Mecsike — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Estats do Mecsike di diferins liveas d' diswalpaedje
Payizaedje
Li
Mecsike
, c' est on
dislaxhî payis
d'
Amerike bijhrece
Mwaisse veye:
Mecsico
Manoye: pezo mecsikin
Lingaedjes:
espagnol
(oficire)
lingaedjes do payis:
nén ricnoxhous
Djeyografeye
candjî
candjî l’ côde wiki
Binde di tere, ki s' rastroetixh aviè
Nonne
inte l'
Oceyan atlantike
(å
Levant
) eyet l'
Påjhûle Oceyan
(å
Coûtchant
).
Istwere
candjî
candjî l’ côde wiki
civilizåcion maya
civilizåcion asteke
abrocaedje des Espagnols, vinant d' «Ispagnola» (
Ayiti
), dizo l' moennance da
Hernan Cortés
Cwand Napoleyon evayixha l' Espagne (1808), les Mecsikins declarèt leu dislaxhaedje di l' Espagne e 1910.
Li prumî impire (1821-1824) ki comprindeut totes les coloneyes espagnoles, del Californeye å Costa Rica, ni fjha nén long feu. Si dfinaedje e 1824 va provoker li disrashonnaedje di l'
Amerike cintråle
Prumire republike (federåle) (1824-1833) shuvowe d' ene republike cintralisse (1833-1845)
Abrocaedje des Estazunyins (1845-1847): li Mecsike piede li mitan di s' teritwere (tos les estats d' Nonne des
Estats Unis
d' asteure).
Diferinnès rifômes, inte di zeles li creyåcion d' èn estat layike (1857) pu li moratwere sol ripayaedje des desses di l' estat (1862). C' est adon ki les Francès, les Espagnols et les Inglès, ni veyant vni li rtoû des brokes k’ il avént prusté, mancît d' evayi l' payis. Mins les bidons fourît arindjîs avou les Espagnols et les Inglès. Dimorént les Francès ki prindît l' povwer avou l' aidance des pårtis wårdiveus.
Deujhinme impire, k' el corone rivént a
Miyin d' Otriche
, l' ome da
Tchårlote di Beldjike
(1864). Cisse-ciale divént don imperresse do Mecsike. Mins les sôdårds francès si rsaetchèt. Les Bedjes et les Otrichyins evoyèt des sôdårds lavola (2000 po les Bedjes et 6000 po ls Otrichyins).
Mins gn a pont d' avance
: Miyin est ramassé pås revinteus et fuziyî (1867). Tchårlote, k' a rwangnî l' Urope po dmander d' l' aidance a
Napoleyon III
ey å påpe
Pî IX
, divént sote.
Viye posteure asteke
Abrocaedje des Espagnols
Prumire declaråcion d' indipindance
Prumî impire (1821)
deujhinme impire (avou Miyin d' Otriche, Tchårlote di Beldjike et les wårdiveus mecsikins)
fuziyaedje di Miyin d' Otriche
e 19inme sieke
Economeye
candjî
candjî l’ côde wiki
Mousse e l'
ALCAB
e 1994.
Li payis ni s' a nén diswalpé come ratindou pa les disfindeus do libe comiece.
Societé
candjî
candjî l’ côde wiki
Foirt siplawné pa les martchands d' droukes, aprume li
cocayene
Dins les Belès Letes e walon
candjî
candjî l’ côde wiki
Yves Paquet
Ya basta et vos nd åroz
: live avou sacwants tecses sol Mecsike.
Hårdêye difoûtrinne
candjî
candjî l’ côde wiki
Claudy Raskin, a Mecsico avou mi aparey
(so l'
Aberteke
Sourdant
candjî
candjî l’ côde wiki
Commons
I gn a so les
cmons Wikipedia
des imådjes ou fitchîs son a vey avou
l'
Mecsike
Roland Neuprez
, Ene princesse k’ on a on pô rovyî,
Li Rantoele
l° 116, ivier 2025-2026, p. 7.
Prin del pådje «
Categoreyes
Årtikes ki rahoukèt on papî del Rantoele-gazete
Mecsike
Mecsike
Radjouter on sudjet