Fer - Wikipedia
Vai al contenuto
Da Wikipedia
Articul por
Ladin Fascian
fer
gherdëina
fier
badiot
fascian
fer
; simbol chimich:
Fe
) l'é n
element chimich
de la
tabela periodica
. Sie inom vegn cà dal
latin
ferrum
L'à
numer atomich
26.
Elemenc de la
tabela periodica
He
Li
Be
Ne
Na
Mg
Al
Si
Cl
Ar
• Ca • Sc • Ti • V •
Cr
Mn
Fe
• Co • Ni •
Cu
Zn
• Ga • Ge • As • Se • Br • Kr • Rb • Sr • Y • Zr • Nb • Mo • Tc • Ru • Rh • Pd •
Ag
• Cd • In •
Sn
• Sb • Te •
• Xe • Cs • Ba • La •
Lantanides
• Hf • Ta • W • Re • Os • Ir •
Pt
Au
Hg
• Tl •
Pb
• Bi • Po • At • Rn • Fr • Ra • Ac •
Atinides
• [...]
Vocabolar dl ladin leterar
mudé
muda l codesc
fer
FERRUM (EWD 3, 220) 6 1710
(Palles de) fer
(Proclama1710-1991:167)
gad. fer mar. fer Badia fer grd. fier fas. fer bra. fer fod. fiern col. far
amp. fer LD fer
s.m.
Ⓜ fers
(gad. B 1763; A 1879; A 1895; Ma 1950;
P/P 1966; V/P 1998; DLS 200, grd. A 1879; G 1879; G 1923; L
1933; Ma 1953; F 2002; DLS 2002, fas. A 1879; R 1914/99; DA
1973; Mz 1976; DLS 2002; DILF 2013, fod. A 1879; T 1934; Pe
1973; P/M 1985; Pz 1989; DLS 2002; Ms 2005, amp. A 1879;
Q/K/F 1982; C 1986; DLS 2002, LD DLS 2002)
a) No vedeo ce grun de śente / Che ‘l é bon de confessà? / Pì ‘l laora, e manco ‘l sente; / ‘L é de fer, e po zalà.
No vedéo c’e grun de zente / Che l’è bon de confessà? / Pì ‘l
lavora, e manco ‘l sente; / L’è de fer, e po zalà.
ZardiniB, Rudiferia1852:1 (amp.);
b) L’à tout cà dut l fer che l’aea troà.
Amò no n’aea assà.
La tout cha dut al fer chö l’aöa troà.
Amò non n’aöa asà.
ZacchiaGB,
Filamuscia
1858*:2 (bra.);
c)
Cun na burta odlada plëna de rabia se retira Golo bleghel dal sënn, y tl jí fora i dál n bot ala porta de fer, che
la tera tremorâ
Cuna burta odlada plena de rabbia sè retira Golo blŏghēl dal senn, et’ l jì fora i dale ‘ng bott alla
porta de ferr, che la terra tromorā
DeclaraJM,
SantaGenofefa
1878:20 (Badia)
semicerchio metallico a forma di u applicato agli
zoccoli di cavalli, muli, ecc.
(gad., grd. L 1933, fas. R
1914/99)
a) Al trëma la
tera ch’al pësta cui fers, / y dala bocia - oh! - ci n bur vers!
Al trëma la tera ch’al pësta coi fers, / y dala boćia - oh! -
ći n bur vêrs!
PescostaC, OrcoIocl1858-1994:234 (Badia);
b)
Intan rovâl da vigni pert trupes nöies de ritri alerch verso
le ciastel, che döt ingherdenî dal strepito dles ermes, dai
fers di ciavai, y dal marsc söl tact di soldas.
Intang r’vale da vigne pert truppes nouies de rittri arlerc verso ‘l ciastell, che dutt ingherdenii dal strepito d’les ermes, dai ferz
di ciavai, e dal marsc’ soul tact di soldàs.
DeclaraJM,
SantaGenofefa1878:7
(Badia)
Tëut da "
Categories
Platas por Ladin Fascian
Chimica
Tabela periodica
Fer
Mët leprò n tema de descuscion
US