Laecea — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Po des linwincieusès racsegnes sol mot "
laecea
", alez s' vey sol
Wiccionaire
On vere di laecea d'
vatche
Modeu al machene
Li
laecea
, c' est on blanc likide ki rexhe des
tetes
des
biesses ås tetes
. Cesses-ciales nourixhèt leus djonnes avou, tote ene termene ki dipind di tchaeke sôre di biesse. Après, on dit ki l' mere
va setche
et k' el djonne est
spani
Contnou
candjî
candjî l’ côde wiki
Li laecea est ritche e
proteyenes
(3,5 åcint), e
cråxhes
(3,5 åcint) ey e
calciom
; les soukes, c' est l' lactôze. Les cråxhes do laecea sont
del sôre bôrêye
. Tertos eshonne, li laecea d’ vatche a 125 gr di
setch prodût
å lite. I fåt don 8 lites d’ aiwe po rfé on lite di laecea a pårti di
poude di laecea
Li laecea n' est nén on
dismantchî maxhaedje
. Si on l' lait rashir sacwants eures, li
crinme
(ki va dner l'
boure
) rimonte ådzeu. On l' pout rsaetchî evoye: ça s' lome
«cramer» u «scramer» l' laecea
. Çou ki dmeure si lome do
scramé laecea
ou
cramé laecea
Li laecea d' vatche (et des ôtes modåvès frumeles), c' est on clapant aboere po les efants et les refoircis gaméns et gamenes ki sont e leu crexhinne. Po les grandès djins, on vout kel laecea espaitche l'
atinrixhaedje des oxheas
, mins gn a d' l' adire so ç' pont la. Dispu les
anêyes 2000
, bråmint des studias ont stî fwaits sins parvini a l’ mostrer.
Istwere do bevaedje do laecea d' biesses påzès djins
candjî
candjî l’ côde wiki
Dispu l' aclevaedje des vatches, ey eto des gades, berbis, tchameles, renesses, evnd., les djins ont-st aprins a
mode
ces frumeles la, et a boere leu laecea estant efant u grande djin.
Avou l' laecea des modåvès biesses, on-z a cmincî a fabriker des
makêyes
, do
prins laecea
, pu totès sôres di
froumadjes
. Les peupes do
Levant d' l' Urope
et del
Mîtrinne Azeye
bevèt do
yogour
u do
kefir
di laecea. C’ est fé prinde li laecea pa ene simince avou des
bactereyes
u des
tchampions microscopikes
a pårt. L’ industreye end a rfwait les
dånones
A pårti del deujhinme mitan do 19inme sieke, li laecea a cmincî a-z esse
traitî industrielmint
. Les
laitreyes di viyaedje
permetént ås cinsîs d’ awè des cwårs tos les 15 djoûs sins ratinde di vinde on vea u ene vatche monse. Ces cwénzinnes la fijhént tourner l' comiece.
Li
relijhaedje djenetike
des
vatches laeçreces
a stî bråmint pus rade dins l' deujhinme mitan do 20inme sieke, avou l'
esminçaedje artificiel
, po-z ariver ås
Ostenes
ki dnèt dipus d' 10.000 lites so 300 djoûs d' modaedje. Les acleveus ont veyou todi pus grand, et les cinses di 10 a 20 vatches (anêyes 1950) sont divnowes des eterprijhes di 100 a 500 vatches. Avou des
rafroedixheus
di 200 lites (å cmince), pu 1000 a 10.000 lites. Mins ci diswalpaedje la etrinne des rujhes pol
totåtoû
essilaedje
di mayisse tocosté avou spoujhaedje des teres et passaedje des ecråxhes tchimikes dins les
poujhåvès aiwes
, apoirtaedje des torteas d'
soja
do
Braezi
u d’
Årdjintene
tot distrîxhnant l'
Amazoneye
et l'
Pampa
).
Termetant, a pårti des
anêyes 1950
, l'
industreye laeçrece
la a fwait ene nouzome reclame po fé boere do laecea ås djins e l'
Urope
ey ås
Estats-Unis
. Dins ces payis la, on-z î alowe ene contrumasse di laecea et prodûts laeçreces.
Avou l' mondialijhaedje, on vout fé boere et magnî des prodûts ki vnèt do laecea eto ås djins d' Azeye et d' Afrike, a môde des uzances coûtchantreces d' ouy. Et vinde des
åmayes
Ostene a des payis ki n' les sårént sougnî avou des alimints did la. Portant, bråmint des peupes d' Afrike, inte di zels, tos les peupes
bantous
, n' aderèt nén l' laecea, biyolodjicmint.
Hårdêye difoûtrinne
candjî
candjî l’ côde wiki
fr
On live critikeu sol reclame pol laecea
Pî-notes
candjî
candjî l’ côde wiki
prononcî
lècia
après
Hu
lècê
après
Lidje
lacia
après
Nameur
lacha
après
Tchålerwè
lacê
lacé
e l'
Basse Årdene
Prin del pådje «
Categoreyes
Aboeres
Industreye laeçrece
Laecea
Radjouter on sudjet