Malaysia - Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas

Malaysia - Wikipedia Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas
Pergi ke kandungan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Malaysia
مليسيا
Bendera
Jata
Cogan kata
"Bersekutu Bertambah Mutu"
"برسکوتو برتمبه موتو " (
Jawi
Lagu kebangsaan
Negaraku
Tunjukkan global
Tunjukkan peta Asia Tenggara
Lokasi
Malaysia
(hijau gelap)
– di
Asia
(kelabu gelap & putih)
– di
ASEAN
(kelabu gelap)
Ibu negara
Kuala Lumpur
3°8′U
101°41′T
 / 
3.133°U 101.683°T
 /
3.133; 101.683
Pusat pentadbiran
Putrajaya
2°56′U
101°42′T
 / 
2.933°U 101.700°T
 /
2.933; 101.700
Bandar terbesar
Kuala Lumpur
Bahasa rasmi
dan Bahasa kebangsaan
Bahasa Melayu
Bahasa diiktiraf
Bahasa Inggeris
Kumpulan etnik
(2026)
74.4%
Bumiputera
(63.1%
Melayu
dan 11.3% Orang asal di
Sabah
Sarawak
dan
Orang Asli
19.4%
Cina
3.4%
India
2.8% Lain-lain
Agama
(2026)
69.5%
Islam
rasmi
16.7%
Buddha
8.1%
Kristian
3.1%
Hindu
1.8% Tidak diketahui
0.8% lain-lain
Demonim
Malaysian
Kerajaan
Raja berperlembagaan
dan
demokrasi berparlimen
Yang di-Pertuan Agong
Sultan Ibrahim
Perdana Menteri
Anwar Ibrahim
Timbalan Perdana Menteri
Ahmad Zahid Hamidi
Fadillah Yusof
Ketua Hakim Negara
Wan Ahmad Farid Wan Salleh
Yang di-Pertua Dewan Negara
Awang Bemee Awang Ali Basah
Yang di-Pertua Dewan Rakyat
Johari Abdul
Badan perundangan
Parlimen
Dewan Pertuanan
Dewan Negara
Dewan Rakyat
Dewan Rakyat
Kemerdekaan
daripada
United Kingdom
• Kemerdekaan
Persekutuan Tanah Melayu
(kini
Semenanjung Malaysia
31 Ogos 1957
Pemerintahan sendiri
Sarawak
22 Julai 1963
Pemerintahan sendiri
Borneo Utara
(kini
Sabah
[c]
31 Ogos 1963
• Persekutuan (dengan
Borneo Utara
Sarawak
dan
Singapura
[d]
16 September 1963
• Perpisahan Singapura dari Malaysia
9 Ogos 1965
Keluasan
• Jumlah
330,803 km
(127,724 bt
) (
ke-66
Perairan
0.3
Penduduk
• Bancian Penduduk 2026
35,799,701(ke-42)
10
Kepadatan
88/km
(227.9/sq mi) (
ke-114
KDNK
PPP
2023
• Jumlah
AS$ 1.096 trilion
11
AS$ 1.096 trilion
Per kapita
AS$ 33,113 (ke-41)
11
KDNK
(nominal)
2023
•  Jumlah
AS$ 434.059 bilion
11
Per kapita
AS$ 13,108 (ke-62)
11
Gini
(2015)
41
sederhana
HDI
(2018)
0.804
12
sangat tinggi
ke-61
Mata wang
Ringgit
(RM)
MYR
Zon waktu
UTC
+8
MST
• Musim panas (
DST
UTC
+8
(Tiada)
Format tarikh
dd-mm-yyyy
Arah memandu
kiri
Kod panggilan
+60
DPT internet
.my
Malaysia
Jawi
مليسيا
) ialah sebuah negara
raja berperlembagaan
persekutuan
di
Asia Tenggara
yang terdiri daripada
11 buah negeri Melayu, dua negeri Borneo dan tiga wilayah persekutuan
yang berkeluasan 330,803 kilometer persegi (127,720 bt
). Malaysia terbahagi kepada dua kawasan yang mengapit
Laut China Selatan
, iaitu
Semenanjung Malaysia
dan
Malaysia Borneo
. Malaysia berkongsi sempadan darat dengan
Thailand
Indonesia
, dan
Brunei
dan juga sempadan laut dengan
Singapura
dan
Filipina
13
Di Malaysia terletaknya
Tanjung Piai
, titik paling selatan di seluruh tanah besar
Eurasia
dan
Tanjung Simpang Mengayau
, titik paling utara di seluruh
Pulau Borneo
Malaysia berakar-umbikan
Kerajaan-kerajaan Melayu
yang wujud di wilayahnya dan menjadi taklukan
Empayar British
sejak abad ke-18. Wilayah British pertama di sini dikenali sebagai
Negeri-Negeri Selat
. Semenanjung Malaysia yang ketika itu dikenali sebagai
Tanah Melayu
atau Malaya, mula-mula disatukan di bawah komanwel pada tahun 1946, sebelum menjadi
Persekutuan Tanah Melayu
pada tahun 1948. Pada tahun 1957, Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaannya. Pada tahun 1963, Tanah Melayu bergabung dengan
Sabah
Sarawak
, dan
Singapura
bagi membentuk Malaysia. Pada tahun 1965, Singapura terpaksa dikeluarkan dari persekutuan dan menjadi sebuah negara yang bebas.
Ketua negara Malaysia ialah
Yang di-Pertuan Agong
, iaitu
raja elektif
yang terpilih dan diundi daripada 9 kalangan raja negeri Melayu. Ketua eksekutif kerajaan pula ialah
Perdana Menteri
. Ibu negara Malaysia ialah
Kuala Lumpur
, manakala
Putrajaya
merupakan pusat kerajaan persekutuan. Malaysia ialah sebuah negara perintis
Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara
dan
Pertubuhan Persidangan Islam
, dan ialah anggota
Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik
Negara-Negara Komanwel
, dan
Pergerakan Negara-Negara Berkecuali
Nama
"Malaysia" digunakan sebagai label untuk
Kepulauan Melayu
pada peta tahun 1914 dalam atlas Amerika Syarikat
Nama "
Malaysia
" adalah gabungan perkataan "
Malays
" dan akhiran Latin-Yunani "
-ia
"/"
-ία
14
yang boleh diterjemahkan sebagai "tanah orang Melayu".
15
Asal perkataan 'Melayu' tertakluk kepada pelbagai teori. Mungkin berasal dari bahasa
Sanskrit
iaitu "
Himalaya
", merujuk pada daerah yang tinggi di pergunungan, atau "Malaiyur-pura", yang bererti kota gunung.
16
Teori lain mendakwa asalnya terletak pada perkataan
Tamil
malai
" dan "
ur
" yang bermaksud "gunung" dan "bandar, tanah".
17
18
19
Cadangan lain adalah bahawa ia berasal dari peristiwa
Pamalayu
yang bermaksud Ekspedisi Melayu. Sebuah cadangan adalah bahawa ia berasal dari kata
Jawa
iaitu "mlayu"
20
yang bermaksud "lari", dari sebuah sungai,
Sungai Melayu
, yang dinamakan kerana arusnya.
16
Varian juga telah muncul dalam catatan yang lebih tua dari abad ke-11, sebagai
toponim
untuk kawasan di Sumatera atau merujuk ke wilayah yang lebih besar di sekitar Selat Melaka.
21
Teks Sanskrit
Vayu Purana
, yang dianggap telah wujud sejak milenium pertama CE, menyebut sebuah tanah bernama 'Malayadvipa' yang dikenal pasti oleh sarjana tertentu sebagai
semenanjung Tanah Melayu
moden.
22
23
24
25
26
Catatan lain ialah pada abad ke-2
Geografi
Ptolemy yang menggunakan nama
Malayu Kulon.
Tetapi harus diingat sumber ini mempunyai banyak kesilapan pada titik koordinat kerana latar belakang penciptaan peta abad 2 tidak sepadan dengan titik koordinat, ditambah pula tiada bukti yang mengesahkan bahawa Melayu yang dimaksudkan itu adalah Melayu sebenar, maka ramai pakar yang menentangnya. Catan
Yijing
abad ke-7 tentang
Malayu
21
Melayu berasal dari kata Mo-lo-yu, yakni kerajaan Indonesia-kuno di Jambi, sumatra mencatat bahwa Kerajaan Mo-lo-yu (末羅瑜國) beridi di jambi. Rekod lain yang menyebut tentang “Tanah Melayu” ialah prasasti Padang Roco iaitu prasasti yang berasal dari Indonesia. Prasasti tersebut menyebutkan pemberian patung dari Jawa kepada Melayu. Hadiah ini diberikan oleh Raja Kertanagara dari kerajaan Singhasari kepada Raja Tribhuwanaraja Mauliwarmadewa pada zaman Kerajaan Melayu, yang ketika itu berpusat di Dharmasraya, Sumatera, kini Indonesia.
Pada sebuah ketika,
Kerajaan Melayu
mengambil namanya dari
Sungai Melayu
.Ia dianggap telah berkembang menjadi
etnonim
kerana Melaka menjadi kuasa wilayah pada abad ke-15.
Pengislaman
membentuk identiti etnik beragama di Melaka, dengan istilah 'Melayu' muncul. Mungkin secara khusus merujuk kepada penutur Melayu tempatan yang dianggap setia kepada Sultan Melaka. Penggunaan awalan
Malayos
oleh Portugis merujuk kepada orang-orang Melaka yang berkuasa. Keunggulan pedagang dari Melaka menyebabkan 'Melayu' bergaul dengan pedagang Muslim, dan dari situ mereka dikaitkan dengan kumpulan budaya dan linguistik yang lebih luas.
21
Melaka dan kemudiannya
Johor
mendakwa mereka adalah pusat kebudayaan Melayu, kedudukan yang disokong oleh Inggeris.
27
Setelah ekspedisi pengemudi Perancis
Jules Dumont d'Urville
ke
Oceania
pada tahun 1826, sarjana Jerman
Johann Friedrich Blumenbach
mengusulkan istilah "Malaysia", "
Mikronesia
" dan "
Melanesia
" kepada
Société de Géographie
pada tahun 1831, membezakan budaya Pasifik dan kumpulan pulau ini dari istilah sedia ada "
Polinesia
". Dumont d'Urville menggambarkan Malaysia sebagai "kawasan yang biasanya dikenali sebagai Hindia Timur".
28
Pada tahun 1850, ahli etnologi Inggeris,
George Samuel Windsor Earl
, menulis dalam
Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia
, mengusulkan untuk menamakan pulau-pulau di Asia Tenggara sebagai "Melayunesia" atau "Indunesia", mengikut bekas penaaman.
29
Nama Malaysia mula digunakan untuk melabel lokasi yang menjadi Kepulauan Melayu.
30
Negara yang memperoleh kemerdekaan dari Inggeris pada tahun 1957 mengambil nama "
Persekutuan Tanah Melayu
" yang dipilih sebagai pilihan daripada nama lain yang berpotensi seperti "
Langkasuka
", setelah kerajaan bersejarah yang terletak di bahagian atas Semenanjung Tanah Melayu.
31
32
Ahli politik di Filipina memikirkan untuk menamakan semula negara mereka "Malaysia" sebelum negara "moden" itu mengambil nama.
33
Sejarah
Rencana utama:
Sejarah Malaysia
Antara kerajaan Melayu yang wujud pada abad ke-7
Manusia pertama yang menduduki Semenanjung Melayu berkemungkinan ialah
kaum
Negrito
34
Perantau dan pedagang dari India dan China dipercayai tiba di Semenanjung Tanah Melayu seawal abad pertama, membentuk pusat perdagangan dan beberapa bandar pesisiran sekitar abad kedua dan ketiga Masihi. Kedatangan mereka telah menyebarkan pengaruh budaya yang kuat terhadap masyarakat tempatan, dan penerimaan
agama Buddha
dan
Hindu
dalam kalangan masyarakat Melayu lama.
Kerajaan Langkasuka
merupakan antara kerajaan awal yang berkembang di Semenanjung Tanah Melayu iaitu bermula sekitar abad kedua Masihi di utara Semenanjung dan kekal wujud sehingga abad ke-15. Dari abad ke-7 hingga ke-13, kebanyakan kawasan Semenanjung Melayu ditakluki oleh empayar
Srivijaya
yang beribu kota di
Palembang
di pulau
Sumatera
. Setelah kejatuhan Srivijaya, empayar
Majapahit
yang berpangkalan di Jawa meluaskan pengaruhnya ke kawasan-kawasan Indonesia, Semenanjung Malaysia, dan pesisiran
Pulau Borneo
. Pada abad ke-15,
Parameswara
, seorang putera dari bekas
Kerajaan Singapura Lama
, mengasaskan sebuah negeri baru yang dikenali sebagai
Kesultanan Melayu Melaka
. Agama Islam mula tersebar di Semenanjung Tanah Melayu setelah pengislaman Parameswara. Melaka juga menjadi satu pusat komersial terpenting pada zaman itu sehingga dapat menarik para pedagang dari seluruh kawasan sekitarnya.
Kubu
A Famosa
di
Melaka
dibina oleh Portugis pada abad ke-16.
Pada tahun
1511
, Melaka telah mula dijajah oleh
Portugis
, dan kemudiannya dirampas oleh
Belanda
pada tahun
1641
Empayar British
pula mula sampai di Semenanjung Tanah Melayu pada tahun 1592.
35
Pada tahun 1786, Kesultanan Kedah dipaksa memajakkan
Pulau Pinang
kepada
Syarikat Hindia Timur British
36
British kemudiannya berjaya menduduki Singapura pada tahun
1819
37
dan Melaka pada tahun
1824
ekoran
Perjanjian Inggeris-Belanda 1824
yang memecahkan kepulauan Melayu kepada kawasan taklukan British dan Belanda. Pada tahun
1826
, British dapat memerintah secara langsung di Pulau Pinang, Singapura, Melaka dan pulau
Labuan
menerusi penubuhan
Negeri-Negeri Selat
. Bermula abad ke-20, empat negeri Melayu yang dikenali sebagai
Negeri-negeri Melayu Bersekutu
mula menerima penasihat British bagi memberi nasihat dalam hal ehwal pentadbiran Sultan. Lima negeri Melayu yang lain, iaitu
Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu
, yang tidak diperintah secara langsung dari
London
, akhirnya turut menerima penasihat British. Sabah mula ditadbir sebagai
Borneo Utara
setelah
Sultan Brunei
dan
Sultan Sulu
menyerahkan hak pemerintahan jajahan mereka kepada British antara tahun 1877 dan 1878. Sarawak pula mula diserahkan oleh
Kesultanan Brunei
kepada
James Brooke
yang memerintah sebagai
Raja Putih
bagi
kerajaan Sarawak yang berdaulat
sehingga diserahkan kepada pemerintahan langsung British pada tahun 1946.
38
Askar Jepun di Kuala Lumpur pada Perang Dunia Kedua.
Pada
Perang Dunia Kedua
, tentera
Jepun
menyerang
lalu menduduki Tanah Melayu, Sabah, Sarawak, dan Singapura selama tiga tahun lebih.
39
Setelah kekalahan Jepun dalam Perang Dunia Kedua, masyarakat tempatan mula menyambut baik perjuangan demi kemerdekaan.
40
Rancangan pasca perang British untuk menyatukan pentadbiran Tanah Melayu menjadi jajahan tunggal iaitu
Malayan Union
ditentang oleh
orang Melayu
yang membantah tindakan British yang cuba melemahkan kuasa raja-raja Melayu dan mencabul hak istimewa masyarakat Melayu dalam pentadbiran Malayan Union.
41
Pada tahun
1946
, Malayan Union terbentuk di seluruh wilayah taklukan British di Tanah Melayu kecuali Singapura, namun kemudiannya dibubarkan pada tahun 1948 setelah bantahan keras dari seluruh masyarakat.
Persekutuan Tanah Melayu
ditubuhkan pula pada tahun
1948
bagi menjamin kedudukan raja-raja Melayu dan hak istimewa orang Melayu, namun statusnya kekal sebagai wilayah naungan British. Pada masa yang sama, pemberontak pimpinan
Parti Komunis Malaya
telah melancarkan gerila untuk mengusir British dari Tanah Melayu bagi menubuhkan sebuah negara komunis, sehingga mencetuskan
darurat
dari tahun 1948 hingga 1960. Beberapa kempen ketenteraan dan sosial telah diadakan bagi membanteras kegiatan komunis.
Dataran Merdeka
di hadapan
Bangunan Sultan Abdul Samad
menjadi tapak sambutan
Hari Malaysia
pada tanggal 16 September.
Ketika pertengahan zaman darurat, Tanah Melayu diisytiharkan sebagai sebuah negara merdeka pada 31 Ogos
1957
, diikuti penyerahan kalah oleh gerila komunis tiga tahun berikutnya. Pada tahun 1963, Tanah Melayu, Sabah, Sarawak dan Singapura bergabung untuk membentuk Malaysia. Tarikh yang dicadangkan untuk pembentukan Malaysia pada mulanya adalah 31 Ogos
1963
, sempena sambutan kemerdekaan Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah daripada British. Namun, pengisytiharan persekutuan Malaysia terpaksa ditunda hingga 16 September
1963
disebabkan tentangan kerajaan
Indonesia
pimpinan
Soekarno
serta cubaan
Parti Rakyat Bersatu Sarawak
untuk menangguhkan pembentukan Malaysia.
42
Setelah pembentukan Malaysia, pelbagai ketegangan telah berlaku termasuklah peristiwa
Konfrontasi Indonesia
terhadap Malaysia. Kegiatan gerila komunis di Semenanjung dan Borneo juga kembali berleluasa sehingga mengakibatkan
darurat kedua
di Semenanjung dan
Sarawak
. Pada tahun 1965,
Singapura
telah dikeluarkan dari persekutuan setelah masalah kesalahfahaman antara Singapura dan kerajaan persekutuan. Pada tahun 1969, ketegangan antara kaum semakin memuncak di negara ini sehingga menyebabkan berlakunya
rusuhan antara kaum
43
44
Selepas peristiwa rusuhan itu,
Dasar Ekonomi Baru
telah diperkenalkan oleh Perdana Menteri,
Tun Abdul Razak
, dengan tujuan meningkatkan penguasaan ekonomi negara oleh
bumiputera
("orang peribumi", termasuk orang Melayu dan orang asli serta peribumi lain di Sabah dan Sarawak) berbanding kaum-kaum lain. Oleh itu, sistem kerajaan cuba menggabungkan pembangunan ekonomi keseluruhan dengan dasar politik dan ekonomi yang memupuk penyertaan sama-rata semua kaum.
45
Ketika negara dipimpin oleh
Mahathir Mohamad
, Malaysia menyaksikan pertumbuhan ekonomi sepanjang tahun 1980-an dan 1990-an.
46
Pada masa itu, Malaysia beralih daripada ekonomi berasaskan pertanian kepada ekonomi berasaskan perindustrian termasuk komputer dan barangan elektronik pengguna. Pada masa yang sama, wajah bumi Malaysia berubah kerana perkembangan pelbagai projek mega, antaranya ialah
Menara Berkembar Petronas
(yang mencapai taraf bangunan komersial tertinggi di dunia sebaik sahaja siap dibina pada tahun 1998),
Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur
Projek Lebuhraya Utara Selatan
Litar Antarabangsa Sepang
Koridor Raya Multimedia
empangan hidroelektrik Bakun
dan pembangunan pusat pentadbiran persekutuan baru, iaitu
Putrajaya
Pada akhir 1990-an,
krisis kewangan Asia
telah menjejaskan ekonomi Malaysia sehingga menyebabkan mata wang dan saham negara hampir jatuh, namun Malaysia berjaya menanganinya.
47
Pada tahun
2013
, telah berlaku insiden
pencerobohan Lahad Datu
di Sabah oleh tentera militan
Sulu
dan ini membawa kepada tindakan
ketenteraan
Malaysia yang terhadap pencerobohan tersebut. Akhirnya, kemenangan berpihak kepada Malaysia apabila berjaya mengekang kegiatan pencerobohan militan berkenaan.
48
Pada tahun 2015, Perdana Menteri iaitu
Najib Razak
telah terbabit dengan skandal rasuah 1MDB yang menjadi antara skandal rasuah global yang terbesar.
49
Kes ini telah menyebabkan perubahan corak politik di negara ini yang menyaksikan kejatuhan
parti politik pemerintah
pada tahun
2018
, pertama kali sejak kemerdekaan. Pada tahun
2020
, negara ini terus dilanda krisis politik diselangi krisis ekonomi dan kesihatan akibat
Pandemik COVID-19
, menyaksikan pertukaran kerajaan paling banyak dalam tempoh lima tahun.
50
Semasa
pilihan raya umum 2022
, Malaysia buat pertama kali menyaksikan
parlimen tergantung
akibat ketiadaan parti yang mencapai majoriti kerusi Dewan Rakyat.
51
Akhirnya pada 24 November 2022,
Anwar Ibrahim
telah dilantik sebagai Perdana Menteri ke-10 setelah
kerajaan perpaduan
berjaya dibentuk antara
Pakatan Harapan
dan
Barisan Nasional
52
Politik
Rencana utama:
Politik Malaysia
Bangunan Parlimen Malaysia, bangunan yang menempatkan persidangan ahli Parlimen di Malaysia.
Bangunan Dewan Undangan Negeri Sarawak
Malaysia ialah sebuah negara
persekutuan
yang mengamalkan sistem
Raja Berperlembagaan
dan
Demokrasi Berparlimen
. Ketua negara bagi negara ini ialah
Yang di-Pertuan Agong
yang dipilih dari kalangan sembilan Raja Melayu untuk tempoh lima tahun. Sembilan negeri Melayu di Semenanjung Malaysia ditadbir oleh Raja berdaulat di negeri masing-masing manakala empat negeri lain yang tidak mempunyai Raja diperintah oleh
Yang di-Pertua Negeri
. Ketua kerajaan bagi negara ini pula ialah
Perdana Menteri
Badan perundangan di Malaysia juga dibahagikan kepada peringkat persekutuan dan peringkat negeri. Struktur parlimen kerajaan persekutuan terdiri daripada
Dewan Rakyat
di peringkat rendah dan
Dewan Negara
di peringkat
dewan pertuanan
. Kesemua 222 ahli Dewan Rakyat akan dipilih daripada kawasan masing-masing bagi tempoh maksimum lima tahun. Dewan Negara pula dianggotai 70 orang yang bertaraf senator, dengan 26 orang dipilih oleh kesemua 13 Dewan Undangan Negeri, dan 44 anggota yang lain dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong dengan nasihat Perdana Menteri. Parlimen Malaysia mengamalkan sistem berbilang parti dan kerajaan dipilih berdasarkan sistem
pemenang undi terbanyak
. Pilihan raya umum diadakan setiap lima tahun bagi melantik ahli Dewan Rakyat. Hanya Warganegara Malaysia yang berumur 18 tahun dan ke atas layak untuk mengundi namun tidak diwajibkan.
Kabinet Malaysia
merupakan badan eksekutif utama bagi negara ini dan diketuai oleh Perdana Menteri. Perdana Menteri merupakan seorang ahli Dewan Rakyat yang dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong setelah diyakini mendapat sokongan majoriti ahli Dewan. Ahli Kabinet juga terdiri daripada ahli Dewan Rakyat dan Dewan Negara yang dilantik oleh Perdana Menteri.
Sistem perundangan negara Malaysia
berasaskan
Undang-undang Inggeris
. Mahkamah tertinggi di Malaysia ialah
Mahkamah Persekutuan
, lalu diikuti dengan
Mahkamah Rayuan
dan dua
Mahkamah Tinggi
, iaitu Mahkamah Tinggi Malaya bagi Semenanjung Malaysia dan Mahkamah Tinggi Sabah dan Sarawak bagi Malaysia Timur.
Mahkamah Khas Raja-Raja
juga ditubuhkan bagi membicarakan kes berkaitan dengan Raja-Raja Melayu dan kerabat baginda. Sistem
mahkamah syariah
berasingan dari mahkamah awam untuk menerima kes-kes yang melibatkan umat Islam di Malaysia.
53
Sistem mahkamah syariah sama paras dengan sistem mahkamah biasa dan menjalani pembaharuan yang menyaksikan pelantikan hakim-hakim dalam kalangan wanita.
54
Pecahan pentadbiran
Laman utama:
Negeri dan Wilayah Persekutuan di Malaysia
Bahagian di Malaysia
, dan
Daerah di Malaysia
Perlis
Kedah
Penang
Kelantan
Terengganu
Perak
Selangor
Negeri Sembilan
Melaka
Johor
Pahang
Sarawak
Sabah
Labuan
Kuala Lumpur
Putrajaya
Malaysia Barat
Malaysia Timur
(Biru) Negeri
(Merah) W. Persekutuan
Laut China Selatan
Selat
Melaka
Teluk Thailand
Laut Sulu
Laut Sulawesi
Brunei
Indonesia
Indonesia
Singapura
Thailand
Malaysia merupakan sebuah negara persekutuan yang terdiri daripada 13 negeri dan tiga wilayah persekutuan. 11 negeri dan dua wilayah persekutuan terletak di Semenanjung Malaysia manakala dua negeri dan satu wilayah persekutuan terletak di Malaysia Timur. Kebanyakan negeri di Semenanjung dibahagikan kepada
daerah
dan diikuti dengan
mukim
. Negeri Kelantan dibahagikan kepada
jajahan
diikuti dengan daerah dan mukim. Negeri Sarawak dan Sabah pula dibahagikan kepada beberapa bahagian diikuti dengan daerah dan daerah kecil.
Kuasa pentadbiran di setiap negeri dibahagikan antara kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri, dengan kedua-duanya mempunyai bidang kuasa yang berbeza. Wilayah persekutuan pula ditadbir secara langsung oleh kerajaan persekutuan. Setiap negeri mempunyai Dewan Undangan Negeri tersendiri yang ahlinya dipilih dalam pilihan raya. Kerajaan negeri diketuai oleh
Ketua Menteri
, dengan gelaran berbeza mengikut negeri, iaitu Menteri Besar bagi sembilan negeri Melayu beraja, Ketua Menteri bagi Melaka, Pulau Pinang dan Sabah manakala Sarawak menggunakan gelaran
Premier
. Pilihan raya bagi semua negeri kecuali Sarawak kebiasaannya akan dilakukan bersama dengan pilihan raya persekutuan.
13 negeri ini terbentuk berdasarkan kerajaan-kerajaan Melayu yang terdahulu, dengan sembilan negeri Melayu di Semenanjung masih mengekalkan keluarga diraja mereka sebagai pemerintah utama. Yang di-Pertua Negeri pula dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong bagi negeri-negeri yang tidak beraja setelah berunding dengan Ketua Menteri bagi negeri itu. Setiap negeri mempunyai perlembagaan bertulis yang tersendiri, dengan Sabah dan Sarawak diberikan kuasa autonomi yang lebih besar berbanding negeri lain, antaranya termasuklah kawalan dan polisi imigresen yang tersendiri dan status wilayah yang berlainan.
Pentadbiran peringkat rendah pula dijalankan oleh
pihak berkuasa tempatan
yang terdiri daripada 14 Majlis Bandaraya, 38 Majlis Perbandaran dan 97 Majlis Daerah. Perlembagaan Persekutuan menetapkan bahawa kedudukan pihak berkuasa tempatan di setiap negeri kecuali wilayah persekutuan terletak di bawah hal ehwal kerajaan negeri.
Hubungan luar negara dan ketenteraan
Laman utama:
Hubungan luar Malaysia
dan
Angkatan Tentera Malaysia
Pangkalan
Tentera Laut Diraja Malaysia
di
Teluk Sepanggar
MRCA
Sukhoi Su-30 MKM
milik
TUDM
Perdana Menteri Malaysia
Mahathir bin Mohamad
menyampaikan ucapan di
Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
, 25 September 2003
Perdana Menteri Malaysia
Mahathir bin Mohamad
bertemu dengan
Setiausaha Negara Amerika Syarikat
Mike Pompeo
di Pejabat Perdana Menteri di
Putrajaya
, 3 Ogos 2018
Malaysia merupakan sebuah negara perintis
Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara
(ASEAN) dan
Pertubuhan Persidangan Islam
55
56
Malaysia juga menganggotai pelbagai pertubuhan antarabangsa yang lain seperti
Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik
Pertubuhan Lapan Negara Membangun
dan
Pergerakan Negara-Negara Berkecuali
57
58
Sebagai bekas jajahan British, Malaysia juga menganggotai
Negara-Negara Komanwel
59
Malaysia di awal pembentukannya menjalinkan dasar luar yang lebih probarat dan antikomunis. Namun semasa pentadbiran Tun Abdul Razak, Malaysia mula mengubah dasar luarnya kepada sebuah negara berkecuali, dengan mula menyertai Pergerakan Negara-Negara Berkecuali dan mengiktiraf
Republik Rakyat China
pada tahun 1974. Peralihan dasar ini diteruskan oleh Mahathir Mohamad dengan mengetengahkan regionalisme dan retorik yang kadang kala bernada antibarat.
Malaysia tidak mengadakan hubungan diplomatik dengan
Israel
disebabkan sentimen Kerajaan Malaysia terhadap negara Yahudi tersebut.
60
Brunei dan Malaysia pada tahun 2008 mengumumkan pengakhiran tuntutan terhadap tanah, untuk menyelesaikan masalah berkaitan sempadan maritim mereka. Tuntutan semula tanah Singapura telah menyebabkan ketengangan antara kedua-dua negara, dan pertikaian sempadan laut terjadi dengan
Indonesia
61
Malaysia juga terlibat di dalam konflik
Kepulauan Spratly
, di mana sebahagian besar Laut China Selatan dituntut China, termasuk kawasan perairan Malaysia.
Keperluan pertahanan Malaysia ditugaskan kepada
Angkatan Tentera Malaysia
(ATM) yang terdiri daripada 3 cabang, iaitu
Tentera Laut Diraja Malaysia
(TLDM),
Tentera Darat Malaysia
(TDM), dan
Tentera Udara Diraja Malaysia
(TUDM). Malaysia tidak mengamalkan pengerahan tenaga rakyat; sesiapa yang ingin menyertai tentera haruslah berumur sekurang-kurangnya 18 tahun. 1.9% KDNK Malaysia diperuntukkan untuk tentera yang mengambil 1.23% guna tenaga Malaysia.
62
Geografi
Rencana utama:
Geografi Malaysia
Peta Malaysia
Malaysia merupakan merupakan
negara ke-66 terbesar di dunia
dengan jumlah keluasannya sebanyak 330,803 km
(127,724 bt
). Malaysia bersempadan darat dengan
Thailand
di Malaysia Barat dan
Indonesia
serta
Brunei
di Malaysia Timur. Malaysia dan
Singapura
yang dipisahkan oleh
Selat Johor
dihubungkan melalui satu tambak kecil dan satu jambatan. Malaysia juga bersempadan maritim dengan
Filipina
dan
Vietnam
. Malaysia merupakan satu-satunya negara yang mempunyai wilayah di tanah besar Asia dan kepulauan Melayu.
Malaysia terbahagi kepada dua bahagian yang dipisahkan oleh
Laut China Selatan
Semenanjung Malaysia
yang merangkumi 40 peratus keluasan negara ini, mempunyai kepanjangan 740 kilometer (460 batu) dari utara ke selatan manakala lebar maksimumnya adalah 322 kilometer (200 batu). Kawasan pantai barat dan pantai timur Semenanjung dipisahkan oleh
Banjaran Titiwangsa
, yang mencapai titik tertinggi mencecah 2,183 meter di puncak
Gunung Korbu
. Garis tepi lautnya berukuran kira-kira 1,931 kilometer (1,200 batu) panjangnya.
63
Malaysia Timur yang terletak di
Pulau Borneo
, mempunyai garis pantai sepanjang 2,607 kilometer. Sabah dibahagi oleh
Banjaran Crocker
di mana terletaknya
Gunung Kinabalu
iaitu gunung tertinggi di Malaysia pada 4,095.2 meter (13,436 kaki). Gunung ini yang terletak di
Taman Negara Kinabalu
mendapat pengiktirafan sebagai
Tapak Warisan Dunia
UNESCO.
64
Sarawak pula mempunyai
Gua Mulu
, yang merupakan sistem gua terbesar di dunia dan terletak di
Taman Negara Gunung Mulu
. Sungai terpanjang di Malaysia ialah
Sungai Rajang
yang terletak di Sarawak.
Malaysia mempunyai
iklim khatulistiwa
yang dicirikan oleh
monsun
tahunan barat daya (April hingga Oktober) dan timur laut (Oktober hingga Februari), dan mempunyai purata curahan hujan sebanyak 250 sentimeter (98 in).
63
Hampir dua pertiga daripada keseluruhan tanah di Malaysia adalah berhutan, dengan sejumlah hutan "pamah" di bawah altitud 760 meter (2,493 ka). Terdapat paya bakau yang meliputi kawasan seluas 1,425 kilometer persegi (550 bt
).
63
Tanjung Piai
yang terletak di negeri selatan
Johor
merupakan titik paling selatan di tanah besar Asia.
65
66
Ekonomi
Rencana utama:
Ekonomi Malaysia
Menara Berkembar KLCC
Proton Prevé
, kereta buatan.
67
Malaysia merupakan sebuah pasaran ekonomi yang secara relatifnya berorientasi terbuka dan merupakan industri baharu.
68
Malaysia mempunyai ekonomi ke-36 terbesar di dunia mengikut KDNK nominal dan ke-31 terbesar mengikut
PPP
. Pada tahun 2017, sektor perkhidmatan merupakan penyumbang terbesar dalam KDNK negara dengan 53.6 peratus diikuti sektor perindustrian yang menyumbang 37.6 peratus. Sektor pertanian pula menyumbang 8.8 peratus dari jumlah KDNK negara.
69
Malaysia mempunyai kadar pengangguran yang rendah iaitu 3.9 peratus.
70
Pertukaran asingnya pula merupakan ke-24 terbesar di dunia.
Malaysia merupakan pengeksport ke-23 terbesar dan pengimport ke-25 terbesar di dunia.
71
72
Sektor perdagangan Malaysia diperkuat dengan laluan perkapalan di Selat Melaka. Malaysia merupakan pengeksport sumber alam dan pertanian, di mana petroleum merupakan eksport terbesar. Malaysia pernah menjadi pengeksport utama bijih timah dan getah. Kini, negara ini merupakan negara penghasil minyak sawit terbesar di dunia.
73
Sektor perkilangan juga menjadi penyumbang utama kepada ekonomi negara.
Infrastruktur
Rencana utama:
Pengangkutan di Malaysia
Lebuhraya Utara-Selatan
Malaysia mempunyai jaringan jalan raya ke-26 terbesar di dunia, dengan anggaran jumlah panjang jalan raya sepanjang 238,823 kilometer. Malaysia juga mempunyai jaringan kereta api yang menjangkau kira-kira 2,783 kilometer. Sistem
transit aliran ringan
terdapat di beberapa bandar, seperti Kuala Lumpur.
74
Malaysia mempunyai 114 lapangan terbang, dan antara yang tersibuk ialah
Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur
yang merupakan lapangan terbang tersibuk ke-12 di Asia. Malaysia juga mempunyai tujuh pelabuhan, dengan
Pelabuhan Klang
merupakan pelabuhan utama di negara ini.
Infrastruktur tenaga Malaysia sebahagian besarnya didominasi oleh
Tenaga Nasional
, syarikat utiliti elektrik terbesar di Asia Tenggara. Penduduk di Semenanjung Malaysia. Malaysia juga mempunyai syarikat utiliti elektrik yang lain, iaitu
Sarawak Energy
dan
Sabah Electricity
. Penghasilan tenaga di Malaysia sebahagian besarnya berasaskan sumber minyak dan gas asli, yang bergantung kepada rizab sumber alam negara ini.
Sains dan teknologi
Rencana utama:
Sains dan teknologi di Malaysia
Pada tahun 2002,
Agensi Angkasa Negara
(ANGKASA) dibentuk untuk menguruskan segala kegiatan Malaysia di angkasa, sambil memupuk pendidikan dan ujikaji angkasa.
Sebagai usaha melahirkan keupayaan pertahanan kendiri sambil menyokong pembangunan negara, Malaysia menswastakan beberapa kemudahan tenteranya pada 1970-an. Maka terbentuklah industri pertahanan yang dipantau oleh
Majlis Industri Pertahanan Malaysia
sejak tahun 1999. Kerajaan cuba memupuk daya saing dalam sektor ini sehingga giat memasarkan industri pertahanan. Salah 1 caranya ialah
Pameran Aeroangkasa dan Maritim Antarabangsa Langkawi
, salah sebuah pertunjukan pertahanan dan khidmat awam.
75
Pada tahun 2007 Malaysia telah menghantar angkasawan pertama negara iaitu
Dato
Dr
Sheikh Muzaffar
ke angkasa dan melancarkan satelit dengan kerjasama negara
Rusia
Demografi
Rencana utama:
Demografi Malaysia
Pecahan etnik di Malaysia (2024)
Bumiputera
70.4%
Cina
22.4%
India
6.5%
Lain-lain
0.7%
Menurut
Jabatan Perangkaan Malaysia
, Malaysia mempunyai populasi seramai 32,447,385 orang pada tahun 2020. Malaysia juga mempunyai kepadatan penduduk yang dianggarkan seramai 96 orang perkilometer persegi. Penduduk berwarganegara Malaysia membentuk 91.8 peratus dari jumlah penduduk.
76
Populasi negara ini lebih tertumpu di Semenanjung Malaysia, di mana kira-kira 20 juta daripada 28 juta penduduk Malaysia tinggal di bahagian ini. Kuala Lumpur, ibu negara bagi Malaysia mempunyai jumlah penduduk paling ramai iaitu hampir dua juta orang.
Kajang
yang terletak di negeri Selangor pula menjadi bandar kedua terbesar di negara ini dengan jumlah penduduk kira-kira sejuta orang. Kira-kira 75 peratus penduduk negara ini tinggal di kawasan bandar.
Majoriti warganegara Malaysia merupakan
bumiputera
, iaitu dianggarkan seramai 69.4 peratus dari jumlah penduduk. Kumpulan terbesar dalam kelompok masyarakat bumiputera ini ialah orang
Melayu
, yang didefinisikan di dalam Perlembagaan sebagai umat Islam yang mengamalkan adat dan budaya Melayu. Kelompok bumiputera juga terdiri daripada penduduk peribumi bukan Melayu di Sabah dan Sarawak, antaranya termasuklah
Iban
Bidayuh
Melanau
Kadazan-Dusun
Bajau
dan lain-lain. Masyarakat
orang asli
yang membentuk kumpulan minoriti di Semenanjung Malaysia juga merupakan sebahagian daripada kelompok bumiputera.
Malaysia juga mempunyai penduduk berbangsa
Cina
yang menjadi masyarakat bukan bumiputera terbesar di negara ini yang membentuk kira-kira 22.4 peratus dari jumlah penduduk. Penduduk berbangsa
India
pula membentuk hampir 6.5 peratus. Masyarakat Cina ini kebanyakannya berketurunan
Han
manakala masyarakat India pula kebanyakannya berketurunan
Tamil
Malaysia dianggarkan mempunyai lebih tiga juta pekerja asing, atau hampir 10 peratus dari jumlah populasi negara ini kesan daripada peningkatan keperluan tenaga kerja buruh. Malaysia juga menempatkan kira-kira 171,500 orang pelarian dan pencari suaka yang kebanyakannya berasal dari Myanmar, Filipina dan Indonesia.
Agama
Rencana utama:
Agama di Malaysia
Pecahan agama di Malaysia (2020)
Islam
63.5%
Buddha
18.7%
Kristian
9.1%
Hindu
6.1%
Tidak beragama
1.8%
Lain-lain/Tidak diketahui
0.9%
Masjid Kampung Laut
, di
Tumpat
Kelantan
Perlembagaan Malaysia menjamin
kebebasan beragama
, dan
Islam
merupakan agama rasmi Malaysia. Menurut perangkaan Banci Penduduk dan Perumahan 2020, kira-kira 63.5 peratus penduduk menganut agama Islam; 18.7 peratus
Buddha
; 9 peratus merupakan
Kristian
; 6.1 peratus
Hindu
; dan 0.9 peratus yang lain mengamalkan ajaran lain seperti
Sikhisme
dan
Konfusianisme
. Terdapat juga penduduk yang tidak beragama yang membentuk 1.8 peratus dari keseluruhan penduduk.
77
Semua orang Melayu dikira beragama Islam mengikut
Perkara 160 Perlembagaan Malaysia
78
Menurut statistik Banci 2000, 75.9% orang Cina mengaku beragama Buddha, diikuti penganut Taoisme (10.6%) dan Kristian (9.6%), di samping sebilangan
Hui-Muslim
di tempat-tempat tertentu seperti
Pulau Pinang
. Majoriti orang India Malaysia beragama Hindu (84.5%), diikuti penganut Kristian (7.7%) dan Islam (3.8%), lebih 150,000 beragama
Sikh
dan 1,000 penganut
Jain
. Kristian merupakan agama utama masyarakat Bumiputera bukan Melayu (50.1%), di samping 36.3% lagi umat Islam dan 7.3% pengikut agama tradisional.
79
Umat Islam di Malaysia majoritinya mengikut aliran
Ahli Sunah Waljamaah
dan bermazhab
Syafii
. Umat Islam juga diwajibkan menurut keputusan
Mahkamah Syariah
untuk perihal berkenaan agama Islam. Hakim syariah "sewajarnya mengikuti fahaman perundangan
Syafii
selaku
mazhab
utama" di Malaysia.
80
Bahasa
Rencana utama:
Bahasa di Malaysia
Bahasa rasmi dan kebangsaan Malaysia adalah
Bahasa Melayu Malaysia
, salah satu bentuk standard bagi
Bahasa Melayu
. Sebelum ini, nama Bahasa Malaysia juga pernah diguna pakai secara rasmi namun kerajaan kini menggunakan semula terma Bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi.
Akta Bahasa Kebangsaan 1967
juga menetapkan bahawa
tulisan rumi
merupakan tulisan rasmi bagi bahasa kebangsaan namun penggunaan
tulisan Jawi
juga masih dibenarkan.
Bahasa Inggeris merupakan bahasa kedua di negara ini, dengan penggunaannya dibenarkan bagi beberapa perkara tertentu menurut Akta Bahasa Kebangsaan 1967. Hanya negeri Sarawak yang menjadikan Bahasa Inggeris sebagai bahasa rasmi negeri bersama dengan Bahasa Melayu.
Bahasa Inggeris Malaysia
merupakan satu bentuk standard Bahasa Inggeris bagi negara ini, yang berasaskan
Bahasa Inggeris British
. Bahasa Inggeris Malaysia juga banyak diguna pakai dalam urusan harian masyarakat di negara ini, bersama-sama dengan
Manggeris
, iaitu satu bentuk Bahasa Inggeris sehari-hari masyarakat negara ini yang bercampur dengan Bahasa Melayu, Cina dan Tamil. Kerajaan Malaysia juga mengambil langkah bagi mengurangkan penggunaan
bahasa rojak
dan Manggeris dalam kalangan masyarakat.
81
Rakyat Malaysia juga bertutur dalam sejumlah 137 bahasa hidup.
82
Terdapat 41 bahasa hidup yang masih mempunyai penutur di Semenanjung Malaysia. Kaum peribumi di Malaysia Timur pula bertutur dalam bahasa tersendiri yang saling mempunyai hubungan sesama mereka.
Bahasa Iban
ialah bahasa etnik utama di
Sarawak
manakala
Bahasa Dusun
dan
Bahasa Kadazan
merupakan antara bahasa utama yang dituturkan penduduk peribumi
Sabah
83
Orang Cina di Malaysia pula kebanyakannya bertutur menggunakan dialek Cina yang berasal dari selatan China. Antara ragam bahasa Cina utama di negara ini termasuklah
Mandarin
Hokkien
dan
Kantonis
. Orang India pula kebanyakannya bertutur dalam
Bahasa Tamil
Bahasa Kreol
turut dituturkan oleh masyarakat Malaysia yang berketurunan Eropah seperti di Melaka.
Pendidikan
Rencana utama:
Pendidikan Malaysia
Sektor pendidikan Malaysia diselia oleh
Kementerian Pendidikan Malaysia
, manakala
Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia
mentadbir hal ehwal pengajian tinggi.
84
Kebiasaannya kanak-kanak di negara ini akan mula bersekolah di
tadika
seawal usia empat tahun.
Prasekolah
juga ditubuhkan bagi kanak-kanak berusia lima hingga enam tahun. Rakyat Malaysia memulakan pendidikan rendah bermula umur tujuh tahun. Sekolah rendah di Malaysia terbahagi kepada dua jenis, iaitu sekolah kebangsaan yang menggunakan Bahasa Melayu sebagai bahasa perantara (e.g.:
Sekolah Kebangsaan Sungai Binjai
) dan sekolah vernakular yang menggunakan bahasa Cina dan Tamil dalam sesi pembelajaran (e.g.:
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Pin Hwa (2)
). Tempoh pembelajaran di sekolah rendah mengambil masa selama enam tahun.
85
Penduduk negara ini juga memulakan pendidikan menengah semasa berusia 13 tahun. Terdapat pelbagai jenis sekolah menengah di negara ini termasuklah sekolah menengah harian (e.g.:
Sekolah Menengah Kebangsaan Dato' Ahmad Maher
Sekolah Menengah Kebangsaan Sura
Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Chung Ling Pulau Pinang
), sekolah menengah agama, sekolah menengah berasrama biasa dan
sekolah berasrama penuh
. Tempoh pembelajaran di sekolah menengah mengambil masa selama lima tahun. Sebelum menamatkan pendidikan menengah, setiap pelajar akan menduduki peperiksaan
Sijil Pelajaran Malaysia
(SPM). Pelajar seterusnya diberikan pilihan untuk meneruskan pembelajaran ke peringkat pengajian tinggi sama ada di matrikulasi, institut perguruan atau ke universiti. Peperiksaan
Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia
(STPM) juga diadakan bagi pelajar yang melanjutkan pelajaran di sekolah menengah tinggi atau Tingkatan 6.
Sebelum sistem matrikulasi diperkenalkan, pelajar yang hendak memasuki universiti awam perlu melanjutkan lagi persekolahan menengah selama 18 bulan untuk
Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia
(STPM).
86
Penjagaan kesihatan
Rencana utama:
Penjagaan kesihatan di Malaysia
Malaysia menyediakan sistem penjagaan kesihatan yang cekap dan menyeluruh dengan melaksanakan sistem
penjagaan kesihatan sejagat
di samping membenarkan perusahaan perubatan swasta. Sistem penjagaan kesihatan Malaysia berada di bawah tanggungjawab
Kementerian Kesihatan
. Sistem penjagaan kesihatan Malaysia juga merupakan antara yang terbaik di Asia, menjadi pendorong utama kepada kemajuan sektor pelancongan kesihatannya.
Pada tahun 2020, kadar
jangka hayat
keseluruhan di Malaysia adalah 76 tahun
87
, dan kadar kematian bayi direkodkan sebanyak tujuh kematian daripada 1000 kelahiran.
88
Kadar kesuburan di Malaysia pula dicatatkan sebanyak 2.0 pada tahun 2020.
89
Kadar kelahiran negara ini dicatatkan sebanyak 16 kelahiran dalam setiap 1000 orang, dan kadar kematian pula dicatatkan sebanyak lima kematian dalam setiap 1000 orang.
90
91
Kerajaan mewajibkan doktor untuk berkhidmat di hospital awam selama 3 tahun untuk memastikan kakitangan yang mencukupi di hospital-hospital berkenaan. Kerajaan berdepan dengan masalah kekurangan pusat perubatan di luar bandar, dan menanganinya dengan membangunkan sistem "
Tele-Jagaan Primer
".
92
Budaya
Rencana utama:
Budaya Malaysia
Malaysia merupakan sebuah negara yang mempunyai penduduk berbilang etnik, budaya dan bahasa. Pengaruh luar terhadap budaya negara ini wujud sejak zaman perdagangan dahulu lagi dengan kebanyakannya datang dari
China
dan
India
. Pengaruh budaya lain juga wujud termasuklah
Parsi
Arab
dan
British
Pada tahun 1971, Kerajaan Malaysia telah menubuhkan
Dasar Kebudayaan Kebangsaan
, yang menetapkan Kebudayaan Malaysia mestilah berdasarkan budaya masyarakat peribumi di Malaysia, agar ia dapat memasukkan unsur-unsur yang sesuai daripada budaya lain, dan ajaran Islam perlu memainkan peranan dalam sebahagian daripadanya.
93
Dasar ini juga menetapkan kedudukan Bahasa Melayu yang lebih tinggi daripada yang lain.
Kesenian
Kesenian Malaysia kebanyakannya tertumpu kepada seni anyaman dan ukiran. Antara kesenian Melayu yang terkenal termasuklah
keris
, tenunan
batik
dan kain
songket
. Masyarakat peribumi timur Malaysia pula terkenal dengan pembuatan topeng kayu. Setiap etnik mempunyai kesenian yang tersendiri dengan sedikit persamaan antara mereka.
94
Alat muzik tradisional kebiasaannya dibuat daripada bahan-bahan semulajadi. Muzik digunakan masyarakat secara meluas sejak dahulu lagi apabila sering digunakan semasa persembahan cerita rakyat, acara keramaian dan pesta menuai. Alat muzik juga digunakan dalam beberapa acara diraja seperti
nobat
dalam acara diraja Kedah. Antara alat muzik yang terkenal di Semenanjung termasuklah
gendang
kompang
rebana
dan
nafiri
. Di Malaysia Timur pula, alat muzik seperti agung dan kulintang juga digunakan dalam beberapa acara seperti perkahwinan dan kematian.
Makanan
Rencana utama:
Masakan Malaysia
Aneka masakan di negara ini dipengaruhi oleh pelbagai budaya di negara ini dan budaya serantau termasuklah budaya Melayu, China, India, Thai, Sumatera dan Jawa. Pengaruh ini merupakan kesan daripada kedudukan negara ini dalam sebahagian laluan rempah utama pada zaman dahulu. Setiap negeri mempunyai aneka masakan yang tersendiri dan ada juga yang tersebar luas ke serata negara. Makanan ruji bagi kebanyakan masyarakat di negara ini ialah nasi. Mi juga menjadi makanan utama bagi penduduk yang umumnya berbangsa Cina. Di Malaysia Timur, beberapa kelompok etnik turut menjadikan sagu sebagai makanan harian mereka.
Cuti dan perayaan
Sesetengahnya
cuti umum
diwartakan di peringkat persekutuan atau negeri. Salah satunya adalah
Hari Kebangsaan
(atau Hari Kemerdekaan) pada 31 Ogos sempena ulang tahun kemerdekaan
Persekutuan Tanah Melayu
pada tahun 1957.
Hari Malaysia
disambut pada 16 September untuk memperingati pembentukan Malaysia pada tahun 1963. Cuti kebangsaan yang lain termasuk
Hari Pekerja
(1 Mei), dan Hari Keputeraan Yang di-Pertuan Agong.
Perayaan Islam
termasuk
Hari Raya Aidilfitri
95
Hari Raya Aidiladha
(atau Hari Raya Haji), Awal Muharram (
Maal Hijrah
) dan
Maulidur Rasul
. Masyarakat
Cina
menyambut
Tahun Baru Cina
Cap Goh Meh
Festival Perahu Naga
Perayaan Kuih Bulan
dan
Perayaan Dong Zhi
. Masyarakat Hindu menyambut pesta cahaya
Deepavali
dan juga
Thaipusam
, sambutan secara berziarah ramai-ramai ke
Batu Caves
96
Di Malaysia Timur pula diadakan perayaan menuai iaitu
Gawai
di Sarawak dan
Kaamatan
di Sabah.
Perayaan berkonsepkan persaudaraan dipupuk untuk mengukuhkan perpaduan di Malaysia, misalnya, "Kongsi Raya" apabila Aidilfitri bertembung dengan Tahun Baru Cina, atau "Deepa Raya" apabila Aidilfitri dan Deepavali disambut serentak.
97
Sukan
Rencana utama:
Sukan di Malaysia
Logo Sukan Komanwel XVI yang diadakan di Kuala Lumpur pada tahun 1998
Antara sukan yang popular di Malaysia termasuklah
badminton
bola sepak
boling
hoki
dan
skuasy
98
Perlawanan badminton di Malaysia menarik ribuan penonton, dengan Malaysia menjadi tuan rumah
Piala Thomas
beberapa kali sejak tahun 1948.
99
Persekutuan Boling Padang Malaysia
(PLBM) didaftarkan pada tahun 1997.
100
Skuasy pula telah diperkenalkan di Malaysia oleh tentera British, dengan perlawanan sulungnya diadakan pada tahun 1939.
Persatuan Skuasy Malaysia (SRAM)
ditubuhkan pada 25 Jun 1972.
101
Pasukan Hoki Kebangsaan Lelaki Malaysia
kini berada di tempat ke-10 di dunia sejak Jun 2022. Malaysia pernah menjadi tuan rumah kejohanan
Hoki Piala Dunia
ke-3 dan ke-10.
102
Malaysia juga memiliki sebuah litar perlumbaan
Formula Satu
iaitu
Litar Antarabangsa Sepang
, dengan
Grand Prix
tahunan pertama diadakan pada tahun 1999.
103
Kuala Lumpur menjadi tuan rumah
Sukan Komanwel
pada tahun 1998.
104
Galeri
Ibu Kota Negara Malaysia.
Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan Malaysia.
Rujukan
Utama
"Malaysian Flag and Coat of Arms"
. Malaysian Government. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 22 October 2013
. Dicapai pada
9 September
2013
"Official language in Malaysia"
. Malay language is officially language in Malaysia.
"Minister: Census shows Malaysia's oldest man and woman aged 120 and 118; preliminary census findings to be released in Feb 2022"
. Malaymail
. Dicapai pada
17 January
2022
Jabatan Perangkaan Malaysia 2021
sfn error: no target: CITEREFJabatan_Perangkaan_Malaysia2021 (
help
"The States, Religion and Law of the Federation"
(PDF)
Constitution of Malaysia
. Judicial Appointments Commission. Diarkibkan daripada
yang asal
(PDF)
pada 14 June 2017
. Dicapai pada
1 Januari
2026
Islam is the religion of the Federation; but other religions may be practised in peace and harmony in any part of the Federation.
"Laporan Taburan Penduduk dan Ciri Demografi Asas 2020"
. Jabatan Perangkaan Malaysia. 1 Januari 2026.
Derek Mackay (11 Jun 2005).
Eastern Customs: The Customs Service in British Malaya and the Opium Trade
. The Radcliffe Press. m/s. 240–.
ISBN
978-1-85043-844-1
. Dicapai pada
28 Ogos
2013
"The National Archives DO 169/254 (Constitutional issues in respect of North Borneo and Sarawak on joining the federation)"
The National Archives
. 1961–1963
. Dicapai pada
23 April
2015
CS1 maint: date format (
link
"No.10760: Agreement relating to Malaysia"
(pdf)
United Nations Treaty Collection
. United Nations. Julai 1963
. Dicapai pada
2010-07-29
Unknown parameter
|dead-url=
ignored (
bantuan
"Malaysia Population"
. Worldometer. 8 Juni 2023.
Check date values in:
|date=
bantuan
"5. Report for Selected Countries and Subjects"
. International Monetary Fund
. Dicapai pada
06 November
2017
Check date values in:
|accessdate=
bantuan
"2018 Human Development Report"
(PDF)
. United Nations Development Programme. 2018
. Dicapai pada
12 December
2019
pautan mati kekal
"Country Pages - Malaysia"
Country Pages
. Council for International Exchange of Scholars. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2010-04-21
. Dicapai pada
2010-09-06
Room, Adrian (2004).
Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for Over 5000 Natural Features, Countries, Capitals, Territories, Cities and Historic Sites
. McFarland & Company. m/s. 221.
ISBN
978-0-7864-1814-5
"The World Factbook – Malaysia"
Central Intelligence Agency
. 2020.
Abdul Rashid Melebek; Amat Juhari Moain (2006),
Sejarah Bahasa Melayu ("History of the Malay Language")
Utusan Publications & Distributors
, m/s. 9–10,
ISBN
978-967-61-1809-7
Weightman, Barbara A. (2011).
Dragons and Tigers: A Geography of South, East, and Southeast Asia
. John Wiley and Sons. m/s. 449.
ISBN
978-1-118-13998-1
Tiwary, Shanker Shiv (2009).
Encyclopaedia Of Southeast Asia And Its Tribes (Set Of 3 Vols.)
. Anmol Publications Pvt. Ltd. m/s. 37.
ISBN
978-81-261-3837-1
Singh, Kumar Suresh (2003).
People of India
26
. Anthropological Survey of India. m/s. 981.
ISBN
978-81-85938-98-1
mlayu
(dalam bahasa Indonesia), 2025-04-20
, dicapai pada
2025-09-21
Barnard, Timothy P. (2004),
Contesting Malayness: Malay identity across boundaries
, Singapore: Singapore University press, m/s. 3–10,
ISBN
978-9971-69-279-7
Pande, Govind Chandra (2005).
India's Interaction with Southeast Asia: History of Science, Philosophy and Culture in Indian Civilization, Vol. 1, Part 3
. Munshiram Manoharlal. m/s. 266.
ISBN
978-81-87586-24-1
Gopal, Lallanji (2000).
The economic life of northern India: c. A.D. 700–1200
. Motilal Banarsidass. m/s. 139.
ISBN
978-81-208-0302-2
Ahir, D. C. (1995).
A Panorama of Indian Buddhism: Selections from the Maha Bodhi journal, 1892–1992
. Sri Satguru Publications. m/s. 612.
ISBN
978-81-7030-462-3
Mukerjee, Radhakamal (1984).
The culture and art of India
. Coronet Books Inc. m/s. 212.
ISBN
978-81-215-0114-9
Sarkar, Himansu Bhusan (1970).
Some contributions of India to the ancient civilisation of Indonesia and Malaysia
. Punthi Pustak. m/s. 8.
Andaya, Leonard Y. (October 2001). "The Search for the 'Origins' of Melayu".
Journal of Southeast Asian Studies
32
(3): 315–316, 324, 327–328, 330.
doi
10.1017/S0022463401000169
JSTOR
20072349
S2CID
62886471
d'Urville, J. S. B. C. S. D.; Ollivier, I.; De Biran, A.; Clark, G. (2003). "On the Islands of the Great Ocean".
The Journal of Pacific History
38
(2): 163.
doi
10.1080/0022334032000120512
S2CID
162374626
Earl, George S. W. (1850). "On The Leading Characteristics of the Papuan, Australian and Malay-Polynesian Nations".
Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia (JIAEA)
IV
: 119.
Barrows, David P. (1905).
A History of the Philippines
. American Book Company. m/s. 25–26.
Suarez, Thomas (1999).
Early Mapping of Southeast Asia
. Periplus Editions (HK) Ltd. m/s. 46–47.
ISBN
978-962-593-470-9
"Federation of Malaya Independence Act 1957 (c. 60)e"
. The UK Statute Law Database. 31 July 1957
. Dicapai pada
6 November
2010
Sakai, Minako (2009).
"Reviving Malay Connections in Southeast Asia"
(PDF)
. Dalam Cao, Elizabeth; Morrell (penyunting).
Regional Minorities and Development in Asia
. Routledge. m/s. 124.
ISBN
978-0-415-55130-4
. Diarkibkan daripada
yang asal
(PDF)
pada 13 October 2014.
Alan G. Fix (Jun 1995).
"Malayan Paleosociology: Implications for Patterns of Genetic Variation among the Orang Asli"
American Anthropologist, New Series
97
(2): 313–323.
doi
10.1525/aa.1995.97.2.02a00090
Lim, Teckwyn (2021).
Sixteen Naked Indians': First Contact between the British and the Orang Asli"
Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society
(dalam bahasa Inggeris).
94
(2): 27–42.
doi
10.1353/ras.2021.0025
ISSN
2180-4338
"The Map Room: South East Asia: Malaya"
. British Empire
. Dicapai pada
2010-09-18
BCLim.
"History of Malaya, Malaysia by mymalaysiabooks"
. Mymalaysiabooks.com
. Dicapai pada
2010-09-21
"White Rajah: a dynastic intrigue - Google Books"
. Google.com. 1902-08-16
. Dicapai pada
2010-09-18
Legacies of World War II in South and East Asia
by David Koh Wee Hock, David Wee Hock Koh
Mahathir_bin_Mohamad
"Our Region, Ourselves"
Diarkibkan
2010-02-28 di
Wayback Machine
Time_Asia
, Hong Kong, 31 Mei 1999.
"Malaya: Token Citizenship"
Diarkibkan
2010-11-25 di
Wayback Machine
Time
, New York, 19 Mei 1952.
Friday, Sep. 06, 1963 (1963-09-06).
"Malaysia: Tunku Yes, Sukarno No"
. TIME. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2013-08-17
. Dicapai pada
2010-10-17
CS1 maint: multiple names: authors list (
link
"Malaysia: The Art of Dispelling Anxiety"
Diarkibkan
2010-12-27 di
Wayback Machine
Time
, New York, 27 Ogos 1965.
"Race War in Malaysia"
Diarkibkan
2007-05-18 di
Wayback Machine
Time
, New York, 23 Mei 1969.
Jomo_Kwame_Sundaram
UNRISD
The New Economic Policy and Interethnic Relations in Malaysia
Anthony Spaeth.
"Bound for Glory"
Time
, New York, 9 Disember 1996.
Ping Lee Poh; Yean Tham Siew.
"Malaysia Ten Years After The Asian Financial Crisis"
(PDF)
. Universiti Thammasat. Diarkibkan daripada
yang asal
(PDF)
pada 1 April 2010
. Dicapai pada
25 Julai
2011
Dollah, Ramli; Khusyairy Pangkas, Zainus Sagi (22 April 2019).
"Aktor Bukan Negara dan Keselamatan Nasional di Malaysia: Tentera Diraja Sulu dan Pencerobohan Lahad Datu, 2013 Non-State Actor and National Security in Malaysia: The Royal Sulu Army and the Lahad Datu Intrusion, 2013"
ResearchGate
87
(17): 31
. Dicapai pada
30 Oktober
2020
"Malaysian taskforce investigates allegations $700m paid to Najib"
The Guardian
. London. 6 July 2015.
Diarkibkan
daripada yang asal pada 22 April 2020
. Dicapai pada
24 Mac
2018
Walden, Max (13 Januari 2021).
"How Malaysia went from fewer COVID cases than Australia to a national state of emergency"
ABC News (Australia)
Diarkibkan
daripada yang asal pada 14 Januari 2021
. Dicapai pada
19 Julai
2021
Parlimen tergantung, tiada parti dapat majoriti lebih 50 peratus' - SPR"
Berita Harian
. 20 November 2022
. Dicapai pada
20 November
2022
"Anwar Ibrahim Perdana Menteri Ke-10"
Berita Harian
. 24 November 2022
. Dicapai pada
24 November
2022
"Asia-Pacific | Malaysia rejects Christian appeal"
. BBC News. 2007-05-30
. Dicapai pada
2010-09-27
England, Vaudine (2010-07-09).
"BBC News - Malaysian groups welcome first Islamic women judges"
. Bbc.co.uk
. Dicapai pada
2010-09-27
"Overview"
. Association of Southeast Asian Nations. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2002-11-11
. Dicapai pada
2007-11-08
"salinan arkib"
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2012-06-19
. Dicapai pada
2010-10-23
"Member Economies"
. Asia-Pacific Economic Cooperation. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2007-09-27
. Dicapai pada
2010-09-05
"Malaysia"
. Developing 8 Countries
. Dicapai pada
2010-06-21
Members
. Commonwealth Secretariat. Dicapai pada 8 November 2007.
"Malaysia: Anti-Semitism without Jews"
. Jerusalem Center for Public Affairs. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2010-08-02
. Dicapai pada
2010-09-05
"salinan arkib"
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2011-05-14
. Dicapai pada
2010-10-23
"Malaysian Military statistics"
. NationMaster
. Dicapai pada
2010-10-01
The population of Peninsular Malaysia
by Swee-Hock Saw, pages 1-2
"Mount Kinabalu — revered abode of the dead"
. Ecologyasia.com
. Dicapai pada
2010-09-17
Leow Chiah Wei. Travel Times.
"Asia's southernmost tip"
New Straits Times
, Kuala Lumpur, 18 Julai 2005.
Sager Ahmad. Travel Times.
Tanjung Piai, the End of Asia
New Straits Times
, Kuala Lumpur, 27 Jun 2003.
"Proton Preve dapat 5 Bintang ANCAP"
. arenakereta.com. 26 Februari 2013. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2013-04-02
. Dicapai pada
18 Mac
2013
Boulton, William R.; Pecht, Michael; Tucker, William; Wennberg, Sam (Mei 1997).
"Electronics Manufacturing in the Pacific Rim, World Technology Evaluation Center, Chapter 4: Malaysia"
. The World Technology Evaluation Center, Inc.
Diarkibkan
daripada yang asal pada 15 Disember 2010
. Dicapai pada
1 November
2010
"GDP – composition, by sector of origin"
The World Factbook
Central Intelligence Agency
Diarkibkan
daripada yang asal pada 11 Jun 2022
. Dicapai pada
27 Jun
2022
"Malaysia – Unemployment Rate"
Moody's Analytics
. Dicapai pada
28 Jun
2022
pautan mati kekal
"List of importing markets for the product exported by Malaysia in 2021"
Pusat Perdagangan Antarabangsa
Diarkibkan
daripada yang asal pada 27 Jun 2022
. Dicapai pada
27 Jun
2022
"List of supplying markets for the product imported by Malaysia in 2021"
Pusat Perdagangan Antarabangsa
Diarkibkan
daripada yang asal pada 27 Jun 2022
. Dicapai pada
27 Jun
2022
Clover, Charles (10 Jun 2007).
"Malaysia defends palm oil production"
The Telegraph
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 1 Disember 2009
. Dicapai pada
28 November
2010
Malaysia, Singapore & Brunei
by Simon Richmond, Marie Cambon, Damian Harper
John Pike.
"Malaysia Defence Industry"
. Globalsecurity.org
. Dicapai pada
2010-09-24
"Indikator Utama Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2020 Pihak Berkuasa Tempatan"
(pdf)
(dalam bahasa Bahasa Melayu dan Inggeris). Jabatan Perangkaan Malaysia.
ISBN
978-967-253-697-0
Diarkibkan
(PDF)
daripada yang asal pada 2023-07-24
. Dicapai pada
2023-07-24
"Penemuan Utama Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2020"
(pdf)
(dalam bahasa Bahasa Melayu dan Inggeris). Jabatan Perangkaan Malaysia.
ISBN
978-967-2000-85-3
Perkara 160 (2). Perlembagaan Malaysia.
General Report of the Population and Housing Census 2000
. Putrajaya: Department of Statistics, Malaysia. 2005. m/s. 60–64.
ISBN
9839044265
Michael G. Peletz (2002).
Islamic modern: religious courts and cultural politics in Malaysia
. pp.84–85.
Zimmer, Benjamin (2006-10-05).
"Language Log: Malaysia cracks down on "salad language
. Itre.cis.upenn.edu
. Dicapai pada
2010-09-14
"Ethnologue report for Malaysia"
. Ethnologue.com
. Dicapai pada
2010-10-18
The Austronesian languages of Asia ... - Google Books
. Books.google.com.ph
. Dicapai pada
2010-09-21
Jadual Kesembilan. Perlembagaan Malaysia.
Pendidikan Sekolah Rendah
Diarkibkan
2011-08-11 di
Wayback Machine
, Portal Rasmi Kerajaan Malaysia (malaysia.gov.my). Dicapai pada 24 Oktober 2010.
"Academic Qualification Equivalence"
StudyMalaysia.com
. Dicapai pada
September 15,
2010
"Life expectancy at birth, total (years) - Malaysia"
World Bank Open Data
. Dicapai pada
2025-01-04
"Mortality rate, infant (per 1,000 live births) - Malaysia"
World Bank Open Data
. Dicapai pada
2025-01-04
"Fertility rate, total (births per woman) - Malaysia"
World Bank Open Data
. Dicapai pada
2025-01-04
"Birth rate, crude (per 1000 people) - Malaysia"
World Bank Open Data
. Dicapai pada
2025-01-04
"Death rate, crude (per 1,000 people) - Malaysia"
World Bank Open Data
. Dicapai pada
2025-01-04
moveforward (2009-08-08).
"Health Care in Malaysia"
. Expatforum.com
. Dicapai pada
2010-09-17
"Cultural Tourism Promotion and policy in Malaysia"
(dalam bahasa Inggeris). School of Housing, Building and Planning. 22 Oktober 1992. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 29 Mei 2010
. Dicapai pada
6 November
2010
"National Dikir Barat Competition To Be Expanded Next Year"
. Ministry Of Information Malaysia. 2006. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2009-02-06
. Dicapai pada
06 November
2017
Unknown parameter
|dead-url=
ignored (
bantuan
);
Check date values in:
|accessdate=
bantuan
"Festival of Malaysia ~ Hari Raya Puasa"
. Go2travelmalaysia.com. 2010-09-11
. Dicapai pada
2010-09-15
"Festivals of Malaysia ~ Thaipusam Festival"
. Go2travelmalaysia.com
. Dicapai pada
2010-09-15
"The English Teacher"
(PDF)
. Malaysian English Language Teaching Association. 2008-05-02. Diarkibkan daripada
yang asal
(PDF)
pada 2011-05-16
. Dicapai pada
2010-09-15
"Sports and recreation"
Tourism Malaysia
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2009-09-02
. Dicapai pada
September 29,
2010
"salinan arkib"
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2010-11-09
. Dicapai pada
2010-10-26
"MALAYSIA LAWN BOWLS FEDERATION"
. My.88db.com. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2011-07-07
. Dicapai pada
2010-10-01
"History of SRAM"
. Malaysiasquash.com. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2010-10-30
. Dicapai pada
2010-10-01
History of Hockey World Cup - The Times of India
"GRAND PRIX RESULTS: MALAYSIAN GP, 1999"
. grandprix.com
. Dicapai pada
2010-10-26
Dudley, Rueben (20 September 2010).
"19th Commonwealth Games: Doing Malaysia proud"
Petaling Jaya
, Selangor:
The Malay Mail
. Diarkibkan daripada
yang asal
pada 2011-05-11
. Dicapai pada
29 September
2010
Tambahan
1911 Encyclopædia Britannica
Malay States.
Zainal Abidin bin Abdul Wahid;
Khoo Kay Kim
; Muhd Yusof bin Ibrahim; Singh, D.S. Ranjit (1994).
Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah Sejarah Tingkatan 2.
Dewan Bahasa dan Pustaka
Jeong Chun Hai. (2007).
Principles of Public Administration: An Introduction.
Kuala Lumpur: Karisma Publication.
ISBN 978-983-195-253-5
Osborne, Milton
(2000).
Southeast Asia: An Introductory History.
Allen & Unwin. ISBN
Lihat Juga
Malaysia Timur
(Borneo Malaysia)
Semenanjung Malaysia
(Malaysia Barat)
Senarai bendera Malaysia
Senarai jata negara Malaysia
Pautan luar
Gerbang Malaysia
Wikimedia Commons
mempunyai media berkaitan:
Malaysia
Wikimedia Commons
mempunyai media berkaitan:
Perjanjian yang berkaitan dengan Malaysia antara Inggeris, N. Borneo, Sarawak dan Singapura
Pejabat Perdana Menteri Malaysia
Laman Rasmi Parlimen Malaysia
Percutian di Malaysia
Rencana berkaitan Malaysia
Rencana
Malaysia
Sejarah
Sejarah
Prasejarah
Melaka Portugis
Melaka Belanda
Tanah Melayu British
Negeri-negeri Selat
Negeri-negeri Melayu Bersekutu
Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu
Borneo British
Kerajaan Sarawak
Jajahan Mahkota Labuan
Borneo Utara
Pendudukan Jepun di Tanah Melayu
Pendudukan Jepun di Pulau Borneo
Pentadbiran Tentera British di Tanah Melayu
Pentadbiran Tentera British di Pulau Borneo
Malayan Union
Persekutuan Tanah Melayu
Kemerdekaan
Darurat Tanah Melayu
Jajahan Mahkota Singapura
Pemerintahan sendiri
Jajahan Mahkota Sarawak
Pemerintahan sendiri
Jajahan Mahkota Borneo Utara
Pemerintahan sendiri
Perjanjian Malaysia
Pungutan suara Singapura 1962
Suruhanjaya Cobbold
Perjanjian 18 perkara
Perjanjian 20 perkara
Konfrontasi Indonesia-Malaysia
Perisytiharan
Hari Malaysia
Hubungan PETIR–UMNO
Rusuhan kaum 1964
Singapura dalam Malaysia
Peristiwa 13 Mei
Peristiwa Memali
Krisis Perlembagaan Malaysia 1988
Krisis Kewangan Asia 1997
Kemelut politik Kedah 2020
Kemelut politik Malaysia 2020–2022
Pilihan raya umum Malaysia 2022
Kemelut politik Sabah 2023
Geografi
Bandar, pekan dan kampung
Daerah
Bahagian
Malaysia Timur
Alam Sekitar
Fauna
Flora
Tapak Warisan Dunia
Pulau
Tasik
Gunung
Taman negara
Semenanjung Malaysia
Pantai Timur
Sungai
Negeri
Politik
Kabinet
Perlembagaan
Pilihan Raya
Hubungan luar
Kerajaan
Hak asasi manusia
Kehakiman
Undang-undang
Penguatkuasaan undang-undang
Tentera
Monarki
Parlimen
Parti-parti politik
Perdana Menteri
Dewan Undangan Negeri
Ketua negara
Ekonomi
Pertanian
Bank
Bank pusat
Tenaga
Belanjawan negara
Ringgit
(mata wang)
Negeri mengikut KDNK
Sains dan teknologi
Bursa saham
Telekomunikasi
Pelancongan
Pengangkutan
Kesatuan
Masyarakat
Jenayah
Darurat
Demografi
Rakyat Malaysia
Pendidikan
Universiti
Kumpulan etnik
Kesihatan
Jurang pendapatan
Bahasa
Kemiskinan
Agama
Bekalan air dan sanitasi
Wanita
Budaya
Seni bina
Wayang
Masakan
Cerita rakyat
Mitologi
Kesusasteraan
Media
Simbol
Haiwan
Lagu kebangsaan
Lambang
Bendera
Bunga
Ikrar
Garis kasar
Kategori
Portal
Negeri dan Wilayah Persekutuan
di
Malaysia
Negeri-Negeri Tanah Melayu
Johor
Kedah
Kelantan
Melaka
Negeri Sembilan
Pahang
Perak
Perlis
Pulau Pinang
Selangor
Terengganu
Negeri-Negeri Borneo
Sabah
Sarawak
Wilayah Persekutuan
Kuala Lumpur
Labuan
Putrajaya
Sistem beraja di Malaysia
Yang di-Pertuan Agong
Pertama
Ke-2
Ke-3
Ke-4
Ke-5
Ke-6
Ke-7
Ke-8
Ke-9
Ke-10
Ke-11
Ke-12
Ke-13
Ke-14
Ke-15
Ke-16
Ke-17
(Terkini)
Raja negeri-negeri Melayu
Raja (Perlis)
Sultan (Selangor
Terengganu
Kedah
Kelantan
Pahang
Johor
Perak)
Yang di-Pertuan Besar (Negeri Sembilan)
Pemerintah negeri tidak beraja
Yang di-Pertua Negeri (Melaka
Pulau Pinang
Sabah
Sarawak)
Darjah kebesaran
Persekutuan
Negeri Sembilan
Selangor
Perlis
Terengganu
Kedah
Kelantan
Pahang
Johor
Perak
Melaka
Pulau Pinang
Sabah
Sarawak
Wilayah Persekutuan
Istana dan Pejabat
Pentadbiran Diraja
Istana Negara
Istana Melawati
(Malaysia)
Istana Arau
(Perlis)
Istana Anak Bukit
(Kedah)
Istana Alam Shah
(Selangor)
Istana Iskandariah
(Perak)
Istana Besar Seri Menanti
(Negeri Sembilan)
Istana Abu Bakar
(Pahang)
Istana Bukit Serene
(Johor)
Istana Syarqiyyah
(Terengganu)
Istana Balai Besar
Istana Telipot
(Kelantan)
Majlis Raja-Raja
Mesyuarat Majlis Raja-Raja
Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja
Senarai negara dan wilayah tanggungan
di benua
Asia
Asia Tenggara
Brunei
Filipina
Indonesia
Kemboja
Laos
Malaysia
Myanmar
Singapura
Thailand
Timor Leste
Vietnam
Asia Barat
Arab Saudi
Armenia
Azerbaijan
Bahrain
Cyprus
Emiriah Arab Bersatu
Georgia
Iran
Iraq
Israel
Jordan
Kuwait
Lubnan
Mesir
Oman
Palestin
Qatar
Suriyah
Turki
Yaman
Asia Tengah
dan
Utara
Afghanistan
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Rusia
Tajikistan
Turkmenistan
Uzbekistan
Asia Timur
China
Hong Kong
Korea Selatan
Korea Utara
Macau
Jepun
Mongolia
Asia Selatan
Bangladesh
Bhutan
India
Maldives
Nepal
Pakistan
Sri Lanka
Wilayah tanggungan dan negeri dengan pengiktirafan terhad
Wilayah tanggungan :
Akrotiri dan Dhekelia
Wilayah Lautan Hindi British
United Kingdom
Kepulauan Cocos (Keeling)
Pulau Krismas
Australia
Negeri dengan pengiktirafan terhad :
Abkhazia
Cyprus Utara
Nagorno-Karabakh
Ossetia Selatan
Republik China (Taiwan)
Sebahagiannya
di benua
Oceania
(negeri
Papua Barat
).
Sebahagiannya
di benua
Eropah
Merupakan
Kawasan Pentadbiran Khas
di
Republik Rakyat China
Keahlian antarabangsa
Persatuan Negara-negara Asia Tenggara
Sejarah
Politik
Piagam
Kawasan Perdagangan Bebas
Penubuhan
Pertubuhan
Sekretariat
Perjanjian Persahabatan dan Kerjasama
Dasar visa
Simbol
Lagu tema
Lambang
Bendera
Lagu
Keahlian
Brunei
Kemboja
Indonesia
Laos
Malaysia
Myanmar
Filipina
Singapura
Thailand
Vietnam
Pemerhati dan Calon untuk Ahli
Papua New Guinea
Timor Timur
Peristiwa
Sidang kemuncak
Sidang Kemuncak ASEAN
2025
Sidang Kemuncak Asia Timur
Lain-lain
ASEAN Campur Tiga
Unit Kewangan Asia
Forum Serantau ASEAN
Mesyuarat Asia–Eropah
Inisiatif Chiang Mai
Perkongsian Ekonomi Komprehensif untuk Asia Timur
Perkongsian Ekonomi Komprehensif Serantau
Pertandingan
Sukan Asia Tenggara
Sukan Universiti ASEAN
Sukan Sekolah ASEAN
Sukan Para ASEAN
Kejohanan Bola Sepak ASEAN
Pertemuan Raifal Tentera ASEAN
Anugerah dan Festival Filem Antarabangsa ASEAN
Berkaitan
Persekutuan Bola Sepak ASEAN
Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN
Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN–China
Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN–India
Waktu Umum ASEAN
Rangkaian Bandar Pintar ASEAN
Perjanjian ASEAN Mengenai Pencemaran Jerebu Rentas Sempadan
Ekonomi
Go ASEAN
APEC
Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik
Ahli
Amerika Syarikat
Australia
Brunei Darussalam
Chile
Republik Rakyat China
Hong Kong
Indonesia
Jepun
Kanada
Korea Selatan
Malaysia
Mexico
New Zealand
Papua New Guinea
Peru
Filipina
Russia
Singapura
Taiwan
Thailand
Vietnam
Mesyuarat APEC
APEC Australia 1989
APEC Singapura 1990
APEC Korea Selatan 1991
APEC Thailand 1992
APEC Amerika Syarikat 1993
APEC Indonesia 1994
APEC Jepun 1995
APEC Philippines 1996
APEC Kanada 1997
APEC Malaysia 1998
APEC New Zealand 1999
APEC Brunei 2000
APEC China 2001
APEC Mexico 2002
APEC Thailand 2003
APEC Chile 2004
APEC Korea Selatan 2005
APEC Vietnam 2006
APEC Australia 2007
APEC Peru 2008
APEC Singapura 2009
APEC Jepun 2010
APEC Amerika Syarikat 2011
APEC Russia 2012
APEC Indonesia 2013
APEC China 2014
APEC Philippines 2015
APEC Peru 2016
APEC Vietnam 2017
APEC Papua New Guinea 2018
APEC Chile 2019
APEC Malaysia 2020
APEC New Zealand 2021
Kategori:APEC
Kumpulan 15 (G15)
Algeria
Argentina
Brazil
Chile
Mesir
India
Indonesia
Iran
Jamaica
Kenya
Malaysia
Mexico
Nigeria
Peru
Senegal
Sri Lanka
Venezuela
Zimbabwe
Anggota
Negara-negara Komanwel
Negara berdaulat
(anggota)
Afrika Selatan
Antigua dan Barbuda
Australia
Bahamas
Bangladesh
Barbados
Belize
Botswana
Brunei
Cameroon
Cyprus
Dominika
Eswatini
Fiji
Ghana
Grenada
Guyana
India
Jamaika
Kanada
Kenya
Kepulauan Solomon
Kiribati
Lesotho
Malawi
Malaysia
Malta
Mauritius
Mozambique
Namibia
Nauru
New Zealand
Nigeria
Pakistan
Papua New Guinea
Rwanda
St. Kitts dan Nevis
St. Lucia
St. Vincent dan Grenadines
Samoa
Seychelles
Sierra Leone
Singapura
Sri Lanka
Tanzania
Tonga
Trinidad dan Tobago
Tuvalu
Uganda
United Kingdom
Vanuatu
Zambia
Wilayah
tanggungan
anggota
Australia
Kepulauan Ashmore dan Cartier
Kepulauan Cocos (Keeling)
Kepulauan Laut Karang
Pulau Heard dan Kepulauan McDonald
Pulau Krismas
Pulau Norfolk
Wilayah Antartik Australia
New Zealand
Kepulauan Cook
Niue
Tokelau
Wilayah Tanggungan Ross
United Kingdom
Akrotiri dan Dhekelia
Anguilla
Bermuda
Georgia Selatan dan Kepulauan Sandwich Selatan
Gibraltar
Guernsey
Jersey
Kepulauan Cayman
Kepulauan Falkland
Kepulauan Pitcairn
Kepulauan Turks dan Caicos
Kepulauan Virgin British
Montserrat
Pulau Man
St. Helena, Ascension dan Tristan da Cunha
Wilayah Antartik British
Wilayah Lautan Hindi British
Anggota
Negara-negara Komanwel
Negara berdaulat
(anggota)
Afrika Selatan
Antigua dan Barbuda
Australia
Bahamas
Bangladesh
Barbados
Belize
Botswana
Brunei
Cameroon
Cyprus
Dominika
Eswatini
Fiji
Ghana
Grenada
Guyana
India
Jamaika
Kanada
Kenya
Kepulauan Solomon
Kiribati
Lesotho
Malawi
Malaysia
Malta
Mauritius
Mozambique
Namibia
Nauru
New Zealand
Nigeria
Pakistan
Papua New Guinea
Rwanda
St. Kitts dan Nevis
St. Lucia
St. Vincent dan Grenadines
Samoa
Seychelles
Sierra Leone
Singapura
Sri Lanka
Tanzania
Tonga
Trinidad dan Tobago
Tuvalu
Uganda
United Kingdom
Vanuatu
Zambia
Wilayah
tanggungan
anggota
Australia
Kepulauan Ashmore dan Cartier
Kepulauan Cocos (Keeling)
Kepulauan Laut Karang
Pulau Heard dan Kepulauan McDonald
Pulau Krismas
Pulau Norfolk
Wilayah Antartik Australia
New Zealand
Kepulauan Cook
Niue
Tokelau
Wilayah Tanggungan Ross
United Kingdom
Akrotiri dan Dhekelia
Anguilla
Bermuda
Georgia Selatan dan Kepulauan Sandwich Selatan
Gibraltar
Guernsey
Jersey
Kepulauan Cayman
Kepulauan Falkland
Kepulauan Pitcairn
Kepulauan Turks dan Caicos
Kepulauan Virgin British
Montserrat
Pulau Man
St. Helena, Ascension dan Tristan da Cunha
Wilayah Antartik British
Wilayah Lautan Hindi British
Pergerakan Negara-Negara Berkecuali
(NAM)
Ahli-ahli:
Afghanistan
Algeria
Bahamas
Bahrain
Barbados
Belarus
Belize
Benin
Bhutan
Bolivia
Botswana
Brunei
Burkina Faso
Burundi
Cameroon
Cape Verde
Republik Afrika Tengah
Chad
Chile
Colombia
Comoros
Côte d'Ivoire
Cuba
Republik Demokratik Congo
Republik Congo
Djibouti
Dominica
Ecuador
Mesir
Equatorial Guinea
Eritrea
Ethiopia
Gabon
Gambia
Ghana
Grenada
Guatemala
Guinea
Guinea-Bissau
Guyana
Honduras
India
Iran
Jamaika
Jordan
Kenya
Kuwait
Laos
Lubnan
Lesotho
Liberia
Libya
Madagascar
Malawi
Malaysia
Maldives
Mali
Mauritania
Mauritius
Mongolia
Maghribi
Mozambique
Myanmar
Namibia
Nepal
Nicaragua
Oman
Pakistan
Negara Palestin
Panama
Papua New Guinea
Peru
Filipina
Qatar
Rwanda
Saint Lucia
Saint Vincent dan the Grenadines
São Tomé dan Príncipe
Arab Saudi
Senegal
Seychelles
Sierra Leone
Singapura
Somalia
Afrika Selatan
Sri Lanka
Sudan
Suriname
Syria
Tanzania
Thailand
Timor Leste
Togo
Trinidad dan Tobago
Tunisia
Turkmenistan
Uganda
Amiriah Arab Bersatu
Uzbekistan
Vanuatu
Venezuela
Vietnam
yaman
Zambia
Zimbabwe
Naruto
Negara-negara pemerhati:
Antigua dan Barbuda
Armenia
Azerbaijan
Brazil
Republik Rakyat China
Costa Rica
Croatia
Cyprus
Dominica
El Salvador
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Mexico
Montenegro
Serbia
Ukraine
Uruguay
Organisasi pemerhati:
Kesatuan Afrika
Liga Arab
Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
Pertubuhan Kerjasama Islam
(OIC)
Afghanistan
Albania
Arab Saudi
Azerbaijan
Bangladesh
Benin
Brunei
Burkina Faso
Cameroon
Chad
Comoros
Djibouti
Emiriah Arab Bersatu
Gabon
Gambia
Guinea
Guinea-Bissau
Guyana
Indonesia
Iran
Ivory Coast
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Malaysia
Maldives
Mali
Maghribi
Mozambique
Niger
Nigeria
Pakistan
Senegal
Sierra Leone
Somalia
Suriname
Tajikistan
Togo
Turki
Turkmenistan
Uganda
Uzbekistan
Bahasa pertuturan dan penggunaan tinta rasmi dan bukan rasmi
Negara dan wilayah penutur
bahasa Melayu
Brunei
Pulau Cocos
Filipina
Pulau Krismas
Indonesia
Singapura
Malaysia
Thailand
Pangkalan data kawalan kewibawaan
Antarabangsa
ISNI
VIAF
GND
FAST
Kebangsaan
Amerika Syarikat
Perancis
Data BnF
Jepun
Republik Czech
Sepanyol
Norway
Korea
Sweden
Israel
Catalonia
Geografi
MusicBrainz (kawasan)
Akademik
CiNii
Seniman
KulturNav
Tokoh
Trove
Parlimen United Kingdom
Lain
IdRef
Kamus Sejarah Switzerland
NARA
Ensiklopedia Ukraine Moden
Ensiklopedia Islam
LUX: Yale
Diambil daripada "
Kategori
Rencana dengan pautan luar mati dari Januari 2024
Templat gerbang dengan gerbang berpautan merah
APEC
Malaysia
Negara Asia Tenggara
Negara dan wilayah berbahasa Melayu
Negara majoriti Muslim
Penubuhan 1963 di Malaysia
Kategori-kategori tersembunyi:
Harv and Sfn no-target errors
CS1 maint: date format
CS1 errors: unsupported parameter
CS1 errors: dates
Semua rencana dengan pautan luar mati
Rencana dengan pautan luar mati dari Oktober 2021
Rencana dengan pautan luar mati kekal
Sumber CS1 bahasa Indonesia (id)
Sumber CS1 bahasa Inggeris (en)
CS1: Ketidakpastian Julian–Gregorian
Pautan wayback templat webarchive
CS1 maint: multiple names: authors list
Rencana dengan parameter tarikh tak sah dalam templat
Rencana baik
Dilindungi separa
Laman yang menggunakan gajet WikiMiniAtlas
Halaman menggunakan kotak info negara atau kotak info bekas negara dengan parameter symbol caption atau type
Rencana yang mengandungi teks bahasa Melayu (bahasa makro) yang dipetik secara eksplisit
Rencana pilihan
Laman menggunakan pautan ajaib ISBN
Malaysia
Tambah topik