Papers by İlke Sanlier
Toros Yayla Köylerinde Sinema Deneyimleri: Modernlik, Şehir, Sinema ve Seyirci İlişkilerine Dair Bir Soruşturma (Özel Sayı)
Sinefilozofi, May 10, 2019
Bu çalışma, anaakım sinema tarihi araştırmalarının geleneksel yöntemlerinden belirgin biçimde ayr... more Bu çalışma, anaakım sinema tarihi araştırmalarının geleneksel yöntemlerinden belirgin biçimde ayrılarak, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle 1960–1980 yılları arasında, Adana’ya 170, Mersin’e 70 kilometre mesafede ve yaklaşık 1.500 metre rakımda konumlanan Toros yayla köylerindeki sinema deneyimlerini merkezine almaktadır. Temel amaç, bahsi geçen dönemde salonlarda ya da seyyar sinemalar aracılığıyla Toros yayla köylerinde gerçekleşen seyir deneyimlerini araştırmak; eğer yaşandıysa, sinemayla birlikte gerçekleşen kültürel değişimleri/dönüşümleri saptamak ve çözümlemektir. Bu bağlamda bazı araştırma soruları şöyle sıralanabilir: (1) 1960–1980 yılları arasında Toros yayla köylerinde film gösterimleri hangi mekânlarda, hangi koşullarda ve hangi etkinliklerle gerçekleştirilmiştir? (2) Gerçekleştirilen gösterimlere kimler katılmıştır ve bu katılımcıların seyir deneyimleri nelerdir? (3) Bahsi geçen dönemde, yayla köylerindeki seyir deneyiminin gündelik hayattaki yansımaları nelerdir? (4) Sinemayla birlikte, bahsi geçen köylerde bir kültürel dönüşüm yaşanmış mıdır? Eğer yaşandıysa bu dönüşümü nasıl tanımlayabiliriz? Araştırmayı gerçekleştirmek için yazar ve senarist Osman Şahin’in çalışmalarından hareketle seyyar sinemacıların film gösterimi yaptıkları izlekler çıkarılarak yayla köyleri belirlenmiştir. Araştırmanın gerçekleştirileceği köylerin belirlenmesinde Osman Şahin’in 1974’te Yedinci Sanat dergisi için gerçekleştirdiği “Toros Dağları’nda Sinema Soruşturması” adlı söyleşide konuştuğu seyyar sinemacı Musa Özder’in ifadelerinden yararlanılmıştır. Buradan hareketle araştırma, Mersin ili sınırları içinde bulunan Toros yayla köylerinde 1960–1980 yılları arasında yapılan seyyar sinema gösterimlerini izlemiş, 1970 yılı ve öncesinde doğan katılımcılarla sözlü tarih yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda bahsi geçen köylerdeki sinema etkinliklerinin, seyir mekânlarının ve deneyimlerinin, Batılı geleneksel/konvansiyonel sinema çalışmalarının önermelerinden son derece farklı biçimlerde gerçekleştirildiği görülmüştür ve çalışmada bu farklılıklar değerlendirilmektedir.
ASILE Project - Interim Report on Status Recognition, Right to Work and Vulnerability, 2022
As a political tool, the Global Compact on Refugees (GCR) provides a framework for the protection... more As a political tool, the Global Compact on Refugees (GCR) provides a framework for the protection of persons in need of international protection and complementary pathways for UN member states, including the EU and Turkey. This framework includes instruments for responsibility-sharing such as resettlement and financial contributions. Through a multifactorial and relational approach, this report focuses on the ramifications of externalization policies of the EU and the instruments that facilitate keeping refugees in the Turkish asylum regime and instruments’ impacts on those who are in need of protection and how the EU defies GCR principles. Based on fifteen in-depth interviews that are conducted with representatives of civil society organizations, authorities and other stakeholders from local/regional, national and international levels during March-June 2021, it is aimed to explore the respondents’ opinions and experiences about the migration governance system in Turkey in line with WP4’s focus on refugee’s rights, status and vulnerabilities.
The Internet has been affecting the profession of journalism in a number of ways. Interactivity i... more The Internet has been affecting the profession of journalism in a number of ways. Interactivity is one of the important aspects of the Internet that can allow active participation of the user/audience. Interactivity can be conceptualized as the process by which the reader can exercise control over the form and content of the mediated setting through some potential instruments that the new media allow. The Internet has a capacity for interactivity that allows for multi-directional rather than just two-way, as in the form of e-mail sent by a reader/participant, flow of information. The literature on interactivity provides many definitions and some operational tools that make it possible to analyze interactive options in computer-mediated communication. The descriptive analysis of 28 online newspapers and 12 news portals in Turkey discusses the use of interactive options in online news sites. The websites were analyzed with respect to four dimensions: user control, exchange, information collection and personalization. E-mail functions, search options, counter, bulletin boards, chat rooms, polls/surveys and log-in options were among the operational tools of interactivity used in this study. The study tries to show the extent these interactive options of new forms of mediation are used in online newspapers. The findings reveal the lack of interactive features in practice. Moreover, the few available interactive options are used by the user/audience less than is commonly emphasized in the literature.
Book Chapters by İlke Sanlier
Global Asylum Governance and the European Union's Role., 2024
adaptation, distribution and reproduction in any medium or format, as long as you give appropriat... more adaptation, distribution and reproduction in any medium or format, as long as you give appropriate credit to the original author(s) and the source, provide a link to the Creative Commons license and indicate if changes were made. The images or other third party material in this book are included in the book's Creative Commons license, unless indicated otherwise in a credit line to the material. If material is not included in the book's Creative Commons license and your intended use is not permitted by statutory regulation or exceeds the permitted use, you will need to obtain permission directly from the copyright holder. The use of general descriptive names, registered names, trademarks, service marks, etc. in this publication does not imply, even in the absence of a specific statement, that such names are exempt from the relevant protective laws and regulations and therefore free for general use. The publisher, the authors and the editors are safe to assume that the advice and information in this book are believed to be true and accurate at the date of publication. Neither the publisher nor the authors or the editors give a warranty, expressed or implied, with respect to the material contained herein or for any errors or omissions that may have been made. The publisher remains neutral with regard to jurisdictional claims in published maps and institutional affiliations.
Sinema, Seyir ve Seyirci, 2020
Bu çalışma Aydın Çam ve İlke Şanlıer'in Adana şehir merkezi ve Toros yayla köylerinde yürüttükler... more Bu çalışma Aydın Çam ve İlke Şanlıer'in Adana şehir merkezi ve Toros yayla köylerinde yürüttükleri saha çalışması ekseninde, seyir ve seyirci çalışmalarındaki yöntem sorununu tartışmaktadır.
50 SORUDA TÜRKİYE'NİN GÖÇ POLİTİKALARI, 2022
Visual Methodology in Migration Studies: New Possibilities, Theoretical Implications, and Ethical Questions, 2021
Now accepted for Scopus! Content available on the Scopus site in spring 2021. This series is the ... more Now accepted for Scopus! Content available on the Scopus site in spring 2021. This series is the of cial book series of IMISCOE, the largest network of excellence on migration and diversity in the world. It comprises publications which present empirical and theoretical research on different aspects of international migration. The authors are all specialists, and the publications a rich source of information for researchers and others involved in international migration studies. The series is published under the editorial supervision of the IMISCOE Editorial Committee which includes leading scholars from all over Europe. The series, which contains more than eighty titles already, is internationally peer reviewed which ensures that the book published in this series continue to present excellent academic standards and scholarly quality. Most of the books are available open access.
Sahanın Sesleri: İletişim Araştırmalarında Etnografik Yöntem, 2013
Neoliberal Muhafazakâr Medya, 2015
Characteristics of Temporary Migration in European-Asian Transnational Social Spaces, 2018
Although historically a country of emigration, over the last three decades, Turkey has turned int... more Although historically a country of emigration, over the last three decades, Turkey has turned into a country of destination and also of transit. With rising numbers of non-Turkish immigrants, this trend is in contrast to the early Republican years, when immigration was used as a nation-building tool and concerned exclusively people of Turkish origin (İçduygu and Aksel 2013). Following the consolidation of Turkey as a key factor in international transit migration, the academic and policy-related literature (Şanlıer Yüksel and İçduygu 2014a) has picked up on the concept of temporary migration during the last decade yet calls for clear definitions and more empirical data. The current state of research on temporary migration reveals that the categories relevant to Turkey are flows of labour (both regular and irregular), highly skilled individuals, refugees, asylum seekers, migrants in transit, students and lifestyle migrants (Şanlıer Yüksel and İçduygu 2014b).
Articles by İlke Sanlier
The Lancet Regional Health – Europe, 2025
Digital technologies can help support the health of migrants and refugees and facilitate research... more Digital technologies can help support the health of migrants and refugees and facilitate research on their health issues. However, ethical concerns include security and confidentiality of information; informed consent; how to engage migrants in designing, implementing and researching digital tools; inequitable access to mobile devices and the internet; and access to health services for early intervention and follow-up. Digital technical solutions do not necessarily overcome problems that are political, social, or economic. There are major deficits with regard to (1) reliable data on the health needs of migrants and mobile populations and on how they can use digital tools to support their health; (2) evidence on effectiveness of solutions; and (3) a broad framework to guide future work. This article provides a wide socio-technical perspective, as a framework for analysis and developing coherent agendas across global-to-local spaces, with particular attention to the European region.
Participations, 2022
The long history of cinemas in the Turkish city of Adana is rich with reports of open-air venues,... more The long history of cinemas in the Turkish city of Adana is rich with reports of open-air venues, which were especially popular in the 1960s and 1970s. In this article, based on archival materials collected from a local newspaper and participatory observation during the summers of 2019-2021, we aim to discuss how the cinemagoing experience has been revitalised and why it can promote community-building by scrutinizing its historical legacy. We observed open-air screenings during the last three summers and try to understand how the cinema-going experience has regenerated. We discuss whether these experiences might be a mode of regeneration to transfer the memories of earlier cinema-going activities, which can be accepted as intangible cultural heritage. Additionally, as the COVID-19 pandemic brings a new dimension to this process, the issue of using public spaces has come to the fore. Again, in Adana, with the initiative of the municipalities, cinema activities were organised for the first time in the form of drive-in and 'float-in' cinemas, 'screening on the gondolas'. Members of local communities have attended these activities in great numbers, and cinema-going has become a vital social experience, especially during the pandemic. Therefore, in this article, we also argue that cinema as an heterotopia can become a new space for socialisation, just like it was in the past.
Adana, 1900'lerin başından itibaren, pamuğa bağlı ekonomisiyle bir sanayi kentine dönüşmüştür. Ay... more Adana, 1900'lerin başından itibaren, pamuğa bağlı ekonomisiyle bir sanayi kentine dönüşmüştür. Aynı dönemde, insan hareketliliğinin de merkezinde olan şehrin, toplumsal ve kültürel alanı da ekonomik alanı kadar dinamiktir. Salon ve açık hava sinemaları özellikle 1960-1980 döneminde şehrin toplumsal ve kültürel yaşamının merkezindedir; bu dönemde şehirde 110 sinema mekânı faaliyettedir. Ne var ki, 1970'lerin
Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (TALİD), Dec 16, 2020
Öz
Bu çalışmada seyirci sadece filmle, sinema mekânıyla veya diğer seyircilerle etkileşimde bulun... more Öz
Bu çalışmada seyirci sadece filmle, sinema mekânıyla veya diğer seyircilerle etkileşimde bulunan değil, sinemaya giden kişi olarak tanımlanmış ve buradan hareketle bir işletme olarak belli bir program çerçevesinde film gösterimi yapan bir mekân olarak sinemayı; sinemanın şehirde ya da şehir-dışı alanlarda nerede ve nasıl konumlandığını, mekânın nasıl düzenlendiğini ve örgütlendiğini ve seyircinin sinema mekânlarındaki deneyimini konu edinen ulusal alanyazını derlemek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen bu çalışmayla, ulusal geleneksel/ana akım sinema tarihyazımının coğrafî olarak İstanbul’u (çoğunlukla Beyoğlu’nu) merkezine alan ve yakın zamana kadar salt ikincil kaynaklara dayanan yaklaşımından farklılaşarak, tarihyazımını farklı kaynaklar ve yöntemler kullanarak ulusal coğrafyamızın farklı yerlerine bakmayı deneyen araştırmaların bibliyografyasını oluşturmak hedeflenmiştir. Çalışmayı gerçekleştirmek için kütüphane kayıtları, arşiv ve veritabanları sinema(lar), sinema salonu, yazlık sinema ya da açık hava sineması gibi anahtar kelimelerle taranmış; ulaşılan kaynaklardan hareketle ve kartopu yöntemiyle çalışma ilerletilmiştir. Bunun ardından, tarama ve derleme çalışması ile ulaşılan kaynaklar tematik olarak kodlanmış ve tasnif edilmiştir. Sinema mekânları, seyir ve seyirci araştırmaları alanyazınına dair veri, kodlama ve tasnif işlemlerinin ardından üç ana/üst temada –yaklaşımlar, kaynaklar ve yöntemler– yorumlanmış ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda Türkiye sinema mekânları, seyir ve seyirci araştırmalarının bibliyografyası da oluşturulmuştur.
Abstract
In this study, the cinemagoer is defined not only as of the person who interacts with the film, the cinema venue or other audiences but as the person who literally goes to the cinema. From this perspective, it is aimed to compile and discuss the literature on cinema venues in Turkey, in which the venues are defined as the place where the films are screened within a certain program as a commercial entity; where and how these cinema venues are located in urban or rural areas; how the cinema venues are arranged and organized; and the experiences of the cinemagoers in these venues. It is also aimed to create a bibliography of researches that try to investigate different localities in Turkey by using different sources and methods, differentiating from the approach of traditional/mainstream Turkish cinema historiography, that usually focus on İstanbul (mostly on Beyoğlu) and based primarily on secondary sources. In order to bring out the compilation, keywords such as cinema(s), cinema venue(s), movie theater, summer cinema or open-air cinema were searched in library records, archives and databases and this comprehensive review has been nourished by using the available resources and the snowballing. After the major bibliography was brought together, the sources were thematically coded and classified. After the coding and classification processes, the sources on cinema venues, cinemagoers, and audience researches literature are categorized and analyzed as approaches, sources, and methods. At the end of the review, the bibliography on cinema venues in Turkey, cinemagoers and audience research is listed.
Journal of Ethnic and Migration Studies, 2022
Together with their precarious access to basic rights, Syrian refugees
and other temporary migran... more Together with their precarious access to basic rights, Syrian refugees
and other temporary migrants also face information precarity, a
condition of information instability and insecurity. Although there
is a growing literature parallel to the increase in the number of
refugees and other temporary migrants, the extent to which
digital communication helps them to cope with this kind of
precarity still needs to be discussed. From this standpoint, in this
paper, I discuss the role of information and communication
technologies in the transnational lives of those migrants in Turkey
while they are on the move, through the theoretical framework of
connected migrants and how the digital space of flows
accommodates affordances to overcome information precarity.
Empirical findings reveal that use of information and
communication technologies, e.g. smartphones and social media,
not only provide migrants with transnational connections but also
become a strategic tool for survival, especially for refugees and
asylum seekers. Most migrants maintain transnational social
bonds, either through phone calls or social media. Diasporic
connections through social media and existing social capital in
Turkey assist migrants to meet various needs.
TMG - Journal for Media History, 2020
Based on the New Cinema History approach, this article focuses on the cinemagoing experiences in ... more Based on the New Cinema History approach, this article focuses on the cinemagoing experiences in the Taurus highland villages from 1960 to 1980 in Turkey. No previous study has investigated cinemagoing experience in rural Turkey. We explore who participated in the screenings and what the experiences of audience members were, in which places (fixed or ambulant) and under what circumstances the film screenings took place, who the exhibitors were, and how procurement, distribution and exhibition mechanisms worked. We employed an ethnographic design and collected testimonies through oral history with villagers and also with travelling exhibitors and cinema operators. Our findings challenge a series of antiquated arguments on Turkish cinema history by reflecting upon grounded daily experiences in a often-ignored locality. These findings include issues such as cinema exhibition operated independently from the city, mobility and temporality of cinemagoing experience, performative audience, and open cinema spaces. In this article, we aim to explore how cinemagoing and screening practices constitute a social phenomenon with its spatial and temporal dimensions by comparing those practices in rural areas with the practices in the city centres. We do this through the case study of the Taurus highland villages in Turkey, in their historical context. 1 By doing that we try to challenge epistemological and therefore methodological deadlock of conventional film studies in Turkey. In an attempt to close this gap, we aim to contribute to the social history of cinema and utilise a comparison of cinemagoing experiences between rural and urban settings in the Çukurova region of Turkey as well as in İstanbul. Relying on a range of ethnographic materials and oral history, we are specifically interested in the non-binary
sinecine, 2019
Çukurova is a region where human mobility is increased along with the radical transformations in ... more Çukurova is a region where human mobility is increased along with the radical transformations in the settlement processes since the 17th century. Since then, the Yörüks, which constitute an important part of the region’s population and engage in nomadic practices between Çukurova Plato and Taurus Mountains, have been largely settled and nomadism is tried to be kept alive culturally. The fact that the demand for the village and especially Yörük films in Çukurova is connected with this practice.
Based on the New Cinema History approach, we interpret audience-recalled films, one of the findings of the research that explored the cinema experiences of the 1960s to 1980s in the Taurus highland villages. Some of the films that participants remembered during the oral histories are based on the Yörük myths and legends and some others are based on the stories of writers who were born and raised in these villages. Therefore, narratives and narrative structures of these films are local. Furthermore, the production, distribution and demonstration practices of these films are also local and distinctive, which would characterize the epoch. These films met the local demand by being equipped with local elements and features through the model of regional management.
Keywords: cinema history of Çukurova, Nomad (Yörük) films, regional film business model, travelling cinema, Taurus highland villages
***
Çukurova, 17. yüzyılın sonundan bu yana iskân, idari yapı, tarım ve sanayi politikalarındaki radikal dönüşümlerle birlikte insan hareketliliğinin yoğunlaştığı bir bölgedir. Bölge nüfusunun önemli kısmını oluşturan, Çukurova ile Toroslar arasında yaşayan -göçer Yörükler de büyük oranda yerleşik hayata geçmişlerdir. Bugün ekonomik faaliyet olarak konar-göçerliğe nadiren rastlanılsa da Yörüklük kültürel olarak yaşatılmaktadır. 1950’lerden itibaren sinemamızda yoğunlaşmaya başlayan köy ve özellikle de Yörük filmlerine yönelik talebin Çukurova’da karşılığını bulması bu kültürel durumla bağıntılıdır.
Bu çalışmada Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle, Toros yayla köylerinde 1960–1980 yılları arasında gerçekleşen seyir deneyimlerinin soruşturulduğu araştırmada seyircilerin anımsadığı filmler yorumlanmaktadır. Sözlü tarih çalışmaları, katılımcıların adıyla anımsadığı az sayıda filmin Yörük kültürü ve köy yaşamıyla bağları olduğunu açığa çıkarmıştır. Filmlerin bazıları ana temalarını Yörük söylence ve mitlerinden almakta; bazıları ise bu köylerde doğup büyüyen yazarların öykülerine dayanmaktadır. Dolayısıyla, bu filmlerin anlatı yapıları ve öykülemeleri yereldir. Filmlerin biçimsel ve bağlamsal değerlendirilmelerinin ardından görülmüştür ki, bu yerellik filmlerin biçim ve içerik özellikleri açısından bir örüntü oluşturacak denli baskındır. Ayrıca bu filmlerin üretim, dağıtım ve gösterim pratikleri de bir dönemi nitelendirecek denli yerel ve kendine özgüdür. Bölge işletmeciliği modeliyle birlikte bu filmler yerelden gelen talebi bizatihi yerel özelliklerle donanarak karşılamış ve talebi ikame ederek yıllar sonra dahi anımsanacak izler bırakmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çukurova sinema tarihi, Yörük filmleri, bölge işletmeciliği modeli, seyyar sinemacılık, Toros yayla köyleri
Kültür ve İletişim, 2019
In this study, the history of Adana cinemas is studied together with the women’s movie-going expe... more In this study, the history of Adana cinemas is studied together with the women’s movie-going experiences from the New Cinema History approach. This approach, which became widespread in the post-2000s in order to overcome the limitations of traditional/mainstream cinema historiography, proposes contextual and methodological premises that focus on the practices of screening, urban or rural cinema spaces, the social and cultural history of the experience of going to cinema and the practice of watching itself. Within the scope of the study, Akgünler newspaper, Görüşler and Çukurova magazines published by Adana Halkevi between 1935–1951 were searched. In addition, the archives of Yeni Adana newspaper, which has been published in Adana since 1918, and Türksözü, newspaper that published between 1923 and 1966, were also searched for the news containing information on women’s experiences. Furthermore, the data obtained from oral history interviews conducted in the city centre and Taurus plateau villages were used to investigate the movie-going experiences in the 1960–1980 period when Adana cinemas reached its historical peak. The main findings of the study comprise that: Cinemas were male-dominated areas in the early period of Adana and treated as pure male entertainment. During the Turkish nation-state building and modernization period, cinema became instrumentalized and within this context women and girls came across with cinema experience. In 1960–1980 period, cinema has worked as a new public space by providing women the opportunity to leave the house, socialize with other women and experience the city in new ways and deliver the feeling of freedom in a way. In the light of these findings, the study discusses how the experience of movie-going, has created a public sphere for the women in Adana through cinema spaces, the movies they remember and the social relations with other women and men.
Keywords: Cinematic experiences, women movie-goers, New Cinema History, cinema history of Adana, Hittite .
***
Bu çalışmada, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle Adana sinemalarının tarihi, kadınların seyir deneyimleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Geleneksel/anaakım sinema tarihyazımının film çalışmaları etrafında şekillenen sorunlarını aşmak amacıyla 2000’ler sonrasında yaygınlaşan Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, gösterim pratiklerini, kentsel ya da kırsal sinema mekânlarını, sinemaya gitme deneyiminin sosyal ve kültürel tarihini ve seyir pratiğinin kendisini merkezine alan bağlamsal ve metodolojik önermeler sunmaktadır. Çalışma kapsamında Adana Halkevi tarafından 1935–1951 döneminde yayımlanan Akgünler Gazetesi, Görüşler Dergisi ve Çukurova Dergisi taranmıştır. Ayrıca yine Adana’da 1918’den bu yana aralıksız yayımlanan Yeni Adana ile 1923–1966 yılları arasında yayımlanan Türksözü gazetelerinin arşivlerinden de yararlanılmıştır. Bununla beraber Adana sinemalarının tarihi zirvesine ulaştığı 1960–1980 dönemindeki seyir deneyimlerinin araştırılması için, şehir merkezinde ve Toros yayla köylerinde yürütülen sözlü tarih çalışmaları sırasında elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmanın temel bulguları arasında, Adana’da erken dönemde sinemaların erkek egemen alanlar olduğu ve salt bir erkek eğlencesi olarak değerlendirildiği; ulus-devletin inşası ve Türk modernleşmesi sırasında sinemanın araçsallaştığı, kadınların ve genç kızların bu bağlamda sinemayla bir araya geldiği; 1960–1980 dönemindeyse sinemanın bu kez kadınlara evden çıkma, diğer kadınlarla toplumsallaşma ve şehri yeni biçimlerde deneyimleme imkânı vererek yeni bir kamusal alan oluşturduğu ve bir biçimde özgürlük olanağı sağladığı yer almaktadır. Bu bulgular doğrultusunda çalışma, Adana’da tarihsel olarak çok özgün ve önemli bir yere sahip olan sinema seyir deneyimini kadınların sinema mekânlarını deneyimlemesi, anımsadıkları filmler ve diğer kadınlar/erkeklerle kurulan toplumsal ilişkiler pratiği etrafında nasıl bir kamusallık oluşturduğunu tartışmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Sinema deneyimleri, kadın seyirciler, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, Adana sinema tarihi, Eti Kadınları.
Uploads
Papers by İlke Sanlier
Book Chapters by İlke Sanlier
Articles by İlke Sanlier
Bu çalışmada seyirci sadece filmle, sinema mekânıyla veya diğer seyircilerle etkileşimde bulunan değil, sinemaya giden kişi olarak tanımlanmış ve buradan hareketle bir işletme olarak belli bir program çerçevesinde film gösterimi yapan bir mekân olarak sinemayı; sinemanın şehirde ya da şehir-dışı alanlarda nerede ve nasıl konumlandığını, mekânın nasıl düzenlendiğini ve örgütlendiğini ve seyircinin sinema mekânlarındaki deneyimini konu edinen ulusal alanyazını derlemek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen bu çalışmayla, ulusal geleneksel/ana akım sinema tarihyazımının coğrafî olarak İstanbul’u (çoğunlukla Beyoğlu’nu) merkezine alan ve yakın zamana kadar salt ikincil kaynaklara dayanan yaklaşımından farklılaşarak, tarihyazımını farklı kaynaklar ve yöntemler kullanarak ulusal coğrafyamızın farklı yerlerine bakmayı deneyen araştırmaların bibliyografyasını oluşturmak hedeflenmiştir. Çalışmayı gerçekleştirmek için kütüphane kayıtları, arşiv ve veritabanları sinema(lar), sinema salonu, yazlık sinema ya da açık hava sineması gibi anahtar kelimelerle taranmış; ulaşılan kaynaklardan hareketle ve kartopu yöntemiyle çalışma ilerletilmiştir. Bunun ardından, tarama ve derleme çalışması ile ulaşılan kaynaklar tematik olarak kodlanmış ve tasnif edilmiştir. Sinema mekânları, seyir ve seyirci araştırmaları alanyazınına dair veri, kodlama ve tasnif işlemlerinin ardından üç ana/üst temada –yaklaşımlar, kaynaklar ve yöntemler– yorumlanmış ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda Türkiye sinema mekânları, seyir ve seyirci araştırmalarının bibliyografyası da oluşturulmuştur.
Abstract
In this study, the cinemagoer is defined not only as of the person who interacts with the film, the cinema venue or other audiences but as the person who literally goes to the cinema. From this perspective, it is aimed to compile and discuss the literature on cinema venues in Turkey, in which the venues are defined as the place where the films are screened within a certain program as a commercial entity; where and how these cinema venues are located in urban or rural areas; how the cinema venues are arranged and organized; and the experiences of the cinemagoers in these venues. It is also aimed to create a bibliography of researches that try to investigate different localities in Turkey by using different sources and methods, differentiating from the approach of traditional/mainstream Turkish cinema historiography, that usually focus on İstanbul (mostly on Beyoğlu) and based primarily on secondary sources. In order to bring out the compilation, keywords such as cinema(s), cinema venue(s), movie theater, summer cinema or open-air cinema were searched in library records, archives and databases and this comprehensive review has been nourished by using the available resources and the snowballing. After the major bibliography was brought together, the sources were thematically coded and classified. After the coding and classification processes, the sources on cinema venues, cinemagoers, and audience researches literature are categorized and analyzed as approaches, sources, and methods. At the end of the review, the bibliography on cinema venues in Turkey, cinemagoers and audience research is listed.
and other temporary migrants also face information precarity, a
condition of information instability and insecurity. Although there
is a growing literature parallel to the increase in the number of
refugees and other temporary migrants, the extent to which
digital communication helps them to cope with this kind of
precarity still needs to be discussed. From this standpoint, in this
paper, I discuss the role of information and communication
technologies in the transnational lives of those migrants in Turkey
while they are on the move, through the theoretical framework of
connected migrants and how the digital space of flows
accommodates affordances to overcome information precarity.
Empirical findings reveal that use of information and
communication technologies, e.g. smartphones and social media,
not only provide migrants with transnational connections but also
become a strategic tool for survival, especially for refugees and
asylum seekers. Most migrants maintain transnational social
bonds, either through phone calls or social media. Diasporic
connections through social media and existing social capital in
Turkey assist migrants to meet various needs.
Based on the New Cinema History approach, we interpret audience-recalled films, one of the findings of the research that explored the cinema experiences of the 1960s to 1980s in the Taurus highland villages. Some of the films that participants remembered during the oral histories are based on the Yörük myths and legends and some others are based on the stories of writers who were born and raised in these villages. Therefore, narratives and narrative structures of these films are local. Furthermore, the production, distribution and demonstration practices of these films are also local and distinctive, which would characterize the epoch. These films met the local demand by being equipped with local elements and features through the model of regional management.
Keywords: cinema history of Çukurova, Nomad (Yörük) films, regional film business model, travelling cinema, Taurus highland villages
***
Çukurova, 17. yüzyılın sonundan bu yana iskân, idari yapı, tarım ve sanayi politikalarındaki radikal dönüşümlerle birlikte insan hareketliliğinin yoğunlaştığı bir bölgedir. Bölge nüfusunun önemli kısmını oluşturan, Çukurova ile Toroslar arasında yaşayan -göçer Yörükler de büyük oranda yerleşik hayata geçmişlerdir. Bugün ekonomik faaliyet olarak konar-göçerliğe nadiren rastlanılsa da Yörüklük kültürel olarak yaşatılmaktadır. 1950’lerden itibaren sinemamızda yoğunlaşmaya başlayan köy ve özellikle de Yörük filmlerine yönelik talebin Çukurova’da karşılığını bulması bu kültürel durumla bağıntılıdır.
Bu çalışmada Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle, Toros yayla köylerinde 1960–1980 yılları arasında gerçekleşen seyir deneyimlerinin soruşturulduğu araştırmada seyircilerin anımsadığı filmler yorumlanmaktadır. Sözlü tarih çalışmaları, katılımcıların adıyla anımsadığı az sayıda filmin Yörük kültürü ve köy yaşamıyla bağları olduğunu açığa çıkarmıştır. Filmlerin bazıları ana temalarını Yörük söylence ve mitlerinden almakta; bazıları ise bu köylerde doğup büyüyen yazarların öykülerine dayanmaktadır. Dolayısıyla, bu filmlerin anlatı yapıları ve öykülemeleri yereldir. Filmlerin biçimsel ve bağlamsal değerlendirilmelerinin ardından görülmüştür ki, bu yerellik filmlerin biçim ve içerik özellikleri açısından bir örüntü oluşturacak denli baskındır. Ayrıca bu filmlerin üretim, dağıtım ve gösterim pratikleri de bir dönemi nitelendirecek denli yerel ve kendine özgüdür. Bölge işletmeciliği modeliyle birlikte bu filmler yerelden gelen talebi bizatihi yerel özelliklerle donanarak karşılamış ve talebi ikame ederek yıllar sonra dahi anımsanacak izler bırakmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çukurova sinema tarihi, Yörük filmleri, bölge işletmeciliği modeli, seyyar sinemacılık, Toros yayla köyleri
Keywords: Cinematic experiences, women movie-goers, New Cinema History, cinema history of Adana, Hittite .
***
Bu çalışmada, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle Adana sinemalarının tarihi, kadınların seyir deneyimleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Geleneksel/anaakım sinema tarihyazımının film çalışmaları etrafında şekillenen sorunlarını aşmak amacıyla 2000’ler sonrasında yaygınlaşan Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, gösterim pratiklerini, kentsel ya da kırsal sinema mekânlarını, sinemaya gitme deneyiminin sosyal ve kültürel tarihini ve seyir pratiğinin kendisini merkezine alan bağlamsal ve metodolojik önermeler sunmaktadır. Çalışma kapsamında Adana Halkevi tarafından 1935–1951 döneminde yayımlanan Akgünler Gazetesi, Görüşler Dergisi ve Çukurova Dergisi taranmıştır. Ayrıca yine Adana’da 1918’den bu yana aralıksız yayımlanan Yeni Adana ile 1923–1966 yılları arasında yayımlanan Türksözü gazetelerinin arşivlerinden de yararlanılmıştır. Bununla beraber Adana sinemalarının tarihi zirvesine ulaştığı 1960–1980 dönemindeki seyir deneyimlerinin araştırılması için, şehir merkezinde ve Toros yayla köylerinde yürütülen sözlü tarih çalışmaları sırasında elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmanın temel bulguları arasında, Adana’da erken dönemde sinemaların erkek egemen alanlar olduğu ve salt bir erkek eğlencesi olarak değerlendirildiği; ulus-devletin inşası ve Türk modernleşmesi sırasında sinemanın araçsallaştığı, kadınların ve genç kızların bu bağlamda sinemayla bir araya geldiği; 1960–1980 dönemindeyse sinemanın bu kez kadınlara evden çıkma, diğer kadınlarla toplumsallaşma ve şehri yeni biçimlerde deneyimleme imkânı vererek yeni bir kamusal alan oluşturduğu ve bir biçimde özgürlük olanağı sağladığı yer almaktadır. Bu bulgular doğrultusunda çalışma, Adana’da tarihsel olarak çok özgün ve önemli bir yere sahip olan sinema seyir deneyimini kadınların sinema mekânlarını deneyimlemesi, anımsadıkları filmler ve diğer kadınlar/erkeklerle kurulan toplumsal ilişkiler pratiği etrafında nasıl bir kamusallık oluşturduğunu tartışmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Sinema deneyimleri, kadın seyirciler, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, Adana sinema tarihi, Eti Kadınları.