Estados Unidos - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Estados Unidos - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Pumunta sa nilalaman
Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Estados Unidos ng Amerika
United States of America
Ingles
Watawat
Dakilang Selyo
Salawikain:
In God We Trust
"Sa Diyos Kami'y Tumitiwala"
Awitin:
The Star-Spangled Banner
"Ang Bandilang Pinalamutian ng Bituin"
Ang 50 estado ng Estados Unidos (
lunti
).
Ang pangunahing teritoryo ng Estados Unidos ng Amerika (
lunti
) at mga kasakupan nito.
Kabisera
Washington, D.C.
38°53′N
77°01′W
38.883°N 77.017°W
38.883; -77.017
Pinakamalaking lungsod
Lungsod ng Bagong York
40°43′N
74°00′W
40.717°N 74.000°W
40.717; -74.000
Wikang opisyal
at pambansa
Ingles
de facto
Katawagan
Amerikano
Estadounidense
Pamahalaan
Pampanguluhang
republikang
pederal
Pangulo
Donald Trump
Pangalawang Pangulo
James David Vance
Lehislatura
Congress
Mataas na Kapulungan
Senate
Mababang Kapulungan
House of Representatives
Kasarinlan
mula sa
Dakilang Britanya
Pagpapahayag
4 Hulyo 1776
Tratado ng Paris
3 Setyembre 1783
Saligang Batas
21 Hunyo 1788
Lawak
Areang kabuuan
3,796,742
mi
kuw (9,833,520
km
(ika-4 o ika-3 batay sa sanggunian)
Katubigan
(%)
4.66
Areang lupain
3,531,905
mi
kuw (9,147,590
km
) (ika-3)
Populasyon
Pagtataya sa 2021
331,893,745
Senso ng 2025
341,784,857
(ika-3)
Densidad
87/mi
kuw (33.6/km
ika-185
KDP
PLP
Pagtataya sa 2022
Kabuuan
$25.35
trilyon
(ika-2)
Bawat kapita
$76,027
(ika-9)
KDP
(nominal)
Pagtataya sa 2022
Kabuuan
$25.35
trilyon
ika-1
Bawat kapita
$76,027
(ika-8)
Gini
(2020)
48.5
mataas
TKP
(2019)
0.926
napakataas
ika-17
Salapi
Dolyar ng Estados Unidos
($) (
USD
Sona ng oras
UTC
−4 hanggang
−12, +10, +11
Tag-init
DST
UTC
−4 hanggang −10
Ayos ng petsa
mm/dd/yyyy
Gilid ng pagmamaneho
kanan
Kodigong pantelepono
+1
Kodigo sa ISO 3166
US
Internet TLD
.us
Ang
Estados Unidos
Ingles
United States
), opisyal na
Estados Unidos ng Amerika
, dinadaglat na
EU
EUA
Ingles
US
USA
), at karaniwang tinatawag na
Amerika
Ingles
America
), ay bansang transkontinental na pangunahing matatagpuan sa
Hilagang Amerika
. Hinahangganan ang 48 estado at distritong pederal nito ng
Kanada
sa hilaga at
Mehiko
sa timog. Makikita ang
Alaska
sa sukdulang hilagang-kanluran ng Hilagang Amerika na katabi ng Kanada sa silangan at nahihiwalay sa
Rusya
sa kanluran sa Kipot ng Bering; ang
Hawai
ay isang kapuluang
Polinesyo
na nasasagitna sa
Karagatang Pasipiko
at ang tanging estado na wala sa
Kaamerikahan
. Nagbabahagi ang bansa ng mga limitasyong maritimo sa
Bahamas
Kuba
, Rusya,
Reyno Unido
Republikang Dominikano
Kapuluang Cook
Samoa
, at
Niue
. Sumasaklaw ng mahigit 9,833,520 kilometrong kuwadrado (3,531,905 milyang kuwadrado) at mayroong higit 331 milyong naninirahan, ito ang ikaapat na pinamalaking bansa ayon sa panlupaing lawak, ikalima ayon sa magkaratig na lawak, at ikatlo ayon sa kabuuang lawak at populasyon. Itinatagurian na panlusaw na palayok ng mga kalinangan at etnisidad, hinubog ang populasyon nito ng ilang siglo ng
imigrasyon
. Mayroon itong lubos na dibersong klima at heograpiya, at kinikilala bilang isa sa 17 ekolohikal na bansang megadiberso. Ang kabiserang pambansa nito ay
Washington, D.C.
habang ang pinakamalaking lungsod at sentrong pampananalapi nito'y
Lungsod ng Bagong York
Ang mga Paleo-Indians ng Siberia ay nandayuhan sa Hilagang Amerika 12,000 taon na ang nakalilipas. Nagsimula ang
pananakop ng mga Europeo
noong ika-16 na siglo. Nabuo ang Estados Unidos mula sa
13 kolonyang Britano
na itinatag sa Silangang Baybayin. Ang pakikipagtalo hinggil sa pagbubuwis at pamamahala ng
Gran Britanya
ay nagbunsod sa
American Revolutionary War
(1775-1783), na nagpangyaring makamit ng bansa ang kalayaan. Sa huling bahagi ng ika-18 siglo, lalo pang lumawak ang nasasakupan ng Estados Unidos habang unti-unting nag-aangkin ng mga teritoryo, kung minsan sa pamamagitan ng digmaan na nagtaboy sa maraming
katutubong Amerikano
, at naitatatag ang mga bagong estado. Pagsapit ng 1848, nasakop na ng Estados Unidos ang Hilagang Amerika hanggang sa kanluran. Naging legal ang
pang-aalipin
sa timugang Estados Unidos hanggang noong ika-19 na siglo, nang buwagin ito ng
Digmaang Sibil ng Amerika
Pagsapit ng
dekada 1890
ay naitala ang ekonomiya ng Estados Unidos bilang pinakamalaki sa mundo, at kinumpirma ng
Digmaang Espanyol-Amerikano
at
Unang Digmaang Pandaigdig
ang katayuan nito bilang kapangyarihang militar. Sa pagtatapos ng
Ikalawang Digmaang Pandaigdig
ay lumabas ang bansa bilang unang estadong
nukleyar
at isa sa dalawang pinakamakapangyarihang bansa kasama ang
Unyong Sobyetiko
. Nasangkot ang dalawang estado sa isang tunggalian noong
Digmaang Malamig
para sa ideolohikong pangingibabaw, partikular na makikita sa
Digmaang Koreano
at
Digmaang Biyetnamita
, ngunit pareho nilang iniwasan ang direktang labanang militar. Nakipagkompitensya rin sila sa
Karerang Pangkalawakan
, na nagtapos sa Amerikanong pangkalawakang paglipad ng 1969 na ipinadala ang mga tao sa
Buwan
sa unang pagkakataon. Kasabay nito, humantong ang
kilusang pangkarapatang sibil
sa pagbabawal sa
diskriminasyong panlahi
laban sa mga
Aprikanong Amerikano
. Nagwakas ang Digmaang Malamig sa pagkabuwag ng URSS noong 1991, na iniwan ang EUA bilang nag-iisang superpotensyang internasyonal. Sa
ika-21 dantaon
, nagresulta ang mga pag-atake noong
11 Setyembre 2001
sa paglunsad ng bansa ng digmaan laban sa terorismo, na kinabibilangan ng
Digmaan ng Apganistan
(2001–2021) at
Digmaan ng Irak
(2003–2011). Ang pagsibol ng
Tsina
at pagbabalik ng Rusya sa pandaigdigang politika ay nagdulot ng mga tensyon sa pagitan ng mga bansa na kung minsa'y tinatawag na Ikalawang Digmaang Malamig.
Isang
republikang pederal
, binubuo ang EU ng tatlong magkakahiwalay na sangay ng
pamahalaan
at
lehislaturang bikameral
. Pinapatakbo sa ilalim ng
demokrasyang liberal
at
ekonomiyang pampamilihan
, nagraranggo ito ng mataas sa mga pandaigdigang sukat ng
karapatang pantao
kalidad ng buhay
kita
at
yaman
ekonomikong pagkakakompitensya
, at
edukasyon
. Gayunpaman, pinapanatili ng bansa ang
parusang kamatayan
, wala ng pangkalahatang pangangalagang pangkalusugan, at mayroong mataas na antas ng pagkakabilanggo at kawalan ng pagkakapantay-pantay. Ang pangunahing
industriyal
at
kapitalistang
puwersa sa planeta, isa ito sa mga namumuno ng makaagham na pananaliksik at pagbabagong teknolohikal. Ito ang pinakamalaking
ekonomiya
ayon sa nominal na
KDP
at ikalawa ayon sa KDP batay sa
KLP
. Sa halaga, ito ang pinakamalaking nag-aangkat at ikalawang pinakamalaking naglu
luwas
ng mga kalakal. Bagama't bumubuo ng halos 4.2% lamang ng kabuuang pandaigdigang populasyon, hawak ng bansa ang higit 30% ng kayamanan sa mundo, ang pinakamalaking bahaging taglay ng alinmang bansa. Isa itong kasaping tagapagtatag ng
OEA
PMI
OTHA
Bangkong Pandaigdig
, at
mga Nagkakaisang Bansa
, kung saan naglilingkod ito bilang panatilihang miyembro ng
Konsehong Pangkatiwasayan
nito. Gumagastos ng katumbas ng halos dalawang-ikalima ng pandaigdigang paggastang pangmilitar, nagtataglay ito ng ikatlong pinakamalaking hukbo sa mundo. Nangunguna ang EUA sa mga larangan ng
politika
kalinangan
, at
agham
sa
Daigdig
Etimolohiya
baguhin
baguhin ang wikitext
Malapitang litrato ng mapa ni Waldseemüller na nagpapakita ng pangalang Amerika sa lupaing kilala ngayon bilang
Brasil
Isinasapetsa ang pinakamaagang kilalang paggamit ng pangalang "Amerika" sa taong 1505, nang ginamit ito ng makatang Aleman na si Mathias Ringmann sa kanyang tulang ukol sa Bagong Mundo. Latinisado itong anyo ng pangalan ng Italyanong eksplorador na si Amerigo Vespucci, na unang nagmungkahi na ang Kanlurang Indiyas na natuklasan ni
Cristobal Colon
noong 1492 ay bahagi ng dating di-kilalang kalupaan, kaysa sa silangang hangganan ng
Asya
Inilimbag ang mapang
Universalis Cosmographia
ni Martin Waldseemüller noong 25 Abril 1507 kasama ang tula. Ginagamit ng mapa ang terminong "Amerika" ​​para sa lugar na kinikilala ngayon bilang
Timog Amerika
Noong 1538, ginamit din ni Plamenkong kartograpong Gerardus Mercator ang pangalang "Amerika" ​​sa kanyang sariling mapang pandaigdig, at inilapat ang salita sa buong Kanlurang Emisperyo. Iminumungkahi ng mga alternatibong teorya na hango ang "Amerika" sa Bulubunduking Amerrisque ng
Nicaragua
, o mula sa apelyido ng mayamang Anglo-Gales na mangangalakal na si Richard Amerike.
Nagmumula ng unang dokumentadong ebidensya ng pariralang "Estados Unidos ng Amerika" sa isinulat na liham ni Stephen Moylan noong 2 Enero 1776 kay ayudante-ng-kampo ni George Washington na si Joseph Reed. Inihayag ni Moylan ang kanyang nais na lumakbay "nang may buo at sapat na kapangyarihan mula sa Estados Unidos ng Amerika patungong Espanya" upang humingi ng tulong sa Digmaang Mapanghimagsik. Karaniwang pagkakamali na kilalanin si Thomas Paine bilang lumikha ng terminong ito sa kanyang polyetong
Common Sense
na inilathala noong Enero 1776, ngunit hindi niya ginamit ang huling anyo nito. Makikita ang unang publikasyon ng parirala sa isang di-kilalang sanaysay sa pahayagang
The Virginia Gazette
sa Williamsburg noong 6 Abril ng parehong taon.
Kasaysayan
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing artikulo:
Kasaysayan ng Estados Unidos
Mga Sinaunang Tao at Kasaysayan Bago ang Panahon ni Columbus
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang
Cliff Palace
, matatagpuan ngayon sa Colorado, na itinayo ng mga katutubong Amerikano na
Puebloano
sa pagitan ng 1190 at 1260
Pinaniniwalaang ang mga unang nanirahan sa Hilagang Amerika ay mga taong nandayuhan mula sa Siberia patawid ng Beringia patungong Alaska 12,000 taon na ang nakalilipas (Ang Beringia ay isang
land bridge
na, noong sinaunang panahon, nagdurugtong sa lupain ng Siberia at Alaska hanggang sa maglaho ito at paghiwalayin ng katubigan na kilala ngayon bilang Bering Strait). Pero may ebidensiya di-umano na mas maaga pa rito ang pagdating nila. Ang kulturang Clovis, na umiral humigit-kumulang noong 11,000 BC, ang pinaniniwalaang kumakatawan sa mga unang taong nandayuhan sa Amerika. Ito marahil ang una sa tatlong bugso ng malakihang pandarayuhan patungong Hilagang Amerika; ang mga huling bugso ang nagdala sa kasalukuyang mga katutubo ng Athabaskan, Aleut, at Eskimo.
Sa pagdaan ng panahon, nagkahalo-halo na ang mga katutubo sa Hilagang Amerika. Ilan sa mga ito, gaya ng kulturang Mississippiano sa timog-silangan bago ang panahon ni Columbus, ay bumuo ng masulong na agrikultura, arkitektura, at sari-saring mga komunidad. Pinakamalaki sa mga ito ang Cahokia, isang dating lunsod-estado na ngayon ay dinadayong kaguhuan sa kasalukuyang Estados Unidos. Sa tinatawag na Four Corners Region (isang rehiyon kung saan nagtatagpo ang apat na kantong hangganan ng mga estado ng Utah, Arizona, Colorado, at New Mexico), nabuo ang kultura ng mga katutubong Puebloano mula sa mga siglo ng mga pag-eeksperimento sa agrikultura. Ang Haudenosaunee, na matatagpuan sa timugang rehiyon ng Great Lakes, ay unti-unting naitatag sa pagitan ng ika-12 at ika-15 siglo. Lumaganap sa mga estadong Atlantiko ang mga tribo ng Algonquian, na nakilala sa pangangaso at pambibitag. Naging magsasaka din naman ang ilan sa kanila.
Hindi matiyak ang populasyon ng mga katutubong Amerikano sa panahon ng pakikipag-ugnayan ng mga Europeo. Tinantiya ni Douglas H. Ubelaker ng Smithsonian Institution ang bilang ng populasyon: 92,916 sa timugang estadong Atlantiko at 473,616 sa mga estadong kahangga ng Gulf of Mexico. Pero napakaliit ng mga bilang na ito sa tingin ng mga akademiko. Ang antropologist na si Henry F. Dobyns ay naniniwalang mas malaki pa ang mga bilang ng populasyon: 1.1 milyon ang mga nasa estadong kahangga ng Gulf of Mexico, 2.2 milyon ang mga nasa estado mula Florida hanggang Massachusetts, 5.2 milyon ang mga nasa rehiyon ng Mississippi, at mga 700,000 ang nakatira sa estado ng Florida.
Kolonisasyon ng mga Europeo
baguhin
baguhin ang wikitext
Karagdagang Impormasyon:
Kasaysayang Kolonyal ng Estados Unidos
at
Labintatlong Kolonya
Ang
Mayflower Compact,
na nilagdaan sa loob mismo ng barkong
Mayflower
noong 1620, ang nagpasimula ng pag-uusap para sa pagbuo ng sariling gobyerno at konstitusyon.
Kontobersyal at laging pinagdedebatehan ang maagang kolonisasyon ng mga Norse (o mga Vikings ng Scandinavia) sa New England. Ang unang napaulat sa kasaysayan na pagdating ng mga Europeo sa ngayo'y kontinente ng Estados Unidos ay ang unang ekspedisyon ng conquistadores mula Espanya na si Juan Ponce de León sa noo'y Spanish Florida noong 1513. Bago pa nito, nakarating na sa
Puerto Rico
si
Christopher Columbus
mula sa kaniyang paglalayag noong 1493, at nang sumunod na dekada ay tinirhan ng mga Espanyol ang San Juan. Bumuo ng mga pamayanan ang mga Espanyol sa Florida at New Mexico, ang Saint Augustine, na itinuturing na pinakamatandang siyudad sa bansa, at ang Santa Fe. Nagtatag naman ang mga Pranses ng kanilang sariling mga pamayanan sa mga pampang ng
Ilog Mississippi
, lalo na sa New Orleans.
Matagumpay namang nakabuo ng kolonya ang mga Britano sa silanganing baybayin ng Hilagang Amerika: ang Virginia Colony sa Jamestown noong 1607 at Pilgrims Colony sa Plymouth noong 1620. Unang itinatag sa kontinente noong 1619 ang sarili nitong lehislatibong kapulungan, ang Virginia's House of Burgesses. Ang mga dokumentadong kasunduan, gaya ng Mayflower Compact at ang Fundamental Orders of Connecticut, ang bumuo ng mga parisan bilang batayan ng mga saligang batas na ipinatupad sa mga maitatatag pa noong mga kolonya sa Amerika. Marami sa mga pamayanang Ingles ay mga Kristiyanong naghahangad ng malayang pagsamba. Noong 1784, mga Ruso ang mga unang Europeo na nakapagtatag ng sariling pamayanan sa Three Saints Bay, Alaska. Ang mga Amerikanong Ruso noon ang sumasakop sa kalakhang bahagi ng ngayo'y estado ng
Alaska
Sa maagang panahon ng kolonisasyon, maraming nakipamayang Europeo ang nakaranas ng kakulangan sa pagkain, sakit, at pag-atake mula sa mga Katutubong Amerikano. Ang mga katutubong Amerikano ay madalas ding nakikipaglaban sa mga kalapit na tribo at mga Europeo. Gayunpaman, sa maraming pagkakataon, natutuhan ng mga katutubo at mga naninirahan na umasa sa isa't isa. Ang mga nakipamayan ay nakipagkalakalan para sa pagkain at mga balat ng hayop; ang mga katutubo naman para sa mga baril, mga kasangkapan at iba pang kalakal sa Europa. Tinuruan ng mga katutubo ang mga Europeo na magtanim ng mais, sitaw, at iba pang mga pagkain. Nadama ng mga misyonerong Europeo at iba pa na mahalagang "sibilisahin" ang mga Katutubong Amerikano at himukin sila na tularan ang mga gawi at pamumuhay ng mga Europeo pagdating sa agrikultura. Gayunpaman, sa paglawak ng kolonisasyon ng Europa sa Hilagang Amerika, lumikas na lang ang mga Katutubong Amerikano dahil madalas na pinapatay sila sa panahon ng mga alitan.
Ang Pinagkaisang Kolonya noong 1775: * Matingkad na Pula = Mga Kolonya ng New England. * Mapusyaw na Pula = Mga Kolonya sa Gitnang Atlantiko. * Kayumangging Pula = Mga Kolonya sa Timog.
Ang mga nakipamayang Europeo ay nagsimula ring manguha ng mga Afrikano para gawing alipin sa Amerika sa pamamagitan ng slave trade patawid ng Atlantiko. Dahil sa mabagal na pagkalat ng mga tropikal na sakit at mas mahusay na panggagamot, naging mas mahaba ang buhay ng mga alipin sa Hilagang Amerika kumpara sa Timog Amerika, dahilan ng kanilang mabilis na pagdami. Ang mga pamayanan sa kolonya ay karaniwang hinahati ayon sa relihiyon at moral na kalagayan ng alipin, at ilang mga kolonya nga ang nagpasa ng mga batas na laban at pabor sa isinagawang panukala. Gayunpaman, pagsapit ng ika-18 siglo, ang mga aliping Afrikano na ang pumalit sa mga manggagawang Europeo na walang sahod bilang mga cash crop labor, partikular na sa Katimugang Amerika.
Ang Labintatlong Kolonya (New Hampshire, Massachusetts, Connecticut, Rhode Island, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina, at Georgia) na magiging Estados Unidos ng Amerika ay pinangasiwaan ng mga Britano bilang kanilang mga banyagang teritoryo, o nasasakupan. Gayunpaman, lahat ng ito ay may sari-sariling gobyerno at mga halalan na puwedeng pagbotohan ng mga tao. Dahil sa mataas na bilang ng mga ipinanganganak na sanggol, kakaunting namamatay, at matatag na komunidad, naging mabilis ang paglago ng populasyon ng mga kolonya; nahigitan pa nito ang populasyon ng mga katutubong Amerikano. Ang kilusan ng mga nanunumbalik sa Kristiyanismo noong mga dekada ng 1730 at 1740, na tinawag na ang Great Awakening, ang nagpaalab sa interes ng mga tao sa relihiyon at sa karapatan sa malayang pagsamba.
Noong Pitong Taóng Digmaan (1756-1763), tinatawag ding French and Indian War, naagaw ng mga puwersang Britano ang Canada mula sa mga Pranses. Sa pagtatatag ng Lalawigan ng Quebec, ang lalawigang Pranses ng Canada ay pinanatiling hiwalay sa mga lalawigang Ingles ng Nova Scotia, Newfoundland, at ng Labintatlong Kolonya. Hindi kasama ang mga Katutubong Amerikano na nanirahan doon, ang Labintatlong Kolonya ay may populasyong mahigit 2.1 milyon noong 1770, halos isang katlo ng populasyon ng Britanya. Habang may dumarating na mga bagong maninirahan at patuloy sa paglago ang populasyon, iilang mga Amerikano na lamang ang ipinanganganak sa ibang mga bansa noong dekada ng 1770. Ang distansya ng mga kolonya mula sa Britanya ay nagbigay-daan sa pag-unlad ng sariling pamahalaan, pero ang inaasam nilang tagumpay ay nag-udyok sa mga monarko ng Britanya na pana-panahong maghangad na muling igiit ang awtoridad ng hari.
Kasarinlan at Paglawak
baguhin
baguhin ang wikitext
Karagdagang Impormasyon
Rebolusyong Amerikano
at
Pag-aangkin ng mga Teritoryo Para sa Estados Unidos
Deklarasyon ng Kasarinlan
, ipininta ni John Trumbull, nagpapakita sa Komite ng Lima na nagpipresenta ng balangkas ng Deklarasyon sa Continental Congress, 4 Hulyo 1776.
Ang
Digmaang Rebolusyonaryong Amerikano
na ipinaglaban ng
Labintatlong Kolonya
mula sa Imperyo ng Britanya ang unang matagumpay na digmaan sa modernong kasaysayan na isinagawa ng isang di-Europeong pangkat laban sa isang kapangyarihang Europeo. Binuo ng mga Amerikano ang konsepto ng “republikanismo”, kung saan ang gobyerno ay dapat nakasalig sa kapakapanan ng mamamayan ayon sa nakasaad sa kanilang lokal na lehislatura. Ipinatupad ang kanilang “
mga karapatan bilang mamamayang Ingles
” at ang slogan na “
walang buwis kung walang ipinepresenta
.” Tinangka ng mga Britano na gawing parliamento ang kanilang imperyo, na nagresulta ng digmaan.
Udyok ng kanilang nagkakaisang desisyon, inilunsad ng
Second Continental Congress
, isang pagtitipon na binubuo ng Pinagkaisang Kolonya, ang
Deklarasyon ng Kasarinlan
noong Hulyo 4, 1776; at ang araw na ito ang ipinagdiriwang bilang
Araw ng Kalayaan
. Noong 1777, ang
Articles of Confederation
ay nagpanukala ng isang desentralisadong gobyerno na tumagal lang hanggang noong 1789.
Matapos matalo sa
Labanan sa Yorktown
noong 1781, ang Britanya ay pumirma sa isang
kasunduang pangkapayapaan
. Iginawad na ang internasyonal na pagkilala sa mga teritoryong sakop ng Amerika, at ipinagkaloob na sa bansa ang mga lupaing nasa silangang panig ng Ilog Mississippi. Gayunpaman, hindi pa rin tapos ang tensyon laban sa Britanya, na umakay sa
Labanan noong 1812
, isang alitang nagtapos lang sa isang pustahan. Pinangunahan ng mga Nationalista ang
Philadelphia Convention
noong 1787 para isulat ang
Konstitusyon ng Estados Unidos
, na
pinagtibay noong 1788
. Sa higit pang pagpapatibay sa konstitusyon noong 1789, muling inorganisa na magkaroon ng tatlong sangay ang pederalismo, sa layuning mapahusay ang mga gawaing pagsusuri at pagbabalanse. Si
George Washington
, na siyang nanguna sa tagumpay ng
Continental Army
, ang unang inihalal na pangulo sa ilalim ng bagong konstitusyon. Inaprubahan ang
Bill of Rights
noong 1791, na nagbigay ng higit na kalayaan sa mga mamamayan at garantiya ng legal na proteksyon mula sa pamahalaan.
Bagaman hindi direktang nakibahagi ang pederalismo sa mga slave trade sa Atlantiko noong 1807, lumaganap noong 1820 ang pagsasaka at pagbebenta ng cotton crop sa Dulong Timog, at kasabay nito, ang pang-aalipin. Ang
Ikalawang Great Awakening
, lalo na noong mga taon ng 1800 hanggang 1840, ay nagkumberte sa milyon-milyong mamamayan sa
Protestantismo
. Pinasigla naman nito ang mga mamamayan sa Hilaga na magsagawa ng iba’t ibang kilusang panlipunan para sa pagbabago, kasama na ang
paglansag sa di-makatarungang pang-aalipin
. Sa Timog, nagsagawa ng pangungumberte ang mga Metodista at Baptist sa mga mamamayang alipin.
Pag-aangkin ng mga teritoryo para sa Estados Unidos sa pagitan ng 1783 at 1917
Sa huling bahagi ng ika-18 siglo, nagsimulang
lumawak ang nasasakupan ng Amerika pakanluran
, na nag-udyok ng mahabang serye ng
Pakikidigma sa mga Amerikanong Indian
. Halos dinoble ng
Louisiana Purchase
noong 1803 ang sakop ng bansa,
isinuko naman ng Espanya ang Florida
at iba pang mga teritoryo sa Gulf Coast noong 1819, ang
Republika ng Texas
ay isinama noong 1845, at napasakamay ng Estados Unidos ang
mga teritoryo sa Hilagang-kanluran
noong 1846 bilang kasunduan nila sa Britanya na napag-usapan sa
Oregon Treaty
. Nang manalo sila sa
Digmaang Mexicano-Amerikano
isinuko ng Mexico ang California
noong 1848 at ang
mga teritoryo sa Timog-kanluran
, kaya nagawa na ng Estados Unidos na sakupin ang kontinente.
Ang
California Gold Rush
ng 1848-1849 ay nagdulot ng malawakang pagdarayuhan patungong Pacific coast, na humantong sa
genocide sa California
at paglikha ng karagdagang mga estado sa kanluran. Ang pagbibigay ng mga lupain sa mga puting Europeano bilang bahagi ng
Homestead Acts
, na halos 10% ng kabuuan ng Estados Unidos, at sa mga pribadong kompanya ng riles at kolehiyo bilang bahagi ng paggagawad ng mga lupain ay lalong nagpaunlad sa ekonomiya. Matapos ang Civil War, ang paggawa ng mga bagong
transcontinental railways
ay nagpadali sa mga mamamayan na magpalipat-lipat at makipagkalakalan, pero naging madali rin ang panunupil sa mga katutubong Amerikano. Noong 1869, isang bagong
Peace Policy
ang ipinanukala, na sinasabing magpoprotekta sa mga katutubong Amerikano mula sa mga pang-aabuso, huwag masangkot sa digmaan, at mapagtibay ang kanilang pagkamamamayan sa Amerika. Magkagayunman, nagkaroon pa rin ng mga digmaan at alitan sa mga estado sa kanluran hanggang noong dekada na 1900.
Mga estado at teritoryo ng Estados Unidos
baguhin
baguhin ang wikitext
Tingnan din:
Estado ng Estados Unidos
Mga 50 Estado ng
Estados Unidos ng America
Watawat, pangalan at
postal abbreviation
Mga siyudad
Ratipikasyon o
pag-anib
Populasyon
Kabuuang lawak
Area (lawak) ng lupain
Lawak ng Tubig
Bilang ng mga
Kinatawan sa Kongreso.
Kabisera
Largest
mi
km
mi
km
mi
km
Alabama
AL
Montgomery
Huntsville
Dis 14, 1819
5,024,279
52,420
135,767
50,645
131,171
1,775
4,597
Alaska
AK
Juneau
Anchorage
Ene 3, 1959
733,391
665,384
1,723,337
570,641
1,477,953
94,743
245,384
Arizona
AZ
Phoenix
Peb 14, 1912
7,151,502
113,990
295,234
113,594
294,207
396
1,026
Arkansas
AR
Little Rock
Hun 15, 1836
3,011,524
53,179
137,732
52,035
134,771
1,143
2,961
California
CA
Sacramento
Los Angeles
Set 9, 1850
39,538,223
163,695
423,967
155,779
403,466
7,916
20,501
53
Colorado
CO
Denver
Ago 1, 1876
5,773,714
104,094
269,601
103,642
268,431
452
1,170
Connecticut
CT
Hartford
Bridgeport
Ene 9, 1788
3,605,944
5,543
14,357
4,842
12,542
701
1,816
Delaware
DE
Dover
Wilmington
Dis 7, 1787
989,948
2,489
6,446
1,949
5,047
540
1,399
Florida
FL
Tallahassee
Jacksonville
Mar 3, 1845
21,538,187
65,758
170,312
53,625
138,887
12,133
31,424
27
Georgia
GA
Atlanta
Ene 2, 1788
10,711,908
59,425
153,910
57,513
148,959
1,912
4,951
14
Hawaii
HI
Honolulu
Ago 21, 1959
1,455,271
10,932
28,313
6,423
16,635
4,509
11,678
Idaho
ID
Boise
Hul 3, 1890
1,839,106
83,569
216,443
82,643
214,045
926
2,398
Illinois
IL
Springfield
Chicago
Dis 3, 1818
12,812,508
57,914
149,995
55,519
143,793
2,395
6,202
18
Indiana
IN
Indianapolis
Dis 11, 1816
6,785,528
36,420
94,326
35,826
92,789
593
1,537
Iowa
IA
Des Moines
Dis 28, 1846
3,190,369
56,273
145,746
55,857
144,669
416
1,077
Kansas
KS
Topeka
Wichita
Ene 29, 1861
2,937,880
82,278
213,100
81,759
211,754
520
1,346
Kentucky
KY
Frankfort
Louisville
Hun 1, 1792
4,505,836
40,408
104,656
39,486
102,269
921
2,387
Louisiana
LA
Baton Rouge
New Orleans
Abr 30, 1812
4,657,757
52,378
135,659
43,204
111,898
9,174
23,761
Maine
ME
Augusta
Portland
Mar 15, 1820
1,362,359
35,380
91,633
30,843
79,883
4,537
11,750
Maryland
MD
Annapolis
Baltimore
Abr 28, 1788
6,177,224
12,406
32,131
9,707
25,142
2,699
6,990
Massachusetts
MA
Boston
Peb 6, 1788
7,029,917
10,554
27,336
7,800
20,202
2,754
7,134
Michigan
MI
Lansing
Detroit
Ene 26, 1837
10,077,331
96,714
250,487
56,539
146,435
40,175
104,052
14
Minnesota
MN
St. Paul
Minneapolis
May 11, 1858
5,706,494
86,936
225,163
79,627
206,232
7,309
18,930
Mississippi
MS
Jackson
Dis 10, 1817
2,961,279
48,432
125,438
46,923
121,531
1,508
3,907
Missouri
MO
Jefferson City
Kansas City
Ago 10, 1821
6,154,913
69,707
180,540
68,742
178,040
965
2,501
Montana
MT
Helena
Billings
Nob 8, 1889
1,084,225
147,040
380,831
145,546
376,962
1,494
3,869
Nebraska
NE
Lincoln
Omaha
Mar 1, 1867
1,961,504
77,348
200,330
76,824
198,974
524
1,356
Nevada
NV
Carson City
Las Vegas
Okt 31, 1864
3,104,614
110,572
286,380
109,781
284,332
791
2,048
New Hampshire
NH
Concord
Manchester
Hun 21, 1788
1,377,529
9,349
24,214
8,953
23,187
397
1,027
New Jersey
NJ
Trenton
Newark
Dis 18, 1787
9,288,994
8,723
22,591
7,354
19,047
1,368
3,544
12
New Mexico
NM
Santa Fe
Albuquerque
Ene 6, 1912
2,117,522
121,590
314,917
121,298
314,161
292
757
New York
NY
Albany
New York City
Hul 26, 1788
20,201,249
54,555
141,297
47,126
122,057
7,429
19,240
27
North Carolina
NC
Raleigh
Charlotte
Nob 21, 1789
10,439,388
53,819
139,391
48,618
125,920
5,201
13,471
13
North Dakota
ND
Bismarck
Fargo
Nob 2, 1889
779,094
70,698
183,108
69,001
178,711
1,698
4,397
Ohio
OH
Columbus
Mar 1, 1803
11,799,448
44,826
116,098
40,861
105,829
3,965
10,269
16
Oklahoma
OK
Oklahoma City
Nob 16, 1907
3,959,353
69,899
181,037
68,595
177,660
1,304
3,377
Oregon
OR
Salem
Portland
Peb 14, 1859
4,237,256
98,379
254,799
95,988
248,608
2,391
6,191
Pennsylvania
PA
Harrisburg
Philadelphia
Dis 12, 1787
13,002,700
46,054
119,280
44,743
115,883
1,312
3,397
18
Rhode Island
RI
Providence
May 29, 1790
1,097,379
1,545
4,001
1,034
2,678
511
1,324
South Carolina
SC
Columbia
Charleston
May 23, 1788
5,118,425
32,020
82,933
30,061
77,857
1,960
5,076
South Dakota
SD
Pierre
Sioux Falls
Nob 2, 1889
886,667
77,116
199,729
75,811
196,350
1,305
3,379
Tennessee
TN
Nashville
Hun 1, 1796
6,910,840
42,144
109,153
41,235
106,798
909
2,355
Texas
TX
Austin
Houston
Dis 29, 1845
29,145,505
268,596
695,662
261,232
676,587
7,365
19,075
36
Utah
UT
Salt Lake City
Ene 4, 1896
3,271,616
84,897
219,882
82,170
212,818
2,727
7,064
Vermont
VT
Montpelier
Burlington
Mar 4, 1791
643,077
9,616
24,906
9,217
23,871
400
1,035
Virginia
VA
Richmond
Virginia Beach
Hun 25, 1788
8,631,393
42,775
110,787
39,490
102,279
3,285
8,508
11
Washington
WA
Olympia
Seattle
Nob 11, 1889
7,705,281
71,298
184,661
66,456
172,119
4,842
12,542
10
West Virginia
WV
Charleston
Hun 20, 1863
1,793,716
24,230
62,756
24,038
62,259
192
497
Wisconsin
WI
Madison
Milwaukee
May 29, 1848
5,893,718
65,496
169,635
54,158
140,268
11,339
29,367
Wyoming
WY
Cheyenne
Hul 10, 1890
576,851
97,813
253,335
97,093
251,470
720
1,864
Distritong Pederal
baguhin
baguhin ang wikitext
Distritong Pederal ng Estados Unidos
Pangalan at
postal abbreviation
Itinatag
Populasyon
Kabuuang Lawak
Lawak ng Lupain
Lawak ng Katubigan
Bilang ng mga kinatawan sa Kongreso
mi
km
mi
km
mi
km
District of Columbia
DC
Hulyo 16, 1790
689,545
68
176
61
158
18
Mga Teritoryo
baguhin
baguhin ang wikitext
Karagdagang impormasyon:
Insular area
at
Territories of the United States
Ang talaang ito ay hindi kinabibilangan ng mga Indian reservation na may limitadong soberanyang pangtribo o ang
Freely Associated States
na sumasali sa mga programa ng pamahalaan ng Estados Unidos ngunit hindo nasa ilalim ng soberanya ng Estados Unidos.
States and federal district
Padron:In5
Inhabited territories
Padron:In5
Uninhabited territories
Mga tinitirhang teritoryo
baguhin
baguhin ang wikitext
Mga tinitirhang teritoryo sa Estados Unidos
Pangalan at
postal abbreviation
Kabisera
Nakuha
10
Territorial status
11
Population
12
Kabuuang Lawak
Lawak ng Lupain
Lawak ng Katubigan
Bilang ng mga kinatawan sa Kongreso
mi
km
mi
km
mi
km
American Samoa
AS
Pago Pago
13
1900
Unincorporated
unorganized
49,710
581
1,505
76
198
505
1,307
Guam
GU
Hagåtña
15
1899
Unincorporated, organized
153,836
571
1,478
210
543
361
935
Northern Mariana Islands
MP
Saipan
16
1986
Unincorporated, organized
47,329
1,976
5,117
182
472
1,793
4,644
Puerto Rico
PR
San Juan
17
1899
Unincorporated, organized
3,285,874
5,325
13,791
3,424
8,868
1,901
4,924
U.S. Virgin Islands
VI
Charlotte Amalie
18
1917
Unincorporated, organized
87,146
733
1,898
134
348
599
1,550
Hindi tinitirhang mga teritoryo
baguhin
baguhin ang wikitext
Mga teritoryo ng Estados Unidos nang walang katutubong populasyon
Pangalan
Nakuha
10
Estadong pangteritoryo
11
Lawak ng lupain
mi
km
Baker Island
19
1856
Unincorporated
unorganized
0.9
2.2
Howland Island
19
1858
Unincorporated, unorganized
0.6
1.6
Jarvis Island
20
1856
Unincorporated, unorganized
2.2
5.7
Johnston Atoll
21
1859
Unincorporated, unorganized
2.6
Kingman Reef
22
1860
Unincorporated, unorganized
0.005
0.01
Midway Atoll
24
1867
Unincorporated, unorganized
7.8
Navassa Island
25
1858
Unincorporated, unorganized
7.8
Palmyra Atoll
27
1898
Incorporated, unorganized
1.5
3.9
Wake Island
28
1899
Unincorporated, unorganized
2.5
6.5
Mga pinagtatalunang teritoryo
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing artikulo:
List of territorial disputes §
Central America and the Caribbean
Mga inaangking teritoryo ngunit hindi pinamamahalaan ng Estados Unidos
Pangalan
Inangkin
10
Territorial status
30
Lawak
Pinamamahalaan ni
30
Inaangkin rin ni
30
mi
km
Bajo Nuevo Bank (Petrel Island)
10
1869
Unincorporated, unorganized
(disputed sovereignty)
56
145
31
Colombia
Jamaica
Nicaragua
Serranilla Bank
10
1880
Unincorporated, unorganized
(disputed sovereignty)
463
1,200
32
Colombia
Honduras
Nicaragua
Mga exclave
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang sumusunod ay isang listahan ng mga internasyonal na mga exclave sa Estados Unidos. Ang mga ito ay matatagpuan lahat sa mainland Estados Unidos. Ang isang
exclave
ay isang bahagi ng isang estado sa heograpiya na nakahiwalay mula sa pangunahing bahagi ng nakapalibot na dayuhan teritoryo. Ito ang ilan sa lahat:
Northwest Angle
Minnesota
Elm's Point,
Minnesota
Alaska
Point Roberts,
Washington
Alburgh Tongue sa
Vermont
Provincial Point sa
Vermont
Dalawang di-kilalang lugar sa
North Dakota
Heograpiya
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing artikulo:
Heograpiya ng Estados Unidos
Denali
, Alaska, ang pinakamataas na punto sa
Hilagang Amerika
Ang
Grand Canyon
mula sa Moran Point.
Niagara Falls, New York
Bilang pangatlong pinakamalaking bansa sa buong mundo (sa kabuuang sukat), ang paysahe at mga tanawin sa Estados Unidos ay magkakaiba: lupang kakahuyang katamtaman (temperate forest) sa Silangang baybayin,
bakawan
sa
Florida
, ang
Malaking Kapatagan
sa gitang bahagi ng bansa, ang sistemang
Ilog Mississippi
Missouri
, ang
Great Lakes
na parte rin ng sa
Canada
Rockies
na nasa kanluran ng kapatagan, ilang disyerto at sonang katamtaman sa baybaying kanluran ng Rockies, at mga kagubatang katamtaman (temperate rainforest) sa bahaging Pasipiko ng Hilagang-Kanluran. Dagdag paysahe din ang
Alaska
at mga
mabulkang
pulo ng
Hawaii
Ang klima ay iba-iba rin: tropikal sa
Hawaii
at timog
Florida
, at
tundra
naman sa
Alaska
at sa mga tuktok ng matataas na bundok (pati ng Hawaii). Karamihan sa mga bahaging Hilaga at Silangan ay dumaranas ng klimang kontinental-katamtaman, may mainit na tag-araw at malamig na taglamig. Ang timog bahagi ng bansa naman ay dumaranas ng subtropikal na klimang umedo na may katamtamang taglamig at mahahaba at umedong tag-araw.
Demograpiya
baguhin
baguhin ang wikitext
Mga sentro ng populasyon
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing mga sentro ng populasyon (
tingnan ang kompletong talaan
tingnan
usapan
baguhin
Ranggo
Pusod na (mga) lungsod
Populasyon ng kalakhang pook
Pang-estadistika na Kalakhang Pook
Rehiyon
33
Lungsod ng New York
Los Angeles
Chicago
Dallas
Houston
Lungsod ng New York
19,979,477
New York–Newark–Jersey City, NY–NJ–PA MSA
Hilagang-silangan
Los Angeles
13,291,486
Los Angeles–Long Beach–Anaheim, CA MSA
Kanluran
Chicago
9,498,716
Chicago–Joliet–Naperville, IL–IN–WI MSA
Gitnang-kanluran
Dallas–Fort Worth
7,539,711
Dallas–Fort Worth–Arlington, TX MSA
Timog
Houston
6,997,384
Houston–The Woodlands–Sugar Land MSA
Timog
Washington, D.C.
6,249,950
Washington, D.C.–VA–MD–WV MSA
Timog
Miami
6,198,782
Miami–Fort Lauderdale–West Palm Beach, FL MSA
Timog
Philadelphia
6,096,372
Philadelphia–Camden–Wilmington, PA–NJ–DE–MD MSA
Hilagang-silangan
Atlanta
5,949,951
Atlanta–Sandy Springs–Roswell, GA MSA
Timog
10
Boston
4,875,390
Boston–Cambridge–Quincy, MA–NH MSA
Hilagang-silangan
11
Phoenix
4,857,962
Phoenix–Mesa–Chandler, AZ MSA
Kanluran
12
San Francisco
4,729,484
San Francisco–Oakland–Fremont, CA MSA
Kanluran
13
Riverside–San Bernardino
4,662,361
Riverside–San Bernardino–Ontario, CA MSA
Kanluran
14
Detroit
4,326,442
Detroit–Warren–Dearborn, MI MSA
Gitnang-kanluran
15
Seattle
3,939,363
Seattle–Tacoma–Bellevue, WA MSA
Kanluran
16
Minneapolis–St. Paul
3,629,190
Minneapolis–St. Paul–Bloomington, MN–WI MSA
Gitnang-kanluran
17
San Diego
3,343,364
San Diego–Carlsbad–San Marcos, CA MSA
Kanluran
18
Tampa–St. Petersburg
3,142,663
Tampa–St. Petersburg–Clearwater, FL MSA
Timog
19
Denver
2,932,415
Denver–Aurora–Lakewood, CO MSA
Kanluran
20
St. Louis
2,805,465
St. Louis, MO-IL MSA
Gitnang-kanluran
Batay sa mga pagtataya ng populasyong MSA (Pang-estadistika na Kalakhang Pook) para sa taong 2018 mula sa
Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos
Lahi
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang mga lahing ito ang mga bumubuo sa lupain ng Estados Unidos:
1.
Europeo
171,801,940 Amerikano –
60.7% ng buong populasyon ng Amerika
2.
Espanyol
Hispanikong at Latinong Amerikano
):
44,300,000 Amerikano –
14.8% ng buong populasyon ng Amerika
3.
Aprikano
Aprikanong Amerikano
):
39,500,000 Amerikano –
11.8% ng buong populasyon ng Amerika
4.
Pilipino
4,000,000 Amerikano –
1.5% ng buong populasyon ng Amerika; karamihan ay mga nasa-ibang-bansa
5.
Tsino
3,565,458 Amerikano –
1.2% ng buong populasyon ng Amerika
6.
Hapones
1,469,637 Amerikano –
0.44% ng buong populasyon ng Amerika
7.
Biyetnames
2,162,610 Amerikano –
0.7% ng buong populasyon ng Amerika
8.
Taiwanes
193,365–900,595 Amerikano –
0.06%–0.3% ng buong populasyon ng Amerika
Mga wikang ginagamit sa Estados Unidos
baguhin
baguhin ang wikitext
Isang
basurahan
sa
Seattle
na may karatula sa apat na wika:
Ingles
Tsino
Biyetnamita
at
Kastila
(gumagamit ang Tagalog ng parehong salita tulad ng sa Kastila)
Ayon sa ACS noong 2017, ang pinakakaraniwang mga wikang sinasalita sa bahay ng mga taong mula 5 taong gulang at pataas ang sumusunod:
34
35
Ingles
lamang
239 milyon (78.2%)
Kastila
41 milyon (13.4%)
Tsino
(kabilang ang
Mandarin
Kantones
Hokkien
at iba pa)
3.5 milyon (1.1%)
Tagalog
(o
Filipino
1.7 milyon (0.6%)
Biyetnamita
1.5 milyon (0.5%)
Arabe
1.2 milyon
Pranses
1.2 milyon
Koreano
1.1 milyon
Ruso
0.94 milyon
Aleman
0.92 milyon
Haitiyanong Kriolyo
0.87 milyon
Hindi
0.86 milyon
Portuges
0.79 milyon
Italyano
0.58 milyon
Polako
0.52 milyon
Yidis
0.51 milyon
Hapones
0.46 milyon
Persa
(kabilang ang
Farsi
Dari
at
Tayiko
0.42 milyon
Gujarati
0.41 milyon
Telugu
0.37 milyon
Bengali
0.32 milyon
Tai–Kadai
(kabilang ang
Thai
at
Lao
0.31 milyon
Urdu
0.3 milyon
Griyego
0.27 milyon
Punjabi
0.29 milyon
Tamil
0.27 milyon
Armenyo
0.24 milyon
Serbokroata
(kabilang
Bosniyo
Kroato
Montenegrino
, at
Serbiyo
0.24 milyon
Hebreo
0.23 milyon
Hmong
0.22 milyon
Mga wikang Bantu
(kabilang ang
Swahili
0.22 milyon
Hemer
0.20 milyon
Navajo
0.16 milyon
Ibang mga wikang Indo-Europeo
578,492
Ibang mga wikang Aproasyatika
521,932
Ibang mga wikang Niger–Congo
515,629
Ibang mga wikang Kanlurang Hermaniko
487,675
Ibang mga wikang Awstronesyo
467,718
Ibang mga wikang Indoarya
409,631
Ibang mga wika ng Asya
384,154
Ibang mga wikang Eslabo
338,644
Ibang mga wikang Drabida
241,678
Ibang mga wika ng Hilagang Amerika
195,550
Iba at hindi matukoy na wika
258,257
Pamahalaan at politika
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing artikulo:
Pamahalaan ng Estados Unidos
Ang
Kapitolyo ng Estados Unidos
sa
Washington, DC
, kinalalagyan ng
Kongreso ng US
, ang
sangay lehislatibo
ng pamahalaan ng Estados Unidos
Si
Joe Biden
, ang kasalukuyang Pangulo ng Estados Unidos
Si
Kamala Harris
, ang kasalukyang Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos.
Si
Mike Johnson
, ang kasalukuyang Ispiker ng Mababang Kapulungan ng Estados Unidos.
Binubuo ng limampung
estado
ang Amerika na may limitadong
awtonomiya
at kung saan ang
batas federal
ang nananaig sa
batas ng estado
. Sa pangkalahatan, ang mga usapin sa loob ng hangganan ng mga estado ay saklaw ng kani-kanilang mga pamahalaang estado. Nabibilang dito ang panloobang komunikasyon; mga regulasyong may kinalaman sa pag-aari, industrya, negosyo, at kagamitang pampubliko; ang
kodigong kriminal
ng estado; at mga kondisyon ng pagtatrabaho sa loob ng estado. Pumapailalim ang
Distrito ng Kolumbiya
sa hurisdiksiyon ng
Kongreso ng Estados Unidos
, at may limitadong
alituntuning lokal
Ang
saligang batas
ng iba't ibang estado ay may pagkakaiba sa ilang detalye ngunit kapwa sumusunod sa iisang huwarang tulad ng sa Saligang Batas federal, kabilang dito ang pahayag sa karapatang pantao at ang plano ng pagbubuo ng gobyerno. Sa mga usaping gaya ng pagpapatakbo ng negosyo, mga bangko, kagamitang pampubliko at mga kawang-gawang institusyon, ang saligang batas ng bawat estado ay kadalasang mas detalyado at klaro kaysa sa Saligang Batas federal. Sa mga nakalipas na taon, umako ng mas malawak na responsibilidad ang pamahalaang federal sa mga bagay-bagay gaya ng kalusugan, edukasyon, kapakanan, transportasyon, pabahay, at pagsulong urban.
Binubuo ng tatlong sangay ang pamahalaang pederal: ang
ehekutibo
(pinamumunuan ng
Pangulo
), ang
lehislatura
(ang
Kongreso
), at ang
hudikatura
(pinamumunuan ng
Korte Suprema
). Nahahalal ang pangulo sa isang mandato ng apat na taon ng
Electoral College
, na nahihirang sa botong popular sa limampung estado. Nahahalal naman ang mga miyembro ng Konggreso sa mandato ng 2 taon sa
Kamara ng mga Kinatawan
at ng 6 taon sa
Senado
. Tinatakda ng Pangulo ang mga huwes ng Korte Suprema at may pahintulot ng Senado sa pagkakaroon ng hindi limitadong termino. Kinokopya ng modelong tripartite na ito ng pamahalaan sa antas ng estado sa pangkalahatan. May iba't ibang anyo ang mga lokal na pamahalaan.
Pinamamayanihan ang pamahalaang pederal at pang-estado ang dalawang pangunahing partidong pampolitika, ang mga
Republikano
Republicans
) at ang mga
Demokrata
Democrats
). Mayroong ding ibang maliliit na partido; ngunit hindi sila nakakapanghikayat ng kasindaming tagasuporta. Sa kabuuan, nangingibabaw ang tulad ng sa
right wing
ng mga demokrasya sa Europa ang kulturang pampolitika sa Estados Unidos at madalas na nakikitungo sa iba't ibang usapin. Mahirap tukuyin ang kategoryang kinabibilangan ng dalawang partidong ito. Sa kulturang pampolitika ng Estados Unidos, mailalarawan ang Partido Republikano bilang
right-wing
at ang Partido Demokrata naman ay
center-left
. Ang mga
kandidato
ng mga partido menor at independiente ay bihirang nahahalal, at kung nahalal man ay sa lokal o estado lamang, ngunit sa sistema ng politika ng bansa, nananaig ang mga "hakot partido" sa mga koalisyon. Ang mga patakaran at ideolohiya ng kasalukuyang Pangulo ng Estados Unidos ang may malaking ginagampanan sa patakbo ng kanyang partido, pati na rin sa plataporma ng oposisyon.
Pagkakalahating Pampolitika
baguhin
baguhin ang wikitext
Pangunahing artikulo:
Pagkakahating Pampolitika ng Estados Unidos
Ang Estados Unidos ay isang
unyong pederal
na may limampung estado. Ang orihinal na labintaltong estado ay ang unang labintatlong kolonya na nag-aklas mula sa pamumuno ng mga Ingles. Noong unang bahagi ng kasaysayan ng bansa, tatlong bagong mga estado ang binuo mula sa mga teritoryo galing na sa umiiral na mga estado: ang
Kentucky
mula sa
Virginia
Tennessee
mula sa
North Carolina
; at
Maine
mula sa
Massachusetts
. Karamihan sa ibang mga estado ay nanggaling sa mga teritoryong nakuha mula sa mga digmaan o sa mga nabili ng pamahalaan ng Estados Unidos. Taliwas dito ang nangyari sa
Vermont
Texas
at
Hawaii
: ang bawat isang ito ay dating malalayang republika bago sumali sa unyon. Noong
Digmaang Sibil ng Amerika
humiwalay ang
Kanlurang Virginia
sa Virginia. Ang pinakabagong estado - ang Hawaii - ay natamasa ang pagiging isang ganap na estado noong Agosto 21, 1959.
36
Bumuo ang labintatlong kolonya, sa Deklarasyon ng Kalayaan ng Estados Unidos, ng kani-kanilang
bayang estado
na katulad ng mga bansa sa
Europa
noon. Sa mga sumunod na taon, dumami ang bilang ng mga estado sa Amerika dahil sa paglawak nitong pakanluran, sa pananakop at pagbibili ng mga lupa ng pamahalaang pambansa, at sa paghahati ng ilang estado, nauwi sa kasalukuyang bilang na limampu. Pangkalahatang nahahati ang mga estado sa mas maliit na rehiyong administratibo, kabilang ang mga
kondado
o "county", mga
lungsod
at mga
pamayanan
o "township".
May hawak din ang bansa sa ilang mga teritoryo, distrito at pag-aari, nangunguna na ang
distrito pederal
ng Distrito ng Kolumbiya na siyang kabisera ng bansa, ilang mga lugar na insular sa ibayong dagat tulad ng
Portoriko
Samoa Amerikana
Guam
Kapuluang Hilagang Mariyana
, at
Kapuluang Birhen ng Amerika
. Nakapanghawak ang bansa sa isang base ng hukbong pandagat sa inookupahang bahagi ng
Look ng Guwantanamo
sa
Kuba
mula 1898.
Walang pag-aangking teritoryal ang Estados Unidos sa
Antartika
ngunit nakapagreserba ng karapatang gawin ito.
Ekonomiya
baguhin
baguhin ang wikitext
Ekonomiya ng
Estados Unidos
New York City
, ang sentrong pananalapi ng Estados Unidos at buong mundo.
37
Salapi
United States dollar
(USD)
Taong Piskal
Oktubre 1, 2021 – Setyembre 30, 2022
Trade organizations
WTO
OECD
at iba pa
Uri ng bansa
Developed/Advanced
38
High-income economy
39
Estadistika
Populasyon
332,564,727 (16-Mar-2022)
40
41
GDP
$24.8 trilyon (2021)
42
GDP ranggo
1st (nominal; 2022)
2nd (PPP; 2022)
GDP growth
2.3%
(2019) –3.4%
(2020)
5.6%
(2021e) 3.7%
(2022f)
43
GDP kada tao
$74,725 (est 2022)
42
44
GDP kada tao ranggo
9th (nominal; 2022)
15th (PPP; 2022)
GDP ayon sa sector
Agrikultura
: 0.9%
Industriya
: 18.9%
Mga Serbisyo
: 80.2%
(2017 est.)
45
GDP ayon sa sangkap
Pagkonsumo ng sambahayan: 68.4%
Pagkonsumo o paggasta ng Gobyerno: 17.3%
Puhunan sa nakatakdan kapital: 17.2%
Pamumuhan sa mga imbentoryo: 0.1%
Pagluwas ng mga produktExporto at serbisyo: 12.1%
Pang-aangkat ng mga kalakal at mga serbisyo: −15%
(2017 est.)
45
Populasyon sa ilalim
linya ng kahirapan
(bilang ng mga pinakamahirap)
11.4% (2020)
46
37.2 milyon (2020)
46
Gini coefficient
48.9
high
(2020,
USCB
47
43.4
medium
(2017,
CBO
48
Human Development Index
0.926
very high
(2019)
49
17th
0.808
very high
IHDI
(2019)
50
Bilang ng manggagawa
161.4 million (October 2021)
51
58.8% employment rate (October 2021)
51
Mga manggawa ayon sa trabaho
Agriculture
: 1.0%
Industry
: 19%
Services
: 80%
(FY 2018)
52
Kawalang trabaho
3.8% (February 2022)
51
10.9% youth unemployment (December 2021; 16 to 19 year-olds)
51
6.9 million unemployed (November 2021)
51
Aberaheng kabuuang sahod
Padron:IncreasePositive
$69,392 (2020)
53
Gitnang buong sahod
$1,010 weekly (Q4, 2021)
54
Mga pangunahing industriya
Petroleum
steel
motor vehicles
aerospace
telecommunications
chemicals
electronics
food processing
information technology
consumer goods
lumber
mining
External
Mga niluluwas
$2.127 trillion (2020)
55
Mga niluluwas na kalakal
Agricultural
products 10.7%
Fuels
and
mining
products 9.4%
Manufacturers
74.8%
Mga iba 5.1%
56
Pangunahing mga kaagapay sa pagluluwas
European Union
(+) 18.7%
Canada
(+) 18.3%
Mexico
(+) 15.9%
China
(-) 8%
Japan
(+) 4.4%
Mga iba 34.8%
55
Mga inaangkat
$2.808 trillion (2020)
55
Mga inaangkat na kalakal
Agricultural
products 10.5%
Fuels
and
mining
products 10.7%
Manufacturers
78.4%
Mga iba 4.2%
57
Pangunahing mga kaagapay sa pagluluwas
China
(-) 21.4%
European Union
(+) 18.9%
Mexico
(+) 13.2%
Canada
(+) 12.6%
Japan
(+) 6%
Mga iba 27.9%
55
FDI
stock
Inward: $156.3
billion (2020)
58
Outward: $92.8
billion (2020)
59
Current account
−$501.3 billion (2020 est.)
60
Gross
panlabas na utang
$21.3 trillion (December 2020)
61
note: approximately four-fifths of US external debt is denominated in US dollars
60
Mga pinansiya ng Publiko
Utang ng publiko
128.6% of GDP (FY 2020)
62
Mga kinita
$3.42 trillion (2020)
63
Mga gastusin
$6.55 trillion (2020)
64
Tulong pang-ekonomiya
donor
ODA
, $35.26 billion (2017)
65
Credit rating
Standard & Poor's
66
67
AA+ (Domestic)
AA+ (Foreign)
AAA (T&C Assessment)
Outlook: Stable
Moody's
67
68
Aaa
Outlook: Stable
Fitch
69
70
AAA
Outlook: Stable
Foreign reserves
$41.8 billion (August 2020)
71
Main data source:
CIA World Fact Book
Ang lahat ng halaga, maliban kung iba ang nakasaad, ay nasa
US dollars
Ang Estados Unidos ay isang mayaman at maunlad na bansa na may ekonomiyang pamilihan
72
at ang may pinakamalaking nominal na
GDP
at kabuuang yaman. Ito ang ikalawang bansa sa buong mundo na may kakayahan sa pagbili ng mga mamamayan nito.
73
Ito ang ika siyam na bansa sa buong mundo sa kada taong nominal na
GDP
at ika-15 sa kada taong Paridad ng Kakayahang Pagbili noong 2021.
74
Ang Estados Unidos ang pinakamakapangyarihan sa usaping ekonomiyang pangteknolohiya at paglikha ng mga bagong ideya at produkto lalo na
intelihensiyang artipisyal
kompyuter
parmasyutikal
medikal
pangkalawakan
at kagamitang panghukbo.
75
Ang
Dolyar ng Estados Unidos
ang salaping pinakaginagamit sa mga transaksiyon sa buong mundo at ang pinakainiimbak na salapi na sinusuportahan ng ekonomiya ng Estados Unidos, militar ng Estados Unido, sistemang petrodolyar at ang kaugnay na
eurodollar
at malaking pamilihan ng US Treasury.
76
77
Ang ilang mga bansa ay gumagamit sa US dollar bilang de factor currency.
78
79
Kabilang sa mga kasamang nakikipagkalakalan sa Estados Unidos ang
Tsina
European Union
Canada
Mexico
India
Japan
Timog Korea
United Kingdom
, at
Taiwan
80
Ang Estados Unidos ang pinakamalaking tagapag-angkat at ang ikalawang pinakamalaking tagapagaluwas.
81
Ito ay may kasunduan sa malayang kalakalan sa ilang mga bansa kasama ang
USMCA
, Australia, Timog Korea, Switzerland, Israel at marami pang iba.
82
Ang ekonomiya nito ay sinasanhi ng masagang mga mapagkukunan sa kalikasan, mahusay na pinaunlad na mga imprastruktura at malaking produktibidad o pagiging produktibo ng mga mamamayan nito.
83
Ito ay may ika-7 malaking kabuuang halaga ng mapagkukunang pangkalikasan na nagkakahalagang
US$
45
trilyon noong 2015.
84
Ang mga Amerikano ang may pinakamataas na sahod ng empleyado at pangbahay sa mga bansang kasapi ng
OECD
85
Noong 1890, nalampasan ng Estados Unidos ang
Imperyong British
bilang pinakaproduktibo o mapakinabangan na ekonomiya sa buong mundo.
86
Ito ang pinakamalaking prodyuser ng petrolyo at natural gas.
87
Noong 2016, ito ang pinakamalaking bansang nakikipagkalakalan.
88
. Ito rin ang ikatlong pinakamalaki sa pagmamanupaktura ng mga produkto na kumakatawan bilang ikalima sa output ng pagmamanupaktura sa buong mundo.
89
Hindi lamang ito ang mayroong pinakamalaking panloob na pamilihan ng mga produkto ngunit nangunguna sa kalakalan ng mga serbisyo na nagkakahalagang $4.2
trilyon noong 2018.
90
Sa 500 pinakamalalaking kompanya sa buong mundo, ang 121 ay nakaheadquarter sa Estados Unidos.
91
Ang Estados Unidos ang bansa sa buong mundo na may pinakamaraming bilyonaryo na may kabuuang halagang $3 trilyong dolyar.
92
93
Ang mga komersiyal na banko sa Estados Unido ay may ariariang $20
trillion noong 2020.
94
Ang US
Global assets under management
ay mayroong ariariang $30
trilyon.
95
96
Ang
New York Stock Exchange
at
Nasdaq
ang pinakamalaking mga
pamilihan ng stock
ayon sa
kapitalisasyon ng pamilihan
at
bolyum ng kalakalan
97
98
Ang mga pamumuhunang pandayuhan sa Estados Unidos ay umabot ng $4.0
trilyon,
99
samantalang ang pamumuhuan ng Estados Unidos sa mga dayuhang bansa ay umabot ng higit sa $5.6 trilyon.
100
Ang ekonomiya ng Estados Unidos ay nangunguna sa
venture capital
101
at pagpopondo sa Pandaigdigang Pananaliksik at Pagpapaunlad.
102
Ang paggasta ng mga konsumer ay bumubuo ng 68% ng ekonomiya ng Estados Unidos noong 2018,
103
samantalang ang bahaging paggawang sahod ay 43% noong 2017.
104
Ito ang ikatlong bansa na pinakamalaking merkado ng mga mamimili.
105
Ang pamilihan ng mga trabaho ay umaakit ng mga immigrante mula sa iba ibang bansa na karaniwan ay edukado dahil sa mas maraming oportunidad sa Estados Unidos.
106
Ang Estados ay nangungunang ekonomiya ayons sa mga pag-aaral gaya ng
Index ng Madaling Pagnegosyo sa bansa
Ulat ng Pagiging Kompetetibo sa Buong Mundo
at iba pa.
107
Ang Ekonomiya ng Estados Unidos ay dumanas ng malalang pagbagsak ng ekonomiya noong recession noong mga 2007-2009 na dulot ng subprime mortgage crisis at lumaganap sa buong mundo.
108
109
110
111
Ang Estados Unidos ang ika-41 sa
pagiging pantay ng sahod
ng mga mamamayan sa mga 156 bansa noong 2017.
112
113
Welfare at mga serbisyong panlipunan
baguhin
baguhin ang wikitext
Hindi kasama ang
Social Security
at
Medicare
, ang Kongreso ng Estados Unidos ay naglaan ng halos $717 bilyon sa mga pondong pederal noong 2010 at karagdagang $210 bilyon ay inilaan sa mga pondo ng estado ($927 bilyong total) para sa mga programang welfare o pagbibigay tulong sa mga nangangailangan. Ang kalahati nito ay napunta sa pangangailangang medikal at halos 40% para sa cash, pagkain (food stamps) at tulong pabahay. Ang ilan sa mga programa ay kinabibilangan ng pagpopondo sa mga paaralang pampubliko, pagsasanay para sa trabaho, mga benepisyong SSI at medicaid.
114
Magmula noong 2011
update
, ang public social spending-to-GDP ratio sa Estados Unidos ay sa ibaba sa
OECD
average.
115
Ang halos kalahati ng mga tulong na welfare na nagkakahalagang $462 bilyon ay napunta sa mga pamilyang may anak na ang karamihan ay mga mag-isang nagtataguyod ng anak.
116
Siyensiya at Teknolohiya
baguhin
baguhin ang wikitext
Noong ika-19 na siglo, ang
United Kingdom
Italya
, Kanlurang
Europa
Pransiya
, at
Alemanya
ang nangunguna sa pagkakatuklas ng mga bagong ideya at kaalaman sa
siyensiya
at
matematika
117
118
Bagaman, nahuhuli ang Estados Unidos sa pagpormula ng teorya, ito ay nangibabaw sa paggamit ng teorya upang lutasin ang mga problema. Ito ang
nilalapat na siyensiya
. Dahil ang mga Amerikano ay malayo sa pinagmumulan ng siyensiyang Kanluranin at pagmamanupaktura, ang mga Amerikano ay kailangang tuklasin ang mga paggawa ng mga bagay. Nang pagsamahin ng mga Amerikano ang kaalamang teoretikal sa Katalihunang Yankee, ang resulta ay isang daloy ng mga mahahalagang imbensiyon. Ang mga mahahalagang Amerikanong imbentor ay kinabibilangan nina
Robert Fulton
(na nag-imbento ng
steamboat
);
Samuel Morse
(nag-imbento ng
telegraph
);
Eli Whitney
(nag-imbento ng
cotton gin
);
Cyrus McCormick
(ang
reaper
); at
Thomas Alva Edison
na siyang pinamalikhain sa lahat ng mga siyentipiko na may maraming imbensiyon na kanyang ginawa.
Unang paglipad ng Wright Flyer I, Disyembre 17, 1903, si Orville ang piloto at si Wilbur ang nagpapatakbo ng sulok ng pakpak ng eroplano.
Si Edison ay palaging ang una sa paglikha ng paglalapat siyentipiko pero siya ang palaging nagtatapos sa isang idea. Halimbawa, nilikha ng Inhinyeryong British na si
Joseph Swan
ang incandescent electric lamp noong 1860, halos 20 taon bago si Edison. Ngunit ang ilaw na bombilya ni Edison ay mas tumatagal sa imbensiyon ni Swan at maaaring patayin o ilawan ng indibidwal samantalang ang bombilya ni Swan ay magagamit lamang kapag ang ilang mga ilaw ay iniliywan o pinatay sa parehong panahon. Pinabuti ni Edison ang kanyang bombilya sa paglikha ng dynamo na sistemang lumilikha ng kuryente. Sa loob ng 30 taon, ang kanyang mga imbensiyon ay nagbigay kuryente o ilaw sa milyong tahanan.
Ang Astronaut na si
Buzz Aldrin
, piloto ng Lunar Module ng unang misyon ng paglapag sa
buwan
. Siya ay makikita sa tabi ng itinayong
Watawat ng Estados
sa ibabaw ng buwan.
Isa pang pang mahalagang aplikasyon ng mga ideyang siyentipiko sa kagamitang praktikal ang inobasyon ng magkapatid na
Wilbur at Orville Wright
. Noong 1980, sila ay nahumaling sa mga account ng mga eksperimentong glider sa Alemanya at kanilang sinimulan ang kanilang imbestigasyon sa mga prinsipyo ng paglipas. Sa pagsasama ng kaalamang siyentipiko at mga kakayahang mekanikal, nilikha nila ang ilang glider. Noong Disyembre 17,1993, matagumpay nilayng nailipad ang pinapatakbong mekanikal na
eroplano
Ang imbensiyong Amerikano na halos hindi napansin noong 1947 ang nagsulong sa
Panahon ng Impormasyon
at
Kompyuter
. Sa panahong ito, sina
John Bardeen
William Shockley
, at
Walter Bratain
ng
Bell Laboratories
ay humango sa mga sopistikadong prinsipyo ng
mekanikang quantum
upang imbentuhin ang
transistor
na maliit na mga kasangkapan ng
elektroniko
na pumalit sa mabibigat na
vacuum tube
. Ang transistor at ang
integrated circuit
na nilikha pagkatapos ng 10 taon ng pagkakaimbento ng transistor ang gumawang posible na maglagay ng napakaraming mga kagamitang elektoniko sa isang kompyuter o
smartphone
na pumalit sa mga kompyuter na kasing laki ng isang kwarto noong 1960.
Ang
Ikalawang Digmaang Pandaigdig
ay nagkaroon ng malalim na epekto sa pagpapaunlad ng siyensiya at teknolohiya sa Estados Unidos. Bago ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang gobyernong pederal ay walang responsibilidad sa pagsuporta ng pagpapaunlad ng siyensiya sa bansa. Noong digmaan, ang pederal na pamahalaan at siyensiya ay bumuo ng matulunguning relasyon. Pagkatapos ng digmaan, ang pederal na pamahalaan ng Estados Unidos ay nagkaroon ng tungkuling suportahan ang siyensiya at teknolohiya. Pagkalipas ng ilang taon, sinuportahan ng pamahalaang pederal ang pagtatatag ng pambansang sistema ng siyensiya at teknolohiya na gumagawa sa Estados Unidos na lider sa buong mundo sa siyensiya at teknolohiya.
119
Bahagi ng nakaraan at kasalukuyang kadakilaan ng Estados Unidos sa siyensiya ang napakalaking badyet para sa pagsasaliksik at pagpapaunlad na nagkakahalagang $401.6bn noong 2009 na doble sa badyet ng Tsina sa siyensiya na $154.1bn at higit sa 25% sa badyet sa siyensiya ng European Union na $297.9bn.
120
Ang Estados Unidos ay nakalikha ng 278 Nobel Laureate sa
Pisika
Kemika
Pisiolohiya o Medisina
noong 2021 na ang unang bansa at bumubuo ng 42.5
% ng lahat ng natanggap na Gantimpalang Nobel sa buong mundo sa larangan ng Pisika, Kemika, at Pisiyolohiya.
121
Tungkulin at Impluwensiya ng Estados sa Buong Mundo
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang Estados Unidos ang isa sa mga bansa sa buong mundo na may malaking impluwensiya sa usaping ekonomiya, kultura, wika, siyensiya, teknolohiya, karapatang pantao at kapayapaan sa buong mundo. Dahil sa mga tulong pandayuhan ng Estados Unidos sa ibang bansa lalo na sa mga mahihirap na bansa, ang mga bansang ito ay karaniwang naiimpluwensiyahan sa usaping mga karapatang pantao sa mga bansang ito dahil sa prinsipyo ng Kapantayan ng Lahat ng Tao na isinusulong ng Estados Unidos. Ang Estados Unidos ay may malaki ring papel sa pagpapanatili ng seguridad sa buong mundo. Halimbawa, nagawang matukoy at mapaslang ng Intelihensiya ng Estados Unidos ang kinarorooanan gamit ang mga sopistikadong teknolohiya ng mga nagtatagong Pinuno ng mga Organisasyong Terorista na kinabibilangan nina
Osama bin Laden
na pinuno ng
Al Qaeda
at responsable sa pag-Atake noong Setyembre 11, 2001 at
Abu Bakr al-Baghdadi
na pinuno ng
ISIS
. Dahil din sa suporta nito sa
Israel
, marami ang galit sa Estados Unidos. Gaya ng ibang mga bansang
Kanluranin
na mauunlad, ang Estados Unidos ay may kapangyarihan na magpalumpo ng mga ekonomiya ng isang bansa sa pamamagitan ng pagpapataw ng mga ekonomikong
sanction
gaya ng ginawa sa
Cuba
Iran
North Korea
at
Rusya
Relihiyon
baguhin
baguhin ang wikitext
Sa Estados Unidos, ang
kalayaan ng relihiyon
ay isa sa pinoprotektahang karapatan ng mga Amerikano na nakasalig sa
Saligang Batas ng Estados Unidos
na matatagpuan sa mga sugnay ng
relihiyon
sa
Unang Susog ng Saligang Batas ng Estados Unidos
. Ito ay malapit na nauugnay sa
paghihiwalay ng simbahan at estado
na isang konseptong isinulong ng mga tagapagtatag ng Estados Unidos gaya nina
James Madison
at
Thomas Jefferson
Ang
Unang Susog
ay may dalawang probisyon na nauukol sa
relihiyon
: Ang Sugnay ng
Establisyemento (pagtatatag)
at ang Sugnay ng
Malayang Pagsasanay
. Ang Establisyemento ay nagbabawal sa gobyerno ng Estados Unidos na "magtatag" ng isang relihiyon. Sa kasaysayan, ito ay nangangahulugan sa pagpipigil ng mga simbahan na isinusulong ng gobyerno gaya ng
Simbahan ng Inglatera
. Sa kasalukuyan, ang "establisyemento ng relihiyon" ay pinangangasiwaan ng tatlong bahaging pagsubok na inilatag ng
Korte Suprema ng Estados Unidos
sa
Lemon v Kurtzman, 403, U.S. 602 (1971)
. Isa ilalim ng "pagsubok na Lemon", ang gobyerno ng Estados Unidos ay maaari lamang tumulong sa isang relihiyon kapag (1) ang pangunahing layunin ng pagtulong ay
sekular
(hindi relihiyoso), (2) ang pagtulong ay dapat hindi nagsusulong o nagpipigil sa isang relihiyon at (3) walang labis na paghihimasok sa pagitan ng simbahan at estado.
Ang Sugnay ng
Malayang Pagsasanay
ay nagpoprotekta sa mga mamamayan ng Estados Unidos na magsanay ng relihiyon na kanilang nanaisin kung ito ay hindi lumalabag sa mga
moralidad ng publiko
o may
nakakapilit
na interes ang gobyerno. Halimbawa, sa
Prince v. Massachusetts, 321 U.S. 158 (1944)
, isinaad ng Korte Suprema ng Estados Unidos na maaaring pwersahin ng estado ang pagpapabakuna ng mga bata na ang mga magulang ay hindi pumapayag dito sa kadahilanang pang-relihiyon. Isinaad ng Korte Suprema ng Estados Unidos na ang estado ay may interest na mangibabaw sa paniniwala ng mga magulang upang maprotektahan ang kalusugan ng mga mamayan ng Estados Unidos at kanilang kaligtasan.
Relihiyon sa Estados Unidos (2020)
122
Protestante
(42%)
Mormon
(2%)
Walang relihiyon
(18%)
Ateista
(5%)
Agnostic
(6%)
Hudyo
(1%)
Muslim
(1%)
Hindu
(1%)
Budista
(1%)
Kultura
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang Estados Unidos ay isang
kulturang indibidwalistiko
na isang uri ng ng
kultura
na ang pagpapahalaga ay nasa isang
indibidwal
o sarili kesa sa isang
grupo
. Ang mga kulturang indidbidwal ay nagbibigay halaga sa sariling pananaw, pribasiya,
autonomiya
(pangangasiwa sa sariling buhay), pag-asa sa sarili at sariling sikap. Ang mga Amerikano ay gumagamit ng diretsang pakipagtalastasan, naghahayag sa sariling naisin, at gumagamit ng mga iba't ibang paraan upang maayos ang mga alitan sa ibang kapwa tao. Ang Estados Unidos ay isang uri ng
may mababang pagitan ng kapangyarihan
(low power distance culture) kung saan ito ay nagbibigay halaga sa bawat indibidwal na walang tinitingnang estado o katayuan sa buhay at nagtatakwil ng kawalang kapantayan sa lipunan. Tinatakwil ng mga Amerikano ang mga autoridad sa ikabubuti ng bawat indibidwal na bahagi ng isang lipunan.
Sirkumsisyon
baguhin
baguhin ang wikitext
Tingnan din:
Pagtutuli sa Estados Unidos
Ang bansang
Estados Unidos
ay isa sa mga bansang nasa
Kanlurang Emisperyo
kabilang ang
Canada
sa mga protestanteng mga bansang ang lalaki ay tinutuli sa 70% nito sa
Bagong Inglatera
at "Midwest" kasalungat sa mga rehiyong timog at kanluran ay 50% hanggang 30% ang tinutuli.
Galeriya
baguhin
baguhin ang wikitext
Alabama
Alaska
Arizona
Arkansas
California
Colorado
Connecticut
Delaware
District of Columbia
Florida
Georgia
Hawaii
Idaho
Illinois
Indiana
Iowa
Kansas
Kentucky
Louisiana
Maine
Maryland
Massachusetts
Michigan
Minnesota
Mississippi
Missouri
Montana
Nebraska
Nevada
New Hampshire
New Jersey
New Mexico
New York
North Carolina
North Dakota
Ohio
Oklahoma
Oregon
Pennsylvania
Rhode Island
South Carolina
South Dakota
Tennessee
Texas
Utah
Vermont
Virginia
Washington
West Virginia
Wisconsin
Wyoming
Patakarang panlabas
baguhin
baguhin ang wikitext
Ang paghaharing militar, ekonomiko, at kultural ng Estados Unidos ang dahilan kung bakit isang mahalagang tema sa politika ng bansa ang
patakarang panlabas
(o foreign policy) nito, bukod pa sa kahalagahan ng imahen ng Estados Unidos sa buong mundo.
Nauntog ang patakarang panlabas ng Estados Unidos sa pagitan ng
pamumukod
isolationism
imperyalismo
at paghahalo ng mga ito, sa buong kasaysayan ng bansa.
Nagresulta ang malakas na impluwensiya nito sa politika at kultura ng buong mundo sa sobrang
pagkamuhi
ng ilan dito, at
pagpuri
naman at paghanga para sa ilan. Isang halimbawa nito si
Ayatollah Khomeini
na tinawag ang Estados Unidos "The Great Satan" (Ang Dakilang Satanas).
Tingnan din
baguhin
baguhin ang wikitext
Kasaysayang militar ng Estados Unidos
Kronolohiya ng kasaysayan ng Estados Unidos
Talababa
baguhin
baguhin ang wikitext
The original 13 states became
sovereign
in July 1776 upon agreeing to the
United States Declaration of Independence
, and each joined the first Union of states between 1777 and 1781, upon ratifying the
Articles of Confederation
These states are presented in the order in which each ratified the 1787 Constitution, thus joining the present federal Union of states. Subsequent states are listed in the order of their admission to the Union, and the date given is the official establishment date set by
Act of Congress
For further details, see
List of U.S. states by date of admission to the Union
Uses the
term
commonwealth
rather than
state
in its full official name
Represented by a non-voting delegate in the House of Representatives.
Although not organized through a federal organic act or other explicit Congressional directive on governance, the people of American Samoa adopted a constitution in 1967, and then in 1977, elected territorial officials for the first time.
14
Organized as a
commonwealth
Represented by a non-voting
resident commissioner
in the House of Representatives.
Excluding
lagoon
Although there are no indigenous inhabitants, around 40
United States Fish and Wildlife Service
staff and service contractors live on the island at any given time.
23
U.S.
sovereignty
is disputed by
Haiti
26
Although there are no indigenous inhabitants, between four and 20
Nature Conservancy
, employees,
United States Fish and Wildlife Service
staff, and researchers live on the island at any given time.
23
Although there are no indigenous inhabitants, as of 2009, around 150 U.S. 150
U.S. military personnel
and civilian contractors were living on the island, staffing the
Wake Island Airfield
and communications facilities.
28
U.S.
sovereignty
is disputed by the Republic of
Marshall Islands
29
This is the approximate figure for the land area of the bank, and does not include the surrounding
territorial waters
This figure includes the total land area of the Serranilla Bank and the water area of its lagoon, but not the surrounding territorial waters.
Mga sanggunian
baguhin
baguhin ang wikitext
Allen, Erin (4 Hulyo 2016).
"How Did America Get Its Name?"
Library of Congress Blog
Laubenberger, Franz; Rowan, Steven (1982).
"The Naming of America"
Sixteenth Century Journal
13
(4): 92.
doi
10.2307/2540012
ISSN
0361-0160
JSTOR
2540012
"Appendix B: Two–Letter State and possession Abbreviations"
Postal Addressing Standards
. Washington, D.C.: United States Postal Service. Mayo 2015.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Marso 5, 2018
. Nakuha noong
Marso 3,
2018
Jensen, Merrill (1959).
The Articles of Confederation: An Interpretation of the Social-Constitutional History of the American Revolution, 1774–1781
. University of Wisconsin Press. pp.
xi, 184.
ISBN
978-0-299-00204-6
{{
cite book
}}
ISBN / Date incompatibility (
"RESIDENT POPULATION FOR THE 50 STATES, THE DISTRICT OF COLUMBIA, AND PUERTO RICO: 2020 CENSUS"
(PDF)
U.S. Census Bureau
{{
cite web
}}
: CS1 maint: url-status (
link
"State Area Measurements and Internal Point Coordinates"
. Washington, D.C.: U.S. Census Bureau.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Marso 16, 2018
. Nakuha noong
Marso 3,
2018
... provides land, water and total area measurements for the 50 states, the District of Columbia, Puerto Rico and the Island Areas. The area measurements were derived from the Census Bureau's Master Address File/Topologically Integrated Geographic Encoding and Referencing (MAF/TIGER) database. The land and water areas, ... reflect base feature updates made in the MAF/TIGER database through August, 2010.
"State and Local Government Finances and Employment"
(PDF)
United States Census Bureau
. 2012. p.
284. Inarkibo mula sa
orihinal
(PDF)
noong October 17, 2011
. Nakuha noong
July 8,
2013
"The History of Washington, DC"
. Destination DC. Marso 15, 2016.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Marso 6, 2018
. Nakuha noong
Marso 3,
2018
"Directory of Representatives"
. Washington, D.C.: U.S. House of Representatives.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Marso 5, 2018
. Nakuha noong
Marso 5,
2018
"Acquisition Process of Insular Areas"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa orihinal noong
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Definitions of Insular Area Political Organizations"
. Washington, D.C.: U.S. Department of the Interior. Hunyo 12, 2015.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Hulyo 13, 2018
. Nakuha noong
Marso 1,
2018
2020 Population of U.S. Island Areas Just Under 339,000
, U.S. Census Bureau, October 28, 2021.
"American Samoa"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Enero 29, 2021
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"Islands We Serve: American Samoa"
. Washington, D.C.: U.S. Department of the Interior. Hunyo 11, 2015.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Marso 9, 2018
. Nakuha noong
Marso 1,
2018
"Guam"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Enero 26, 2021
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"Northern Mariana Islands"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Oktubre 6, 2024
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"Puerto Rico"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Enero 5, 2021
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"Virgin Islands"
The World Factbook
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Marso 23, 2022
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"Baker Island"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong April 19, 2012
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Jarvis Island"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong February 7, 2012
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Johnston Island"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong March 14, 2012
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Kingman Reef National Wildlife Refuge"
United States Fish and Wildlife Service
Inarkibo
mula sa orihinal noong Mayo 16, 2013
. Nakuha noong
Hulyo 9,
2013
"United States Pacific Islands Wildlife Refuges"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Abril 8, 2022
. Nakuha noong
Oktubre 10,
2014
"Midway Atoll"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong February 4, 2012
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Navassa Island"
. Washington, D.C.: U.S. Department of the Interior. Hunyo 12, 2015.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Agosto 15, 2016
. Nakuha noong
Marso 3,
2018
Colon, Yves (Setyembre 25, 1998).
"U.S., Haiti Squabble Over Control of Tiny Island"
Miami Herald
Webster University
Inarkibo
mula sa orihinal noong Agosto 30, 2016
. Nakuha noong
Nobyembre 25,
2016
"Palmyra Atoll"
Office of Insular Affairs
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong January 11, 2012
. Nakuha noong
July 9,
2013
"Wake Island"
The World Factbook
. Central Intelligence Agency. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Enero 20, 2021
. Nakuha noong
Oktubre 10,
2014
Earnshaw, Karen (Disyembre 17, 2016).
"Enen Kio (a.k.a. Wake Island): Island of the kio flower"
Marshall Islands Guide
. Majuro, Republic of the Marshall Islands.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Abril 1, 2018
. Nakuha noong
Marso 4,
2018
Lewis, Martin W. (Marso 21, 2011).
"When Is an Island Not An Island? Caribbean Maritime Disputes"
. GeoCurrents.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Abril 22, 2017
. Nakuha noong
Hunyo 16,
2017
"US Minor Outlying Islands – Bajo Nuevo Bank"
Geocaching
. Hunyo 6, 2017.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Hulyo 11, 2015
. Nakuha noong
Hulyo 10,
2015
"Cayo Serranilla"
(sa wikang Kastila). Eco Fiwi.
Inarkibo
mula sa orihinal noong Hulyo 31, 2017
. Nakuha noong
Hunyo 16,
2017
"Appendix A. Census 2000 Geographic Terms and Concepts – Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States"
(PDF)
. U.S. Census Bureau. 2000. p.
27. Inarkibo mula sa
orihinal
(PDF)
noong June 14, 2007
. Nakuha noong
February 25,
2017
"Table 53. Languages Spoken At Home by Language: 2017"
Language use in the United States, August 2019
, U.S. Census Bureau
, nakuha noong
Pebrero 19,
2016
"American FactFinder - Results"
Factfinder.census.gov
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Pebrero 12, 2020
. Nakuha noong
Mayo 29,
2017
Borreca, Richard (18 Oktubre 1999).
'The Goal Was Democracy for All"
Honolulu Star-Bulletin
. Nakuha noong
11 Pebrero
2012
"The Global Financial Centres iIndex 18"
(PDF)
. Long Finance. September 2020.
"World Economic Outlook Database, April 2019"
IMF.org
International Monetary Fund
. Nakuha noong
September 29,
2019
"World Bank Country and Lending Groups"
datahelpdesk.worldbank.org
World Bank
. Nakuha noong
September 29,
2019
"U.S. and World Population Clock"
. U.S.census.gov <
. Nakuha noong
2022-01-01
{{
cite web
}}
External link in
publisher=
"United States Population (2021) - Worldometer"
"World Economic Outlook Database, October 2021"
IMF.org
International Monetary Fund
. October 2021
. Nakuha noong
January 3,
2022
Bank, World (8 January 2022).
"Global Economic Prospects, January 2022"
(PDF)
openknowledge.worldbank.org
World Bank
. p.
. Nakuha noong
19 January
2022
See
List of countries by GDP (nominal) per capita
"Field Listing: GDP – Composition, by Sector of Origin"
Central Intelligence Agency World Factbook
Central Intelligence Agency
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Disyembre 12, 2021
. Nakuha noong
April 3,
2018
"Income and Poverty in the United States: 2020"
United States Census Bureau
. September 14, 2021
. Nakuha noong
October 5,
2020
"Income Distribution Measures and Percent Change Using Money Income and Equivalence-Adjusted Income"
(PDF)
census.gov
. United States Census Bureau
. Nakuha noong
January 15,
2021
"The Distribution of Household Income, 2017"
(PDF)
cbo.gov
Congressional Budget Office
. October 2, 2020. pp.
31, 32
. Nakuha noong
October 19,
2020
"Human Development Index (HDI)"
hdr.undp.org
HDRO (Human Development Report Office)
United Nations Development Programme
. Nakuha noong
December 11,
2019
"Inequality-adjusted HDI (IHDI)"
hdr.undp.org
UNDP
. Nakuha noong
May 22,
2020
"Employment status of the civilian population by sex and age"
BLS.gov
Bureau of Labor Statistics
. Nakuha noong
October 4,
2020
"Employment by major industry sector"
. Bureau of Labor Statistics
. Nakuha noong
July 5,
2018
"Usual Weekly Earnings of Wage and Salary Workers First Quarter 2017"
Bureau of Labor Statistics
. U.S. Department of Labor. July 17, 2018
. Nakuha noong
September 13,
2018
"Usual Weekly Earnings Summary"
www.bls.gov
. Bureau of Labor Statistics. January 17, 2020.
"U.S. trade in goods with World, Seasonally Adjusted"
(PDF)
United States Census Bureau
. Nakuha noong
June 1,
2021
"Exports of goods by principal end-use category"
(PDF)
Census Bureau
"Imports of goods by principal end-use category"
(PDF)
Census Bureau
"UNCTAD 2019"
(PDF)
UNCTAD
. Nakuha noong
2020-01-06
"Country Fact Sheets 2018"
unctad.org
. Nakuha noong
24 July
2019
"The World Factbook"
CIA.gov
Central Intelligence Agency
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Disyembre 12, 2021
. Nakuha noong
August 17,
2019
"Treasury TIC Data"
. U.S. Department of the Treasury
. Nakuha noong
Enero 30,
2021
"Federal Debt: Total Public Debt as Percent of Gross Domestic Product"
"US Government Finances: Revenue, Deficit, Debt, Spending since 1792"
"US Federal Budget Overview - Spending Breakdown Deficit Debt Pie Chart"
. Nakuha noong
Enero 29,
2021
"Development aid rises again in 2016 but flows to poorest countries dip"
OECD
. Abril 11, 2017
. Nakuha noong
Setyembre 25,
2017
"Sovereigns rating list"
. Standard & Poor's. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Hunyo 18, 2011
. Nakuha noong
Agosto 20,
2011
Rogers, Simon; Sedghi, Ami (April 15, 2011).
"How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating"
The Guardian
. London
. Nakuha noong
May 28,
2011
Riley, Charles (August 2, 2017).
"Moody's affirms Aaa rating, lowers outlook"
. CNN.
"Fitch Affirms United States at 'AAA'; Outlook Stable"
Fitch Ratings
"Scope affirms the USA's credit rating of AA with Stable Outlook"
Scope Ratings
"U.S. International Reserve Position"
Treasury.gov
. Nakuha noong
January 18,
2019
"Market Economy Countries 2021"
. World Population Review
. Nakuha noong
September 12,
2021
"Report for Selected Country Groups and Subjects (PPP valuation of country GDP)"
(sa wikang Ingles). IMF
. Nakuha noong
December 29,
2017
"World Economic Outlook Database, April 2019"
IMF.org
International Monetary Fund
. Nakuha noong
April 9,
2019
"United States reference resource"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Disyembre 12, 2021
. Nakuha noong
May 31,
2019
"The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere"
(PDF)
. Nakuha noong
August 24,
2010
Zaw Thiha Tun (July 29, 2015).
"How Petrodollars Affect The U.S. Dollar"
. Nakuha noong
October 14,
2016
Benjamin J. Cohen,
The Future of Money
, Princeton University Press, 2006,
ISBN
0691116660
cf.
"the dollar is the de facto currency in Cambodia", Charles Agar,
Frommer's
Vietnam
, 2006,
ISBN
0471798169
, p. 17
"US GDP Growth Rate by Year"
multpl.com
. US Bureau of Economic Analysis. March 31, 2014
. Nakuha noong
June 18,
2014
"Top Trading Partners"
. U.S. Census Bureau. December 2016
. Nakuha noong
July 8,
2017
"World Trade Statistical Review 2019"
(PDF)
World Trade Organization
. p.
100
. Nakuha noong
May 31,
2019
"United States free trade agreements"
Office of the United States Trade Representative
. Nakuha noong
May 31,
2019
Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, "Resource-Based Growth Past and Present", in
Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny
, ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185.
ISBN
0821365452
Anthony, Craig (September 12, 2016).
"10 Countries With The Most Natural Resources"
Investopedia
"Income"
Better Life Index
. OECD
. Nakuha noong
September 28,
2019
In the United States, the average household net adjusted disposable income per capita is USD 45 284 a year, much higher than the OECD average of USD 33 604 and the highest figure in the OECD.
Digital History; Steven Mintz.
"Digital History"
. Digitalhistory.uh.edu. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Marso 2, 2004
. Nakuha noong
Abril 21,
2012
"United States remains the world's top producer of petroleum and natural gas hydrocarbons"
EIA
Katsuhiko Hara; Issaku Harada (staff writers) (Abril 13, 2017).
"US overtook China as top trading nation in 2016"
Nikkei Asian Review
. Tokyo. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Pebrero 24, 2021
. Nakuha noong
Hunyo 22,
2017
Vargo, Frank (March 11, 2011).
"U.S. Manufacturing Remains World's Largest"
. Shopfloor. Inarkibo mula sa
orihinal
noong April 4, 2012
. Nakuha noong
March 28,
2012
"Trade recovery expected in 2017 and 2018, amid policy uncertainty"
. Geneva, Switzerland: World Trade Organization. Abril 12, 2017
. Nakuha noong
Hunyo 22,
2017
"Global 500 2016"
Fortune
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong 2018-09-21
. Nakuha noong
2022-03-22
Number of companies data taken from the "Country" filter.
"The US is home to more billionaires than China, Germany and Russia combined"
. CNBC. May 9, 2019
. Nakuha noong
May 9,
2019
"Wealth-X's Billionaire Census 2019 report reveals insights and trends about the world's top billionaires"
hk.asiatatler.com
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Mayo 14, 2019
. Nakuha noong
May 14,
2019
"Total Assets, All Commercial Banks"
. January 3, 1973.
"Doubling Down on Data"
(PDF)
. Nakuha noong
5 March
2022
"The asset management industry in the United States"
(PDF)
. Nakuha noong
5 March
2022
"Monthly Reports - World Federation of Exchanges"
. WFE.
Table A – Market Capitalization of the World's Top Stock Exchanges (As at end of June 2012)
. Securities and Exchange Commission (China).
ng rld-factbook/rankorder/2198rank.html "CIA – The World Factbook"
. Cia.gov
. Nakuha noong
April 21,
2012
{{
cite web
}}
Check
url=
value (
patay na link
ng factbook/rankorder/2199rank.html "CIA – The World Factbook"
. Cia.gov
. Nakuha noong
April 21,
2012
{{
cite web
}}
Check
url=
value (
patay na link
Adapting and evolving
Global venture capital insights and trends 2014
Naka-arkibo
2020-08-04 sa
Wayback Machine
. EY, 2014.
"2014 Global R&D Funding Forecast"
(PDF)
battelle.org
. December 16, 2013. Inarkibo mula sa
orihinal
(PDF)
noong February 9, 2014.
"Personal consumption expenditures (PCE)/gross domestic product (GDP)"
FRED Graph
, Federal Reserve Bank of St. Louis
"Shares of gross domestic income: Compensation of employees, paid: Wage and salary accruals: Disbursements: To persons"
FRED Graph
, Federal Reserve Bank of St. Louis
"United Nations Statistics Division – National Accounts Main Aggregates Database"
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong 2016-02-05
. Nakuha noong
2022-03-22
"Country comparison
:: net migration rate"
Central Intelligence Agency
. The World Factbook. 2014. Inarkibo mula sa
orihinal
noong Disyembre 26, 2018
. Nakuha noong
June 18,
2014
"Rankings: Global Competitiveness Report 2013–2014"
(PDF)
. World Economic Forum
. Nakuha noong
June 1,
2014
"FRED – Real GDP"
"FRED – Household Net Worth"
"FRED-Total Non-Farm Payrolls"
"FRED-Civilian Unemployment Rate"
CIA World Factbook
"Distribution of Family Income"
. Inarkibo mula sa
orihinal
noong 2011-06-04
. Nakuha noong
2022-03-22
Gray, Sarah (June 4, 2018).
"Trump Policies Highlighted in Scathing U.N. Report On U.S. Poverty"
Fortune
. Nakuha noong
September 13,
2018
"The United States has the highest rate of income inequality among Western countries", the report states.
Means tested programs
Naka-arkibo
2014-03-08 sa
Wayback Machine
accessed 19 Nov 2013
Social spending after the crisis
. OECD. (Social spending in a historical perspective, p. 5). Retrieved: 26 December 2012.
Dawn (January 9, 2014),
Welfare for Single Mothers
, Single Mother Guide
Walker, William (1993).
"National Innovation Systems: Britain"
. Mula sa Nelson, Richard R. (pat.).
National innovation systems
: a comparative analysis
. New York: Oxford University Press. pp.
61–
4.
ISBN
0195076176
Uilrich Wengenroth (2000).
"Science, Technology, and Industry in tiyhe 19th Century"
(PDF)
. Munich Centre for the History of Science and Technology. Inarkibo mula sa
orihinal
(PDF)
noong 4 Agosto 2016
. Nakuha noong
13 June
2016
{{
cite journal
}}
Cite journal requires
journal=
Mowery, D. C., & Rosenberg, N. (1998). Paths of Innovation: Technological Change in 20th-Century America. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
The Sources and Uses of U.S. Science Funding
patay na link
"Measuring Religion in Pew Research Center's American Trends Panel"
Measuring Religion in Pew Research Center’s American Trends Panel
Pew Research Center
. Pew Research Center. 14 January 2021.
Inarkibo
mula sa orihinal noong 8 February 2021
. Nakuha noong
9 February
2021
Mga paksa ng
Estados Unidos
Kasaysayan
Timeline
Panahong pre-Kolumbiyano
Kolonyal na kapanahunan
Labintatlong Kolonya
Colonial American military history
American Revolution
Digmaan
Federalist Era
War of 1812
Territorial changes
Mexican–American War
Digmaang Sibil ng Amerika
Reconstruction era
American Indian Wars
Gilded Age
African-American Civil Rights Movement (1896–1954)
Spanish–American War
World War I
Roaring Twenties
Matinding Depresyon
World War II
Home front
Cold War
Digmaang Koreano
Karerang Pangkalawakan
African-American Civil Rights Movement (1955–1968)
Feminist Movement
Digmaang Vietnam
Post-Cold War (1991–present)
Digmaang Pangterorismo
War in Afghanistan
Iraq War
Mga paksa
Demograpika
Economic
Military
Postal
Technological and industrial
Inventions
Discoveries
Pamahalaang
pederal
Batas
Saligang Batas
Bill of Rights
Civil liberties
Pederalismo
Paghihiwalay ng mga kapangyarihan
Pagpapatupad ng batas
Kagawaran ng Hustisya
Federal Bureau of Investigation
Tagapagbatas
Kongreso
Kapulungan ng mga Kinatawan
Tagapagsalita ng Kapulungan
Senado
Pangulo ng Senado
Ehekutibo
Pangulo
Ikalawang pangulo
Opisinang Ehekutibo
Gabinete
mga kagawarang ehekutibo
Independent agencies
Serbisyong sibil
Mga patakaran
Sistemang panghukuman
Kataas-taasang Hukuman
Mga hukumang pederal
Mga hukuman ng apela
Mga hukumang distrito
Intelihensiya
Intelligence Community
Pangunahing Ahensiya ng Kaalaman
Defense Intelligence Agency
National Security Agency
Hukbong sandatahan
Hukbo
Marine Corps
Navy
Hukbong Himpapawid
Coast Guard
Politika
mga pamahalaang estado
Mga pamahalaang lokal
Mga halalan
Kolehiyang elektoral
Divisions
Ideologies
Parties
Partido Demokrata
Partido Republikano
Third parties
Scandals
Political status of Puerto Rico
Red states and blue states
Uncle Sam
Heograpiya
Mga lungsod, mga bayan at nayon
Counties
Mga puntong sukdulan
Mga kapuluan
Mga kabundukan
Peaks
Appalachian
Rocky
Pambansang sistemang parke
Mga rehiyon
Mga dakilang kapatagan
Mid-Atlantic
Midwestern
New England
Northwestern
Southern
Southwestern
Pacific
Western
Rivers
Colorado
Mississippi
Missouri
States
Territory
Water supply and sanitation
Ekonomiya
Agrikultura
Pagbabangko
Mga komunikasyon
Mga kompanya
Dolyar
Enerhiya
Federal Budget
Federal Reserve System
Insurance
Standard of living
Personal income
Household income
Homeownership
Income inequality
Mining
Public debt
Taxation
Tourism
Trade
Transportation
Wall Street
Lipunan
Adolescent seksuwalidad
Crime
Demograpika
Edukasyon
Pangangalang pangkalusugan
Health insurance
Incarceration
Languages
American English
Spanish
Media
People
Public holidays
Religion
Social class
Affluence
American Dream
Middle class
Educational attainment
Poverty
Professional and working class conflict
Sports
Kultura
Literature
Philosophy
Architecture
Cuisine
Dance
Fashion
Flag
Folklore
Music
Radio
Television
Cinema
Visual arts
Mga isyu
Aborsiyon
Apirmatibong aksiyon
Anti-Amerikanismo
Capital punishment
Patakaran sa droga
Eksepsiyonalismo
Energy policy
Kilusang pangkapaligiran
Politika ng baril
Reporma sa pangangalagang pangkalusugan
Mga karapatang pantao
Immigration
Mga karapatang LGBT
Kasal ng parehong kasarian
Obesidad
Rasismo
Terorismo
Portal
Pangkat ng Walo (G8)
and
Pangkat ng Walo + Lima (G8+5)
Mga miyembro ng G8
Canada
Pransiya
Alemanya
Italya
Hapon
Rusya
(sinuspinde)
Reyno Unido
Estados Unidos
Mga kinatawan
European Union
G8+5
Brasil
Tsina
Indiya
Mehiko
Timog Aprika
See also
Pangkat ng Anim
Pangkat ng Pito
G7+1
G4
Nagmula sa "
Kategorya
CS1 errors: URL
Mga artikulong may patay na panlabas na link (Hunyo 2023)
Mga artikulong naglalaman ng potensyal na pangungusap na may petsa - 2011
Estados Unidos
Mga bansa sa Hilagang Amerika
Mga nakatagong kategorya:
Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles
Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
Pages using Lang-xx templates
CS1 errors: ISBN date
CS1 maint: url-status
CS1: di-akmang URL
Sangguniang CS1 sa wikang Kastila (es)
CS1 errors: external links
Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)
Lahat ng mga artikulong may patay na panlabas na link
Webarchive template wayback links
Articles with invalid date parameter in template
Lahat ng mga artikulong naglalaman ng potensyal na pangungusap na may petsa
CS1 errors: missing periodical
Estados Unidos
Bagong paksa