Fašizam - Wikipedia
Idi na sadržaj
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Fašizam
je veoma širok pojam, a po stručnjacima društvenih nauka definiše se kao treći stadij nacionalizma (nakon
nacionalizma
šovinizma
) i smatra se radikalnom totalitarističkom ideologijom. Dobio je ime od italijanske riječi
fascio
što znači
savez
, odakle i vuče korijene. To je sistem vladanja obilježen centralizacijom autoriteta kojeg personalizira
diktator
, strogom socio-ekonomskom kontrolom. Ova vrsta vladavine se služi potiskivanjem, sprječavanjem i gušenjem opozicije
terorom
i cenzorstvom, i tipičnom politikom ratobornog šovinizma i rasizma. Postojao je, ali i postoji u mnogim državama svijeta i dan danas.
Spomenik žrtvama fašističkog terora na Trgu Eugena Kvaternika u
Čakovcu
Benito Musolini
(lijevo) i
Adolf Hitler
(desno), vođe
fašističke Italije
nacističke Njemačke
, obojica su bili fašisti.
Fašizam
je oblik
krajnje desnice
autoritarni
ultranacionalizam
odlikuje diktatorske vlasti, prisilno suzbijanje opozicije, i jak ustrojiti društva i ekonomije, koji je stupio do izražaja u Evropi ranog 20. vijeka. Prvi fašistički pokreti
nastali su u Italiji
tokom
Prvog svjetskog rata
, prije nego što su se
proširili na druge evropske zemlje
Za razliku od
anarhizma
demokratije
liberalizma
marksizma
, fašizam je postavljen na krajnje
desničare
unutar tradicionalnog
lijevo-desnog spektra
Fašisti su Prvi svjetski rat vidjeli kao
revoluciju
koja je donijela velike promjene u prirodi rata, društvu, državi i tehnologiji. Dolazak
totalnog rata
i totalna masovna mobilizacija društva srušili su razliku između civila i boraca. Nastalo je vojno državljanstvo u kojem su svi građani na neki način bili uključeni u vojsku tokom rata.
Rat je doveo do uspona moćne države sposobne da mobiliše milione ljudi da služe na linijama fronta i da obezbijedi ekonomsku proizvodnju i logistiku za njihovu podršku, kao i da ima neviđen autoritet da interveniše u živote građana.
Fašisti smatraju da je
liberalna demokratija
zastarjela i smatraju da je potpuna mobilizacija društva u
totalitarnoj
jednopartijskoj državi
neophodna da bi se nacija pripremila za oružani sukob i efikasno odgovorila na ekonomske poteškoće.
Fašističku državu predvode jak vođa (kao što je
diktator
) i
vlada vanrednog stanja
sastavljena od članova vladajuće fašističke partije kako bi se stvorilo nacionalno jedinstvo i održalo stabilno i uređeno društvo.
Fašizam odbacuje tvrdnje da je nasilje automatski negativne prirode i gleda na
imperijalizam
, političko nasilje i rat kao na sredstva koja mogu postići nacionalno podmlađivanje.
Fašisti zagovaraju
mješovitu ekonomiju
, s glavnim ciljem postizanja
autarhije
(nacionalne ekonomske samodovoljnosti) kroz
protekcionističku
ekonomsku intervencionističku
politiku.
Ekstremni autoritarizam i nacionalizam fašizma često manifestira vjeru u
rasnu čistoću
ili
rasu gospodara
, obično sintetiziranu s nekom varijantom
rasizma
ili
netrpeljivosti
prema demoniziranom „
Drugom
“; ideja rasne čistoće motivisala je fašističke režime da počine
masakre
prisilne sterilizacije
genocide
masovna ubistva
ili prisilne
deportacije
protiv "drugog".
Od kraja
Drugog svjetskog rata
1945., nekoliko stranaka se otvoreno opisalo kao
fašističke
, a umjesto toga, politički protivnici taj izraz sada obično pežorativno koriste. Opisi
neofašističkih
ili
postfašističkih
ponekad se formalnije primjenjuju kako bi se opisali suvremene stranke krajnje desnice s ideologijama sličnim fašističkim pokretima 20. stoljeća ili ukorijenjene u njima.
Benito Musolini
sa tri od četiri kvadrumvira tokom Marša na Rim (s lijeva na desno: nepoznat, de Bono, Musolini, Balbo i de Vecchi)
Ultranacionalizam, u kombinaciji sa mitom o nacionalnom preporodu, ključna je osnova fašizma.
Robert Paxton tvrdi da je "strastveni nacionalizam" osnova fašizma, u kombinaciji sa "konspirativnim i manihejskim pogledom na historiju" koji smatra da je "izabrani narod oslabljen političkim strankama, društvenim klasama, neasimilibilnim manjinama, razmaženim rentijerima i racionalističkim misliocima."
10
Roger Griffin identificira srž fašizma kao
palingenetski
ultranacionalizam.
11
Fašistički pogled na naciju jeste da je to jedan organski entitet koji povezuje ljude svojim porijeklom i predstavlja prirodnu ujedinjujuću snagu ljudi.
12
Fašizam nastoji riješiti ekonomske, političke i socijalne probleme postizanjem
milenarističkog
nacionalnog preporoda, veličanju nacije ili
rase
iznad svega i promociji kultova jedinstva, snage i čistoće.
13
potrebna
stranica
14
potrebna
stranica
15
potrebna
stranica
16
17
Evropski fašistički pokreti tipično zastupaju rasističku koncepciju neevropljana kao inferiornih u odnosu na Evropljane.
18
Osim toga, fašisti u Evropi nisu imali jedinstven skup rasnih stavova.
18
Historijski gledano, većina fašista je promovirala imperijalizam, iako je postojalo nekoliko fašističkih pokreta koji nisu bili zainteresovani za nove imperijalne ambicije.
18
Na primjer, nacizam i talijanski fašizam su bili
ekspanzionistički
iredentistički
. Falangizam u Španiji je predviđao ujedinjenje naroda koji govore španski (
Hispanidad
) širom svijeta.
Britanski fašizam
je bio
neintervencionistički
, iako je prihvatio Britansko carstvo.
Zemlja porijekla fašističke ideologije i pobornici
Italija -
Fašisti
Njemačka - Nacisti
Japan - Imperijalisti
Španija - Falangisti ili Frankovci
Norveška - Kvislinzi
Albanija- Albanska fašistička stranka
Hrvatska -
Ustaše
Srbija -
Četnici
, Ljotićevci, Nedićevci
Bosna i Hercegovina - Četnici, Ustaše
Belgija - Reksisti
Austrija - Austrofašisti
Grčka - Metaksasisti
Brazil - Integralisti
Turska - Sivi vukovi
Članice
Piccole Italiane
, organizacije za djevojčice u okviru Nacionalne fašističke partije u Italiji
Članice Lige njemačkih djevojaka, organizacije za djevojčice u okviru Nacističke partije u Njemačkoj
Nacisti u Minhenu tokom
puča u pivnici
Integralisti marširaju u Brazilu
Mršavi
zatvorenik u italijanskom
koncentracionom logoru Rab
Leševi žrtava njemačkog
koncentracionog logora Buchenwald
Huan Perón
, predsjednik Argentine od 1946. do 1955. i 1973. do 1974., divio se
italijanskom fašizmu
i modelirao je svoju ekonomsku politiku na osnovu onih koje je vodila fašistička Italija.
Demonstracije Zlatne zore u Grčkoj 2012
Reference
Bilješke
Turner (1975)
, str.
162
: "... goals of radical and authoritarian nationalism.";
Larsen, Hagtvet i Myklebust (1984)
, str.
424
: "... organized form of integrative radical nationalist authoritarianism.";
Paxton (2004)
, str.
32, 45, 173
Nolte (1965)
, str.
300
Davies i Lynch (2002)
Blamires (2006)
, str.
140–141, 670;
Mann (2004)
, str.
65.
Horne (2002)
Grčić (2000)
, str.
120;
Griffin i Feldman (2004c)
, str.
185;
Spielvogel (2012)
, str.
935;
Payne (1995)
, str.
106.
Blamires (2006)
Kallis (2011)
Paxton (1998)
Lancaster (2011)
Enciclopedia Italiana
Neofascismo
Blamires (2006b)
, str.
451–453, "Nationalism".
Paxton (2004)
, str.
41.
Griffin (1991)
, str.
26.
Zimmer (2003)
Paxton (2004)
Passmore (2002)
Griffin (1991)
Laqueur (1997)
Encyclopedia Britannica
Fascism
Payne (1995)
Bibliografija
Primarni izvori
Galezzo, Ciano
(2001).
The Ciano Diaries, 1939–1943
. Simon Publications.
ISBN
978-1-931313-74-2
Gentile, Giovanni
(1932).
The Doctrine of Fascism
Goebbels, Joseph (2019). Dalton, Thomas (ured.).
Goebbels on the Jews: The Complete Diary Entries – 1923 to 1945
Taylor, Fred, ured. (1983).
The Goebbels Diaries 1939–1941
Hitler, Adoph (1925).
Mein Kampf
Hoover, Calvin B. (mart 1935).
"The Paths of Economic Change: Contrasting Tendencies in the Modern World"
The American Economic Review
25
(1): 13–20.
. Supplement, Papers and Proceedings of the Forty-seventh Annual Meeting of the American Economic Association.
Hoover, J. Edgar (1947).
"Testimony before the House Un-American Activities Committee"
. Arhivirano s
originala
, 23. 7. 2010.
Matthews, Claudio (1946). "Fascism Is Not Dead ...".
Nation's Business
Potreban pun citat
Mosely, Oswald
(1968).
My Life
. Nelson Publications.
Mussolini, Benito
(2006) [1928].
My Autobiography with The Political and Social Doctrine of Fascism
. Mineloa, New York:
Dover Publications
ISBN
978-0-486-44777-3
Mussolini, Benito (2002) [1934]. Gregor, Anthony James (ured.).
Origins and Doctrine of Fascism
. New Brunswick (USA); London (UK): Transaction Publishers.
ISBN
978-0-7658-0130-2
Mussolini, Benito (1935).
Fascism: Doctrine and Institutions
. Rome, Italy: Ardita Publishers.
Mussolini, Benito
(1998).
My Rise And Fall
. Da Capo Press.
ISBN
978-0-306-80864-7
de Oliveira Salazar, António
(1939).
Doctrine and Action: Internal and Foreign Policy of the New Portugal, 1928–1939
. Faber and Faber.
Orwell, George
(29. 12. 2019) [26. 3. 1944].
"What is Fascism?"
Tribune
, republished in
The Collected Essays, Journalism and Letters of George Orwell
. 1968.
Orwell, George
(april 1946).
"Politics and the English Language"
Horizon
. Arhivirano s
originala
, 27. 11. 2021
. Pristupljeno 27. 11. 2021
; link via
The Orwell Foundation
de Rivera, José Antonio Primo
(1971).
Textos de Doctrina Politica
(jezik: španski). Madrid.
Sekundarni izvori
Acemoğlu, Daron; De Feo, Giuseppe; De Luca, Giacomo; Russo, Gianluca (28. 10. 2020).
"Revisiting the rise of Italian fascism"
. Center for Economic and Policy Research
. Pristupljeno 5. 8. 2021
Adams, Ian (1993).
Political Ideology Today
. Manchester, England:
Manchester University Press
ISBN
978-0-7190-6020-5
Ahmida, Ali Abdullatif (1994).
The Making of Modern Libya: State Formation, Colonization, and Resistance, 1830–1922
. Albany, New York: State University of New York Press.
Amann, Peter H. (1986).
"A 'Dog in the Nighttime' Problem: American Fascism in the 1930s"
The History Teacher
19
(4): 559–584.
doi
10.2307/493879
ISSN
0018-2745
JSTOR
493879
Antliff, Mark (2007).
Avant-Garde Fascism: The Mobilization of Myth, Art, and Culture in France, 1909–1939
. Duke University Press.
Arnot, Margaret; Usborne, Cornelie (1999).
Gender and Crime in Modern Europe
. New York:
Routledge
ISBN
978-1-85728-745-5
OCLC
249726924
Baker, David (juni 2006). "The political economy of fascism: Myth or reality, or myth and reality?".
New Political Economy
11
(2): 227–250.
doi
10.1080/13563460600655581
S2CID
155046186
Ball, Terence; Bellamy, Richard (14. 8. 2003).
The Cambridge History of Twentieth-Century Political Thought
(jezik: engleski). Cambridge University Press.
ISBN
978-0-521-56354-3
Baranski, Zygmunt G.; West, Rebecca J. (2001).
The Cambridge Companion to Modern Italian Culture
. Cambridge University Press.
ISBN
978-0-521-55982-9
. Pristupljeno 7. 10. 2017
Bastow, Steve; Martin, James (2003).
Third Way Discourse: European Ideologies in the Twentieth Century
. Edinburgh University Press Ltd.
Ben-Am, Shlomo (1983).
Fascism from Above: The Dictatorship of Primo de Rivera in Spain, 1923–1930
. Oxford University Press.
ISBN
978-0-19-822596-6
Berben, Paul (1975).
Dachau, 1933–1945: The Official History
. Norfolk Press.
Berghaus, Günter (2000).
Fascism and Theatre: Comparative Studies on the Aesthetics and Politics of Performance
. Berkeley and Los Angeles, California: University of California Press.
Blamires, Cyprian (2006).
World Fascism: A Historical Encyclopedia
. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc.
Blamires, Cyprian (2006b).
World Fascism: A Historical Encyclopedia
. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc.
Blinkhorn, Martin (2. 9. 2003).
Fascists and Conservatives: The Radical Right and the Establishment in Twentieth-Century Europe
(jezik: engleski). Routledge.
ISBN
978-1-134-99712-1
Blinkhorn, Martin (27. 9. 2006).
Mussolini and Fascist Italy
(jezik: engleski) (3rd
izd.). New York: Routledge.
ISBN
978-1-134-50572-2
Bloxham, Donald; Moses, A. Dirk (2010).
The Oxford Handbook of Genocide Studies
. Oxford, England: Oxford University Press.
Bollas, Christopher (1993).
Being a Character: Psychoanalysis and Self-Experience
. Routledge.
ISBN
978-0-415-08815-2
Boesche, Roger
(1. 11. 2010).
Theories of Tyranny: From Plato to Arendt
(jezik: engleski). Penn State Press.
ISBN
978-0-271-04405-7
Borsella, Cristogianni; Caso, Adolph (2007).
Fascist Italy: A Concise Historical Narrative
. Wellesley, Massachusetts: Branden Books.
Breuilly, John (1994).
Nationalism and the State
. University of Chicago Press.
Burgwyn, H. James
(1997).
Italian Foreign Policy in the Interwar Period, 1918–1940
. Greenwood Publishing Group.
Caforio, Giuseppe (2006).
Handbook of the sociology of the military
. New York: Springer.
Camus, Jean-Yves; Lebourg, Nicolas (20. 3. 2017).
Far-Right Politics in Europe
(jezik: engleski). Harvard University Press.
ISBN
978-0-674-97153-0
. Pristupljeno 9. 5. 2020
Cardoza, Anthony L. (2006).
Benito Mussolini: the First Fascist
. Pearson Longman.
Carroll, David (21. 7. 1998).
French Literary Fascism: Nationalism, Anti-Semitism, and the Ideology of Culture
(jezik: engleski). Princeton University Press.
ISBN
978-0-691-05846-7
Clarke, Paul Barry; Foweraker, Joe (2001).
Encyclopedia of Democratic Thought
. Routledge.
Copsey, Nigel (2008).
Contemporary British Fascism: The British National Party and the Quest for Legitimacy
(second
izd.). London and New York: Routledge.
ISBN
978-0-230-57437-3
Costa Pinto, Antonio, ured. (2011).
Rethinking the Nature of Fascism: Comparative Perspectives
. Palgrave Macmillan.
Costa Pinto, António (1995).
Salazar's Dictatorship and European Fascism: Problems of Interpretation
. Social Science Monographs.
ISBN
978-0-88033-968-1
Davidson, Eugene (2004).
The Unmaking of Adolf Hitler
. Columbia, Missouri: University of Missouri Press.
Davies, Peter; Lynch, Derek, ured. (2002).
The Routledge Companion to Fascism and the Far Right
ISBN
978-1-134-60952-9
De Felice, Renzo
(1977).
Interpretations of Fascism
. Harvard University Press.
ISBN
978-0-674-45962-5
De Felice, Renzo
(1976).
Fascism: An Informal Introduction to Its Theory and Practice
. Transaction Books.
ISBN
978-0-87855-619-9
De Grand, Alexander J. (1995).
Fascist Italy and Nazi Germany
De Grand, Alexander (2000).
Italian Fascism: its Origins and Development
(3rd
izd.). University of Nebraska Press.
Delzel, Charles F., ured. (1970).
Mediterranean Fascism 1919–1945
. Harper Rowe.
Dierkes, Julian (2010).
Postwar Historical Education in Japan and the Germanies
. Routledge.
Doordan, Dennis P (1995).
In the Shadow of the Fasces: Political Design in Fascist Italy
. The MIT Press.
ISBN
978-0-299-14874-4
Durham, Martin (1998).
Women and Fascism
. Routledge.
Eatwell, Roger
(1996).
Fascism: A History
. New York: Allen Lane.
ISBN
978-0-7139-9147-5
Elazar, Dahlia S. (2001).
The Making of Fascism: Class, State, and Counter-Revolution, Italy 1919–1922
. Westport, Connecticut, US: Praeger Publishers.
Eley, Geoff
(2013).
Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945
. London and New York: Routledge.
ISBN
978-0-203-69430-5
Evans, Richard J
(2005).
The Third Reich in Power: 1933–1939
. The Penguin Press HC.
Falasca-Zamponi, Simonetta (2000).
Fascist Spectacle: The Aesthetics of Power in Mussolini's Italy
. Oakland, California:
University of California Press
ISBN
978-0-520-22677-7
Friedlander, Henry (1995).
The origins of Nazi genocide: from euthanasia to the final solution
Chapel Hill, North Carolina
University of North Carolina Press
ISBN
978-0-8078-4675-9
OCLC
60191622
Friedman, Jonathan C. (2011).
The Routledge History of the Holocaust
. Routledge.
Fritzsche, Peter (1990).
Rehearsals for Fascism: Populism and Political Mobilization in Weimar Germany
. Oxford University Press.
ISBN
978-0-19-505780-5
Gentile, Emilio (2003).
The Struggle for Modernity: Nationalism, Futurism, and Fascism
. Westport, Connecticut: Praeger Publishers.
Gentile, Emilio
(2005).
The Origins of Fascist Ideology, 1918–1925: The First Complete Study of the Origins of Italian Fascism
. New York: Enigma Books.
ISBN
978-1-929631-18-6
Gerwarth, Robert (2005).
The Bismarck Myth
. Oxford University Press.
Gillette, Aaron (2001).
Racial Theories in Fascist Italy
. London; New York: Routledge.
Golomb, Jacob; Wistrich, Robert S (2002).
Nietzsche, Godfather of Fascism?: On the Uses and Abuses of a Philosophy
. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Goodwin, Matthew J.
(2011).
New British Fascism: Rise of the British National Party
. London and New York: Routledge.
ISBN
978-0-415-46500-7
Gori, Gigliola (2004).
Italian Fascism and the Female Body: Submissive Women and Strong Mothers
. Oxfordshire; New York: Routledge.
Grant, Moyra (2003).
Key Ideas in Politics
(jezik: engleski). Nelson Thornes.
ISBN
978-0-7487-7096-0
Grčić, Joseph (2000).
Ethics and Political Theory
. Lanham, Maryland: University of America, Inc.
Gregor, Anthony James (1979).
Young Mussolini and the Intellectual Origins of Fascism
. Berkeley and Los Angeles, California, US; London: University of California Press.
ISBN
978-0-520-03799-1
Gregor, Anthony James (2005).
Mussolini's Intellectuals: Fascist Social and Political Thought
. Princeton University Press.
ISBN
978-0-691-12009-6
Gregor, Anthony James (2009).
Phoenix: Fascism in Our Time
. New Brunswick: Transaction Press.
Griffin, Roger (15. 9. 1991).
The Nature of Fascism
(jezik: engleski). Palgrave Macmillan.
ISBN
978-0-312-07132-5
Griffin, Roger
(1995).
Fascism
. Oxford, England: Oxford University Press.
Griffin, Roger
(2000). "Revolution from the Right: Fascism
". u Parker, David (ured.).
Revolutions and the Revolutionary Tradition in the West 1560–1991
. London: Routledge.
Griffin, Roger (2003). "The palingenetic core of generic fascist ideology". u Campi, Alessandro (ured.).
Che cos'è il fascismo? Interpretazioni e prospettive di ricerche
(PDF)
. Rome: Ideazione editrice. str.
97–122. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 29. 4. 2004.
Griffin, Roger
Feldman, Matthew
, ured. (2004).
Fascism: Critical Concepts in Political Science
. Taylor and Francis.
Griffin, Roger
Feldman, Matthew
, ured. (2004a).
The nature of fascism
. Taylor and Francis.
Griffin, Roger
Feldman, Matthew
, ured. (2004c).
Fascism and Culture
. London and New York: Routledge.
Griffin, Roger
(2008). Feldman, Matthew (ured.).
A Fascist Century
. London, England:
Palgrave Macmillan
ISBN
978-0-230-20518-5
OCLC
226357121
Griffin, Roger (13. 9. 2013).
Fascism, Totalitarianism and Political Religion
(jezik: engleski). Routledge.
ISBN
978-1-136-87168-9
Griffiths, Richard (2000).
An Intelligent Person's Guide to Fascism
. Duckworth.
ISBN
978-0-7156-2918-5
Hartley, John
(2004).
Communication, Cultural and Media Studies: The Key Concepts
(3rd
izd.). Routledge.
ISBN
978-0-521-55982-9
Hawkesworth, Mary
; Kogan, Maurice (1992).
Encyclopaedia of Government and Politics: Volume 1
. Routledge.
ISBN
978-0-203-71288-7
Hawkins, Mike (1997).
Social Darwinism in European and American Thought, 1860–1945: Nature as Model and Nature as Threat
. Cambridge: Cambridge University Press.
Held, David (1980).
Introduction to Critical Theory: Horkheimer to Habermas
. University of California Press.
ISBN
978-0-520-04175-2
Hewitt, Andrew (1993).
Fascist Modernism: Aesthetics, Politics, and the Avant-Garde
. Stanford, California: Stanford University Press.
Holmes, Douglas R. (2000).
Integral Europe: Fast-Capitalism, Multiculturalism, Neofascism
. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Horne, John (8. 8. 2002).
State, Society and Mobilization in Europe During the First World War
. Cambridge, England:
Cambridge University Press
ISBN
978-0-521-52266-3
Hüppauf, Bernd-Rüdiger (1997).
War, Violence, and the Modern Condition
. Berlin: Walter de Gruyter & Co.
Jablonsky, David (1989).
The Nazi Party in dissolution: Hitler and the Verbotzeit, 1923–1925
. London; Totowa, NJ: Frank Cass and Company Ltd.
Kallis, Aristotle A. (2000).
Fascist ideology: territory and expansionism in Italy and Germany, 1922–1945
. London: Routledge.
ISBN
978-0-415-21612-8
Kallis, Aristotle A. (april 2003a). "To Expand or Not to Expand? Territory, Generic Fascism and the Quest for an 'Ideal Fatherland
".
Journal of Contemporary History
38
(2): 237–260.
doi
10.1177/0022009403038002132
S2CID
159641856
Kallis, Aristotle, ured. (2003b).
The Fascism Reader
. London: Routledge.
Kallis, Aristotle Kallis (2011).
Genocide and Fascism: The Eliminationist Drive in Fascist Europe
. Routledge.
ISBN
978-0-415-89027-4
Kershaw, Ian (2000).
Hitler, 1889–1936: Hubris
. New York; London: W.W. Norton & Company.
Kershaw, Ian
(2016).
To Hell and Back: Europe 1914–1949
. New York:
Penguin Books
ISBN
978-0-14-310992-1
Kertzer, David I.
(2014).
The Pope and Mussolini: The Secret History of Pius XI and the Rise of Fascism in Europe
. Oxford University Press.
ISBN
978-0-19-871616-7
Kitchen, Martin (2006).
A History of Modern Germany, 1800–2000
. Malden, Massaschussetts; Oxford, England; Carlton, Victoria, Australia: Blackwell Publishing, Inc.
Kitsikis, Dimitri (2006).
Jean-Jacques Rousseau et les origines françaises du fascisme
. Ars Magna Editions.
ISBN
978-2-912164-46-9
Kitsikis, Dimitri
(2005).
Pour une étude scientifique du fascisme
. Ars Magna Editions.
ISBN
978-2-912164-11-7
Knox, MacGregor (1999).
Mussolini unleashed, 1939–1941: Politics and Strategy in Fascist Italy's Last War
. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Koon, Tracy H. (1985).
Believe, obey, fight: political socialization of youth in fascist Italy, 1922–1943
. University of North Carolina Press.
Lancaster, Guy (26. 9. 2011). "Genocide and Fascism: The Eliminationist Drive in Fascist Europe
".
Journal of Genocide Research
13
(3): 366–369.
doi
10.1080/14623528.2011.595586
S2CID
72839243
Laqueur, Walter (1978).
Fascism: A Reader's Guide
: Analyses, Interpretations, Bibliography
. University of California Press.
ISBN
978-0-520-03642-0
Laqueur, Walter (1997).
Fascism: Past, Present, Future
(jezik: engleski). Oxford, England: Oxford University Press.
ISBN
978-0-19-802527-6
Larsen, Stein Ugelvik; Hagtvet, Bernt; Myklebust, Jan Petter, ured. (1984).
Who Were the Fascists: Social Roots of European Fascism
. Columbia University Press.
ISBN
978-82-00-05331-6
Lewis, Paul H (2002).
Latin Fascist Elites: The Mussolini, Franco, and Salazar Regimes
. Greenwood Publishing Group.
ISBN
978-0-275-97880-8
Lukacs, John (1998).
The Hitler of History
. New York City:
Vintage Books
ISBN
978-0-375-70113-9
Lyttelton, Adrian (1973).
Italian Fascisms: from Pareto to Gentile
. London: Cape.
Mack Smith, Denis
(1983).
Mussolini
. New York: Vintage Books.
Mack Smith, Denis (1997).
Modern Italy: A Political History
. Ann Arbor: The University of Michigan Press.
McLaren, Angus (1999).
Twentieth-Century Sexuality
. Blackwell Publishing.
Mann, Michael (2004).
Fascists
. Cambridge, England:
Cambridge University Press
ISBN
978-0-521-83131-4
McDonald, Harmish (1999).
Mussolini and Italian Fascism
. Nelson Thornes.
Millington, Chris (2019).
A History of Fascism in France: From the First World War to the National Front
. Bloomsbury.
online review
Millward, Robert (2007).
Private and Public Enterprise in Europe: Energy, Telecommunications and Transport, 1830-1990
(jezik: engleski). Cambridge University Press.
ISBN
978-0-521-83524-4
Morgan, Philip (2003).
Fascism in Europe, 1919–1945
. London, England:
Routledge
ISBN
978-1-134-74028-4
Mudde, Cas
; Kaltwasser, Cristóbal Rovira (2017).
Populism: A Very Short Introduction
. Oxford, England:
Oxford University Press
ISBN
978-0-19-023487-4
Mussolini, Rachele (1977).
Mussolini: An Intimate Biography
. New York: Pocket Books.
Originally published by William Morrow in 1974.
Neocleous, Mark (1997).
Fascism
. Minneapolis, MN: Minnesota University Press.
Neville, Peter (2004).
Mussolini
. Oxon, England; New York: Routledge.
Nolte, Ernst
(1965).
The Three Faces of Fascism: Action Française, Italian Fascism, National Socialism
. Prevod: Vennewitz, Leila. London: Weidenfeld and Nicolson.
O'Brien, Paul (4. 3. 2014).
Mussolini in the First World War: The Journalist, the Soldier, the Fascist
(jezik: engleski). Bloomsbury Publishing.
ISBN
978-1-84520-558-4
Overy, R. J. (1994).
War and Economy in the Third Reich
. Clarendon Press (Oxford University Press).
Outhwaite, William (2006).
The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought
. Wiley-Blackwell.
Parkins, Wendy (2002).
Fashioning the Body Politic: Dress, Gender, Citizenship
. Berg Publishers.
ISBN
978-1-85973-587-9
Passmore, Kevin (2002).
Fascism: A Very Short Introduction
. Oxford, England:
Oxford University Press
ISBN
978-1-5366-6507-9
Passmore, Kevin (2003).
Women, Gender, and Fascism in Europe, 1919-45
(jezik: engleski). Manchester University Press.
ISBN
978-0-7190-6617-7
Pauley, Bruce F. (2003).
Hitler, Stalin, and Mussolini: Totalitarianism in the Twentieth Century Italy
. Wheeling: Harlan Davidson, Inc.
Paxton, Robert O.
(1998).
"The five stages of fascism"
Journal of Modern History
70
(1): 1–23.
doi
10.1086/235001
JSTOR
10.1086/235001
S2CID
143862302
Paxton, Robert O. (2004).
The Anatomy of Fascism
(First
izd.). New York: Alfred A. Knopf.
ISBN
978-1-4000-4094-0
Paxton, Robert O. (2005).
The Anatomy of Fascism
. New York; Toronto: Random House.
ISBN
978-0-307-42812-7
Payne, Stanley G. (1980).
Fascism, Comparison and Definition
. University of Wisconsin Press.
ISBN
978-0-299-08060-0
Payne, Stanley G. (1995).
A History of Fascism, 1914–45
. University of Wisconsin Press.
ISBN
978-0-299-14874-4
online
; also
another copy
Payne, Stanley G (2003).
Falange: A History of Spanish Fascism
. Textbook Publishers.
ISBN
978-0-7581-3445-5
online
Payne, Stanley G
(1987).
The Franco Regime, 1936–1975
. University of Wisconsin Press.
ISBN
978-0-299-11070-3
Piraino, Marco; Fiorito, Stefano (2009).
Fascist Identity
(jezik: engleski). Lulu.com.
ISBN
978-1-4092-7059-1
Pollard, John (1998).
The Fascist Experience in Italy
. Routledge.
Proctor, Robert E. (1989).
Racial Hygiene: Medicine Under the Nazis
Cambridge, Massachusetts
Harvard University Press
ISBN
978-0-674-74578-0
OCLC
20760638
Quarantotto, Claudio (1976).
Tutti fascisti!
(jezik: italijanski). Edizioni del Borghese.
Quine, Maria Sophia (1996).
Population Politics in Twentieth-century Europe: Fascist Dictatorships and Liberal Democracies
(jezik: engleski). Routledge.
ISBN
978-0-415-08069-9
Ramswell, Prebble Q. (2017).
Euroscepticism and the Rising Threat from the Left and Right: The Concept of Millennial Fascism
. Lexington Books.
ISBN
978-1-4985-4604-1
. Pristupljeno 8. 3. 2019
Reich, Wilhelm
(1970).
The Mass Psychology of Fascism
. Harper Collins.
ISBN
978-0-285-64701-5
Renton, David (1999).
Fascism: Theory and Practice
. London: Pluto Press.
Richardson, John E. (2017).
British Fascism: A Discourse-Historical Analysis
. Stuttgart: Ibidem Press.
ISBN
978-3-8382-6491-2
Rodogno, Davide (2006).
Fascism's European empire
. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Roel Reyes, Stefan (17. 12. 2019).
"Antebellum Palingenetic Ultranationalism: The Case for including the United States in Comparative Fascist Studies"
Fascism
(jezik: engleski). Leiden, Netherlands:
Brill
(2): 307–330.
doi
10.1163/22116257-00802005
ISSN
2211-6257
Rohkrämer, Thomas (2007).
A Single Communal Faith?: the German Right from Conservatism to National Socialism
. Monographs in German History.
20
. Berghahn Books.
Rosas, Fernando (2019).
Salazar e os Fascismos: Ensaio Breve de História Comparada
(jezik: portugalski). Edições Tinta-da-China.
Ross, Alexander Reid
(2017).
Against the Fascist Creep
. Chico, California:
AK Press
ISBN
978-1-84935-244-4
Arhivirano
s originala, 31. 7. 2019
. Pristupljeno 31. 7. 2019
Sauer, Wolfgang (decembar 1967).
"National Socialism: totalitarianism or fascism?"
The American Historical Review
73
(2): 404–424.
doi
10.2307/1866167
JSTOR
1866167
Schmitt, Carl (1995). "The Legal Basis of the Total State". u Griffin, Roger (ured.).
Fascism
. New York: Oxford University Press.
Schnapp, Jeffrey Thompson; Sears, Olivia E.; Stampino, Maria G. (2000).
A Primer of Italian Fascism
. University of Nebraska Press.
Schreiber, Gerhard
Stegemann, Bernd
Vogel, Detlef
(1995).
Germany and the Second World War: Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa 1939–1941 (From Italy's Declaration of Non-Belligerence to the Entry of the United States into the War)
. Oxford University Press.
Seldes, George
(1935).
Sawdust Caesar: The Untold History of Mussolini and Fascism
. New York and London: Harper and Brothers.
Seldes, George
(2009) [1943].
Facts and Fascism
. New York: In Fact. str.
288.
ISBN
978-0-930852-43-6
Shirer, William (1960).
The Rise and Fall of the Third Reich
. Mandarin.
Sohn-Rethel, Alfred
(1978).
Economy and Class Structure of German Fascism
. London: CSE Bks.
ISBN
978-0-906336-00-7
Sontag, Susan
(6. 2. 1975).
"Fascinating Fascism"
The New York Review of Books
. Arhivirano s
originala
, 18. 7. 2020.
Spektorowski, Alberto; Ireni-Saban, Liza (2013).
Politics of Eugenics: Productionism, Population, and National Welfare
. Routledge.
Spielvogel, Jackson J. (2012).
Western Civilization
. Wadsworth, Cengage Learning.
Stackelberg, Roderick (1999).
Hitler's Germany
. Routledge.
ISBN
978-0-203-00541-5
Sternhell, Zeev (1976). "Anatomie d'un mouvement fasciste en France
: le faisceau de Georges Valois".
Revue française de science politique
26
(1): 5–40.
doi
10.3406/rfsp.1976.393652
Sternhell, Zeev
; Sznajder, Mario; Ashéri, Maia (1994) [1989].
The Birth of Fascist Ideology, From Cultural Rebellion to Political Revolution
. Prevod: Maisei, David. Princeton University Press.
Sternhell, Zeev (1998). "Crisis of Fin-de-siècle Thought". u Griffin, Roger (ured.).
International Fascism: Theories, Causes and the New Consensus
. London and New York.
Thomson, David
(1966).
Europe Since Napoleon
. Pelican.
Tierney, Helen (1999).
Women's studies encyclopedia
Westport, Connecticut
Greenwood Publishing Group
ISBN
978-0-313-31072-0
OCLC
38504469
Toniolo, Gianni, ured. (2013).
The Oxford Handbook of the Italian Economy Since Unification
. Oxford: UK: Oxford University Press.
Turner, Henry Ashby (1975).
Reappraisals of Fascism
. New Viewpoints.
Vatikiotis, Panayiotis J (1988).
Popular Autocracy in Greece, 1936–1941: A Political Biography of General Ioannis Metaxas
. Routledge.
ISBN
978-0-7146-4869-9
von Lang, Jochen (1979).
The Secretary: Martin Bormann, The Man Who Manipulated Hitler
. New York: Random House.
Weber, Eugen
(1982) [1964].
Varieties of Fascism: Doctrines of Revolution in the Twentieth Century
. New York: Van Nostrand Reinhold Company.
ISBN
978-0-89874-444-6
Contains chapters on fascist movements in different countries.
Webster's II New College Dictionary
. Houghton Mifflin Reference Books. 2005.
ISBN
978-0-618-39601-6
Weiss, John (1967).
The Fascist Tradition: Radical Right-Wing Extremism in Modern Europe
. New York City: Harper & Row.
ASIN
B0014D2EN8
Weiss-Wendt, Anton; Krieken, Robert; Cave, Alfred A. (2008).
The Historiography of Genocide
. New York City:
Springer
ISBN
978-0-230-29778-4
. Pristupljeno 12. 4. 2019
Welge, Jobst (2007). "Fascist Modernism". u Eysteinsson, Astradur; Liska, Vivian (ured.).
Modernism, Volumes 1–2
. John Benjamins Publishing.
Williams, Roger Lawrence
(2015).
The Mortal Napoleon The Third
. Princeton University Press.
Wistrich, Robert (oktobar 1976). "Leon Trotsky's Theory of Fascism".
Journal of Contemporary History
. Thousand Oaks, California:
SAGE Publishing
11
(4): 157–184.
doi
10.1177/002200947601100409
JSTOR
260195
S2CID
140420352
Woodley, Daniel (2010).
Fascism and Political Theory: Critical Perspectives on Fascist Ideology
. London and New York: Routledge.
ISBN
978-0-415-47354-5
Woolf, Stuart (1981).
Fascism in Europe
. Methuen.
ISBN
978-0-416-30240-0
. Pristupljeno 9. 5. 2020
Woolf, Stuart Joseph (1983).
Fascism in Europe
(3rd
izd.). Taylor & Francis.
Woshinsky, Oliver
(2008).
Explaining Politics: Culture, Institutions, and Political Behavior
. Oxford, England; New York: Routledge.
Zafirovski, Milan (2008).
Modern Free Society and Its Nemesis: Liberty Versus Conservatism in the New Millennium
. Lexington Books.
Zimmer, Oliver (2003).
Nationalism in Europe, 1890–1940
. London: Palgrave.
Tercijarni izvori
"Fascism"
Encyclopedia Britannica
. 8. 1. 2008.
"Italy: The Fascist Era"
Encyclopedia Britannica
Arhivirano
s originala, 7. 10. 2017
. Pristupljeno 5. 8. 2021
"Volksgemeinschaft"
Encyclopedia Britannica
. 2019.
Arhivirano
s originala, 31. 3. 2019.
"Neofascismo"
Treccani
(jezik: italijanski). Enciclopedia Italiana. 31. 10. 2014.
Arhivirano
s originala, 6. 11. 2014
. Pristupljeno 31. 10. 2014
Dalje čitanje
Albright, Madeleine (2018).
Fascism: A Warning
. New York: HarperCollins.
Alcalde, Ángel. "The Transnational Consensus: Fascism and Nazism in Current Research".
Contemporary European History
29
(2): 1–10.
doi
10.1017/S0960777320000089
Esposito, Fernando (august 2017).
"Fascism – Concepts and Theories, version 1"
Docupedia Zeitgeschichte
31
Illing, Sean (19. 9. 2018).
"How Fascism Works: A Yale philosopher on fascism, truth, and Donald Trump"
Vox
McGaughey, Ewan (2018).
"Fascism-lite in America (or the social ideal of Donald Trump)"
British Journal of American Legal Studies
72
(2): 291–315.
Riley, Dylan (2010).
The Civic Foundations of Fascism in Europe: Italy, Spain and Romania 1870–1945
Johns Hopkins University Press
Wiskemann, Elizabeth (decembar 1967).
"The Origins of Fascism"
History Today
. Vol.
17 no.
12. str.
812–818.
Vanjski linkovi
Logo Wikirječnika
Potražite
fašizam
na
Wikirječniku
, slobodnom rječniku.
The Doctrine of Fascism
autor Benito Mussolini (1932)
Lua error in Modul:Lang at line 1779: attempt to call method
gsub
(a nil value).
Authorized translation of Mussolini's "The Political and Social Doctrine of Fascism" (1933)
(PDF). media.wix.com.
Readings on Fascism and National Socialism by Various – Project Gutenberg
"Eternal Fascism: Fourteen Ways of Looking at a Blackshirt"
Umberto Ecov
spisak 14 karakteristika fašizma, originalno publikovan 1995.
Commons logo
Commons
ima datoteke na temu:
Fašizam
Logo Wikicitata
Wikicitati
imaju citate vezane za:
Fašizam
Nedovršeni članak
Fašizam
koji govori o
politici
treba dopuniti.
Dopunite ga
prema
pravilima
Wikipedije.
Političke ideologije
Ljevica
Centar
Desnica
Autoritarizam
Anarhizam
Distributivizam
Environmentalizam
Ekstremizam
Fanatizam
Fašizam
Feminizam
Fundamentalizam
Globalizam
Individualizam
Industrijalizam
Intelektualizam
Islamizam
Kapitalizam
Kolektivizam
Komunalizam
Komunitarizam
Komunizam
Konstitucionalizam
Konzervativizam
Kršćanska demokratija
Liberalizam
Libertarijanizam
Maskulizam
Militarizam
Monarhizam
Nacionalizam
Progresivizam
Radikalizam
Reformizam
Republikanizam
Socijaldemokratija
Socijalizam
Utilitarizam
Zelena politika
Socijalna
politička filozofija
Drevna
Aristotel
Aurelije Augustin
Ciceron
Čanakja
Filon Aleksandrijski
Han Fei
Konfucije
Ksenofont
Laktancije
Lao Ce
Mencije
Mozi
Origen
Platon
Plutarh
Polibije
Shang
Sun Tzu
Tertulijan
Tukidid
Valluvar
Xunzi
Srednjovjekovna
Toma Akvinski
Avempace
Ibn-Rušd
Baldus
Bartol Saksoferatski
Bruni
Dante
Egidije
Al-Farabi
Focije
Gazali
Gelazije
Gracijan
Grgur VII
Ibn-Haldun
Ivan iz Salisburyja
Latini
Majmonid
Marsilije
Muhammed
Nizamul-Mulk
Ockham
Ibn-Tufejl
Wang
Rana moderna
Beza
Boétie
Bodin
Bossuet
Buchanan
Calvin
Duplessis-Mornay
Erazmo Roterdamski
Filmer
Goslicije
Grotius
Guicciardini
Harrington
Hayashi
Hobbes
Hotman
Jakov I
Leibniz
Locke
Luther
Machiavelli
Malebranche
Milton
Montaigne
More
Müntzer
Pufendorf
Sidney
Spinoza
Suárez
18–19. stoljeće
Bakunjin
Bastiat
Beccaria
Bentham
Bolingbroke
Bonald
Burke
Carlyle
Comte
Condorcet
Constant
Cortés
Emerson
Engels
Fichte
Fourier
Franklin
Godwin
Haller
Hamann
Hegel
Helvétius
Herder
Hume
Jefferson
Kant
politička filozofija
Kierkegaard
Le Bon
Le Play
Madison
Maistre
Marx
Mazzini
Mill
Montesquieu
Nietzsche
Novalis
Owen
Paine
Renan
Rousseau
Royce
Sade
Saint-Simon
Schiller
Smith
Spencer
Spooner
De Staël
Stirner
Taine
Thoreau
Tocqueville
Tucker
Vico
Vivekananda
Voltaire
Warren
20–21. stoljeće
Adorno
Agamben
Ambedkar
Arendt
Aron
Badiou
Baudrillard
Bauman
Benoist
Berlin
Bernstein
Burnham
Butler
Camus
Chomsky
De Beauvoir
Debord
Deleuze
Dewey
Dmowski
Du Bois
Dugin
Durkheim
Dworkin
Evola
Foucault
Fromm
Fukuyama
Gandhi
Gehlen
Gentile
Gramsci
Guénon
Habermas
Hayek
Heidegger
Hoppe
Huntington
Irigaray
Jouvenel
Kautsky
Kirk
Kołakowski
Kropotkin
Laclau
Land
Latifiyan
Lenjin
Luxemburg
MacIntyre
Mansfield
Mao
Marcuse
Maritain
Maurras
Michels
Mises
Mosca
Mouffe
Negri
Niebuhr
Nozick
Nursî
Oakeshott
Ortega
Pareto
Polanyi
Popper
Qutb
Radhakrishnan
Rand
Rawls
Röpke
Rothbard
Russell
Santayana
Sarkar
Sartre
Schmitt
Scruton
Searle
Shariati
Simmel
Skinner
Sombart
Sorel
Spann
Spengler
Strauss
Sun Yat-sen
Taylor
Voegelin
Walzer
Weber
Weil
Yarvin
Žižek
Socijalne teorije
Vaisheshika
Anarhizam
Autoritarizam
Fašizam
Feministička politička teorija
Gandizam
Hinduski nacionalizam
Hindutva
Individualizam
Islamske teorije
islamizam
Kolektivizam
Komunizam
Komunitarizam
Konfucijanizam
Konzervativizam
Kontraktualizam
Kosmopolitizam
Kršćanske teorije
Kulturalizam
Legalizam
Liberalizam
Libertarijanizam
Mocizam
Nacionalni liberalizam
Populizam
Republikanizam
Socijalni konstrukcionizam
Socijalni konstruktivizam
Socijalni darvinizam
Socijalni determinizam
Socijalizam
Teorija elita
Teorija konsenzusa
Teorije konflikta
Utilitarizam
Društveni koncepti
Četiri zanimanja
Demokratija
Društveni ugovor
Društvo
Građanski neposluh
Mandat Neba
Mir
Prava
Pravda
Pravo vlasništva
Rat
Revolucija
Zakon
Povezani članci
Filozofija društvenih nauka
Filozofija historije
Filozofija ljubavi
Filozofija obrazovanja
Filozofija prava
Filozofija i ekonomija
Jurisprudencija
Kritika političke ekonomije
Kritika rada
Politička etika
Socijalna epistemologija
Kategorija
Portal
Preuzeto iz "
Kategorije
Wikipedia članci kojima nedostaje broj stranice za citat – oktobar 2021
Članci s neispravnim parametrom datuma u šablonu
All articles with incomplete citations
Articles with incomplete citations – oktobar 2021
U začetku, Politika
Politički sistemi
Političke ideologije
Nacionalizam
Krajnja desnica
Ekonomske ideologije
Antikomunizam
Fašizam
Diktatura
Sakrivene kategorije:
CS1 upotrebe (španski)
CS1 upotrebe (engleski)
CS1 upotrebe (italijanski)
CS1 upotrebe (portugalski)
Pages with script errors
Fašizam
Dodaj temu