepsi ticari kuruluştur. Kablolu televizyon, çeşitli özel ilgi alanlarına hitap eden yüzlerce kanal sunmaktadır.
308
2021 itibarıyla, 12 yaş üstü Amerikalıların yaklaşık %83'ü
radyo yayını
dinlerken, yaklaşık %41'i podcast dinlemektedir.
309
Federal Communications Commission
(FCC)'ye göre 30 Eylül 2014 itibarıyla ABD'de 15.433 lisanslı tam güç radyo istasyonu bulunmaktadır.
310
Kamu radyo yayıncılığının büyük bir kısmı, 1967 tarihli Kamu Yayıncılığı Yasası kapsamında Şubat 1970'te kurulan
NPR
tarafından sağlanmaktadır.
311
ABD'nin tanınmış gazeteleri arasında
The Wall Street Journal
The New York Times
ve
USA Today
yer almaktadır.
312
Amerika Birleşik Devletleri'nde İngilizceden sonra en yaygın kullanılan ikinci dil olan İspanyolcada 800'den fazla yayın üretilmektedir.
313
314
Az sayıdaki istisna dışında, ABD'deki tüm gazeteler ya düzinelerce hatta yüzlerce gazeteye sahip
Gannett
veya McClatchy gibi büyük zincirlere; ya bir avuç gazeteye sahip küçük zincirlere; ya da giderek daha nadir görülen bir durumda, bireylere veya ailelere aittir. Büyük şehirlerde genellikle ana akım günlük gazeteleri tamamlayan New York City'nin The Village Voice veya Los Angeles'ın LA Weekly gibi alternatif gazeteleri bulunmaktadır. ABD'de kullanılan en popüler beş web sitesi
Google
Amazon
Yahoo
ve
'tur.
315
Mutfak
değiştir
kaynağı değiştir
Ana madde:
Amerikan mutfağı
Kızarmış hindi, Amerikan
Şükran Günü
yemeği menüsünün geleneksel bir öğesidir.
316
İlk yerleşimciler,
Amerikan yerlileri
tarafından
hindi
tatlı patates
mısır
kabak
ve
akçaağaç şurubu
gibi yerli yiyeceklerle tanıştırıldı. İlk yerleşimciler ve daha sonra gelen göçmenler bunları
buğday unu
sığır eti
ve
süt
gibi kendi mutfaklarına özgü gıdalarla birleştirerek Amerikan mutfağını yarattılar.
317
318
319
Amerika'nın en popüler bayramlarından biri olan
Şükran Günü
'nde birçok Amerikalı, kutlamalar için geleneksel yemekler hazırlar veya satın alır; bu da ülke genelinde ortak bir ulusal menünün oluşmasına katkı sağlar.
320
Dünyanın en büyük
fast food
endüstrisi, 1940'larda 'arabaya servis' konseptine öncülük etmiştir.
321
322
Elmalı turta
kızarmış tavuk
çörek
patates kızartması
peynir soslu makarna
dondurma
pizza
hamburger
ve
sosisli sandviç
gibi Amerikan mutfağının öne çıkan yemekleri, farklı göçmen topluluklarının tariflerinden türemiştir.
323
324
Burrito
ve
taco
gibi Meksika yemekleri ve İtalyan mutfağından uyarlanan makarna çeşitleri de Amerikan sofralarında yaygın olarak yer almaktadır.
325
Amerikalılar, çaya kıyasla yaklaşık üç kat daha fazla kahve tüketmektedir.
326
Portakal suyu ve sütün kahvaltıların vazgeçilmez içecekleri haline gelmesinde ise, bu ürünlerin pazarlanmasında etkili olan Amerikan endüstrileri önemli rol oynamıştır.
327
328
Sporlar
değiştir
kaynağı değiştir
Ayrıca bakınız:
National Collegiate Athletic Association
ABD'de en popüler sporlar
Amerikan futbolu
basketbol
beyzbol
ve
buz hokeyidir
329
Beyzbol
, Amerika Birleşik Devletleri'nin
millî sporudur
Beyzbol ve Amerikan futbolu gibi başlıca ABD sporları Avrupa'daki oyunlardan türetilerek gelişmişken; basketbol,
voleybol
kaykay
ve
snowboard
tamamen Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmıştır. Bu sporlardan bazıları zamanla dünya genelinde de büyük popülerlik kazanmıştır.
330
Lakros
ve
sörf
, Batı ile temas öncesi dönemde Amerikan yerli halkları ve
Hawaii
yerlileri tarafından icra edilen geleneksel faaliyetlerden doğmuştur.
331
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki profesyonel spor pazarı yaklaşık 69 milyar dolar büyüklüğündedir ve bu rakam,
Avrupa
Orta Doğu
ve
Afrika
bölgelerinin toplam pazarından yaklaşık %50 daha fazladır.
332
Amerikan futbolu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en popüler seyirci sporudur.
National Football League
(NFL) dünyadaki tüm spor ligleri arasında en yüksek seyirci ortalamasına sahiptir. NFL sezonunun finali olan Super Bowl, dünya çapında on milyonlarca kişi tarafından izlenmektedir.
333
334
335
Beyzbol, 19. yüzyılın sonlarından bu yana ABD'nin ulusal sporu olarak kabul edilmektedir ve Major League Baseball en üst ligdir. Basketbol ve buz hokeyi ülkenin sonraki en popüler iki profesyonel takım sporudur ve en üst ligler Ulusal Basketbol Birliği ve Ulusal Hokey Ligi'dir. ABD'de en çok izlenen bireysel sporlar golf ve otomobil yarışları, özellikle de
NASCAR
ve IndyCar'dır.
336
337
Amerika Birleşik Devletleri'nde sekiz Olimpiyat Oyunu düzenlenmiştir. St.Louis, Missouri'de düzenlenen 1904 Yaz Olimpiyatları, Avrupa dışında düzenlenen ilk Olimpiyat Oyunları olmuştur.
338
Los Angeles 2028 Yaz Olimpiyatlarına ev sahipliği yaptığında Olimpiyat Oyunları dokuzuncu kez ABD'de düzenlenmiş olacak. 2021 yılı itibarıyla, ABD, Yaz Olimpiyatları'nda toplam 2.629 madalya ile tüm ülkeler arasında zirvede yer alırken, Kış Olimpiyatları'nda ise 330 madalya ile Norveç'in ardından ikinci sıradadır.
339
Futbolda, erkek millî futbol takımı on bir Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanmış ve kadın takımı dört kez FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nı kazanmıştır.
340
Amerika Birleşik Devletleri 1994 FIFA Dünya Kupasına ev sahipliği yapmıştır ve 2026 FIFA Dünya Kupasına Kanada ve Meksika ile birlikte ev sahipliği yapacaktır. Üniversite düzeyindeki spor etkinlikleri de ABD'de büyük ilgi görmektedir. Kolej futbolu ve basketbolu, özellikle NCAA Final Four gibi etkinliklerle büyük izleyici kitlelerine ulaşmakta; üniversitelerin kolej sporları alanındaki yıllık toplam geliri 1 milyar doları aşmaktadır.
341
342
Basın
değiştir
kaynağı değiştir
Basın, Amerika Birleşik Devletleri'nde, Avrupa'da olduğundan daha kritik bir rol oynar, buna en iyi örnek
Watergate skandalıdır
. Yüksek düzeyde birkaç gazetenin dışında kalanlar, daha çok yerel, spor ve sansasyonel haberlere odaklanır. Gazetelerin çoğu büyük iktisadi kuruluşlarındır ve bundan ötürü ister istemez sermaye çıkarlarını savunurlar.
343
Amerika Birleşik Devletleri yönetimindeki topraklar
değiştir
kaynağı değiştir
Karayip Denizi
'nde 9.104 kilometrekarelik bir ada olan
Porto Riko
, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlıdır. 3.410.000 nüfusu Amerika Birleşik Devletleri vatandaşıdır. Valilerini ve yasama meclislerini kendileri seçerler.
344
Yine Karayip Denizi'ndeki
Virgin Adaları
1917 yılında
Danimarka
'dan satın alınmıştır. Adanın yaklaşık yüz bin kişilik nüfusu Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olup valilerini ve tek yasama organı olan senatoyu kendileri seçerler. Virgin Adaları'nda 346 kilometrekare yer tutan 50 küçük ada vardır.
345
Ayrıca bakınız
değiştir
kaynağı değiştir
Amerika Birleşik Devletleri'nin idari bölümleri
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yerleşim yerleri listesi
Notlar
değiştir
kaynağı değiştir
Vergiler ve transferler için düzeltme yapıldıktan sonra
İngilizce
United States of America
USA
Beş ana bölgesi:
Amerikan Samoası
Guam
Kuzey Mariana Adaları
Porto Riko
ve
Virjin Adaları
'dır. Kalıcı nüfusa sahip olmayan on bir küçük ada alanı vardır:
Baker Adası
Howland Adası
Jarvis Adası
Johnston Atolü
Kingman Resifi
Midway Atolü
ve
Palmyra Atolü
Bajo Nuevo Bank
Navassa Adası
Serranilla Bank
ve
Wake Island
üzerindeki ABD egemenliği ise tartışmalıdır.
Encyclopædia Britannica
, 9.572.000 km
(3.696.100 sq mi) ile üçüncü sıraya
Çin
, (
Rusya
ve
Kanada
'dan sonra); dördüncü sıraya ise ABD'yi koyuyor.
Amerika Birleşik Devletleri için bu değer, kıyı ve karasularını kapsamadığı için
CIA World Factbook
'ta belirtilenden daha azdır.
CIA World Factbook, Amerika Birleşik Devletleri'ni Rusya ve Kanada'dan sonra, 9.833.517 km
(3.796.742 sq mi) büyüklüğü ile üçüncü, Çin'i ise 9.596.960 km
(3.705.410 sq mi) büyüklüğü ile dördüncü olarak listelemektedir.
10
11
Kaynakça
değiştir
kaynağı değiştir
Staff (8 Haziran 2007).
"In Depth: Topics A to Z (Religion)"
Gallup, Inc.
(İngilizce). 4 Ocak 2026 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
1 Temmuz
2024
"National Population Totals and Components of Change: April 1, 2020 to July 1, 2024"
United States Census Bureau
. 1 Ekim 2025 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 20 Aralık 2024
"U.S. Census Bureau Today Delivers State Population Totals for Congressional Apportionment"
United States Census
. 12 Ağustos 2025 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
26 Nisan
2021
The 2020 census was held on April 1, 2020.
"World Economic Outlook Database, October 2025 Edition. (United States)"
www.imf.org
International Monetary Fund
. 13 Kasım 2025. 29 Aralık 2025 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Kasım 2025
"Income in the United States: 2024"
Census.gov
. s. 52. 11 Ekim 2025 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Kasım 2025
"Human Development Report 2025"
(PDF)
(İngilizce).
United Nations Development Programme
. 6 Mayıs 2025. 6 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2025
U.S. State Department,
Common Core Document to U.N. Committee on Human Rights
26 Ekim 2019 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
., 30 Aralık 2011, Item 22, 27, 80. And U.S. General Accounting Office Report,
U.S. Insular Areas: application of the U.S. Constitution
3 Kasım 2013 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
., Kasım 1997, syf. 1, 6, 39n. 6 Nisan 2016.
"China"
Encyclopædia Britannica
. 22 Ocak 2014 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
31 Ocak
2010
"United States"
Encyclopædia Britannica
. 19 Aralık 2013 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
31 Ocak
2010
"United States"
CIA World Factbook
. 12 Haziran 2007 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
10 Haziran
2016
"China"
CIA World Factbook
. 12 Haziran 2007 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
10 Haziran
2016
Martone 2016
, s. 504.
Erlandson, Rick & Vellanoweth 2008
, s. 19.
Savage 2011
, s. 55.
Haviland, Walrath & Prins 2013
, s. 219.
Waters & Stafford 2007
, ss. 1122–1126.
Flannery 2015
, ss. 173–185.
Gelo 2018
, ss. 79-80.
Lockard 2010
, s. 315.
Martinez, Sage & Ono 2016
, s. 4.
Fagan 2016
, s. 390.
Dean R. Snow (1994).
The Iroquois
. Blackwell Publishers, Ltd.
ISBN
978-1-55786-938-8
. 21 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Temmuz
2010
Perdue & Green 2005
, s. 40.
Haines, Haines & Steckel 2000
, s. 12.
Thornton 1998
, s. 34.
"Arşivlenmiş kopya"
. 10 Mayıs 2012 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2012
Fernando Operé (2008).
Indian Captivity in Spanish America: Frontier Narratives
. University of Virginia Press. s. 1.
ISBN
978-0-8139-2587-5
. 10 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
"Not So Fast, Jamestown: St. Augustine Was Here First"
NPR.org
(İngilizce). 28 Şubat 2015. 2 Mart 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
5 Mart
2021
Christine Marie Petto (2007).
When France Was King of Cartography: The Patronage and Production of Maps in Early Modern France
. Lexington Books. s. 125.
ISBN
978-0-7391-6247-7
. 15 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
James E. Seelye Jr.; Shawn Selby (2018).
Shaping North America: From Exploration to the American Revolution [3 volumes]
. ABC-CLIO. s. 344.
ISBN
978-1-4408-3669-5
. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
Robert Neelly Bellah; Richard Madsen; William M. Sullivan; Ann Swidler; Steven M. Tipton (1985).
Habits of the Heart: Individualism and Commitment in American Life
. University of California Press. s. 220.
ISBN
978-0-520-05388-5
OL
7708974M
. 14 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
Remini 2007
, ss. 2–3
Johnson 1997
, ss. 26–30
Ripper, 2008
p. 6
Ripper, 2008
p. 5
Calloway, 1998
, p. 55
Joseph 2016
, s. 590.
Cook, Noble (1998).
Born to Die: Disease and New World Conquest, 1492–1650
(İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press.
ISBN
978-0-521-62730-6
. 29 Kasım 2016 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
Treuer, David.
"The new book 'The Other Slavery' will make you rethink American history"
The Los Angeles Times
. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
10 Ekim
2019
Stannard, 1993
p.
xii
The Cambridge encyclopedia of human paleopathology
8 Şubat 2016 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
". Arthur C. Aufderheide, Conrado Rodríguez-Martín, Odin Langsjoen (1998).
Cambridge University Press
. p. 205.
978-0-521-55203-5
Bianchine, Russo, 1992
pp. 225–232
Thomas, Hugh (1997).
The Slave Trade: The Story of the Atlantic Slave Trade: 1440 –1870
. Simon and Schuster. ss.
516
ISBN
0-684-83565-7
Tadman, 2000
, p. 1534
Schneider, 2007
, p. 484
Lien, 1913
, p. 522
Davis, 1996
, p. 7
Quirk, 2011
, p. 195
Bilhartz, Terry D.; Elliott, Alan C. (2007).
Currents in American History: A Brief History of the United States
. M.E. Sharpe.
ISBN
978-0-7656-1817-7
. 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
Wood, Gordon S. (1998).
The Creation of the American Republic, 1776-1787
. UNC Press Books. s. 263.
ISBN
978-0-8078-4723-7
. 14 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021
Walton, 2009
, pp. 38-39
Foner, Eric (1998).
The Story of American Freedom
(1. bas.). W.W. Norton. ss.
-5.
ISBN
978-0-393-04665-6
story of American freedom.
Walton, 2009
, p. 35
Otis, James (1763).
The Rights of the British Colonies Asserted and Proved
ISBN
9780665526787
Marie Price; Lisa Benton-Short (2008).
Migrants to the Metropolis: The Rise of Immigrant Gateway Cities
. Syracuse University Press. s. 51.
ISBN
978-0-8156-3186-6
. 3 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Ekim
2021
"Field Listing: Area"
The World Factbook
. cia.gov. 7 Temmuz 2020 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
21 Nisan
2020
"State Area Measurements and Internal Point Coordinates—Geography—U.S. Census Bureau"
State Area Measurements and Internal Point Coordinates
. U.S. Department of Commerce. 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 11 Eylül 2017
"2010 Census Area"
(PDF)
census.gov
U.S. Census Bureau
. s. 41. 19 Ekim 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi:
18 Ocak
2015
"Area"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. 31 Ocak 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
"United States"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. 3 Ocak 2018. 12 Aralık 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Ocak
2018
"Geographic Regions of Georgia"
Georgia Info
. Digital Library of Georgia. 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
Lew, Alan.
"PHYSICAL GEOGRAPHY OF THE US"
GSP 220—Geography of the United States
. North Arizona University. 9 Nisan 2016 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
Harms, Nicole.
"Facts About the Rocky Mountain Range"
Travel Tips
. USA Today. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
Tinkham, Ernest R. (March 1944).
"Biological, Taxonomic and Faunistic Studies on the Shield-Back Katydids of the North American Deserts"
The American Midland Naturalist
. The
University of Notre Dame
31
(2): 257-328.
doi
10.2307/2421073
ISSN
0003-0031
JSTOR
2421073
"Mount Whitney, California"
. Peakbagger. 9 Ocak 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
"Find Distance and Azimuths Between 2 Sets of Coordinates (Badwater 36-15-01-N, 116-49-33-W and Mount Whitney 36-34-43-N, 118-17-31-W)"
. Federal Communications Commission. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
Poppick, Laura (28 Ağustos 2013).
"US Tallest Mountain's Surprising Location Explained"
. LiveScience. 3 Ocak 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2015
O'Hanlon, Larry (14 Mart 2005).
"America's Explosive Park"
. Discovery Channel. 14 Mart 2005 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
5 Nisan
2016
Boyden, Jennifer.
"Climate Regions of the United States"
Travel Tips
. USA Today. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Aralık 2014
"World Map of Köppen–Geiger Climate Classification"
(PDF)
. 26 Ocak 2022 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2015
Perkins, Sid (11 Mayıs 2002).
"Tornado Alley, USA"
Science News
. 1 Temmuz 2007 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 20 Eylül 2006
Rice, Doyle.
"USA has the world's most extreme weather"
USA Today
(İngilizce). 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2020
US EPA, OAR (27 Haziran 2016).
"Climate Change Indicators: Weather and Climate"
www.epa.gov
(İngilizce). 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
19 Haziran
2022
Len McDougall (2004).
The Encyclopedia of Tracks and Scats: A Comprehensive Guide to the Trackable Animals of the United States and Canada
. Lyons Press. s. 325.
ISBN
978-1-59228-070-4
Morin, Nancy.
"Vascular Plants of the United States"
(PDF)
Plants
. National Biological Service. 24 Temmuz 2013 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi:
27 Ekim
2008
Osborn, Liz.
"Number of Native Species in United States"
. Current Results Nexus. 26 Şubat 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
"Numbers of Insects (Species and Individuals)"
. Smithsonian Institution. 17 Şubat 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
20 Ocak
2009
Park, National.
"National Park FAQ"
nps
. 1 Kasım 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2015
Lipton, Eric; Krauss, Clifford (23 Ağustos 2012).
"Giving Reins to the States Over Drilling"
The New York Times
. 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
18 Ocak
2015
Vincent, Carol H.; Hanson, Laura A.; Argueta, Carla N. (3 Mart 2017).
Federal Land Ownership: Overview and Data
. Congressional Research Service. s. 2. 15 Kasım 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
18 Haziran
2020
Gorte, Ross W.; Vincent, Carol Hardy.; Hanson, Laura A.; Marc R., Rosenblum.
"Federal Land Ownership: Overview and Data"
(PDF)
fas.org
. Congressional Research Service. 24 Ocak 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi:
18 Ocak
2015
"Chapter 6: Federal Programs to Promote Resource Use, Extraction, and Development"
doi.gov
. U.S. Department of the Interior. 18 Mart 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
19 Ocak
2015
The National Atlas of the United States of America (14 Ocak 2013).
"Forest Resources of the United States"
. Nationalatlas.gov. 7 Mayıs 2009 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
13 Ocak
2014
"Land Use Changes Involving Forestry in the United States: 1952 to 1997, With Projections to 2050"
(PDF)
. 2003. 14 Ekim 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi:
13 Ocak
2014
Daynes & Sussman, 2010
, pp. 3, 72, 74–76, 78
Hays, Samuel P. (2000).
A History of Environmental Politics since 1945
Collin, Robert W. (2006).
The Environmental Protection Agency: Cleaning Up America's Act
. Greenwood Publishing Group. s. 1.
ISBN
978-0-313-33341-5
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
25 Ekim
2015
Turner, James Morton (2012).
The Promise of Wilderness
Endangered species Fish and Wildlife Service
. General Accounting Office, Diane Publishing. 2003. s. 1.
ISBN
978-1-4289-3997-4
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
25 Ekim
2015
"What Is the Greenest Country in the World?"
Atlas & Boots
. Environmental Performance Index. 6 Haziran 2020. 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020
"United States of America"
Global Climate Action – NAZCA
. United Nations. 14 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020
Nugent, Ciara (4 Kasım 2020).
"The U.S. Just Officially Left the Paris Agreement. Can it Be a Leader in the Climate Fight Again?"
. Times. 14 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020
"Biden announces return to global climate accord, new curbs on U.S. oil industry"
Reuters
. 20 Ocak 2021. 14 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 9 Şubat 2021
Şablon:Usc
(a)(36) and
Şablon:Usc
(a)(38) U.S. Federal Code, Immigration and Nationality Act.
8 U.S.C.
§ 1101a
"Electoral College Fast Facts | U.S. House of Representatives: History, Art & Archives"
history.house.gov
. 15 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2015
Locker, Melissa (9 Mart 2015).
"Watch John Oliver Cast His Ballot for Voting Rights for U.S. Territories"
Time
. 5 Ocak 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
11 Kasım 2019.
Keating, Joshua (5 Haziran 2015).
"How Come American Samoans Still Don't Have U.S. Citizenship at Birth?"
. 19 Ekim 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Ekim
2022
– Slate vasıtasıyla.
"American Samoa and the Citizenship Clause: A Study in Insular Cases Revisionism"
harvardlawreview.org
. 18 Aralık 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
5 Ocak
2018
"Frequently Asked Questions"
. U.S. Department of the Interior Indian Affairs. 14 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Ocak
2016
"Tribal Geography in Relation to State Boundaries"
. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Ekim
2022
"Global Diplomacy Index – Country Rank"
Lowy Institute
. 1 Şubat 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
"Current Members"
United Nations Security Council
. 22 Mart 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
"United Nations Headquarters Agreement"
The American Journal of International Law
Cambridge University Press
42
(2): 445-447. April 1948.
doi
10.2307/2193692
JSTOR
2193692
"Where is the G7 Headed?"
Council on Foreign Relations
. New York City. 28 Haziran 2022. 18 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Ekim
2022
"The United States and G20: Building a More Peaceful, Stable, and Prosperous World Together"
United States Department of State
. 6 Temmuz 2022. 16 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
"Our global reach"
OECD
. 19 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
Fialho, Livia Pontes; Wallin, Matthew (1 Ağustos 2013). Reaching for an Audience: U.S. Public Diplomacy Towards Iran. American Security Project.
JSTOR
resrep06070
Oliver, Alex; Graham, Euan (19 Aralık 2017).
"Which are the countries still talking to North Korea?"
BBC News
. Londra. 19 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
The United States has never established diplomatic relations with North Korea.
Ferraro, Matthew F. (22 Aralık 2014).
"The Case for Stronger Bhutanese-American Ties"
The Diplomat
. 21 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
While Bhutan joined the United Nations in 1971, it does not have diplomatic relations with any of the permanent members of the UN Security Council, including the United States and China.
Ruwitch, John (22 Eylül 2020).
"Formal Ties With U.S.? Not For Now, Says Taiwan Foreign Minister"
NPR
. 15 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Temmuz
2022
Dumbrell, John; Schäfer, Axel (2009).
America's 'Special Relationships': Foreign and Domestic Aspects of the Politics of Alliance
. s. 45.
ISBN
978-0-203-87270-3
. 15 Aralık 2023 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
25 Ekim
2015
Ek, Carl; Ian F. Fergusson (3 Eylül 2010).
"Canada–U.S. Relations"
(PDF)
. Congressional Research Service. 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2011
Vaughn, Bruce (8 Ağustos 2008).
Australia: Background and U.S. Relations
. Congressional Research Service.
OCLC
70208969
Vaughn, Bruce (27 Mayıs 2011).
"New Zealand: Background and Bilateral Relations with the United States"
(PDF)
. Congressional Research Service. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2011
Lum, Thomas (3 Ocak 2011).
"The Republic of the Philippines and U.S. Interests"
(PDF)
. Congressional Research Service. 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2011
Chanlett-Avery, Emma; ve diğerleri. (8 Haziran 2011).
"Japan-U.S. Relations: Issues for Congress"
(PDF)
. Congressional Research Service. 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2011
Mark E. Manyin; Emma Chanlett-Avery; Mary Beth Nikitin (8 Temmuz 2011).
"U.S.–South Korea Relations: Issues for Congress"
(PDF)
. Congressional Research Service. 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2011
Zanotti, Jim (31 Temmuz 2014).
"Israel: Background and U.S. Relations"
(PDF)
. Congressional Research Service. 5 Mart 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 12 Eylül 2014
"U.S. Relations With Poland"
. 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Ekim
2022
"The Untapped Potential of the US-Colombia Partnership"
Atlantic Council
(İngilizce). 26 Eylül 2019. 18 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020
"U.S. Relations With Colombia"
United States Department of State
(İngilizce). 20 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020
Charles L. Zelden (2007).
The Judicial Branch of Federal Government: People, Process, and Politics
. ABC-CLIO. s.
217
ISBN
978-1-85109-702-9
. Erişim tarihi:
25 Ekim
2015
Loren Yager; Emil Friberg; Leslie Holen (2003).
Foreign Relations: Migration from Micronesian Nations Has Had Significant Impact on Guam, Hawaii, and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands
. Diane Publishing. s. 7.
ISBN
978-0-7567-3394-0
Macias, Amanda.
"Here's a look at the $5.6 billion in firepower the U.S. has committed to Ukraine in its fight against Russia"
CNBC
(İngilizce). 20 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 28 Eylül 2022
Rumer, Eugene; Sokolsky, Richard (20 Haziran 2019).
"Thirty Years of U.S. Policy Toward Russia: Can the Vicious Circle Be Broken?"
. Washington, D.C.:
Carnegie Endowment for International Peace
. 1 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
Meidan, Michal (1 Temmuz 2019). US-China: The Great Decoupling.
Oxford Institute for Energy Studies
JSTOR
resrep33982
"US will continue to strengthen 'unofficial ties' with Taiwan, says Harris"
South China Morning Post
(İngilizce). 28 Eylül 2022. 5 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 28 Eylül 2022
"Happy 231st Birthday to the United States Coast Guard!"
Council on Foreign Relations
(İngilizce). 21 Mart 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"World military expenditure grows to $1.8 trillion in 2018 | SIPRI"
www.sipri.org
. 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
Reichmann, Kelsey (17 Haziran 2019).
"Here's how many nuclear warheads exist, and which countries own them"
Defense News
(İngilizce). 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"The Military Balance 2019"
IISS
(İngilizce). 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"READ: James Mattis' resignation letter | CNN Politics"
CNN
(İngilizce). 20 Aralık 2018. 4 Aralık 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"Selective Service System: About the Agency"
sss.gov
. 15 Eylül 2012. 15 Eylül 2012 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"Noble Eagle Without End"
Air & Space Forces Magazine
(İngilizce). 13 Eylül 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"The Ups and Downs of Close Air Support"
Air & Space Forces Magazine
(İngilizce). 13 Eylül 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"Building the Space Range of the Future"
Air & Space Forces Magazine
(İngilizce). 13 Eylül 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"Global Positioning System"
schriever.spaceforce.mil
. 14 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
Erwin, Sandra (22 Kasım 2020).
"Space surveillance technologies a top need for U.S. military"
SpaceNews
(İngilizce). 21 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
Harris, Johnny (18 Mayıs 2015).
"Why does the US have 800 military bases around the world?"
Vox
(İngilizce). 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
"Wayback Machine"
(PDF)
siadapp.dmdc.osd.mil
. 24 Temmuz 2013. 24 Temmuz 2013 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 13 Eylül 2022
There are 17,985 U.S. police agencies in the United States which include city police departments, county sheriff's offices, state police/highway patrol and federal law enforcement agencies
7 Ekim 2021 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
.,
Politifact
, Charles Ramsey, July 10, 2016. Retrieved November 10, 2021.
"U.S. Federal Law Enforcement Agencies, Who Governs & What They Do"
. Chiff.com. 10 Şubat 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 10 Kasım 2021
Manweller, Mathew (2006).
"Chapter 2, The Roles, Functions, and Powers of State Courts"
. Hogan, Sean O. (Ed.).
The Judicial Branch of State Government: People, Process, and Politics
. Santa Barbara, Kaliforniya:
ABC-Clio
. ss. 37-96.
ISBN
978-1-851-09751-7
. Erişim tarihi:
5 Ekim
2020
"Introduction To The Federal Court System"
United States Attorney
. Washington, D.C.:
United States Department of Justice
. 7 Kasım 2014. 10 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
"Intentional homicides (per 100,000 people) - United States"
World Bank
. 14 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
Grinshteyn, Erin; Hemenway, David (March 2016).
"Violent Death Rates: The US Compared with Other High-income OECD Countries, 2010"
The American Journal of Medicine
129
(3): 226-273.
doi
10.1016/j.amjmed.2015.10.025
PMID
26551975
. 27 Ocak 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
18 Haziran 2017.
Haymes et al., 2014
p. 389
"US Department of Justice, Oct. 22, 2020"
(PDF)
. 25 Nisan 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi:
16 Ekim
2022
Sawyer, Wendy; Wagner, Peter (24 Mart 2020).
Mass Incarceration: The Whole Pie 2020
. Prison Policy Initiative. 19 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ocak
2021
Schrantz, Dennis; DeBor, Stephen; Mauer, Marc (5 Eylül 2018).
"Decarceration Strategies: How 5 States Achieved Substantial Prison Population Reductions"
. Washington, D.C.:
The Sentencing Project
. 20 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
16 Temmuz
2022
Mikaila Mariel Lemonik Arthur (2020).
Law and Justice around the World: A Comparative Approach
. Univ of California Press. ss. 179-180.
ISBN
978-0-520-30001-9
"Death Penalty States [2022]"
. Death Penalty Info. 28 Ocak 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 8 Eylül 2022
Connor, Tracy; Chuck, Elizabeth (28 Mayıs 2015).
"Nebraska's Death Penalty Repealed With Veto Override"
NBC News
. 14 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
11 Haziran
2015
Simpson, Ian (2 Mayıs 2013).
"Maryland becomes latest U.S. state to abolish death penalty"
Reuters
. 21 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
6 Nisan
2016
"State by State"
Death Penalty Information Center
(İngilizce). 28 Ocak 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
6 Ekim
2020
"Searchable Execution Database"
Death Penalty Information Center
. 19 Eylül 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
10 Ekim
2012
"Death Sentences and Executions 2019"
. Amnesty International USA. 2019. 20 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020
DPIC adds Eleven cases to the Innocence List bringing national death-row exonerations to 185
31 Ekim 2021 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
.,
Death Penalty Information Center
, Robert Durham, February 18, 2021. Retrieved November 9, 2021.
"New York Borsası İşlem Hacmi"
. businessinsider.com. 12 Ağustos 2016 tarihinde
kaynağından
arşivlendi.
"The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere"
(PDF)
. 3 Ocak 2006 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010
Kat Tretina and Benjamin Curry (9 Nisan 2021).
"NYSE: What Is The New York Stock Exchange"
Forbes
. 9 Nisan 2021 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Temmuz
2022
"Report for Selected Countries and Subjects"
www.imf.org
. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021
Hagopian, Kip; Ohanian, Lee (1 Ağustos 2012).
"The Mismeasure of Inequality"
Policy Review
(174). 3 Aralık 2013 tarihinde
kaynağından
arşivlendi23 Ocak 2020.
"United Nations Statistics Division—National Accounts"
unstats.un.org
. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
1 Haziran
2018
Fordham, Benjamin (October 2017).
"Protectionist Empire: Trade, Tariffs, and United States Foreign Policy, 1890–1914"
Studies in American Political Development
31
(2): 170-192.
doi
10.1017/s0898588x17000116
ISSN
0898-588X
. 26 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
23 Ekim 2022.
"United States reference resource"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
. 12 Aralık 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019
Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, "Resource-Based Growth Past and Present", in
Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny
, ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185.
0821365452
Anthony, Craig (12 Eylül 2016).
"10 Countries With The Most Natural Resources"
Investopedia
. 6 Eylül 2016 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ekim
2022
"Income"
Better Life Index
. OECD. 5 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019
In the United States, the average household net adjusted disposable income per capita is USD 45 284 a year, much higher than the OECD average of USD 33 604 and the highest figure in the OECD.
"Household Income"
Society at a Glance 2014: OECD Social Indicators
. Society at a Glance. OECD Publishing. 18 Mart 2014.
doi
10.1787/soc_glance-2014-en
ISBN
9789264200722
. 28 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından
arşivlendi
29 Mayıs 2014.
"OECD Better Life Index"
. OECD. 1 Eylül 2013 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 25 Kasım 2012
Zaw Thiha Tun (29 Temmuz 2015).
"How Petrodollars Affect The U.S. Dollar"
. 20 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Ekim
2016
Benjamin J. Cohen,
The Future of Money
, Princeton University Press, 2006,
0691116660
cf.
"the dollar is the de facto currency in Cambodia", Charles Agar,
Frommer's
Vietnam
, 2006,
0471798169
, p. 17
"US GDP Growth Rate by Year"
multpl.com
. US Bureau of Economic Analysis. 31 Mart 2014. 23 Nisan 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
18 Haziran
2014
"Monthly Reports - World Federation of Exchanges"
. WFE. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ekim
2022
Table A – Market Capitalization of the World's Top Stock Exchanges (As at end of June 2012)
12 Mayıs 2013 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
.. Securities and Exchange Commission (China).
"Top Trading Partners"
. U.S. Census Bureau. December 2016. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Temmuz
2017
"World Trade Statistical Review 2019"
(PDF)
World Trade Organization
. s. 100. 30 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019
"United States free trade agreements"
Office of the United States Trade Representative
. 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019
"Rankings: Global Competitiveness Report 2013–2014"
(PDF)
. World Economic Forum. 17 Şubat 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi:
1 Haziran
2014
"Global 500 2016"
Fortune
. 21 Eylül 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ekim
2022
Number of companies data taken from the "Country" filter.
"USA Economy in Brief"
. U.S. Dept. of State, International Information Programs. 12 Mart 2008 tarihinde
kaynağından
arşivlendi.
Isabelle Joumard; Mauro Pisu; Debbie Bloch (2012).
"Tackling income inequality The role of taxes and transfers"
(PDF)
. OECD. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2015
CIA World Factbook
"Distribution of Family Income
. 4 Haziran 2011 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
17 Haziran
2018
Şablon:Hounshell1984
"Research and Development (R&D) Expenditures by Source and Objective: 1970 to 2004"
. U.S. Census Bureau. 10 Şubat 2012 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
19 Haziran
2007
MacLeod, Donald (21 Mart 2006).
"Britain Second in World Research Rankings"
The Guardian
. Londra. 24 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2006
Allen, Gregory (6 Şubat 2019).
"Understanding China's AI Strategy"
Center for a New American Security
. 7 Şubat 2019 tarihinde
kaynağından
arşivlendi.
"Thomas Edison's Most Famous Inventions"
Thomas A Edison Innovation Foundation
. 16 Mart 2016 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
21 Ocak
2015
Benedetti, François (17 Aralık 2003).
"100 Years Ago, the Dream of Icarus Became Reality"
. Fédération Aéronautique Internationale (FAI). 12 Eylül 2007 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2007
Fraser, Gordon (2012).
The Quantum Exodus: Jewish Fugitives, the Atomic Bomb, and the Holocaust
. New York: Oxford University Press.
ISBN
978-0-19-959215-9
. 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021
10 Little Americans
ISBN
978-0-615-14052-0
. 21 Aralık 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014
– Google Books vasıtasıyla.
"NASA's Apollo technology has changed the history"
. Sharon Gaudin. 20 Temmuz 2009. 13 Aralık 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014
Goodheart, Adam (2 Temmuz 2006).
"Celebrating July 2: 10 Days That Changed History"
The New York Times
. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021
Sawyer, Robert Keith (2012).
Explaining Creativity: The Science of Human Innovation
. Oxford University Press. s. 256.
ISBN
978-0-19-973757-4
. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021
"Release of the Global Innovation Index 2020: Who Will Finance Innovation?"
www.wipo.int
(İngilizce). 2 Eylül 2020 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Eylül 2021
"Global Innovation Index 2019"
www.wipo.int
(İngilizce). 10 Aralık 2019 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Eylül 2021
"RTD - Item"
ec.europa.eu
. 2 Eylül 2021 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Eylül 2021
"Global Innovation Index"
INSEAD Knowledge
(İngilizce). 28 Ekim 2013. 2 Aralık 2013 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 2 Eylül 2021
"Population Clock"
U.S. and World Population Clock
. U.S. Department of Commerce. 16 Mayıs 2020. 26 Nisan 2004 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2020
The United States population on May 23, 2020 was: 329,686,270
"Global Wealth Report"
Credit Suisse
. October 2018. 18 Temmuz 2017 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 11 Şubat 2019
"Forbes Billionaires 2021: The Richest People in the World"
Forbes
(İngilizce). 8 Mayıs 1999 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2021
"Coronavirus Reduces Millionaire Count"
spectrem.com
. 27 Eylül 2020 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2021
"Global wealth databook 2019"
(PDF)
. 23 Ekim 2019. 23 Ekim 2019 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021
"Global Food Security Index"
. Londra: The Economist Intelligence Unit. 5 Mart 2013. 12 Temmuz 2012 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Nisan
2013
Rector, Robert; Sheffield, Rachel (13 Eylül 2011).
"Understanding Poverty in the United States: Surprising Facts About America's Poor"
. Heritage Foundation. 25 Eylül 2011 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Nisan
2013
"Human Development Index (HDI) | Human Development Reports"
UNHDP
. 29 Temmuz 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 27 Aralık 2018
"Trends in Family Wealth, 1989 to 2013"
Congressional Budget Office
. 18 Ağustos 2016. 11 Kasım 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2021
Piketty, Thomas
(2014).
Capital in the Twenty-First Century
. Belknap Press. s.
257
978-0-674-43000-6
Egan, Matt (27 Eylül 2017).
"Record inequality: The top 1% controls 38.6% of America's wealth"
CNN Money
. 11 Ekim 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Ekim
2017
Kirsch, Noah.
"The 3 Richest Americans Hold More Wealth Than Bottom 50% Of The Country, Study Finds"
Forbes
. 9 Kasım 2017 tarihinde
kaynağından
arşivlendi.
Van Dam, Andrew (4 Temmuz 2018).
"Is it great to be a worker in the U.S.? Not compared with the rest of the developed world."
The Washington Post
. 7 Mart 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Temmuz
2018
Saez, Emmanuel
(30 Haziran 2016).
"Striking it Richer: The Evolution of Top Incomes in the United States"
(PDF)
. University of California, Berkeley. 15 Eylül 2017 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2017
Long, Heather (12 Eylül 2017).
"U.S. middle-class incomes reached highest-ever level in 2016, Census Bureau says"
The Washington Post
. 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 11 Kasım 2019
Alvaredo, Facundo;
Atkinson, Anthony B.
Piketty, Thomas
Saez, Emmanuel
(2013). "The Top 1 Percent in International and Historical Perspective".
Journal of Economic Perspectives
27
(Summer 2013): 3-20.
doi
10.1257/jep.27.3.3
hdl
11336/27462
Smeeding, T.M. (2005).
"Public Policy: Economic Inequality and Poverty: The United States in Comparative Perspective"
Social Science Quarterly
86
: 955-983.
doi
10.1111/j.0038-4941.2005.00331.x
. 21 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
15 Eylül 2021.
Gilens & Page 2014
Bartels, Larry
(2009). "Economic Inequality and Political Representation".
The Unsustainable American State
(PDF)
. ss. 167-196.
CiteSeerX
10.1.1.172.7597
doi
10.1093/acprof:oso/9780195392135.003.0007
ISBN
978-0-19-539213-5
. 4 Mart 2016 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi:
6 Ekim
2020
Winship, Scott (Bahar 2013).
"Overstating the Costs of Inequality"
(PDF)
National Affairs
(15). 24 Ekim 2013 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi29 Nisan 2015.
"Why Is Homelessness Such a Problem in U.S. Cities"
Bloomberg
. 6 Temmuz 2020. 18 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2021
"Household Food Security in the United States in 2011"
(PDF)
. USDA. September 2012. 7 Ekim 2012 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Nisan
2013
Contempt for the poor in US drives cruel policies," says UN expert"
OHCHR
. 4 Haziran 2018. 17 Eylül 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
5 Haziran
2018
"Places: New Hampshire"
Forbes
. 16 Aralık 2012 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
30 Haziran
2020
"U.S. Census Bureau QuickFacts: New Hampshire"
www.census.gov
. 6 Nisan 2018 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
30 Haziran
2020
Sagapolutele, Fili (3 Şubat 2017).
"American Samoa Governor Says Small Economies 'Cannot Afford Any Reduction In Medicaid' | Pacific Islands Report"
www.pireport.org
. 9 Ocak 2018 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
30 Haziran
2020
A Homeless Pandemic' Looms As 30 Million Are At Risk Of Eviction"
. NPR. 10 Ağustos 2020. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2021
Gross, Elana Lyn (7 Ağustos 2020).
"As Stimulus Talks Stalemate, New Report Finds 40 Million Americans Could Be At Risk Of Evictionx"
Forbes
. 15 Şubat 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ocak
2021
"Interstate FAQ (Question #3)"
. Federal Highway Administration. 2006. 28 Şubat 2006 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
4 Mart
2009
"Railways – The World Factbook"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
. 24 Kasım 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
"Seasonally Adjusted Transportation Data"
. Washington, D.C.: Bureau of Transportation Statistics. 2021. 22 Nisan 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Şubat 2021
"Waterways – The World Factbook"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
"Public Road and Street Mileage in the United States by Type of Surface"
United States Department of Transportation
. 2 Ocak 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
13 Ocak
2015
"China overtakes US in car sales"
The Guardian
. Londra. 8 Ocak 2010. 9 Eylül 2013 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
10 Temmuz
2011
"Fact #962: Vehicles per Capita: Other Regions/Countries Compared to the United States"
Energy.gov
(İngilizce). 30 Ocak 2017. 13 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ocak
2021
"Vehicle Statistics: Cars Per Capita"
. Capitol Tires. 20 Haziran 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ekim
2022
Edwards, Chris (12 Temmuz 2020).
"Privatization"
Downsizing the Federal Government
(İngilizce). Cato Institute. 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
23 Ocak
2021
"Scheduled Passengers Carried"
. International Air Transport Association (IATA). 2011. 2 Ocak 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 17 Şubat 2012
"Preliminary World Airport Traffic and Rankings 2013—High Growth Dubai Moves Up to 7th Busiest Airport"
. 31 Mart 2014. 1 Nisan 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2014
"The Top 50 Container Ports"
World Shipping Council
Washington, D.C.
13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
14 Temmuz
2022
World Tourism Organization (UNWTO), (Ed.) (28 Ağustos 2019).
International Tourism Highlights, 2019 Edition
. World Tourism Organization (UNWTO).
doi
10.18111/9789284421152
ISBN
978-92-844-2115-2
. 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2022
"2010 Census Data"
. Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu. 21 Ekim 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
29 Mart
2011
"Arşivlenmiş kopya"
(PDF)
. 29 Nisan 2011 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 2 Şubat 2014
"United States Population (2021) - Worldometer"
worldometers.info
(İngilizce). 27 Mayıs 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Temmuz
2021
Camarota, Steven A.; Jensenius, Karen (Temmuz 2008).
"Homeward Bound: Recent Immigration Enforcement and the Decline in the Illegal Alien Population"
(PDF)
. Center for Immigration Studies. 9 Ağustos 2008 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2008
KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (
link
"Statistical Abstract of the United States"
(PDF)
Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu
. 2005. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 2 Şubat 2014
"Executive Summary: A Population Perspective of the United States"
. Population Resource Center. Mayıs 2000. 4 Haziran 2007 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 20 Aralık 2007
"Births: Preliminary Data for 2010"
(PDF)
National Vital Statistics Reports, Volume 60
. National Center for Health Statistics. 2011. 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
(PDF)
. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2012
"U.S. Legal Permanent Residents: 2012"
11 Ekim 2013 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
..
Office of Immigration Statistics
Annual Flow Report.
"Yearbook of Immigration Statistics: 2011 – Persons Obtaining Legal Permanent Resident Status by Region and Country of Birth: Fiscal Years 2002 to 2011 (Table 3)"
. U.S. Dept. of Homeland Security. 28 Şubat 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 4 Şubat 2013
"Yearbook of Immigration Statistics: 2007 – Persons Obtaining Legal Permanent Resident Status by Region and Country of Birth: Fiscal Years 1998 to 2007 (Table 3)"
. U.S. Dept. of Homeland Security. 12 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 4 Şubat 2013
Donaldson James, Susan (8 Nisan 2011).
"Gay Americans Make Up 4 Percent of Population"
ABC News
. 24 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2012
National Survey of Sexual Health and Behavior
1 Şubat 2014 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
.. Retrieved January 6, 2013.
"Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States"
(PDF)
. U.S. Census Bureau. 9 Mart 2013 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi:
2007-06-17
"Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2011"
. U.S. Census Bureau. 30 Eylül 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
2012-06-07
"American FactFinder"
Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu
Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (
link
"Arşivlenmiş kopya"
. 19 Nisan 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2012
"The Constitution of the State of Hawaii, Article XV, Section 4"
. Hawaii Legislative Reference Bureau. 7 Kasım 1978. 24 Temmuz 2013 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
19 Haziran
2007
Nadeem, Reem (3 Ocak 2023).
"Faith on the Hill"
Pew Research Center's Religion & Public Life Project
(İngilizce). 3 Ocak 2023 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2023
"United States—Urban/Rural and Inside/Outside Metropolitan Area"
. U.S. Census Bureau. 3 Nisan 2009 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 23 Eylül 2008
"Table 1: Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places Over 100,000, Ranked by July 1, 2008 Population: April 1, 2000 to July 1, 2008"
(PDF)
2008 Population Estimates
. U.S. Census Bureau, Population Division. 1 Temmuz 2009. 7 Aralık 2009 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi.
"Counties in South and West Lead Nation in Population Growth"
The United States Census Bureau
(İngilizce). 18 Nisan 2019. 5 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2020
Harold, Bloom
(1999).
Emily Dickinson
. Broomall, PA: Chelsea House Publishers. s.
ISBN
978-0-7910-5106-1
Buell, Lawrence (Spring–Yaz 2008).
"The Unkillable Dream of the Great American Novel:
Moby-Dick
as Test Case"
American Literary History
20
(1-2): 132-155.
doi
10.1093/alh/ajn005
ISSN
0896-7148
. 18 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
16 Kasım 2022.
Edward, Quinn (2006).
A dictionary of literary and thematic terms
(2. bas.). Facts On File. s.
361
ISBN
978-0-8160-6243-0
David, Seed (2009).
A companion to twentieth-century United States fiction
. Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell. s. 76.
ISBN
978-1-4051-4691-3
Jeffrey, Meyers (1999).
Hemingway : A biography
. New York: Da Capo Press. s.
139
ISBN
978-0-306-80890-6
Lesher, Linda Parent (2000).
The Best Novels of the Nineties: A Reader's Guide
. McFarland. s. 109.
ISBN
978-1-4766-0389-6
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Brown, Milton W. (1963).
The Story of the Armory Show
(2. bas.). New York: Abbeville Press.
ISBN
978-0-89659-795-2
Janson, Horst Woldemar; Janson, Anthony F. (2003).
History of Art: The Western Tradition
. Prentice Hall Professional. s. 955.
ISBN
978-0-13-182895-7
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Davenport, Alma (1991).
The History of Photography: An Overview
. UNM Press. s. 67.
ISBN
978-0-8263-2076-6
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
"Nigeria surpasses Hollywood as world's second-largest film producer"
(Basın açıklaması). United Nations. 5 Mayıs 2009. 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 17 Şubat 2013
Billboard
. Nielsen Business Media. 29 Nisan 1944. s.
68
ISSN
0006-2510
"John Landis Rails Against Studios: 'They're Not in the Movie Business Anymore
The Hollywood Reporter
. 3 Mart 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
24 Ocak 2015.
Drowne, Kathleen Morgan; Huber, Patrick (2004).
The 1920s
. Greenwood Publishing Group. s. 236.
ISBN
978-0-313-32013-2
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Kroon, Richard W. (2014).
A/V A to Z: An Encyclopedic Dictionary of Media, Entertainment and Other Audiovisual Terms
. McFarland. s. 338.
ISBN
978-0-7864-5740-3
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Krasniewicz, Louise; Disney, Walt (2010).
Walt Disney: A Biography
. ABC-CLIO. s. 10.
ISBN
978-0-313-35830-2
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Matthews, Charles (3 Haziran 2011).
"Book explores Hollywood 'Golden Age' of the 1960s-'70s"
The Washington Post
. 12 Aralık 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2015
Banner, Lois (5 Ağustos 2012).
"Marilyn Monroe, the eternal shape shifter"
Los Angeles Times
. 17 Kasım 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2015
Rick, Jewell (8 Ağustos 2008).
"John Wayne, an American Icon"
. University of Southern California. 22 Ağustos 2008 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2015
Greven, David (2013).
Psycho-Sexual: Male Desire in Hitchcock, De Palma, Scorsese, and Friedkin
. University of Texas Press. s. 23.
ISBN
978-0-292-74204-8
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Morrison, James (1998).
Passport to Hollywood: Hollywood Films, European Directors
. SUNY Press. s. 11.
ISBN
978-0-7914-3938-8
. 15 Ekim 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Theresa Saxon (11 Ekim 2011).
American Theatre: History, Context, Form
. Edinburgh University Press. ss. 7-.
ISBN
978-0-7486-3127-8
OCLC
1162047055
"Amerika'da İngiliz Tiyatrosunun Etkisi"
Edinburgh University Press
. 8 Ocak 2022 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
11 Ekim
2011
Felicia Hardison Londré; Daniel J. Watermeier (1998).
The History of North American Theater: From Pre-Columbian Times to the Present
. Continuum.
ISBN
978-0-8264-1079-5
OCLC
1024855967
"Amerikan Tiyatrosunun Kalbi"
Kuzey Amerika Tiyatrosunun Tarihi
. Pre-Columbian Times. 1998. 8 Ocak 2022 tarihinde
kaynağından
arşivlendi.
Stephen Watt, and Gary A. Richardson,
American Drama: Colonial to Contemporary
(1994).
Amerikan Draması: Sömürgeden Çağdaşa
American Drama: Colonial to Contemporary
(İngilizce). Stephen Watt ve Gary A. Richardson. 1994. 7 Ocak 2016 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 14 Şubat 2022
"Asian countries make up 40% of the world's top 10 video gaming markets"
World Economic Forum
(İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
Association, Entertainment Software.
"Report: Video Games Contribute $90 Billion+ to U.S. Economy"
prnewswire.com
(İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"Top 10 gaming companies made $126bn revenue last year"
Eurogamer.net
(İngilizce). 13 Mayıs 2022. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"The bestselling games of all time"
Digital Trends
(İngilizce). 19 Mart 2022. 10 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
Fitzgerald, Dylan.
"2020 Economic Impact Report"
Entertainment Software Association
(İngilizce). 14 Ekim 2021 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"October 1958: Physicist Invents First Video Game"
aps.org
(İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"Who invented video games?"
HowStuffWorks
(İngilizce). 12 Ocak 2011. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"History of Gaming Setups - 80's, 90's & 00's"
Hosa
(İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
FlemingBloggerJuly 30, Jeffrey; 2007 (30 Temmuz 2007).
"The History Of Activision"
Game Developer
(İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
"Jerry Lawson, Video Soft, and the History of the First Black-Owned Video Game Development Company"
The Strong National Museum of Play
(İngilizce). 24 Haziran 2021. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
Millsap, Zack (13 Haziran 2020).
"How Digital Downloads Sparked the Rise of Indie Games"
CBR
(İngilizce). 3 Aralık 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022
Folk Music and Song", American Folklife Center, Library of Congress"
. 22 Ekim 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Eggart, Elise (2007).
Let's Go USA 24th Edition
. St. Martin's Press. s. 68.
ISBN
978-0-312-37445-7
. 18 Ocak 2024 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
Bierley, Paul E. (1973).
John Philip Sousa: American Phenomenon
(Revised bas.). Alfred Music. s. 5.
ISBN
978-1-4574-4995-6
Biddle, Julian (2001).
What Was Hot!: Five Decades of Pop Culture in America
. New York: Citadel. s.
ix
ISBN
978-0-8065-2311-8
Hartman, Graham (5 Ocak 2012).
"Metallica's 'Black album' is Top-Selling Disc of last 20 years"
Loudwire
. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Ekim
2015
Vorel, Jim (27 Eylül 2012).
"Eagles tribute band landing at Kirkland"
. Herald & Review. 14 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Ekim
2015
"Aerosmith will rock Salinas with July concert"
. 2 Şubat 2015. 14 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Ekim
2015
"No. 1 Bob Dylan"
Rolling Stone
. 10 Nisan 2020. 24 Haziran 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
29 Ocak 2021.
"10 ways that Frank Sinatra changed the world"
USA Today
. 8 Aralık 2015. 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Haziran
2021
"Whitney Houston's Global Impact"
CNN
. 13 Şubat 2012. 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Haziran
2021
"How Prince and his music challenged the music industry"
Global News
. 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
25 Haziran
2016
"The Big 6 Media Companies"
. 31 Mart 2021 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2022
"Streaming TV Services: What They Cost, What You Get"
The New York Times
. Associated Press. 12 Ekim 2015. 15 Ekim 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
12 Ekim
2015
"Audio and Podcasting Fact Sheet"
. Washington, D.C.:
Pew Research Center
. 29 Haziran 2021. 6 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
3 Temmuz
2022
Waits, Jennifer (17 Ekim 2014).
"Number of U.S. Radio Stations on the Rise, Especially LPFM, according to New FCC Count"
Radio Survivor
. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
6 Ocak
2015
"History: NPR"
. NPR. 20 Haziran 2013. 21 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021
Brenda Shaffer (2006).
The Limits of Culture: Islam and Foreign Policy
. MIT Press. s. 116.
ISBN
978-0-262-19529-4
"Spanish Newspapers in United States"
. W3newspapers. 21 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2014
"Spanish Language Newspapers in the USA : Hispanic Newspapers : Periódiscos en Español en los EE.UU"
. Onlinenewspapers.com. 26 Haziran 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2014
"Top Sites in United States"
. Alexa. 2021. 21 Haziran 2020 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
6 Ekim
2021
Angus K. Gillespie; Jay Mechling (1995).
American Wildlife in Symbol and Story
. Univ. of Tennessee Press. ss. 31-.
ISBN
978-1-57233-259-1
"Wheat Info"
Wheatworld.org
. 11 Ekim 2009 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
"Traditional Indigenous Recipes"
. American Indian Health and Diet Project. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014
Akenuwa, Ambrose (1 Temmuz 2015).
Is the United States Still the Land of the Free and Home to the Brave?
. Lulu Press. ss. 92-94.
ISBN
978-1-329-26112-9
. Erişim tarihi: 20 Kasım 2020
ölü/kırık bağlantı
Sidney Wilfred Mintz (1996).
Tasting Food, Tasting Freedom: Excursions Into Eating, Culture, and the Past
. Beacon Press. ss.
134
-.
ISBN
978-0-8070-4629-6
. Erişim tarihi:
25 Ekim
2015
Breadsley, Eleanor (24 Ocak 2012).
"Why McDonald's in France Doesn't Feel Like Fast Food"
NPR
. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
"When Was the First Drive-Thru Restaurant Created?"
Wisegeek.org
. 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
Cawthon, Haley (31 Aralık 2020).
"KFC is America's favorite fried chicken, data suggests"
BizJournals.com
. 1 Ocak 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2021
Russell, Joan (23 Mayıs 2016).
"How Pizza Became America's Favorite Food"
PasteMagazine.com
. 4 Eylül 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2021
Klapthor, James N. (23 Ağustos 2003).
"What, When, and Where Americans Eat in 2003"
. Newswise/Institute of Food Technologists. 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
19 Haziran
2007
H, D.
"The coffee insurgency"
The Economist
. 22 Mart 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
15 Ocak
2015
Smith, 2004
, pp. 131–132
Levenstein, 2003
, pp. 154–155
"Top 10 Most Popular Sports in America 2017"
SportsInd
. 28 Ekim 2016. 6 Haziran 2017 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
8 Haziran
2017
Sarah Krasnoff, Lindsay (26 Aralık 2017).
"How the NBA went global"
The Washington Post
. 14 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Ocak
2021
Liss, Howard.
Lacrosse
(Funk & Wagnalls, 1970) pg 13.
"Global sports market to hit $141 billion in 2012"
Reuters
. 18 Haziran 2008. 12 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Temmuz
2013
Krane, David K. (30 Ekim 2002).
"Professional Football Widens Its Lead Over Baseball as Nation's Favorite Sport"
. Harris Interactive. 9 Temmuz 2010 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 14 Eylül 2007
MacCambridge, Michael (2004).
America's Game: The Epic Story of How Pro Football Captured a Nation
. New York: Random House.
978-0-375-50454-9
Guliza, Anthony (14 Ağustos 2019).
"How the NFL took over America in 100 years"
ESPN
. 13 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2021
"Most Popular Sports in America"
. 29 Haziran 2020 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
1 Temmuz
2020
"As American as Mom, Apple Pie and Football? Football continues to trump baseball as America's Favorite Sport"
(PDF)
Harris Interactive
. 16 Ocak 2014. 9 Mart 2014 tarihinde
kaynağından
(PDF)
arşivlendi
. Erişim tarihi:
2 Temmuz
2014
Cowen, Tyler; Grier, Kevin (9 Şubat 2012).
"What Would the End of Football Look Like?"
. Grantland/ESPN. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 12 Şubat 2012
Schaus, Gerald P.; Wenn, Stephen R. (9 Şubat 2007).
Onward to the Olympics: Historical Perspectives on the Olympic Games
Wilfrid Laurier University Press
. s. 224.
ISBN
978-0-889-20505-5
Chase, Chris (7 Şubat 2014).
"The 10 most fascinating facts about the all-time Winter Olympics medal standings"
USA Today
. 15 Kasım 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 28 Şubat 2014
Loumena, Dan (6 Şubat 2014).
"With Sochi Olympics approaching, a history of Winter Olympic medals"
Los Angeles Times
. 17 Kasım 2018 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 28 Şubat 2014
Carlisle, Jeff (6 Nisan 2020).
"MLS Year One, 25 seasons ago: The Wild West of training, travel, hockey shootouts and American soccer"
ESPN
. 20 Ekim 2021 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021
"Sports Illustrated: NCAA Reports $1.1 Billion in Revenues"
. 7 Kasım 2019 tarihinde kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022
"Passion for College Football Remains Robust"
. National Football Foundation. 19 Mart 2013. 7 Nisan 2014 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
1 Nisan
2014
Tanilli, Server Uygarlık tarihi. sf.132-133
"Government of Puerto Rico"
welcome.topuertorico.org
. 11 Mayıs 2000 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Temmuz
2021
"United States Virgin Islands | History, Geography, & Maps"
Encyclopedia Britannica
(İngilizce). 6 Eylül 2015 tarihinde
kaynağından
arşivlendi
. Erişim tarihi:
24 Temmuz
2021
Dış bağlantılar
değiştir
kaynağı değiştir
Wikimedia Commons'ta
Amerika Birleşik Devletleri
ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Vikigezgin'de
Amerika Birleşik Devletleri
ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
"ABD"
The World Factbook
(2026 bas.).
CIA
Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (
link
Amerika Birleşik Devletleri
18 Nisan 2020 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
.,
BBC News
'de.
ABD için Temel Kalkınma Tahminleri
16 Nisan 2020 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
International Futures
'da.
Hükûmet
Resmi ABD Hükümeti Web Portali
8 Kasım 2016 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Hükûmet sitelerine giriş kapısı
Temsilciler Meclisi
24 Eylül 2010 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisinin resmi sitesi
Senato
31 Ekim 2002 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nun resmi sitesi
Beyaz Saray
12 Temmuz 2006 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın resmi sitesi
Yüksek Mahkeme
16 Mart 2010 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi'nin resmi sitesi
Tarih
Tarihi dokümanlar
Ulusal Kamu Politikası Araştırma Merkezi tarafından toplanan içerik
ABD Ulusal (Motto) Sloganları: Tarih ve Anayasa
12 Aralık 2006 tarihinde at
Archive-It
sitesinde
arşivlendi
Ontario Dini Tolerans Danışmanları'nın (OCRT) analizleri
ABD
28 Ocak 2007 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. Tarihi verilerle ilgili bağlantılar
Haritalar
Birleşik Devletler Ulusal Atlası
ABD İçişleri Bakanlığı'ndan resmi haritalar
Wikimedia Atlas'da the United States
ABD ile ilgili bilgiler
24 Aralık 2018 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
. ABD'yle ilgili sağlık, eğitim, gelir ve demografik özelliklere ilişkin çeşitli haritalanmış bilgiler
Fotoğraflar
ABD fotoğrafları
19 Nisan 2020 tarihinde
Wayback Machine
sitesinde
arşivlendi
ABD
konuları
Tarih
Kronoloji
Kolomb öncesi
On Üç Koloni
Amerikan Devrimi
Bağımsızlık Savaşı
Vahşi Batı
1812 Savaşı
Meksika-Amerika Savaşı
Amerikan İç Savaşı
Konfedere Devletleri
Kızılderili savaşları
Yaldızlı Çağ
İspanya-Amerika Savaşı
I. Dünya Savaşı
Büyük Buhran
II. Dünya Savaşı
Soğuk Savaş
Kore Savaşı
Afroamerikan sivil haklar hareketi
Vietnam Savaşı
Uzay Yarışı
Terörizmle Savaş
11 Eylül saldırıları
Afganistan Savaşı
Irak Savaşı
Konular
Askeri
Ekonomik
Siyaset
Anayasa
Federal hükûmet
Başkan
Yürütme Ofisi
Başkan yardımcısı
Bakanlar Kurulu
Bakanlıklar
Kongre
Temsilciler Meclisi
Senato
Sam Amca
Dış ilişkiler
Hukuk
İnsan hakları
LGBT hakları
Ordu
Seçimler
Siyasi partiler
Demokratlar
Cumhuriyetçiler
İdari bölümleri
Eyaletler
Federal bölge
Dış topraklar
Coğrafya
Adalar
Göller
Dağlar
Nehirler
Millî parklar
Depremler
Bölgeler
Şehirler
Ekonomi
Federal Rezerv Sistemi
Enerji
Sanayi
Bilim ve teknoloji
Wall Street
Telekomünikasyon
Tarım
Turizm
Ulaşım
Para birimi
Toplum
Demografi
Amerikalılar
Dil
İngilizce
Eğitim
Etnik gruplar
Göçmenlik
Kültür
Americana
Amerikan Rüyası
Din
Edebiyat
Medya
Mimari
Mutfak
Müzik
Sanat
Sinema
Hollywood
Tiyatro
Resmi tatiller
Posta tarihi
Spor
Bayrak
Arma
Milli Marş
In God We Trust
Diğer Konular
Amerika'da polis şiddeti
Amerika Birleşik Devletleri'nde ırk ayrımcılığı
George Floyd'un öldürülmesi
George Floyd protestoları
Black Lives Matter
Blackout Tuesday
Portal
VikiProje
Kategori
Coğrafi konumu
ABD
Amerika ülkeleri
Egemen devletler
Antigua ve Barbuda
Arjantin
Bahamalar
Barbados
Belize
Birleşik Devletler
Bolivya
Brezilya
Dominika
Dominik Cumhuriyeti
Ekvador
El Salvador
Fransa
Fransız Guyanası
Guadeloupe
Martinik
Grenada
Guatemala
Guyana
Haiti
Hollanda
Karayip Hollandası
Honduras
Jamaika
Kanada
Kolombiya
Kosta Rika
Küba
Meksika
Nikaragua
Panama
Paraguay
Peru
Saint Kitts ve Nevis
Saint Lucia
Saint Vincent ve Grenadinler
Surinam
Şili
Trinidad ve Tobago
Uruguay
Venezuela
Bağımlı
ve
diğer bölgeler
Birleşik Devletler
Navassa Adası
Porto Riko
Amerika Birleşik Devletleri Virjin Adaları
Birleşik Krallık
Anguilla
Bermuda
Britanya Virjin Adaları
Cayman Adaları
Falkland Adaları
Montserrat
Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları
Turks ve Caicos Adaları
Danimarka Krallığı
Grönland
Fransa
Saint Barthélemy
Saint Martin
Saint Pierre ve Miquelon
Hollanda
Aruba
Curaçao
Sint Maarten
Uluslararası kuruluşlar
G8 ülkeleri
Üyeler
Almanya
ABD
Birleşik Krallık
Fransa
İtalya
Japonya
Kanada
Rusya
(Üyeliği askıda)
Temsil Edilenler
Avrupa Birliği
Birleşmiş Milletler
Güvenlik Konseyi
Güç
V. Bölüm
VII. Bölüm
Veto
Karar
Yapı
Askeri Gözlemci
Barışı Tesis Komisyonu
Terörle Mücadele Komitesi
Barışı koruma
Askerî Personel Komitesi
Görevler
Birleşmiş Milletler Komutanlığı
Birleşik Görev Kuvveti
Üyeler
Daimi üyeler
Amerika Birleşik Devletleri
Birleşik Krallık
Çin
Fransa
Rusya
2025-2026
Danimarka
Pakistan
Panama
Somali
Yunanistan
2026-2027
Bahreyn
Kolombiya
Kongo Demokratik Cumhuriyeti
Letonya
Liberya
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
Tarihçe
Kuzey Atlantik Antlaşması
Zirve
Harekâtlar
Genişleme
Yapı
Kuzey Atlantik Konseyi (NAC)
Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı (SHAPE)
Müttefik Deniz Komutanlığı
Müttefik Hava Komutanlığı
Müttefik Kara Komutanlığı
Müttefik Dönüşüm Komutanlığı (ACT)
Kişiler
Genel Sekreter
NATO Askerî Komite Başkanı (CMC)
Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı (SACEUR)
Yüksek Müttefik Dönüşüm Komutanı (SACT)
Üyeler
ABD
Almanya
Arnavutluk
Belçika
Birleşik Krallık
Bulgaristan
Çek Cumhuriyeti
Danimarka
Estonya
Finlandiya
Fransa
Hırvatistan
Hollanda
İspanya
İsveç
İtalya
İzlanda
Kanada
Karadağ
Kuzey Makedonya
Letonya
Litvanya
Lüksemburg
Macaristan
Norveç
Polonya
Portekiz
Romanya
Slovakya
Slovenya
Türkiye
Yunanistan
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
(OECD)
Üyeler
ABD
Almanya
Avustralya
Avusturya
Belçika
Birleşik Krallık
Çekya
Danimarka
Estonya
Finlandiya
Fransa
Güney Kore
Hollanda
İrlanda
İspanya
İsveç
İsviçre
İsrail
İtalya
İzlanda
Japonya
Kanada
Kolombiya
Kosta Rika
Letonya
Litvanya
Lüksemburg
Macaristan
Meksika
Norveç
Polonya
Portekiz
Slovakya
Slovenya
Şili
Türkiye
Yunanistan
Yeni Zelanda
Karadeniz Ekonomik İşbirliği
(BSEC)
Üyeler
Arnavutluk
Azerbaycan
Bulgaristan
Ermenistan
Gürcistan
Moldova
Romanya
Rusya
Türkiye
Ukrayna
Yunanistan
Sonradan katılan üyeler
Sırbistan
Üyelik başvurusu kabul edilmeyen ülkeler
Kuzey Makedonya
Kıbrıs Cumhuriyeti
Gözlemci Ülkeler
Avusturya
Almanya
Amerika Birleşik Devletleri
Belarus
Çekya
Fransa
Hırvatistan
İsrail
İtalya
Mısır
Polonya
Slovakya
Tunus
Gözlemci Kuruluşlar
Uluslararası Karadeniz Kulübü
Enerji Sözleşmesi Sekreterliği
Karadeniz Komisyonu
Avrupa Komisyonu
Marmara Grubu Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Vakfı
Amerikan Devletleri Örgütü (OAS)
Amerika Birleşik Devletleri
Antigua ve Barbuda
Arjantin
Bahamalar
Barbados
Belize
Bolivya
Brezilya
Dominika
Dominik Cumhuriyeti
Ekvador
El Salvador
Grenada
Guatemala
Guyana
Haiti
Honduras
Jamaika
Kanada
Kosta Rika
Küba
Meksika
Nikaragua
Panama
Paraguay
Peru
Saint Lucia
Saint Kitts ve Nevis
Saint Vincent ve Grenadinler
Surinam
Trinidad ve Tobago
Uruguay
Venezuela
Doğu Asya Zirvesi
(EAS)
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Amerika Birleşik Devletleri
Avustralya
Brunei
Çin
Endonezya
Filipinler
Güney Kore
Hindistan
Japonya
Kamboçya
Laos
Malezya
Myanmar
Rusya
Singapur
Tayland
Vietnam
Yeni Zelanda
Otorite kontrolü
BIBSYS
90178739
BNE
XX4575366
BNF
cb118636082
(data)
CANTIC
a11444253
CiNii
DA00701402
GND
4078704-7
HDS
003380
ISNI
0000 0001 2331 5230
kulturenvanteri.com:
5204
KulturNav
acc64e80-fc14-4253-a96c-75e91a291b55
LCCN
n78095330
MusicBrainz
489ce91b-6658-3307-9877-795b68554c98
NARA
10045728
NDL
00871907
NKC
ge128584
NLA
35562417
NLG
5715
NLI
987007552545705171
NLK
KAB202010677
RERO
A000167018
SELIBR
146174
SUDOC
026376598
TDVİA
amerika-birlesik-devletleri
Trove
896984
VIAF
130168302
WorldCat
(LCCN):
n78-095330
" sayfasından alınmıştır
Kategoriler
Amerika Birleşik Devletleri
1776'da kurulan bölgeler ve ülkeler
Gizli kategoriler:
Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi
Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler
Ölü dış bağlantıları olan maddeler
Tanımlanmamış parametreler içeren ülke bilgi kutusu kullanan sayfalar
Kaynaksız anlatımlar içeren maddeler
Bilgi eksiği olan maddeler
Bazı başlıkları geliştirilmeye ihtiyaç duyulan maddeler
Webarşiv şablonu diğer arşivler
BIBSYS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
CANTIC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
CINII tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
HDS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
Kulturenvanteri taksonomi tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
KULTURNAV tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
MusicBrainz area tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLG tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLK tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
RERO tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
SELIBR tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
TDVİA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
Trove tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
Amerika Birleşik Devletleri
Konu ekle