Kart di lokalizasyon di Lanmérik di Sid.
Lanmérik di Sid
-a sa roun sibkontinan é sa pati méridjonnal-a di
Lanmérik
, soulon pwen di lavi. Sa sibkontinan sitchwé antchèrman annan lémisfè lwès é prensipalman annan lémisfè sid. Li sa bòdé koté lwès ké loséyan pasifik é koté nò é lès ké loséyan atlantik. A
Lanmérik santral
-a ki ka yannen sa sibkontinan ké
Lanmérik di Nò
épi
Karayb-ya
ki sa sitchwé bò nòlwès-a.
Dé lanng-yan ki gangnen plis lokitò annan Lanmérik di Sid sa
Èspangnòl
ké
Potidjé
Zimaj satélit di Lanmérik di Sid.
Lanmérik di Sid ka konstitchwé majò parti ostral-a dé latè émerjé di sa ki sa jénéralman déziyen kou Nouvèl Monn, lémisfè lwès, Lanmérik-ya, oben senpléman Lanmérik-a (ki sa pafwè konsidéré kou roun sèl kontinan é Lanmérik di Sid roun sibkontinan).
Nò di Lanmérik di Sid ka abrité roun gran pati di byodivelèrsité plannétèr-a di latè-ya ki émèrjé. Danbwa-ya sa soupannan an fòrt régrésyon pou lélvaj (boven notanman, ki dèstiné pou lèspòrtasyon) ké kiltir endistriyèl (di soja notanman, pou pati transjénik). Difé-ya di danbwa, dégradasyon di sòl, ké lélvaj ké lagrikiltir endistriyèl sa lorijin-an di lémisyon enpòrtan di gaz ké léfè di sèr (ki ka fè pati pa légzanp di Brésilun dé pronmyé lémétò mondjal). Dayò sid-a di kontinan sa sitchwé anba trou di kouch di lozonn di antarktik, ki ka kondjwi bay roun fò monté di to di UV(kansérijenn, moutajenn).
Lagrikiltir-a ka rété ségtò di lagtivité ki pli enpòrtan di Lanmérik di Sid, menm si chonmaj riral ké povté ka chasé popilasyon-an bò di bidim lavil kotché. Rousours minyé ké pétrolyé, byen ki sibstansyèl, sa inégalman répati soulon péy-ya.
Lanng-an ki pi itilizé atè Lanmérik di Sid sa potidjé, ki sa lanng ofisyèl-a di Brézil. Lanmérik di Sid ka prézanté roun tré gran nonm di lanng minoritèr
: nou ka dénonbré bò di 600 lanng ki ka apartni bay 118 fanmi lengwistik.
Senk lanng-yan di lorijin kolonnyal di Lanmérik di Sid sa potidjé, èspangnòl, annglé, néyèrlandé ké fransé.
Popilasyon nativ di Lanmérik, ki chifré pa milyon, té progrésivman roufoulé bo'd lentéryò-a di kontinan. Paradògsalman, enpòrtans-a di so popilasyon lokitris pa ka garanti pyès pérénité di lanng otogtonn-yan, ki sa pou laplipa ménasé di léstengsyon.
Rélijyon prensipal-a annan sibkontinan sidanmériken sa katolisism. Soupannan, légliz protestan-ya (prensipalman évanjélik) ka dévlopé sokò rapidman an nonm di pratikan, notanman atè Brézil ké Sourinanm.
Kart politk di Lanmérik di Sid (an fransé)
Péyi-ya (ké téritwè ki ka dépann) annan sa tab sa katégorizé dapré chéma pou réjyon é sib-réjyon jéyografik ki itilizé pa Nasyonzini-ya.
Non dé péyi (oben téritwè)
Siperfisi
Popilasyon
èstimasyon 2010
Dansité di popilasyon
pa kilonmèt karé (km 2)
Kapital
Larjantin
2 766 890 km2
41 343 200
14,9/km2
Buenos Aires
Bolivi
1 098 580 km2
9 947 420
9.1 km2
La Paz, Souk
Brézil
8 514 877 km2
201 103 330
23.6 km2
Brasilia
Chili
756 050 km2
16 746 490
22.1 km2
Santiago
Lakolonbi
1 138 910 km2
44 205 290
38.8 km2
Bogota
Lékwatò
283 560 km2
14 790 610
52.2 km2
Kito
Zil Malwin
R.-I.
12 173 km2
3 140
0.26 km2
Dégra Stanley-Lonn
Lagwiyann
Lafrans
86 504 km2
229 000
2.6 km2
Kayenn
-Pari
Gwiyannan
214 970 km2
748 490
3.5 km2
Georgetown
Paragwé
406 750 km2
6 375 830
15.7 km2
Asuncion
Pérou
1 285 220 km2
29 907 000
23.3 km2
Lima
Jéyòrji di Sid ké Zil Sandwich di Sid
R.-I.
4 190 km2
30
0.007 km2
Grytviken-Lonn
Sourinanm
163 270
486 620
3.0 km2
Paramaribo
Lourougwé
176 220 km2
3 510 390
19.9 km2
Montevideo
Vénézwéla
912 050 km2
27 223 230
29.8 km2
Caracas
Douz péyi-ya ki endépandan té lansé 8 désanm 2004 bay (déklarasyon di Cuzco) roun projé di Kouminoté sidanmériken di nasyon (KSN), ki divini Linyon di nasyon sidanmériken-yan (LNASID), asou modèl di
Linyon éropéyen