Mais - Alemannische Wikipedia
Zum Inhalt springen
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Mais
Maisfäld (
Zea mays
subsp.
mays
Systematik
Monokotyledone
Commelinide
Ordnig:
Süessgrasartigi
(Poales)
Familie:
Süessgreeser
(Poaceae)
Gattig:
Zea
Art:
Mais
Wüsseschaftlige Name
Zea mays
L.
Mais
Zea mays
alemannischi Näme
) isch e
Pflanzenart
us dr
Familie
vo de
Süessgreeser
(Poaceae). Er stammt ursprünglig us
Mexiko
und isch e
äihüüsig drenntgschlächtigi
-Pflanze
Wirtschaftlig bedütend isch d Underart
Zea mays
subsp.
mays
. Jedes Joor wärde uf dr ganze Wält uf mee as 170 Millione Hektare (24
% vo dr Flechi wo
Gedräid
aabaut wird) über 850 Millione Donne (34
% vo dr Gedräidbrodukzioon) Mais gärntet. Mais wird vor allem as
Fueterpflanze
gnützt, isch aber au e wichdigs Naarigsmiddel (vor allem in Latiinamerika und Afrika) und en
Energiipflanze
Energiimais
, vor allem in Industriiländer).
Maissterki
isch e Naarigsmiddel, en Usgangsbrodukt für
Biokunststoff
Fermentazioonsroostoff
usw.
Beschriibig
ändere
Quälltäxt bearbeite
Dr Kulturmais isch lang züchtet worde und het hüte vili Forme.
Illustrazioon
Vegetativi Merkmol
ändere
Quälltäxt bearbeite
Dr Kulturmais isch e
äijöörigi
chrutigi
Pflanze, wo chreftig baut und im Summer grüen isch. Er chunnt uf e Hööchi vo 1 bis zu 3 Meter. Dr
Halm
isch rund, mäistens nid verzwigt und steckt uf sinere ganze Lengi in glatte
Blattschäide
. Im Stängel dinne het s
Mark
und am Boode chann er bis zu 5 Santimeter dick wärde. Er het e Hufe
Chnote
, vor allem nooch am Boode. Us iine spriesse Wurzle, wo d Pflanze mit ene Wasser und Näärstoff ufnimmt, wo aber au wichdig si für s Stoo.
Laubbletter
stöön wäggselständig am Halm. S
Blatthütli
(Ligula) isch 3 bis 5 Millimeter lang und het Schlitz oder Wimpere. S
äigetlige Blatt
isch äifach, dunkelgrüen, liicht ruuch, und het mänggisch chliini Höörli. Es isch bis zu 1 Meter lang und 4 bis 10 Säntimeter bräit, flach und wällelig am Rand.
männligi Blüete
d Maissorte
Strawberry
Generativi Merkmol
ändere
Quälltäxt bearbeite
Dr Kulturmais isch äihüüsig drenntgschlächtlig (
monözisch
). Am Spitz vo dr Sprosse befinde sich die männlige
Blüeteständrispe
. Si setze sich us
Äärli
zämme, wo in Bäärli an de Rispenäste sitze und jedes zwäi männligi Blüete het. Am undere und middlere Däil vom Halm waggse äi bis drei wiibligi Blüetestände Blattaggsle. Die
Chölbe
häi churzi Stiil und si ganz under
Hüllebletter
versteckt. Si häi Bäärli vo Äärli in 8 bis 16 Ziile dr Lengi nooch. Jedes Äärli het zwäi Blüete, aber immer nume äini isch voll entwicklet. Dr
Fruchtchnoote
isch nume 3 Millimeter chlii, het bim
Blüeje
Griffel
, wo 20 bis 40 Santimeter lang si. Spööter luege die verdröchnete Griffel as brüünligs Bündeli zwüsche de Blattschäide am Spitz vom Cholbe uuse. Wil sich d Deck- und
Vorspelze
vo de wiiblige Blüete nit witerentwickle, chönne d Frücht ooni Spelz uusestoo.
Dr Fruchtstand het d Form vom ene Cholbe wo wenn er rif wird Maischörner (
Karyopse
) druf si, und die si je noch dr Sorte wisslig, goldgääl, rot oder au schwarzveielett.
D Zaal vo de
Chromosome
vom Mais isch 2n = 20 (40, 80).
Weblingg
ändere
Quälltäxt bearbeite
Commons: Mais
– Sammlig vo Multimediadateie
Türgg
, Schweizerisches Idiotikon, Bd. 13, Sp. 1583 ff.
Türkeⁿkorn
, Els. Wb., Bd. 1, Sp. 469
Deutsches Maiskomitee e.
V.
uf maiskomitee.de
Informazione über e Mais & Maisaabau
uf proplanta.de
Genomanalüüse mache Zuchterfolg bim Mais liichter
uf pflanzenforschung.de
Mais & Umwelt
uf bund-rvso.de
Fuessnoote
ändere
Quälltäxt bearbeite
Jürke Grau, Bruno P. Kremer, Bodo M. Möseler, Gerhard Rambold, Dagmar Triebel: Gräser. Süßgräser, Sauergräser, Binsengewächse und grasähnliche Familien Europas (= Steinbachs Naturführer. 19). Mosaik, Münche 1990,
ISBN 3-570-03695-2
Henning Haeupler, Thomas Muer: Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands. Herausgegeben vom Bundesamt für Naturschutz (= Die Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands. Band 2). Eugen Ulmer, Stuttgart (Hohenheim) 2000,
ISBN 3-8001-3364-4
Erich Oberdorfer: Pflanzensoziologische Exkursionsflora. Unter Mitarbeit von Theo Müller. 6., überarbeitete und ergänzte Auflage. Eugen Ulmer, Stuttgart (Hohenheim) 1990,
ISBN 3-8001-3454-3
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „
Mais
“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch
do
z finde.
Normdate
GND
4037135-9
LCCN:
sh85032625
Vun "
Kategorie
Süessgreeser
Getreid
Mais
Abschnitt zuefiege