Buenos Aires — Wikipèdia

Buenos Aires — Wikipèdia
Vejatz lo contengut
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Buenos Aires
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
De naut en bas e d'esquèrra cap a dreita
Puerto Madero
obelisc
sus l'
avienguda 9 de Julio
La Boca
Puente de la Mujer
e lo
Teatre Colon
Bandièra
Armas
Geografia fisica
Coordenadas
34° 36′ 29″ S
58° 22′ 13″ O
Geografia politica
País
Argentina
Geografia umana
Populacion
2010
2,890,151
ab.
Autras informacions
http:
Buenos Aires
(tanben aperada - oficiaument -
Ciutat Autonòma de Buenos Aires
Capitau Federau
Ciutat Portenha
- de l'adjectiu
porteño
, qu'ei a díser "deu pòrt de Buenos Aires", en
castelhan
) qu'ei la capitala d'
Argentina
. La soa
populacion
b'èra de
3 034 161
abitants en
2007
. Sa
superficia
totala es 203
km². La ciutat b'ei pas la capitala de la
província de Buenos Aires
, mes solament la capitala deu país (la capitala de la província omonima qu'ei la ciutat de
La Plata
).
La principau activitat economica de la ciutat qu'ei lo sector deu
comèrci
e deus servicis, dab ua participacion de 73% dens lo PIB de la ciutat.
Istòria
modificar
modificar lo còdi
Purmèra representacion de la ciutat per
Ulrich Schmidl
La ciutat de Buenos Aires que ho fondada dus còps. Ua purmèra vegada lo
3 de heurèr
de
1536
per
Pedro de Mendoza
e batejada
Nuestra Señora del Buen Ayre
. Aquesta fondacion qu'èra precària per'mor de la situacion estremada e isolada de la nava ciutat. Com en
America deu Nòrd
, l'arcuèlh generós deus indians
querandís
, nomadas qui vivèvan ací, que's virè en ostilitat per'mor deus abús deus colons qui patishèvan de hami au punt, com l'illustra la purmèra representacion de la ciuta, òbra d'
Ulrich Schmidl
(sobiron a dreta), de minjar chivaus, bòtas o tròç de comdenats penuts. La ciutat que ho oficiaument despoblada en
1541
(los poblants estant miats de cap a
Asunción
). L'
11 de junh
de
1580
lo
basco
Juan de Garay
que la tornè fondar dab lo nom de
Ciudad de La Santísima Trinidad y Puerto de Santa María del Buen Ayre
Las annadas seguentas que hon caracterizadas per un gran isolament e un desenvolopament deus chic. Estremada de las autas colonias americanas e dab las relacions comerciaus maritimas vedadas, la ciutat, qui non podeva pas comerciar sonque dab lo
Haut Peró
, que vadó un gran lòc de contrabanda. Entà acabar dab aquesta situacion,
Espanha
que he, en
1776
, de Buenos Aires la capitala de
Vicereiautat de l'Arriu de la Plata
La vila que ho invasida dus còps peus
anglés
(en purmèr en
1806
puish en
1807
) qui ensagèn de'n har ua colonia britanica. Ambz còps las òsts britanicas que hon deshèitas per las hòrças de l'arriu de la Plata, enter las quaus be pelegèn los ussars deu hilh d'un comerçant
bearnés
Joan Martin Pueyrredon
L'envasion
napoleonica
d'
Espanha
e la perta deu poder deu son rei que dèn lo parat a Buenos Aires capvirar lo poder coloniau a l'escadença de la
Revolucion de Mai
La prumèra meitat deu
sègle XIX
que ho marcada peu regim de
Juan Manuel de Rosas
e lo conflicte enter unitaris e federaus. La soa caduda en
1852
après la soa des.hèita a la
batalha de Caseros
que marquè un cambiament deus grans per la ciutat
: los navèths presidents, com, per exemple,
Domingo Faustino Sarmiento
qu'ensagèn d'importar tot çò despuish d'Euròpa e, sustot, de
França
, desempuish idèas, òbras d'art,
passerons
e, mei que mei, bastiments, sovent sancerament importats despuish los plans dinc a la mendra brica.
A la fin deu
sègle XIX
, la Republica Argentina qu'encoratgè l'immigracion e, en paucas annadas, Buenos Aires que vedó ad arribar milions d'emigrants d'
Itàlia
Espanha
Bascoat
País de Galas
Irlanda
Escòcia
Alemanha
Russia
Ucraïna
Emperi Otoman
Turcs
Armenians
),
Siria
Liban
França
Occitània
(mei que mei
Bearnés
Roergàs
; enter los emigrants germanics e
eslaus
, daubuns qu'èran
judius
ashkenazim
e atau Buenos Aires be vadó segonda vila judiva deu monde (après
Nava York
). Mei recentament, dab la crisi economica, mantun descendent d'aqueths emigrants que tornè en
Euròpa
o qu'emigrè de cap a
Israèl
mentre qui Buenos Aires be contunhava d'arcuèlher navas ondadas d'emigrants: de
Paraguai
Bolívia
Uruguai
Peró
Chile
Corèa
China
Africa
...
Quartièrs e comunas
modificar
modificar lo còdi
Nosta Dauna deu Pialar
, sibèu de la
Recoleta
Plan actuau de la ciutat de Buenos Aires e deus sons quartièrs
Buenos Aires Capitau Federau (tan vau díser
Buenos Aires intra muros
) qu'ei delimitada per l'
arriu de la Plata
e per l'
avienguda General Paz
de l'aute costat que comença la
Província de Buenos Aires
qui ei un estat desseparat de la Capitau Federau.
Lo quartièr de
San Telmo
qu'ei un deus mei vielhs, remontant au temps de la colonia e pròche deu center economic e administratiu de la ciutat aperat
microcentro
o la
city
Arron de la tragica epidemia de hrèbe jauna, los rics de la ciutat qu'abandonèn los quartièrs sud (qui, com la
La Boca
, e vadón populars au
sègle XX
) entà s'estar dens lo quartièrs nòrd com la
Recoleta
, sinonim de riquessa e d'oligarquia.
Puerto Madero
dab lo recent
Pont de la Hemna
A maugrat d'estar limitada per la província de per l'arriu, la ciutat qu'a hèit créisher lo son territòri
: au delà de çò qui èra la plaja municipau sus l'arribèra de l'
arriu de la Plata
, la ciutat qu'a ganhat terren qui a la debuta e devèvan estar bastit e qui fin finala, colonizat per espècias vegetaus a animaus locaus, be vadón la
Reserva Ecologica
. Au ras d'aqueth espaci e dens lo medish quartièr de
Puerto Madero
, la vielha zòna industriau deu pòrt qu'ei estada recuperada entà bastir un quartièr nau e car.
Au ras deus quartièrs administratius oficiaus, que's devisa correntaments de quartièrs oficiós qui divisan psicologicament la ciutat
; enter eths be i a per exemple l'
Once
(dehens Balvanera),
Palermo Chico
(zòna mei rica de Palermo), e la
City
Microcentro
, mentavuts mei haut.
Lista deus quartièrs de Buenos Aires:
La Boca
Agronomía
Almagro
Balvanera
Barracas
Belgrano
Boedo
Caballito
Chacarita
Coghlan
Colegiales
Constitución
Flores
Floresta
La Boca
La Paternal
Liniers
Mataderos
Montserrat
Monte Castro
Nueva Pompeya
Núñez
Palermo
Parque Avellaneda
Parque Chacabuco
Parque Chas
Parque Patricios
Puerto Madero
Recoleta
Retiro
Saavedra
San Cristóbal
San Nicolás
San Telmo
Vélez Sársfield
Versalles
Villa Crespo
Villa del Parque
Villa Devoto
Villa General. Mitre
Villa Lugano
Villa Luro
Villa Ortúzar
Villa Pueyrredón
Villa Real
Villa Riachuelo
Villa Santa Rita
Villa Soldati
Villa Urquiza
La ciutat qu'ei tanben dividida en 15 comunas, qui pòrtan sonque numèros:
Comuna 1
Comuna 2
Comuna 3
Comuna 4
Comuna 5
Comuna 6
Comuna 7
Comuna 8
Comuna 9
Comuna 10
Comuna 11
Comuna 12
Comuna 13
Comuna 14
Comuna 15
Monuments e lòcs toristics
modificar
modificar lo còdi
Lo
Cabildo
La
catedrau
suber la
plaça de Mayo
L'
Ostau Arroset
, sèti deu poder executiu argentin
Lo
Congrès
dab lo Senat e la Crampa deus Deputats
Congrès
Avienguda 9 de Julio
Avienguda de Mayo
Avienguda Corrientes
Cabildo
Café Tortoni
Carrèra Florida
Carrèra Caminito
Catedrau
Estadi Monumentau
Hont de las Nereidas
Jardin Botanic
Marcat de l'Abasto
Musèu de las Bèras Arts
Subte
(lo mètro sosterranh)
Obelisc
Ostau Arroset
Palais Barolo
Piramida de Mai
Plaça de Mayo
Puerto Madero
Glèisa de
Nosta Dauna deu Pialar
cemitèri de la Recoleta
Quartièr vielh de
San Telmo
Sinagòga de la Congregacion Israelita de la Republica Argentina
Teatre Nacionau Cervantes
Teatro Colón
Tor Monumentau
Reserva Ecologica
Zòo
Folclòre urban
modificar
modificar lo còdi
Carlos Gardel
en
fileteado
Sifon venuts a la hèra
plaça de Dorrego
, quartièr
San Telmo
Lo
lunfardo
castelhan
popular e argotic de Buenos Aires, marcat per las lengas deus emigrants
Lo
tango
: musica de Buenos Aires
Lo
fileteado
: enluminaduras tipicas de Buenos Aires
Lo
mate
: bevut amar en en quantitas de las granas
Lo
sifon d'aiga gasosa
: enqüera emplegat a Buenos Aires, que pertanh a la soa iconografia
Los
colectivos
: los bus de Buenos Aires
Espòrts
modificar
modificar lo còdi
Las camisetas de las cinc equipas principaus de fotbòl: Boca, River, Independientes, Racing e San Lorenzo
L'espòrt mei popular qu'ei de segur lo
fotbòl
; Buenos Aires que compta mantuas equipas que n'i a qui son pro ancianas (River Plate, per exemple, que ho fondada en
1901
). Au ras d'aqueth esport dominant, Buenos Aires qu'ei un lòc on e's jogan competicions màgers de
Polo
Pato
rugbi
Las principaus equipas de fotbòl que son, en òrdi d'ancianetat:
Club Atlético River Plate
(CARP) (
1901
Racing Club
1903
Club Atlético Independientes
(CAI) (
1905
Club Atlética Boca Juniors
1905
Club Atlético San Lorenzo de Almagro
1908
Personalitat
modificar
modificar lo còdi
Wikimedia Commons
prepausa de documents multimèdia liures sus
Buenos Aires
Quartièrs de la Ciutat Autonòma
de
Buenos Aires
Agronomía
Almagro
Balvanera
Barracas
Belgrano
Boedo
Caballito
Chacarita
Coghlan
Colegiales
Constitución
Flores
Floresta
La Boca
La Paternal
Liniers
Mataderos
Monte Castro
Montserrat
Nueva Pompeya
Núñez
Palermo
Parque Avellaneda
Parque Chacabuco
Parque Chas
Parque Patricios
Puerto Madero
Recoleta
Retiro
Saavedra
San Cristóbal
San Nicolás
San Telmo
Vélez Sársfield
Versalles
Villa Crespo
Villa del Parque
Villa Devoto
Villa Lugano
Villa Luro
Villa Mitre
Villa Ortúzar
Villa Pueyrredón
Villa Real
Villa Riachuelo
Villa Santa Rita
Villa Soldati
Villa Urquiza
Las 23
Províncias
d'
Argentina
Buenos Aires
Catamarca
Chaco
Chubut
Cordoba
Corrientes
Entre
Ríos
Formosa
Jujuy
La Pampa
La Rioja
Mendoza
Misiones
Neuquén
Río Negro
Salta
San Juan
San Luis
Santa Cruz
Santa Fe
Santiago del Estero
Tèrra deu Huec, Antartida e Islas de l'Atlantic Sud
Tucumán
Ciutat Autonòma de
Buenos Aires
(anciana Capitau Federau)
Portau d’Argentina
Recuperada de «
Categorias de la pagina
Paginas amb arguments formatnum non numerics
Buenos Aires
Província d'Argentina
Capitala d'America del Sud
Categorias amagadas :
Paginas amb de proprietats pas resolgudas
Article utilizant lo modèl Commons
Article de qualitat en esperanto
Bon article en espanhòl
Bon article en rus
Bon article dins una autra lenga
Bon article en alemand
Article de qualitat dins una autra lenga
Article de qualitat en afrikaans
Portal:Argentina/Articles ligats
Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
Buenos Aires
Apondre un subjècte