Njemačka - Wikipedia

Njemačka - Wikipedia
Idi na sadržaj
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Savezna Republika Njemačka
Bundesrepublik Deutschland
(de)
Zastava
Grb
Uzrečica
Einigkeit und Recht und Freiheit
bosanski
Jedinstvo, pravda i sloboda
Himna
Deutschlandlied
(Treća strofa)
Položaj Njemačke na karti
Položaj Njemačke
Glavni
najveći grad
Berlin
52°52′N
13°37′E
52.867°N 13.617°E
52.867; 13.617
Službeni jezik
njemački
Državno uređenje
Savezna republika
Predsjednik
Frank-Walter Steinmeier
Kancelar
Friedrich Merz
Zakonodavstvo
Nezavisnost
Njemačko carstvo
Priznato
18. januar
1871
Površina
Ukupno
357.104 km
61. na svijetu
Vode
2,18%
Stanovništvo
Ukupno (Procjena 2018)
83.019.200
16. na svijetu
Gustoća
225/km
37. na svijetu
BDP
PKM
Procjena 2019
Ukupno
$4,555 biliona
4. na svijetu
po stanovniku
$54.983
Gini
(2018)
31.1
26. na svijetu
HDI
(2018)
0.939
visok
5. na svijetu
Valuta
Euro
) (
EUR
Vremenska zona
UTC
+1)
Topografija
Najviša tačka
Zugspitze
2 962
Najveće jezero
Bodensko jezero
571,5
km
Najveća rijeka
Rajna
865
km
Pozivni broj
+49
Internetska domena
.de
Njemačka
njemački
Deutschland
), službeno
Savezna Republika Njemačka
Bundesrepublik Deutschland
), jest
suverena država
Srednjoj Evropi
. Na sjeveru graniči sa
Sjevernim morem
Danskom
Baltičkim morem
; na istoku sa
Poljskom
Češkom
; na jugu sa
Austrijom
Švicarskom
; a na zapadu sa
Francuskom
Luksemburgom
Belgijom
Holandijom
. Teritorija Njemačke zauzima površinu od 357.021 kvadratnih kilometara i ima
umjerenu sezonsku klimu
. Sa 82 miliona stanovnika je najnaseljenija država među država članicama
Evropske unije
, te treća po broju migranata u svijetu.
Za područje pod imenom Germania u kojoj živi nekoliko
germanskih naroda
se zna i bilježi već od 100. godine n. e. Počevši od 10. vijeka, njemačka područja čine središnji dio
Svetog Rimskog Carstva
koje traje sve do 1806. godine. Tokom 16. vijeka, sjever Njemačke postaje središte
protestanske reformacije
. Njemačka se prvi put pojavljuje kao savremena
nacionalna država
nakon
Njemačkog ujedinjenja
tokom
Francusko-pruskog rata
1871. godine. Nakon
drugog svjetskog rata
, Njemačka je bila podijeljena u dvije zasebne države:
Istočnu Njemačku
Zapadnu Njemačku
u skladu sa granicama savezničkih okupacionih zona.
Dvije države su ponovno
ujedinjene
1990. godine. Zapadna Njemačka je 1957. godine postala osnivačka članica Evropske zajednice, koja 1993. godine postaje Evropska unija. Njemačka je dio neograničene
Šengenske zone
i usvojila je evropsku valutu,
euro
, 1999. godine.
Njemačka je
federalna
parlamentarna republika
sastavljena od
16 saveznih država
. Glavni i ujedno najveći grad je
Berlin
. Njemačka je članica
Ujedinjenih nacija
NATO-a
G8
OECD-a
. Ona je jedna od vodećih industrijskih zemalja u svijetu, sa trećom najvećom privredom po nominalnom
BDP-u
i petom po
PKM-u
. Ona je najveći izvoznik i drugi najveći uvoznik robe. Godišnje alocira drugi najveći iznos međunarodne pomoći u svijetu,
dok je šesta u svijetu po vojnim troškovima.
Ona je razvila visoki standard života i uspostavila opsežni sistem
socijalne sigurnosti
. Igra važnu ulogu u evropskoj politici a održava mnoga bliska partnerstva i na globalnom nivou.
Njemačka je poznata i kao vodeća zemlja u nekoliko naučnih i tehnoloških područja.
Historija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Historija Njemačke
Njemački jezik
i "germanizam" traju više od hiljadu godina, ali je država po imenu Njemačka formirana kao moderna nacionalna država tek 1871. godine, kada je
Pruska
predvodila njemačke države do pobjede nad
Francuskom
. Tada je nastao drugi njemački
Reich
rajh
), obično prepoznatljiv kao carstvo.
Prahistorija
uredi
uredi izvor
Nebeski disk Nebra
Otkriće donje vilice
Mauer 1
1907. godine dokazuje postojanje ljudskog života na prostorima današnje Njemačke još prije 600.000 godina.
Najstariji komplet lovačko oružja na svijetu koji je ikada pronađen, otkriven je u rudniku uglja u kod
Schöningena
gdje su pronađena koplja dužine 6–7,5 metara starosti oko 380.000 godina.
Dolina Neander je bila prvo mjesto gdje su nađeni ostaci pračovjeka 1856, poznatog kao
Neandertalac
. Za Neandertalca 1 poznato je da su njegovi ostaci stari oko 40.000 godina. Također pronađeni su ostaci
Homo sapiensa
u Švapskim jurama kod
Ulma
. Pronađeni ostaci također uključuju kosti ptica, kljovu mamuta, što predstavlja najstariji muzički instrument koji je pronađen. Također oko 42.000 godina stara skluptura čovjeka-lava iz
Ledenog doba
predstvlja najstariju figuru koja je ikada pronađena
te
Venera iz Hohle Felsa
stara oko 35.000 godina.
Nebeski disk Nebra
pronađen je nedaleko od gradića Nebra nedaleko od
Halea
u pokrajini
Saksonija-Anhalt
Germani
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Germani
Širenje
Germanskih plemena
750
. p. n. e. do
. n. e.
Pretpostavlja se da se je etnogeneza Germanskih plemena desila tokom nordijskog
bronzanog doba
, ili najkasnije tokom predrimskog
željeznog doba
. Iz južne
Skandinavija
i sjeverne Njemačke, plemena su počela da se šire prema jugu, istoku i zapadu u prvom vijeku p. n. e, te su uspostavili kontakte sa
keltskim plemenima
iz
Galije
te sa
iranskim
baltičkim
slavenskim
plemenima
istočne Evrope
. Malo se zna o ovom ranom periodu germanske historije izvan tog što je zabilježeno u djelovanjima sa
rimskim carstvom
, etimološkim istraživanjima i arheološkim nalazima.
10
Za vrijeme
Augustusa
, rimski vojskovođa
Publius Quinctilius Varus
počinje invaziju Germanije (izraz koji su Rimljani koristili za područje između
Rajne
Urala
), i u ovom vremenu germanska plemena se po prvi put upoznavaju sa rimskom vojnom taktikom dok zadržavaju svoj plemenski identitet. 9. godine n. e, tri rimske legije pod vodstvom Varusa su doživjele poraz od
čeruskog
vođe
Arminiusa
bitci kod Teutoburške šume
. Tako je savremena Njemačka, sve do Rajne i
Dunava
, ostala van Rimskog carstva. Do 100. godine, doba
Tacitove
"Germanije", Germani su se naselili širom dolina tih rijeka, posjedujući većinu teritorije savremene Njemačke. U 3. vijeku se pojavljuju nekoliko velikih zapadnogermanskih plemena:
Alemani
Franci
Sasi
Frizi
među ostalih. Oko 260, germanski narodi su se probili kroz rimsku granicu na Dunavu i prešli u zemlje pod rimskom vlasti.
11
Sveto rimsko carstvo
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Sveto rimsko carstvo
Karta Svetog rimskog carstva
Martin Luther
Njemački jezik i "germanizam" postoje više od hiljadu godina, ali je država po imenu Njemačka formirana kao moderna nacionalna država tek 1871. godine, kada je dominacija nad Pruskom propala. Tada je nastao drugi njemački Reich, u historiografiji obično poznat i kao Carstvo.
Prvi reich
, poznatiji i kao
Sveto rimsko carstvo
njemačke nacije, je potekao od
Karolinškog carstva
(843), koga su osnovali
Čarlemanci
25. decembra 800. godine, a koji je trajao sve do 1806. Tokom ovih hiljadu godina, Nijemci su uspješno proširili svoj uticaj uz pomoć katoličke crkve.
Godine 1517.
Martin Luther
je objavi svojih
devedeset pet teza
Wittenbergu
, te počinje
reformaciju
u Katoličkoj crkvi.
Luteranizam
kalvinizam
postaju službene religije u njemačkim pokrajinama nakon 1530. i 1648. godine. Ova događanja su dovela do
Tridesetogodišnjeg rata
(1618), koji je, kada se završio
Westfalskim mirom
1648. godine, učinio da Njemačka postane ekonomski iscrpljena i politički nestabilna.
12
Ovakva situacija je omogućila
Napoleonu
da 1806. porazi Njemačku. Poslije toga,
Francuska
je postala krvni neprijatelj Njemačke. U
Francusko-pruskom ratu
1870, Njemačka se osvetila Francuskoj, kao i u
Prvom svjetskom ratu
1914-19, kada je invazija na Francusku bila glavni cilj.
Sveto rimsko carstvo
se proširilo tako što je sklopljen savez Njemačke i
Austrije
, gdje je glavnu riječ imala Njemačka. Između 1815. i 1871. Njemačka se sastojala od mnoštva malih država (39), od kojih je napravljen Njemački savez (
Deutscher Bund
).
Njemačka konfederacija i ujedinjenje Njemačke
uredi
uredi izvor
Glavni članci:
Njemačka konfederacija
Njemačko carstvo
Osnivanje njemačkog carstva u Versillesu 1871. godine
Njemačko carstvo (1871-1918)
Nakon
Napoleonovog
pada saziva se
Bečki kongres
1814, te se osniva
Njemačka konfederacija
, labavi savez 39 njemačkih država. Neslaganje s restauratorskom politikom je djelimično dovela do pojave liberalnih pokreta, nakon čega slijedi nova mjera represije od strane austrijskog državnika
Klemens Wenzel von Metternicha
, poznata kao
Zollverein
tarifna unija
) je produbila ekonomsko ujedinjenje Njemačke.
13
Nacionalni i liberalni ideali iz
Francuske revolucije
dobili su veliku podršku među Nijemcima, naročito kod mlađih generacija. Hambacher Fest je bio glavni događaj u prilog njemačkom jedinstvu, slobodi i demokraciji. Tokom niza revolucija 1848. godine, tokom kojih je uspostavljena republika u Francuskoj, intelektualni i pučki sloj stanovništva je digao revoluciju 1848. u njemačkim državama.
Kralj
Wilhelm I
imenuje
Otta von Bismarcka
za kancelara Pruske 1862. Bismarck je uspješno poveo
rat protiv Danske
1864,
Austrijsko-pruski rat
nakon kojeg je osnovana Sjevernonjemačka konfederacija (Norddeutscher Bund) 1867, te je isključena Austrija iz konfederacijskih odnosa. Nakon poraza Francuza u Francusko-pruskom ratu 1871. proglašeno je Njemačko carstvo u
Versaillesu
, te su ujedinjeni svi dijelovi Njemačke, osim Austrije.
Hoencolernški
kralj je vladao Njemačkom, a glavni grad ujedinjene Njemačke je bio
Berlin
. U
Gründerzeit
periodu nakon ujedinjenja Njemačke, Bismarck je u vanjskoj politici Njemačkoj osigurao saveznike, izolirao Francusku, te izbjegavao rat. Nakon Berlinske konferecije, Nijemci su tražili nekoliko kolonija uključujući
Njemačku istočnu Afriku
Njemačku jugozapadnu Afriku
Togoland
Kamerun
14
Wilhelm II
je težio ka agresivnoj politici i upotrebi vojne sile. Većina saveza unutar kojih je Njemačka bila, nisu obnovljeni, te novi su bili isključeni.
Atentat na austrougarskog prijestolonasljednika
Franju Ferdinanda
28. juna 1914. godine označio je povod za
Svjetski rat
. Njemačka, kao dio
Centralnih sila
je pretrpila poraz od sila
Antante
u jednom od najkrvavijih sukoba svih vremena. Ukupno je poginulo oko dva miliona njemačkih vojnika tokom Prvog svjetskog rata.
15
Njemačka revolucija
je izbila u oktobru 1918. godine, kralj Wilhelm II je abdicirao. Primirje je potpisano 11. novembra 1918. godine, Njemačka potpisuje
Versajski sporazum
u junu 1919. Nijemci su ovaj sporazum doživjeli kao nepravedan i ponižavajući.
16
17
18
Weimarska republika i Treći reich
uredi
uredi izvor
Glavni članci:
Weimarska republika
Treći reich
← 1930.
Izbori za Njemačku skupštinu 1932. (juli)
1932.
(nov.)
40
30
20
10
37,3%
(+19,0
21,6%
(−2,9
14,3%
(+1,2
12,4%
(+0,6
5,9%
(−1,1
3,2%
(+0,2
1,2%
(−3,3
1,0%
(−2,8
3,1%
(−10,9
NSDAP
SPD
KPD
DNVP
BVP
DVP
DStP
Ost.
1930.
1932.
Vorlage:Wahldiagramm/Wartung/Primjedbaen
Primjedbe:
CSVD 1,0
%, WP 0,4
%, DBP 0,4
%, Landbund 0,3
%, CNBL 0,3
%, VRP 0,1
%.
Adolf Hitler
Drugi njemački Reich je okončan
Prvim svjetskim ratom
, kada je njemački car
Vilim II
bio prinuđen da
abdicira
. Poslije
Novembarske revolucije
, konstituirana je demokratska
Weimarska Republika
. Velika ekonomska moć Njemačke je ostvarena zahvaljujući rezultatu
Versajskog mira
Velike depresije
, što je dovelo do odbacivanja demokratije od strane i lijevo i desno orijentisanih njemačkih građana. Na dvaput održanim izborima 1932, Nacistička partija
NSDAP
je dobila 37,3% glasova u
julu
, a 33% u
novembru
. 30. januara 1933,
Adolf Hitler
je imenovan za
kancelara Njemačke
, a 23. marta 1933. godine njemački parlament je ukinuo
ustav Weimarske Republike
Treći reich
je trajao od 1933. do 1945. i zasnivao se na
nacionalsocijalizmu
, odnosno nacizmu. 1934. Hitler je preuzeo apsolutnu kontrolu nad vladom, kada je
de facto
postao i predsjednik Njemačke. Nakon
aneksije Austrije
(1938), politika anektiranja susjednih teritorija, dovela je do
Drugog svjetskog rata
, koji je u Evropi otpočeo 1. septembra 1939. kada je Njemačka okupirala
Poljsku
. Njemačka i njeni saveznici su imali veliku i dobro kontroliranu vojsku, koja je preuzela kontrolu nad gotovo cijelom teritorijom Evrope.
Poslije operacije
Barbarossa
(napada na
Sovjetski Savez
) 22. juna 1941. otvoren je drugi front na istoku, kao i napada na
Sjedinjene Države
, kada je prekršen dogovor o nenapadanju Njemačke na SAD, od strane
Hitlera
(11. decembra 1941. godine). Od 1941. do 1945. nacistička Njemačka, uz pomoć susjednih kolaboracionista, sistematski je ubila u
koncentracionim logorima
6 miliona
Jevreja
holokaust
) i 5 miliona uglavnom
Slavena
Roma
porajmos
). Režim je isto tako ubijao homoseksualce i mentalno retardirane osobe i druge "nesposobne" ljude, ali i politički nepodobne građane (naročito komuniste i socijaliste, ali i religiozne vođe). 8. maja 1945. godine Njemačka je kapitulirala poslije okupacije Berlina od strane ruske
Crvene Armije
i Zapadnih sila. Prije ulaska
ruskih trupa
Berlin
, Hitler je izvršio samoubistvo.
Istočna i Zapadna Njemačka
uredi
uredi izvor
Glavni članci:
Savezna Republika Njemačka
Njemačka demokratska republika
Okupacijske zone Njemačke
Pad Berlinskog zida 1989.
Nakon kapitulacije nacističke Njemačke, Njemačka i
Berlin
su podijeljeni od strane saveznika na četiri okupacijske zone. Ove zone su zajedno prihvatile oko 6,5 miliona Nijemaca protjeranih iz istočnih dijelova Evrope (
SSSR
Poljska
Jugoslavija
Čehoslovačka
). Od zapadnih sektora koji su bili pod kontrolom SAD-a, Velike Britanije i Francuske 23. maja 1949. formirana je
Savezna Republika Njemačka
, a od sovjetskog sektora formirana je 7. oktobra 1949.
Njemačka demokratska republika
poznatija i kao Istočna Njemačka. Za glavni grad Zapadne Njemačke odabran je
Bonn
, a Istočne Berlin.
Zapadna Njemačka je osnovana kao federalna parlamentarna republika sa socijalnom tržišnom ekonomijom. Počevši od 1948. Zapadna Njemačka je postala glavni primatelj pomoći za obnovu poznatije kao
Marshallov plan
, koji je koristila za obnovu industrijske proizvodnje, naročito za proizvodnju uglja.
19
Konrad Adenauer
je bio izabran za prvog saveznog kancelara (
Bundeskanzelar
), te je tu dužnost obavljao od 1949. do 1963. Pod njegovim i vodstvom
Ludwiga Erharda
BRD je imala dugotrajan privredni rast od 1950-ih koji je poznat kao
ekonomsko čudo
20
Zapadna Njemačka se pridružuje
NATO
-u 1955, te je bila jedna od zemalja osivača
Evropske ekonomske zajednice
Istočna Njemačka
je bila zemlja članica
Varšavskog pakta
pod političkom i vojnom kontrolom
SSSR
-a. Iako se DDR predstavljao kao demokratska zemlja, zapravo vlast u zemlji je vlast imala
Partija socijalističkog jedinstva Njemačke
, koja je na vlasti opstajala zajvaljujući
Stasiju
, golemom aparatu tajne policije
21
i mnogim drugim organizacijama. Ekonomiju DDR-a je kontrolirao Sovjetski savez, DDR je bio zemlja članica Savjeta za uzajamnu ekonomsku pomoć.
22
Dok je vlast u Istočnoj Njemačkoj koristila propagandu socijalnih programa i potencijalne invazije Zapadne Njemačke, mnogi stanovnici su bježali s istoka na zapad za slobodom i prosperitetom.
23
1961. godine izgrađen je
Berlinski zid
s ciljem sprječavanja prebjega stanovnika istočnog u zapadni
Berlin
, te je postao simbolom
Hladnog rata
, zbog čega je njegov pad 1989. godine simbolizira pad
komunizma
i kraj Hladnog rata i ponovno ujedinjenje Njemačke.
Napetosti između istočne i zapadne Njemačke su smanjene tokom ranih 1970-ih za vrijeme Ostpolitika kancelara
Willy Brandta
. U ljeto 1989. godine
Mađarska
je prva srušila
željeznu zavjesu
i otvorila svoje granice prema zapadu, što je dovelo do iseljavanja hiljade Nijemaca iz DDR-a u Zapadnu Njemačku preko Mađarske.
Ujedinjena Njemačka
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Reunifikacija Njemačke
Poslije pada komunizma u Evropi, Njemačka se ponovo ujedinila (1990), što je dovelo do ekonomskih problema koji se osjećaju i danas. Berlin je ponovo postao glavni grad. Porodice, koje su bile dugi niz godina rastavljene, ponovo su se spojile. Kao dio postkomunističkog procesa, otvoreni su akti tajne policije.
Zajedno sa Francuskom, nova Njemačka igra glavnu ulogu u Evropskoj uniji. Njemačka je država koja se zalaže za zajedničku evropsku politiku, odbranu i sigurnost. Kancelar se redovno poziva na sastanke Vijeća Sigurnosti Ujedinjenih Naroda.
Simboli
uredi
uredi izvor
Zastava
uredi
uredi izvor
Zastava Njemačke
u današnjem obliku prihvaćena je 1919. Ponovno je prihvaćena novim ustavom iz 1949. Zastava se sastoji od 3 jednaka vodoravna polja crne (na vrhu), crvene (u sredini) i zlatne/žute boje (na dnu).
Grb
uredi
uredi izvor
Grb Njemačke
je crni orao na žutoj (zlatnoj) pozadini, s crvenim kljunom i kandžama. Boje na grbu odgovaraju onima na zastavi Njemačke.
Himna
uredi
uredi izvor
Das Lied der Deutschen
Pjesma Njemaca
) jest
državna himna
Njemačke. Ova nacionalna himna je imala ironičnu historiju. Riječi je napisao nacionalista i republikanac August Heinrich Hoffmann von Fallersleben 26. augusta 1841. na ostrvu Helgolandu (u to vrijeme britanski posjed). Muziku je komponovao
Joseph Haydn
. Prvobitno je muzika bila komponovana za himnu Austrije na tekst pjesme "Bog čuva cara Franza" (Gott erhalte Franz den Kaiser).
Geografija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Geografija Njemačke
Topografska karta Njemačke
Alpe
Zlatni orao
Rajna u
Düsseldorfu
Njemačka se nalazi u prirodnogeografskom središtu Evrope, ali je zbog privredne razvijenosti i pripadnosti
Evropskoj uniji
pribrajamo
Zapadnoj Evropi
. Središnji položaj Njemačke u Evropi prometno je vrlo važan, jer se preko nje spajaju istok i zapad Evrope, te sjever i jug. Prometno je Njemačka u evropskim okvirima gotovo nezaobilazna. Na svom sjeveru, Njemačka izlazi na dva mora,
Sjeverno
Baltičko more
, koja su spojena umjetno prokopanim
Kielskim kanalom
. Sjeverno more vrlo je prometno pa se
Hamburg
razvio u jednu od najznačajnijih svjetskih luka. Žila kucavica njemačke privrede jeste rijeka
Rajna
koja povezuje različite privredno razvijene evropske regije, od
Alpa
do Sjevernog mora, a povezuje
Švicarsku
, Njemačku,
Francusku
Holandiju
. Najvećim dijelom teče kroz Njemačku.
Reljef
uredi
uredi izvor
Reljef Njemačke u osnovi je dosta jednostavan. Njega čine prostrane nizine i, uglavnom, niske planine i pobrđa. Jedino se na jugu zemlje nalaze visoke naborne planine. U geološkoj građi dominiraju stare kristalaste škriljave stijene, eruptivi i metamorfne tvorevine. U reljefu Njemačke mogu se izdvojiti četiri prostrane cjeline: Sjevernonjemačka nizija, oblast Njemačkog sredogorja, Bavarska visoravan i oblast Alpa.
Sjevernonjemačka nizija je prostrana nizijska pokrajina koja zauzima najveći dio sjeverne Njemačke. Nizija ima prosječnu visinu od oko 50 metara. Južnije na nizine nastavlja se pojas niskih, starih planina Njemačkog sredogorja. Treću veliku reljefnu cjelinu čine prostori njemačkih visoravni. One se nalaze između Sredogorja na sjeveru i Alpa na jugu. Visoravni su izgrađene od starih paleozojskih stijena, a prosječno su visoke 400 do 500 metara. Na krajnjem jugu Njemačke nalaze se planinski lanac Alpa, koji čine četvrtu reljefnu cjelinu zemlje.
Klima
uredi
uredi izvor
Gotovo čitav teritorij Njemačke ima umjerenu
kontinentalnu klimu
. Njemačka je široko otvorena utjecajima zračnih masa sa zapada, istoka i sjevera. Jedino Alpe sprječavaju prodore zračnih masa sa juga, iz oblasti
Mediterana
. Zapadni dio zemlje je pod snažnim klimatskim utjecajem
Atlantika
. Zbog toga, prostori na zapadu imaju klimu veoma sličnu onoj u zapadnoj Evropi. Obilježja ovoj klimatskoj oblasti daju umjereno topla ljeta i dosta blage zime. Padavine, pretežno kiša, izlučuje se prilično ravnomjerno tokom cijele godine. Količina padavina je umjerena i iznosi oko 700
mm godišnje.
U pravcu istoka i uopće na istoku Njemačke jako oslabe utjecaji sa Atlantika. Nasuprot tome, ojačaju utjecaji sa kontinenta. Zbog toga su na istoku zemlje ljeta mnogo toplija, ali su, isto tako, i zime osjetno hladnije. Istočni dijelovi Njemačke imaju i mnogo manje padavina (500 do 700
mm). Sjeverna Njemačka je pod klimatskim utjecajem
Sjevernog
Baltičkog mora
. Budući da je ona veoma niska, nema prepreka za prodore zračnih masa sa sjevera. Ljeta su zbog toga ovdje prohladna i kratka, a zime, ipak, nešto blaže od onih na istoku. Najveći dio prostora prima oko 600
mm padavina.
Alpski dio Njemačke ima izrazitu planinsku klimu sa vrlo oštrim i snježnim zimama i kratkim i prohladnim ljetima. Padavine, kiša i snijeg, mnogo su obimnije i premašuju 1.000
mm godišnje.
Vode
uredi
uredi izvor
Njemačka ima relativno gustu riječnu mrežu. Gotovo sve njene rijeke teku prema Sjevernom i Baltičkom moru. Najveće pritoke ovih mora su:
Laba
Odra
Visla
Ems
Vezer
Rajna
, koja također pripada ovom području, najvažnija je rijeka Njemačke. Ona teče njenim zapadnim dijelom, a pri ušću pripada
Holandiji
Dunav
je najveća rijeka južne Njemačke. On pripada slivu
Crnog mora
. I Dunav je plovan, te i on ima veliko privredno značenje. Gotovo sve rijeke Njemačke, posebno one koje teku nizinama, međusobno su povezane plovnim kanalima.
Flora
uredi
uredi izvor
Prirodni biljni pokrov je ljudskim djelatnostima jako izmijenjen. Na sjeveru zemlje velika su prostranstva zamočvarena. Uz močvare, u pejzažu sjeverne Njemačke danas doniniraju vještački odgojene livade i pašnjaci. Slične su prilike i na zapadu zemlje, i tamo preovladavaju livade i pašnjaci. U planinama Sredogorja mjestimično ima listopadnih, a u
Alpama
miješanih i crnogoričnih šuma.
Urbanizacija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Spisak gradova u Njemačkoj
Njemačka ima niz velikih gradova. Postoji 11 službeno priznatih metropolskih regija. Od 2006. godine identificirana su 34 grada koja se mogu nazvati regiopolisima.
Najveće
širenje gradova
je u Rajnsko-ruhrskoj regiji (11,7 miliona stanovnika u 2008) uključujući i
Düsseldorf
(glavni grad pokrajine
Sjeverna Rajna-Vestfalija
),
Köln
Bonn
Dortmund
Essen
Duisburg
Bochum
24
Najveći gradovi u Njemačkoj
Mjesto
Ime grada
Pokrajine
Broj stanovnika
Mjesto
Ime grada
Pokrajine
Broj stanovnika
Berlin
Hamburg
1.
Berlin
Berlin
3.644.826
11.
Bremen
Bremen (pokrajina)
569.352
München
Köln
2.
Hamburg
Hamburg
1.841.179
12.
Dresden
Saksonija
554.649
3.
München
Bavarska
1.471.508
13.
Hannover
Donja Saksonija
538.068
4.
Köln
Sjeverna Rajna-Vestfalija
1.085.664
14.
Nürnberg
Bavarska
518.365
5.
Frankfurt
Hessen
753.056
15.
Duisburg
Sjeverna Rajna-Vestfalija
498.590
6.
Stuttgart
Baden-Württemberg
634.830
16.
Bochum
Sjeverna Rajna-Vestfalija
364.628
7.
Düsseldorf
Sjeverna Rajna-Vestfalija
619.294
17.
Wuppertal
Sjeverna Rajna-Vestfalija
354.382
8.
Leipzig
Saksonija
587.857
18.
Bielefeld
Sjeverna Rajna-Vestfalija
333.786
9.
Dortmund
Sjeverna Rajna-Vestfalija
587.010
19.
Bonn
Sjeverna Rajna-Vestfalija
327.258
10.
Essen
Sjeverna Rajna-Vestfalija
583.109
20.
Münster
Sjeverna Rajna-Vestfalija
314.319
Politika
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Politika Njemačke
Njemačka je ustavna savezna republika, čiji se politički sistem zasniva na Ustavu iz 1949. godine (
Grundgesetz
, osnovni zakon). U njoj vlada parlamentarni sistem u kojoj kancelar igra najvažniju ulogu, a koga bira parlament.
Bundestag
, donji dom njemačkog Parlamenta, u historijskom Reichstagu.
Parlament
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Bundestag
Njemački parlament (Bundestag) je zakonodavni organ Njemačke sa sjedištem u
Berlinu
. U političkoj strukturi Njemačke, Bundestag je jedini ustavni činilac na saveznom nivou, koji se bira direktno od građana Njemačke. Zakonom definisani broj predstavnika je 598, dok je stvarni broj u pravilu veći. Stvarni broj poslanika je veći zbog prelaznih i kompenzacijskih mandata. U trenutnom
18. sazivu Bundestaga
, 4 mandata su prelazna, a 29 su kompenzacijski mandati, čime je broj predstavnika 631. Legislativni period Bundestaga traje 4 godine. Članovi Bundestaga mogu se priključiti nekoj frakciji ili grupi, čime dobijaju poseban status. Trenutno, Bundestagom predsjedava predsjednik Bundestaga
Norbert Lammert
član
CDU
-a).
← 2009.
Izbori za Njemačku skupštinu 2013.
2017. →
18. saziv
Njemačke skupštine
50
40
30
20
10
41,5%
(+7,7
25,7%
(+2,7
8,6%
(−3,3
8,4%
(−2,3
4,8%
(−9,8
4,7%
(n.
k.)
2,2%
(+0,2
1,3%
(−0,2
2,8%
(+0,3
Union
SPD
Linke
Zeleni
FDP
AfD
Piraten
NPD
Ost.
2009.
2013.
Raspodjela zastupnika u
18. sazivu njemačke skupštine
64
193
63
311
64
193
63
311
Od ukupno 631 mandata na pojedine partije otpada:
Die Linke
: 64
SPD
: 193
Bündnis 90/Die Grünen
: 63
CDU/CSU
: 311
Raspodjela mjesta u Bundesratu
Parlament (
Bundestag
), se bira svake pete godine kombiniranim sistemom neposrednog i proporcionalnog biranja. Pored Bundestaga, drugi zakonodavni organ Njemačke skupštine je
Bundesrat
(„Federalno vijeće“). Savezni se zakoni donose u Bundestagu izglasavanjem većine glasova. Spovođenje zakona se potvrđuje izglasavanjem u Bundesratu, a ukoliko se ne uloži zahtjev ra razmatranje u Bundesratu, zakon se usvaja. Promjena zakona je moguća ako se za nju izjasni 2/3 članova Bundestaga. O zakonima pokrajina odlučuju pokrajinske skupštine. Broj predstavnika u Bundesratu se određuje na osnovu broja stanovnika u pokrajini. Šesnaest saveznih pokrajina predstavlja federalni nivo Bundesrata, koji je izazvao mnogo polemika na račun odnosa s Bundestagom zbog neusglašenosti prilikom donošenja odluka i jednog i drugog tijela, što politički sistem čini vrlo kompliciranim. Na
skupštinskim izborima 2013. godine
najviše glasova 41,5% osvojila je koalicija
Kršćansko-demokratske unije
Kršćansko-socijalne unije
čime je dobila 311 mjesta u Bundestagu.
Predsjednik države
uredi
uredi izvor
Frank-Walter Steinmeier
Predsjednik Njemačke od 2017.
Friedrich Merz
Kancelar Njemačke od 2025.
Glavni članak:
Predsjednik Njemačke
Funkcija šefa države je povjerena predsjedniku, kome je ograničena moć odlučivanja na ceremonijalne i reprezentativne dužnosti. Predsjednik je najviša funkcija u njemačkoj politici. Uloga predsjednika je relativno ograničena, te nema obavezu mješanja u dnevnu politiku, mada mu to nije zabranjeno. Obaveze predsjednika su regulisane
Ustavom
, a u sprovođenju odluka predsjednik odlučuje samostalno, kao i u iznošenju svog ličnog mišljenja u pojedinim pitanjima. Osim diplomatskog predstavljanja Njemačke, predsjednik posjeduje važne ovlasti u vanrednim situacijama, kod izbora
kancelara
, raspuštanja
Bundestaga
, izbora manjinske
Vlade
, te potpisivanja novih zakona, koji tek njegovim potpisom postaju važeći. Predsjednik se bira na mandat od pet godina od
Bundesversammlunga
. Bundesversammlung se sastoji od članova Bundestaga i predstavnika pokrajina. Produženje mandata je moguće za samo jedan period. Sjedište predsjednika jest u
dvorcu Bellevue
Berlinu
i u
Vili Hammerschmidt
Bonnu
. Trenutni predsjednik je
Frank-Walter Steinmeier
, izabran 2017. godine.
Kancelar
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemački kancelar
Trenutni kancelar je
Olaf Scholz
čija je uloga šef vlade, odnosno premijer države, dok se na mjestu predsjednika nalazi
Frank-Walter Steinmeier
Ustavni sud
uredi
uredi izvor
Sudsku vlast uključuje Savezni ustavni sud Njemačke (
Bundesverfassungsgericht
), Savezni vrhovni sud i nekoliko saveznih sudova, odgovornih za kontroliranje nižih sudova. Svi niži sudovi su napravljeni od strane saveznih država.
Političke partije
uredi
uredi izvor
Od 1949. u Njemačkoj dominiraju dvije stranke,
Kršćansko-demokratska unija
Socijaldemokratska partija Njemačke
. Do sada je svaki kancelar Njemačke bio iz jedne od te dvije stranke. Međutim, manja
Slobodna demokratska partija
(koja je imala predstavnike u Bundestagu od 1949. do 2013) i
Savez 90/Zeleni
koji je parlamentaram od 1983. su također igrali važnu ulogu u njemačkoj politici.
25
Zgrada Reichstaga u
Berlinu
Administrativna podjela
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačke savezne pokrajine
Po
Ustavu
, Njemačka je zemlja federativnog karaktera sastavljena od 16 saveznih pokrajina,
26
koje su podijeljene u 439 distrikta i gradova (2004). Podjela na pokrajine je definirana međunarodnim standardom
ISO 3166-2:DE
. Najveće pokrajine su
Donja Saksonija
Bavarska
, a najmanje po površini gradovi,
Bremen (pokrajina)
Hamburg
Berlin
. Federativni karakter zemlje sa različitim historijskim tradicijama osjeti se i danas, tako da su nerijetko primjetne razlike u mentalitetu i ponašanju Nijemaca na jugu i sjeveru, odnosno zapadu i istoku.
Njemačke pokrajine
Pokrajine
Glavni grad
Baden-Württemberg
Stuttgart
Bavarska
München
Berlin
Berlin
Brandenburg
Potsdam
Bremen
Bremen
Hamburg
Hamburg
Hessen
Wiesbaden
Mecklenburg-Zapadno Pomorje
Schwerin
Donja Saksonija
Hannover
10
Sjeverna Rajna-Vestfalija
Düsseldorf
11
Porajnje-Falačka
Mainz
12
Saarland
Saarbrücken
13
Saksonija
Dresden
14
Saksonija-Anhalt
Magdeburg
15
Schleswig-Holstein
Kiel
16
Tiringija
Erfurt
Vanjskopolitički odnosi
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Vanjskopolitički odnosi Njemačke
Njemačka ima mrežu od 229 diplomatskih misija u inozemstvu
27
i održava odnose sa više od 190 zemalja svijeta.
28
Od 2011. Njemačka daje najveći doprinos budžetu
Evropske unije
(20%)
29
i treći najveći doprinos budžetu
UN
-a.
30
Njemačka je članica
NATO
-a,
OECD
-a,
G8
G20
Svjetske banke
MMF
-a. Njemačka igra vodeću ulogu u Evropskoj uniji, te je ostala čvrst saveznik
Francuske
od završetka Drugog svjetskog rata. Njemačka potiče razvijanje jedinstvenog evropskog političkog, odbrambenog i sigurnosnog aparata.
31
32
Politika razvoja Savezne Republike Njemačke je nezavisna od područja njemačke vanjske politike. To je formulisano od strane Saveznog ministarstva za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ). Njemačka vlada razvojnu politiku vidi kao zajedničku odgovornost međunarodne zajednice.
33
Oružane snage
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Bundeswehr
Eurofighter Typhoon Luftwaffea
Fregata njemačke mornarice
Njemačka vojska,
Bundeswehr
, organizirana je u
Heer
(„Kopnenu vojsku”),
Marine
(„ratna mornarica”),
Luftwaffe
(„ratno zrakoplovstvo”), Zajedničku medicinsku službu i Zajedničku pomoćnu službu. U 2011. godini procijenjena je vojna potrošnja na 1,3% BDP-a, što je nisko u poređenju sa drugim članicama NATO-a. Prema vojnoj potrošnji njemačka vojska je 9. na svijetu.
34
U mirnodopskim uslovima njemačkom vojskom komanduje ministarstvo odbrane, dok u slučaju rata kancelar postaje vrhovni zapovjednik oružanih snaga.
35
Od marta
2012.
godine njemačka vojska broji oko 183.000 profesionalnih vojnika i 17.000 volontera.
36
Njemačka vlada planira smanjiti broj profesionalnih vojnika na 170.000 i broj volontera na 15.000.
37
Prema
SIPRI
Njemačka je 4. najveći izvoznik oružja u svijetu u 2014. godini. Tokom iste godine njemačka vlada je najavila strožiju politiku izvoza oružja.
38
Uloga i zadaća
Bundeswehra
je opisana u njemačkom ustavu kao odbrambena. No, nakon presude Ustavnog suda 1994. godine pojam odbrane ne definira samo zaštitu unutar granica zemlje, već i kao reakcije na krize i prevencije sukoba, u širem smislu zaštita sigurnosti Njemačke bilo gdje u svijetu. Od januara 2015. godine njemačka vojska ima oko 2370 vojnika stacioniranih u stranim zemljama kao dio međunarodnih mirovnih misija uključujući i 850 vojnika Bundeswehra u misiji
ISAF
Afganistanu
i u
Uzbekistanu
, 670 vojnika na
Kosovu
, te 120 vojnika u misiji
UNIFIL
Libanonu
39
Do 2011. godine u Njemačkoj je bio obavezan vojni rok za muškarce u dobi od 18 godina u trajanju od 6 mjeseci u vojnoj ili civilnoj dužnosti, ili kao 6 godina hitne službe što uključuje vatrogasnu službu i Crveni križ. 1. jula je ukinuto obavezno služenje vojnog roka, te je zamijenjen dobrovoljnom službom. Od 2001. godine žene mogu obavljati sve vojne funkcije, ali nisu bile podvrgnute novačenju. Trenutno se u službi njemačke vojske nalazi oko 17.500 žena.
Privreda
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Privreda Njemačke
Hemijsko postrojenje BASF blizu
Ludwigshafena
Vozilo Mercedes-Benza
Njemačka privreda je jedna od najrazvijenijh u svijetu, čija se jaka ekonomska moć osjeti i danas u trenucima nedavne svjetske ekonomske krize. Po svom društvenom proizvodu nalazi se na četvrtom mjestu u svijetu. Regionalne razlike osjete se i u ekonomiji, posebno između istočnih i zapadnih saveznih pokrajina. Ne treba zaboraviti da je
Istočna Njemačka
blizu 50 godina bila dio socijalističkog sistema, što je podrazumijevalo kolektivno i plansko organiziranje državne imovine. Platežno sredstvo u Njemačkoj kao i u većini zemalja
Evropske unije
je
euro
, koji je 2001. godine zamijenio
njemačku marku
. Prema
OECD
-u Njemačka ima jedan od najviših nivoa produktivnosti rada na svijetu.
40
Poljoprivreda
stočarstvo
ratarstvo
, daju samo oko 5% nacionalnog dohotka Njemačke. Stočarstvo daje tri četvrtine vrijednosti ukupne poljoprovredne proizvodnje. U stočarskoj proizvodnji, u proizvodnji mlijeka i mliječnih prerađevina, ostvaruju se značajni tržišni viškovi. U ratarskoj proizvodnji najviše se uzgajaju
žitarice
pšenica
raž
zob
), zatim
krompir
šećerna repa
povrće
voće
. Ipak, Njemačka je veliki uvoznik hrane. Ona najviše uvozi rano voće i povrće, suptropsko i tropsko voće, kahvu i začine.
Rudna bogatstva su skromna. Nešto su veće zalihe
uglja
željeza
i obojenih metala. Visoko razvijena industrija zahtijeva uvoz ogromnih količina najraznovrsnijih ruda i sirovina. Njemačka uvozi mnogo nafte i zemnog plina.
Industrija Njemačke je mlada i savremena. Najrazvijenije su mašinska industrija i industrija saobraćajnih sredstava, posebno automobila. Njemačka je na trećem mjestu u proizvodnji automobila i brodova. Visoko su razvijene hemijska, elektro i elektronička industrija, metalska, građevinska, tekstilna i prehrambena industrija.
Neke od najpoznatijih svjetskih brendova i kompanija dolazi upravo iz Njemačke kao što su:
Mercedes-Benz
BMW
Volkswagen
SAP AG
Audi
Siemens
Allianz
Adidas
Porsche
DHL
. Njemačka je poznata po svojim velikim djelom specijaliziranim malim i srednjim poduzećima na globalnom nivou poznati kao
Mittelstand
Na popisu se nalaze najveće njemačke firme po prihodima u 2011. godini:
41
Njemačka je dio monetarne unije u eurozoni (označena tamnoplavom bojom).
Pozicija
Naziv
Sjedište
Prihodi
(mil.
€)
Ostvareni profit
(mil.
€)
Broj zaposlenih
(svijet)
1.
Volkswagen AG
Wolfsburg
159.000
15.800
502.000
2.
E.ON SE
Düsseldorf
113.000
−1.900
79.000
3.
Daimler AG
Stuttgart
107.000
6.000
271.000
4.
Siemens AG
Berlin
München
74.000
6.300
360.000
5.
BASF SE
Ludwigshafen am Rhein
73.000
6.600
111.000
6.
BMW AG
München
69.000
4.900
100.000
7.
Metro AG
Düsseldorf
67.000
740
288.000
8.
Schwarz Gruppe
Neckarsulm
63.000
N/A
315.000
9.
Deutsche Telekom AG
Bonn
59.000
670
235.000
10.
Deutsche Post AG
Bonn
53.000
1.300
471.000
Allianz SE
München
104.000
2.800
141.000
Deutsche Bank AG
Frankfurt am Main
21.600
4.300
101.000
Infrastruktura
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Saobraćaj u Njemačkoj
Luka u
Hamburgu
Sa svojim centralnim položajem u
Evropi
Njemačka predstavlja saobraćajno čvorište za kontinent.
42
Kao i njeni susjedi, Njemačka posjeduje jednu od najgušćih cestovnih mreža na svijetu. Mreža njemačkih
autoputeva
Autobahn
) po ukupnoj dužini je treća u svijetu, a poznata je po svom nedostatku općeg ograničenja brzine.
43
Njemačka je uspostavila polucentričnu mrežu brzih vozova.
Intercity-Express
ili ICE je mreža njemačkih željeznica između većine njemačkih gradova, kao i destinacijama u drugim zemljama brzinom od 300
km/h.
44
Najveći njemački aerodromi su
Aerodrom Frankfurt
Aerodrom München
, oba čvorišta
Lufthanse
, a
Air Berlin
ima čvorišta na
Aerodromu Berlin Tegel
Aerodromu Düsseldorf
. Drugi značajni aerodromi su
Berlin Schönefeld
Hamburg
Köln/Bonn
Leipzig/Halle
. Luka u
Hamburgu
je jedna od deset najvećih kontejnerskih luka u svijetu.
45
U 2008. godini, Njemačka je bila šesti najveći potrošač energije,
46
dok se 60% primarne energije uvozi.
47
Njemačka vlada potiče očuvanje energije i proizvodnju energije iz obnovljivih izvora. Energetska učinkovitost je poboljšavana od 1970-ih godina, vlada ima za cilj zadovoljavanje zahtjeva za 40% proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora do 2020. i 100% do 2050. godine.
48
U 2014. kao izvori električne energije korišteni su: ulje (35%),
ugalj
uključujući i lignit (24,6%), prirodni
plin
(20,5%), nuklearna energija (8,1%) te hidroenergetski i obnovljivi izvori energije (11,1%)
49
U 2000. godini dogovoreno je ukidanje nuklearnih elektrana od 2021. godine. Njemačka se zalaže za
Protokol iz Kyota
i nekoliko drugih ugovora koji promiču bioraznolikost, standarde niskih emisija, reciklažu, korištenje obnovljivih izvora energije, te podupire održivi razvoj na globalnom nivou.
50
Nauka i tehnologija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Nauka i tehnologija u Njemačkoj
Albert Einstein je rođen u njemačkom gradu
Ulmu
Nijemci su postigli velika naučna dostignuća koja su od velikog značaja na globalnom nivou. 104 dobitnika
Nobelove nagrade
su bila iz Njemačke.
51
Njemački naučnici su dobili više Nobelovih nagrada od većine drugih nacija svijeta, naročito u naukama kao što su fizika, hemija i medicina.
Poznati njemački fizičari iz perioda prije početka dvadesetog vijeka su bili:
Hermann von Helmholtz
Joseph von Fraunhofer
Gabriel Daniel Fahrenheit
i mnogi drugi.
Albert Einstein
uvodi 1905. godine hipotezu o kvantima svjetlosti ili fotonima, dok teoriju o gravitaciji objavljuje
1915.
Max Planck
uvodi 1910. godine kvantnu teoriju, koji je zajedno sa
Albertom Einsteinom
uveo
kvantnu mehaniku
Wilhelm Conrad Röntgen
je otkrio X-zrake.
Otto Hahn
je bio pionir u oblasti
radiohemije
nuklearne fisije
52
dok su
Ferdinand Cohn
Robert Koch
bili osnivači mikrobiologije. Brojni matematičari su rođeni u Njemačkoj uključujući
Carl Friedrich Gaußa
Davida Hilberta
Bernharda Riemanna
Gottfried Wilhelm Leibniza
Karl Weierstrassa
Hermanna Weyla
Felixa Kleina
. Istraživačke institucije u Njemačkoj su
Institut Max Planck
Društvo Helmholtz
Zajednica Fraunhofer
Nagrada Gottfrieda Wilhelma Leibniza
godišnje se dodijeljuje deset naučnika i akademika. S najviše od 2,5 miliona eura po nagradi predstavlja jednu od nagrada za istraživanje s najvećim iznosom koja se dodijeljuje u svijetu.
53
Centar Evropske svemirske agencije u
Darmstadtu
Njemačka je domovina mnogih svjetskih poznatih inovatora i inženjera kao što je
Johannes Gutenberg
, koji je izmislio štampaći stroj,
Hans Geiger
, izumitelj Gigerovog brojača,
Konrad Zuse
, izumitelj prvog programski kontroliranog računara
54
. Njemački inženjeri i industrijalci kao što su grof
Ferdinand von Zeppelin
Otto Lilienthal
Gottlieb Daimler
Rudolf Diesel
Hugo Junkers
Karl Benz
su znatno doprinijeli razvoju saobraćaja, automobilizmu i zračnom prijevozu. Njemačke institucije kao što je
Njemački centar za zračni saobraćaj
(DLR) su dale najveći doprinos za razvoj
Evropske svemirske agencije
. Inženjer
Wernher von Braun
je razvio prvu balističku raketu
V-2
, a kasnije bio istaknuti član
NASA
-e i konstruktor rakete
Saturn V
Heinrich Rudolf Hertz
je dao doprinos u polju
elektromagnetnog zračenja
, što je bilo ključno za razvoj moderne telekomunikacije.
55
Turizam
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Turizam u Njemačkoj
Crkva u
Berchtesgadenškoj
regiji
Njemačka je sedma najposjećenija zemlja svijeta
56
57
sa 407,26 miliona noćenja tokom 2012. godine,
58
što uključuje broj od 68.830.000 noćenja stranih turista i posjetioca. U
2012.
godini Njemačku je posjetilo više od 30,4 miliona stranih turista.
Berlin
je postao treća najposjećenija destinacija u Evropi.
59
. Pored toga 30% Nijemaca svoj odmor provede u Njemačkoj, naročito u pokrajini
Mecklenburg-Vorpommern
. Domaća i međunarodna putovanja u kombinaciji s turizmom doprinose više od 43,2 milijarde eura njemačkom
BDP
-u. Uključujući indirektne i inducirane učinke, industrija ima doprinos od 4,5% njemačkog BDP-a, sa oko 2 miliona zaposlenih (4,8% od ukupne zaposlenosti).
60
Njemačka je poznata po svojim raznolikim turističkim rutama kao što su: Romantična cesta, vinske ceste, Cesta dvoraca i Cesta avenija. Postoji 39 objekata stavljenih na
UNESCO
spisak svjetske baštine, uključujući stare gradske jezgre kao što su one u
Regensburgu
Bambergu
Lübecku
Quedlinburgu
Weimaru
Stralsundu
Wismaru
. Najposjećenije znamenitosti u Njemačkoj su
Neuschwanstein
Kölnska katedrala
Reichstag
Hofbräuhaus
Münchenu
Heidelberški dvorac
Zwinger
Televizijski toranj Berlin
Aachenska katedrala
Europa-Park
kod
Freiburga
je drugi najpopularniji evropski park zabave.
61
Stanovništvo
uredi
uredi izvor
Glavni članci:
Stanovništvo Njemačke
Nijemci
Nijemci
Sa stanovništvom od 80.200.000 ljudi prema popisu stanovništva iz 2011. godine,
62
Njemačka je najnaseljenija država
Evropske unije
, na evropskom kontinentu je druga najnaseljenija zemlja, poslije
Rusije
, te
16. najmnogoljudnija zemlja u svijetu.
Gustoća naseljenosti iznosi 225 stanovnika po kilometru kvadratnom.
63
Životni vijek prosječnog Nijemca iznosi 80,19 godina (77,93 godine muškarci, a žene 82,58 godina). Stopa fertiliteta iznosi 1,41 rođene djece u odnosu na žene (procjene iz 2011) ili 8,33 živo rođene djece na 1000 stanovnika, te je jedna od najnižih u svijetu. Od 1970. u Njemačkoj stopa mortaliteta kontinuirano premašuje stopu nataliteta.
64
Međutim, Njemačka je svjedok povećanja stope nataliteta i migracijske stope od 2010.
65
Dolazi do povećanja broja obrazovanih imigranata.
66
67
Većina imigranata dolazi iz južne i istočne Evrope, te se naseljavaju u urbanim područjima.
68
Četiri veće grupe naroda imaju status nacionalnih manjina, a to su:
Danci
Frizijci
Romi
Sinti
Lužički Srbi
69
Dancska manjina (oko 50.000) pretežno nastanjuje područje pokrajine
Schleswig-Holstein
69
. Istočni i sjeverni Frizijci pretežno naseljavaju zapadnu obalu Schleswig-Holsteina, te oblast
Donje Saksonije
. Lužički Srbi,
slavenski narod
(oko 60.000), pretežno naseljavaju područje Lužica.
Imigranti
uredi
uredi izvor
Njemačka je 3. zemlja u svijetu po broju imigranata.
Po nacionalnom sastavu oko 92,3% stanovništva Njemačke čine Nijemci. 2011. oko 6 miliona stranih državljana je registriranog boravka u Njemačkoj. Po pitanju etničkog porijekla 20% stanovnika ove zemlje stranog ili djelomično stranog porijekla.
70
U 2010. godini, u 29% porodica sa djecom ispod 18 godina bio je barem jedan roditelj stranog porijekla.
71
Fond Ujedinjenih Nacija za stanovništvo navodi Njemačku kao 3. zemlju u svijetu po broju primljenih imigranata, što je oko 5% ili 10 miliona od ukupno 191 milion migranata.
72
Od 2008. najveće grupe imigrana su bili
Turci
(oko 2,5 miliona), zatim Italijani (776.000), Poljaci (687.000).
73
Također prisutni su i
Bošnjaci
Srbi
Hrvati
. Od 1987. oko 3 miliona etničkih Nijemaca imigriralo je u Njemačku iz zemalja istočnog bloka, iskoristivši tako svoje pravo povratka.
74
Religija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Religija u Njemačkoj
Katolička katedrala u
Kölnu
Evangelistička crkva u
Dresdenu
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine,
kršćanstvo
je najraširenija religija u Njemačkoj, 66,8% Nijemaca su katolici, od ukupnog broja stanovnika.
75
30,8% stanovništva se izjasnilo kao
rimokatolici
, 30,3% stanovništva se izjasnilo kao
protestatima
, dok je evangelista bilo 5,7%.
76
32-35% stanovništva se izjasnilo da ne pripada niti ijednoj vjerskoj konfesiji, čiji broj je u porastu već nekoliko decenija.
Geografski,
Protestantizam
preovladava u sjevernim, centralnim i istočnim dijelovima zemlje, uglavnom u sklopu sa evangelističkom crkvom, dok je
Rimokatoličanstvo
koncentrisano u južnim i zapadnim dijelovima zemlje. Ateisti i pripadnici drugih religija su koncentrisani pretežno u većim gradovima i u istočnom dijelu Njemačke.
77
Islam
je druga najveća religija u Njemačkoj, prema popisu stanovništva iz 2011. godine, samo se 1,9% stanovništva izsjanilo muslimanima, dok se prema drugim izvorima procjenjuje da ih ima 3,8–4,3 miliona (4,6–5,2%). Većina muslimana su
suniti
aleviti
iz
Turske
, postoji mali broj
šijita
ahmedija
. Njemački muslimani, koji većinom porijeklo vode iz
Turske
nemaju priznat status državne religije.
Ostale religije čine manje od 1% njemačkog stanovništva, a to su
Budizam
sa 250.000 pripadnika,
Judaizam
sa oko 200.000 vjernika (0,3%).
Hinduizam
broji oko 100.000 pripadnika, dok sve ostale religije broje zajedno 50.000 pripadnika. Treća najveća jevrejska populacija u Evropi je ona u Njemačkoj (nakon Velike Britanije i Francuske).
78
Oko 50% budista u Njemačkoj su imigranti iz Azije.
79
Jezik
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemački jezik
Poznavanje Njemačkog jezika u zemljama EU.
Njemački jezik
je službeni i jezik s najviše govornika u Njemačkoj, te predstavlja jedan od 24 službena jezika u Evropskoj uniji
80
i jedan od tri službena jezika u
Evropskoj komisiji
. Njemački je najgovoreniji jezik u
Evropskoj uniji
s oko 100 miliona govornika.
81
Priznati jezici manjina u Njemačkoj su:
danski
niski njemački
lužičkosrpski
romski
frizijski
koji su službeno zaštićeni
Evropskom poveljom o regionalnim ili manjinskim jezicima
. Jezici doseljenika koji se najviše govore su:
turski
kurdski
poljski
južnoslavenski jezici
te
ruski
. 67% građana Njemačke trdi da može komunicirati na barem jednom stranom jeziku, a 27% grđana na najmanje dva strana jezika, izuzev materinjeg jezika.
82
Standardni njemački jezik pripada grupi
zapadnogermanskih jezika
, te je usko povezan s
engleskim
niskim njemačkim
holandskim jezikom
. Većina vokabulara potječe od germanskoj jezika iz indoevropske grupe jezika.
83
Također neke riječi vode porijeklo iz latinskog, starogrčkog ili francuskog i engleskog jezika. Njemački jezik pisan je isključivo latinicom.
Obrazovanje
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Obrazovanje u Njemačkoj
Univerzitet u Heidelbergu, snovan 1386. godine, jedan je od najstarijih i najbolje rangiranih univerziteta u Njemačkoj.
Nadležnost nad obrazovanjem u Njemačkoj je organizovana prvenstveno na nivou saveznih pokrajina. Dječiji vrtić od treće do šeste godine je izboran, nakon čega slijedi obrazovanje koje je obavezno u trajanju od devet godina. Osnovno obrazovanje traje četiri do šest godina. Srednjoškolsko obrazvanje obuhvata tri tradicionalne vrste srednjih škola:
gimnaziju
koju upisuju najbolji i nadareni učenici, koja priprema učenike za studij, zatim
Realschule
koja je namijenjena srednjim studentima i traje 6 godina i
Hauptschule
koja priprema učenike za strukovno obrazovanje.
84
Također postoji i
Gesamtschule
koja predstavlja sveobuhvatni tip srednje škole. Nakon završene srednje škole pstoje mogućnosti stručne naobrazbe, zatim studija i dvojnog studija. Osnovni uslov za upisivanje na
univerzitet
je položen opći ispit zrelosti ili matura.
Prema
Šangajskoj rang-listi univerziteta
2014. godine 4 njemačka univerziteta se nalaze u top 100, te njih 13 u top 200 univerziteta u svijetu.
85
Neki njemački univerziteti spadaju u najstarije na svijetu, kao što je
Univerzitet u Heidelbergu
(osnovan 1386) koji je najstariji univerzitet u Njemačkoj. Zatim Heidelberg slijedi
Univerzitet u Leipzigu
(1409),
Univerzitet u Rostocku
(1419),
Univerzitet u Greifswaldu
(1456),
Univerzitet u Freiburgu
(1457) i
Univerzitet u Münchenu
(1472).
Zdravstvo
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Zdravstvena zaštita u Njemačkoj
Vozilo hitne pomoći u Njemačkoj.
Njemačka ima najstariji univerzalni zdravstveni sistem na svijetu, koji još seže iz doba vladavine
Otta von Bismarcka
86
Stanovništvo je trenutno obuhvaćeno planom zdravstvene zaštite, što je osigurano statutom uz neke određene kriterije, te uz mogućnostima privatnog zdravstvenog osiguranja kod nekih određenih grupa. Prema podacima iz
Svjetske zdravstvene organizacije
njemački zdravstveni sistem 77% financira Vlada, a 23% privatni sektor u 2005.
87
U 2005. godini Njemačka je utrošila 11% svojeg BDP-a na zdravstvo. Njemačka zauzima 20. mjesto u svijetu po očekivanoj dužini trajanja života stanovništva, muškarci prosječno dožive 77 godina, a žene 82 godine života. Njemačka ima vrlo nisku stopu smrtnosti dojenčadi (4 na 1000 živorođenih).
U 2010. godini glavni uzroci smrtnosti su bili kardiovaskularne bolesti sa 41%, zatim maligna oboljenja sa 26%.
88
U 2008. godini oko 82.000 Nijemaca je bilo zaraženo
virusom humane imunodeficijencije
(HIV/AIDS), od čega je umrlo 26.000 Nijemaca od 1982. godine.
89
Prema istraživanjima iz 2005. godine, 27% odraslih Nijemaca su pušači.
89
Gojaznost
je navedena kao glavni zdravstveni problem u Njemačkoj.
Kultura
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka kultura
Njemačka je kao zemlja uveliko pridonijela svjetskoj kulturi. Tu su rođeni veliki kompozitori ozbiljne muzike:
Beethoven
Bach
Brahms
Wagner
, klasični pjesnici poput
Goethea
Schiller
, likovni umjetnici poput
Duerera
Ernsta
Beusa
, a Njemačka je domovina i filozofa, među kojima su najznačajniji:
Kant
Hegel
Marx
Nietzsche
, te naučnici
Einstein
Born
Plank
Njemački jezik, koji se sastoji od nekoliko velikih dijalekata, u 19. vijeku je bio jezik komunikacije u srednjoj, istočnoj i sjevernoj Evropa, a i danas se uči širom svijeta kao jedan od najvažnijih jezika.
Muzika
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka muzika
Ludwig van Beethoven
(1770–1827)
Njemačka klasična muzika predstavlja djelo mnogih svjetskih poznatih kompozitora.
Dietrich Buxtehude
, njemački orguljaš i kompozitor je svojim djelima ostavio znatan uticaj na kasniji rad
Johanna Sebastiana Bacha
Georga Friedricha Händela
, koji su bili jedni od najpoznatijih kompozitora iz perioda
baroka
. Tokom svog životnog rada, njemački
violinist
i kompozitor
Leopold Mozart
je kao mentor znatno utjecao na svog sina i učenika
Wolfganga Amadeusa Mozarta
, jednog najvećih muzičara svih vremena.
Ludwig van Beethoven
je bio najvažniji kompozitor na prijelazu klasicizma u
romantizam
Carl Maria von Weber
Felix Mendelssohn
su bili važni kompozitori u ranom romantizmu, dok su
Robert Schumann
Johannes Brahms
obilježili period romantizma.
Richard Wagner
je ostao poznat po svojim operama.
Richard Strauss
je bio najvažniji kompozitor kasnog romantizma i ranog
modernizma
Karlheinz Stockhausen
Hans Zimmer
su važni kompzitori 20. i 21. vijeka.
90
Njemačka je drugo najveće muzičko tržište u Evropi i četvrto po veličini u svijetu.
91
Njemačka popularna muzika 20. i 21. vijeka uključuje pokrete kao što su:
Neue Deutsche Welle
Nena
Trio
),
pop
Boney M.
Alphaville
Modern Talking
), Ostrock (
City
Keimzeit
),
metal
rock
Rammstein
Scorpions
),
punk
Nina Hagen
Die Ärzte
Die Toten Hosen
),
pop rock
Beatsteaks
Tokio Hotel
), inide rock (
Tocotronic
), šlager (
Ute Lemper
Katja Ebstein
Hildegard Knef
Helene Fischer
. Njemačka
elektronska muzika
je stekla globalni uticaj, uz izvođače kao što su
Kraftwerk
Tangerine Dream
. DJ-evi i
techno
house
umjetnici s njemačke muzičke scene su stekli veliku popularnost (
Paul van Dyk
Paul Kalkbrenner
Scooter
).
92
Pored već navedenih predstavnika elektronske muzike, Njemačka
Kraut Rock
scena koja je započela ranih
1970-ih
imala je svoje najznačajnije predstavnike i osnivače u rock grupama poput
Can
Amon Düül II
Faust
i Neu!
Za razliku od svojih kolega iz
Velike Britanije
SAD-a
(koji su sve više komponovali pjesme pod utjecajem
Jazza
i klasične muzike), oni su mnogo više koristili sintisajzere, stvarajući pulsirajući zvuk i povezujući u muzičku cjelinu naizgled nepovezane muzičke trake. Takvim pristupom u muzici bili su mnogo bliži
avantgardnoj
muzici nego rock muzici.
93
Slikarstvo
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačko slikarstvo
Albrecht Dürer
, Autoportret
Njemački umjetnici su ostavili velik uticaj na
zapadnu umjetnost
Albrecht Dürer
Hans Holbein mlađi
Matthias Grünewald
Lucas Cranach stariji
su važni njemački umjetnici iz perioda
renesanse
Peter Paul Rubens
Johann Baptist Zimmermann
su poznati umjetnici iz
baroka
, zatim
Caspar David Friedrich
Carl Spitzweg
iz
romantizma
Max Liebermann
iz
impresionizma
, te
Max Ernst
iz
nadrealizma
94
Njemački kipari kao što su Otto Schmidt-Hofer, Franz Iffland i Julius Schmidt su dali važan doprinos njemačkoj umjetnosti s kraja 19. i početka 20. vijeka.
95
96
Tokom dvadesetog vijeka formirano je nekoliko njemačkih umjetničkih društava i grupa kao što su
Novembarska grupa
Die Brücke
Plavi jahač
čiji je vođa bio
Vasilij Kandinski
koji je utjecao na razvoj ekspresionizma u Münchenu i Berlinu. Kao reakcija na
ekspresionizam
javlja se novi smjer poznat kao
nova stvarnost
. Poslijeratni umjetnički smjerovi u Njemačkoj su bili
neokspresionizam
performans
konceptualna umjetnost
. Posebno istaknuti neokspresionisti su
Georg Baselitz
Anselm Kiefer
Jörg Immendorff
A. R. Penck
Markus Lüpertz
Peter Robert Keil
Rainer Fetting
. Vdeći njemački konceptualni umjetnici su:
Bernd i Hilla Becher
Hanne Darboven
Hans-Peter Feldmann
Hans Haacke
Joseph Beuys
HA Schult
Aris Kalaizis
Neo Rauch
Andreas Gursky
. Najznačajnije umjetničke izložbe i festivali u Njemačkoj su
documenta
transmediale
Art Cologne
97
Arhitektura
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka arhitektura
Njemačkim doprinosima arhitekturi mogu se smatrati karolinški i otonski stil.
Ciglena gotika
je osebujan srednjevjekovni stil nastao u Njemačkoj. Također u
renesansnoj
baroknoj
arhitekturi, nastali su neki njemački smjerovi kao što su
Weserska renesansa
Dresdenski
barok. Među najpoznatijim
baroknim
arhitektama nalaze se
Matthäus Daniel Pöppelmann
Balthasar Neumann
Knobelsdorff
Braća Asam
. Wessobrunnerška škola je izvršila znatan uticaj, a ponekad je čak i dominirala nad umjetnošću štrokature u južnoj Njemačkoj u 18. vijeku. Gornja švabska barokna ruta nudi barokno tematske turističke rute koje naglašavaju doprinos baroknih umjetnika, kipara, zanatlija kao što su
Johann Michael Feuchtmayer
, jednog od naistaknutijih članova porodice
Feuchtmayer
, te braća
Johann Baptist Zimmermann
Dominikus Zimmermann
98
Pučanska arhitektura u Njemačkoj je vezan za poludrvenu gradnju uz pomć drvenih greda (
Njem.
Fachwerk
). Njemački
Fachwerk
stilovi variraju po regijama. Zakoni planiranja gradnje ovakvih kuća diktirali su da izgled kuće mora biti u skladu sa regionalnim, pa čak i sa specifičnim gradskim stilom gradnje.
99
100
Kada se industrijalizacija porširila Evropom, u Njermačkoj su se razvili
klasicizam
i prepoznatljiv stil
historicizam
, ponekad se naziva stilom
Gründerzeit
, s obzirom na ekonomski bum u godinama s kraja 19. vijeka. Regionalni historistički stilovi uključuju
Hanoversku
školu arhitekture, nürnberški stil, dresdensku
Semper
Nicolai
školu. Među najpoznatije njemačke građevine spada dvorac
Neuschwanstein
koji predstavlja
neoromaniku
. Njemački umjetnici, pisci, galeristi kao što su
Siegfried Bing
Georg Hirth
Bruno Möhring
su pridonijeli razvoju
secesije
, na prijelazu u 20. vijek, što je poznato na njemačkom jeziku kao
Jugendstil
101
Arhitektura odmarališta
na
Rügenu
Fachwerk
kuće u
Bernkastelu
, dvorac
Neuschwanstein
Bauhaus
škola u
Weimaru
Ekspresionistička arhitektura
je razvijena 1910-ih godina u Njemačkoj pod uticajem
Art Deco
i drugih modernih stilova s arhitektima kao što su
Johann Friedrich Höger
Erich Mendelsohn
Dominikus Böhm
Fritz Schumacher
. Njemačka je osobito bila važna u ranom
modernističkom
pokretu, kao što su
Deutscher Werkbund
kojeg je pokrenuo
Hermann Muthesius
Bauhaus
pokret kojeg je osnovao
Walter Gropius
. Slijedom toga, Njemačka se često smatra kolijevkom moderne arhitekture i dizajna.
Ludwig Mies van der Rohe
postao je jedan od svjetski najpznatijih arhitekata u drugoj polovici 20. vijeka. ON je zamislio staklene fasade na
neboderima
102
Književnost i filozofija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka književnost
Johann Wolfgang von Goethe
Njemačka književnost može se pratiti unatrag do srednjeg vijeka djelima pisaca kao što su
Walther von der Vogelweide
Wolfram von Eschenbach
. Poznati njemački pisci su
Johann Wolfgang von Goethe
Friedrich Schiller
Gotthold Ephraim Lessing
Theodor Fontane
Braća Grimm
su stekla slavu skupljajući i objavljivajući zbirke njemačkih bajki. Grimmovi su također skupili i kodificirali regionalne verzije njemačkog jezika, temeljeći svoj rad na historijskim načelima, njihov
Deutsches Wörterbuch
, ili njemački rječnik, ponekad se naziva Grimm rječnik, što je počelo 1838, a objavljen je 1854.
103
Među utjecajnije književnike 20. vijeka ubrajaju se
Gerhart Hauptmann
Thomas Mann
Hermann Hesse
Heinrich Böll
Günter Grass
104
Godišnje se izdaje prosječno oko 700 milina knjiga na njemačkom jeziku, sa oko 80.000 naslova, od čega je 60.000 novih. Njemačka se nalazi na trećem mjestu po broju izdanih knjiga u svijetu, nakon tržišta engleskog i kineskog govornog područja.
105
Frankfurtski sajam knjiga najvažniji je na svijetu po pitanju međunarodnih poslova i trgovine, s tradicijom dugom više od 500 godina,
106
također Leipziški sajam knjiga zauzima važno mjesto u Evropi.
107
Njemačka filozofija ima velik historijski značaj: doprinos
Gottfried Wilhelm Leibniza
racionalizmu
; zatim
prosvjetiteljska
filozofija
Immanuela Kanta
; njemački idealizam čiji filozofi su bili
Johann Gottlieb Fichte
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Friedrich Wilhelm Joseph Schelling
; iracionalista i filozofski pesimista
Arthur Schopenhauer
; ideja
socijalizma
Karl Marxa
Friedrich Engelsa
; doprinos
Friedricha Nietzschea
perspektivizmu;
Gottlob Frege
da jedoprnos analitičkoj filozofiji;
Martin Heidegger
koji je dao velik doprinos
egzistencijalizmu
i ontologiji, značajan uticaj ostavila je
Frankfurtska škola
koju su razvijali
Max Horkheimer
Theodor Adorno
Herbert Marcuse
Jürgen Habermas
108
Mediji
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Mediji u Njemačkoj
Sjedište
Deutsche Welle
-a u
Bonnu
Među najveće medijske kompanije iz Njemačke koje djeluju na međunarodnom tržištu su
Bertelsmann
Axel Springer SE
ProSiebenSat.1 Media
. Također značajnu ulogu ima
Deutsche Presse-Agentur
Njemačko televizijsko tržište
je najveće u
Evropi
sa oko 38 miliona domaćinstava sa TV prijemnikom.
109
Oko 90% njemačkih kućanstava ima kablovsku ili satelitsku televiziju, sa raznim javnim i privatnim RTV kanalima.
110
U Njemačkoj postoji više od 500 javnih i privatnih radio stanica, uključujući i
Deutsche Welle
koja svoj program emitira na više stranih jezika.
111
Njemačka nacionalna radio mreža je
Deutschlandradio
, dok
ARD
stanice pokrivaju lokalne servise.
Mnoge od najprodavanijih
novina
časopisa
u Evropi su upravo one iz Njemačke, listovi (i internet portali) sa najvećim tiražom u Njemačkoj su
Bild
Die Zeit
Süddeutsche Zeitung
Frankfurter Allgemeine Zeitung
Die Welt
, dok su najveći njemački magazini
Der Spiegel
Stern
Focus
112
Njemačko tržište video igara je jedno od najvećih u svijetu.
113
Gamescom
u Kölnu je jedan od vodećih svjetskih sajmova video igara. Popularne serije video igara iz Njemačke su
Turrican
Anno
The Settlers
Gotika
SpellForce: The Order of Dawn
FIFA Manager
Far Cry
Crysis
. Relevantni izdavači i programeri igara su
Ubisoft Blue Byte
Crytek
Deep Silver
Kalypso Media
Piranha Bytes
Yager Development
Kinematografija
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka kinematografija
Njemačka kinematografija je ostavila velik trag u svjetskoj filmskoj umjetnosti i tehnici. Prvi radovi
braće Skladanowsky
su prikazani 1895. godine. Svjetski poznat
Babelsberg Studio
koji se nalazi u
berlinskoj
četvrti
Postdam
osnovan je 1912. godine, čime je psato prvim velikim filmskim studijem u svijetu. Danas je najveći evropski studio.
114
Ran njemačko kino je bilo pod uticajem njemačkih ekspresionista kao što su
Robert Wiene
Friedrich Wilhelm Murnau
. Film
Metropolis
čiji je redatelj bio
Fritz Lang
smatra se prvim naučn-fantastičnim filmom.
115
Film redatelja
Josef von Sternberga
Plavi anđeo
u kojem je glumila
Marlene Dietrich
smatra se prvim njemačkim zvučnim
filmom
116
Filmovi
Leni Riefenstahl
su postavili nove umjetničke standarde, kao što primjerice dokumentarni film
''Trijumf volje''
117
Babelsberg Studio
kod Berlina, prvi veliki filmski studio u svijetu.
Mnogi od filmova koji su nastali nakon
1945.
godine u poslijeratnom periodu mogu se nazvati
Trümmerfilm
(bos. film ruševina). Takav film je primjerice
Ubojice među nama
(1946) redatelja
Wolfganga Staudtea
. Među poznatije
istočnonjemačke
filmove mogu se ubrojati
Der Untertan
(1951),
Podijeljeno nebo
(1964) čiji je redatelj
Konrad Wolf
, filmska adaptacija književnog djela
Jakov lažljivac
kojeg je napisao
Jurek Becker
, a filmski adaptirao
Frank Beyer
ka film
Jakov lažljivac
(1975), koji je bio jedini istčnonjemački film nominovan za
Oscara
. Filmovi Zapadne Njemačke iz 1950-ih godina mogu se po žanru definirati kao
Heimatfilm
(bos. domoljubni film), ti filmovi prikazuju ljepotu zemlje i moralni integritet ljudi koji žive u njoj.
118
Tokom 1970-ih i 1980-ih, poznati redatelji
novog njemačkog filma
bili su
Volker Schlöndorff
Werner Herzog
Wim Wenders
Rainer Werner Fassbinder
. Njemački filmovi kao što su
Das Boot
(1981),
Nedovršena priča
(1984),
Good Bye, Lenin!
(2003),
Glavom kroz zid
(2004),
Bijela traka
(2009),
Konferencija životinja
(2010),
Atlas oblaka
(2012) su ostvarili međunarodni uspjeh.
Oscara za najbolji strani film
dobili su njemački filmovi
Limeni bubanj
1979. godine,
Nigdje u Africi
2002. godine i
Život drugih
2007. godine.
119
Dodjela
Evropske filmske nagrade
se vrši svake godine, od čega svake druge u
Berlinu
, domu Evropske filmske akademije.
Berlinski međunarodni filmski festival
poznat kao "Berlinale", na kojem se od 1951. za najbolje filmove dodjeluje nagrada "Zlatni medvjed" je jedan od najvažnijih filmskih festivala u Evropi i svijetu.
Kuhinja
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka kuhinja
Schwarzwald torta
Njemačka kuhinja varira zavisno od regije do regije, te često postoje sličnosti između kuhinja nekih njemačkih regija sa regijama susjednih država (npr postoje neke kulinarske sličnosti između kuhinje Južne Bavarske,
Švabije
sa kuhinjama Švicarske i Austrije). Internacionalno poznata jela kao što su
pizza
suši
kineska
grčka
indijska kuhinja
doner kebab
, također su popularna i lako dostupna u Njemačkoj, zahvaljujući različitim etničkim zajednicama.
Kruh
predstavlja značajan dio njemačke kuhinje, njemački pekari proizvode oko 600 vrsta kruha i oko 1.200 različitih vrsta kolača i peciva. Njemački
sirevi
predstavljaju trećinu sireva proizvedenih u Evropi.
120
U 2012. godini oko 99% proizvedenog mesa u Njemačkoj činila je svinjetina, piletina i govedina. Nijemci proizvode svoje poznate kobasice u 1.200 različitih vrsta uključujući
Bratwurst
Weißwurst
Currywurst
121
Tokom 2012. godine, od ukupne prodaje hrane, 3,9% je bilo
organske hrane
122
Iako
vino
postaje sve više popularno u mnogim dijelovima Njemačke, naročito u njemačkim vinskim regijama,
123
ipak nacionalno alkoholno piće je
pivo
. Njemačka potrošnja piva po osobi je iznosila 110 litara u 2013, i dalje je među najvišima u svijetu.
124
Sport
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Sport u Njemačkoj
Nogometna reprezentacija Njemačke je nakon pobjede na
svjetskom nogometnom prvenstvu 2014.
postala po četvrti put svjetski prvak u nogometu.
Po podacima iz 2009. i 2010. oko 27,8 miliona Nijemaca bilo je organizirano u oko 91.000 sportskih klubova i udruženja.
125
Najveći broj sportskih društava je obuhvaćen krovnom organizacijom Njemačkog olimpijskog sportskog saveza (DOSB).
Najčešći i najpopularniji sport u Njemačkoj je
nogomet
. Po podacima iz 2012. u sklopu Njemačkog nogometnog saveza (DFB) organizirano je 172.000 klubova sa oko 6,8 miliona članova,
126
nogometna reprezentacija Njemačke
može se pohvaliti sa četiri titule svjetskih prvaka u nogometu:
1954
, 1974, 2006. i
2014.
godine. Njemačka je također i dva puta bila organizator
Svjetskog prvenstva 1974.
2006
, a oba puta je i postala svjetski prvak. Ona je i jedina država čije su nogometne reprezentacije i u muškoj i u ženskoj konkurenciji bili prvaci svijeta. Najveći stadion, namijenjen za međunarodne susrete, je
Olimpijski stadion u Berlinu
(kapaciteta 74.224 mjesta), dok je
Signal Iduna Park
Dortmundu
najveći nogometni stadion po kapacitetu na nivou Bundeslige sa preko 80.500 mjesta (od čega je 24.454 sjedećih).
U motosportu, najveći javni interes Nijemci pokazuju za Formulu 1 i DTM, u kojima su njemački vozači i konstruktori među vodećim.
Michael Schumacher
je sedmorostruki svjetski prvak u Formuli 1 i do danas najuspješniji vozač Formule 1 u njenoj historiji, dok je
Sebastian Vettel
dosad najmlađi svjetski prvak u historiji ovog takmičenja.
Osim toga, popularni su i zimski sportovi u kojima Njemačka ima vrhunske sportiste i olimpijske pobjednike. Među najuspješnijim su i skijaši-skakači
Sven Hannawald
Jens Weißflog
te olimpijska pobjednica klizačica
Katarina Witt
Moda i dizajn
uredi
uredi izvor
Glavni članak:
Njemačka moda
Claudia Schiffer
, njemački supermodel.
Njemački dizajneri su lideri modernog dizajna linije proizvoda,
Bauhausovi
dizajneri poput
Ludwiga Miesa van der Rohea
Dieter Rams
iz
Brauna
su među najpoznatijima.
127
Njemačka je vođeća zemlja u
modnoj
industriji. Njemačka tekstilna industrija broji oko 1.300 kompanija sa više od 130.000 uposlenih u 2010. godini, koja je ostvarila prihod od 28 milijardi eura. Gotovo oko 44% proizvoda se izvozi.
128
Berlinska sedmica mode
, modni sajam Bread and Butter održavaju se dva puta godišnje.
129
München, Hamburg i Düsseldorf također su važni gradovi po pitanju dizajna i modne industrije. Poznati modni dizajneri iz Njemačke su
Karl Lagerfeld
Jil Sander
Wolfgang Joop
Philipp Plein
Michael Michalsky
. Među važnijim modnim markama su
Hugo Boss
Escada
Adidas
Puma
Jack Wolfskin
. Svejtski poznati supermodeli iz Njemačke su
Claudia Schiffer
Heidi Klum
Tatjana Patitz
Nadja Auermann
, kao i
Toni Garrn
Julia Stegner
Eva Padberg
Diane Kruger
Također pogledajte
uredi
uredi izvor
Alumniportal Deutschland
Eilenburg
Glücksburg
Husum
Uetersen
Reference
uredi
uredi izvor
Germany: Inflow of foreign population by country of nationality, 1994 to 2003
Federalni Ustavni sud Njemačke
(2 BvF 1/73; BVerfGE 36, 1):
Njemačko carstvo
kao država Nijemaca je potpuno identično
Saveznoj republici Njemačkoj
[jer postoji kao nacionalna država i
međunarodnopravnni subjektivitet
međunarodno javno pravo
) od 1871]. Godine 1949, nakon podjele na
istočnu
i zapadnu Njemačku nije se smatralo za osnivanje nove zapadnonjemačke države niti nasljednice Njemačkog carstva, nego je reorganizovan samo taj dio Njemačke.
"Germany world's second biggest aid donor after US - TopNews"
topnews.in
. Arhivirano s
originala
, 24. 5. 2011
. Pristupljeno 23. 9. 2015
"The fifteen major spenders in 2006"
Recent trends in military expenditure
. Stockholm International Peace Research Institute. 2007. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 14. 8. 2007
. Pristupljeno 5. 2. 2009
"The leader of Europe? Answers an ocean apart"
iht.com
. Arhivirano s
originala
, 4. 4. 2008
. Pristupljeno 23. 9. 2015
Idea TV GmbH.
"Confidently into the Future with Reliable Technology"
innovations-report.de
. Arhivirano s
originala
, 5. 10. 2011
. Pristupljeno 23. 9. 2015
"Radiometric dating of the type-site for Homo heidelbergensis at Mauer, Germany"
PNAS
. 27. 8. 2010
. Pristupljeno 27. 8. 2010
"World's Oldest Spears"
archive.archaeology.org
. 3. 5. 1997
. Pristupljeno 27. 8. 2010
"Ice Age Lion Man is world's earliest figurative sculpture"
The Art Newspaper
. 31. 1. 2013. Arhivirano s
originala
, 15. 2. 2015
. Pristupljeno 31. 1. 2013
Jill N. Claster:
Medieval Experience: 300–1400
. NYU Press 1982, str. 35.
ISBN
0-8147-1381-5
The Cambridge Ancient History, vol. 12, str. 442.
ISBN
0-521-30199-8
Philpott, Daniel (januar 2000).
"The Religious Roots of Modern International Relations"
World Politics
52
(2): 206–245.
doi
10.1017/S0043887100002604
Henderson, W. O. (januar 1934). "The Zollverein".
History
19
(73): 1–19.
doi
10.1111/j.1468-229X.1934.tb01791.x
Black, John, ured. (2005).
100 maps
. Sterling Publishing. str.
202.
ISBN
978-1-4027-2885-3
Crossland, David (22. 1. 2008).
"Last German World War I Veteran Believed to Have Died"
Spiegel Online
. Pristupljeno 25. 3. 2011
Boemeke, Manfred F.;
Feldman, Gerald D.
; Glaser, Elisabeth (1998). "Introduction".
Versailles: A Reassessment after 75 Years
. Publications of the German Historical Institute. Cambridge University Press. str.
–20.
ISBN
978-0-521-62132-8
Klein, Fritz
(1998). "Between Compiègne and Versailles: The Germans on the Way from a Misunderstood Defeat to an Unwanted Peace". u Boemeke, Manfred F.;
Feldman, Gerald D.
; Glaser, Elisabeth (ured.).
Versailles: A Reassessment after 75 Years
. Publications of the German Historical Institute. Cambridge University Press. str.
203
–220.
ISBN
978-0-521-62132-8
Keylor, William R. (1998). "Versailles and International Diplomacy". u Boemeke, Manfred F.;
Feldman, Gerald D.
; Glaser, Elisabeth (ured.).
Versailles: A Reassessment after 75 Years
. Publications of the German Historical Institute. Cambridge University Press. str.
469
–505.
ISBN
978-0-521-62132-8
Carlin, Wendy (1996). "West German growth and institutions (1945–90)".
Economic Growth in Europe Since 1945
. Cambridge University Press. str.
464.
ISBN
0-521-49964-X
Nepoznati parametar
editors=
zanemaren (prijedlog zamjene:
editor=
) (
pomoć
Werner Bührer (24. 12. 2002).
"Deutschland in den 50er Jahren: Wirtschaft in beiden deutschen Staaten"
Economy in both German states
Informationen zur Politischen Bildung
. Bundeszentrale für politische Bildung.
Referenca sadrži prazan nepoznati parametar:
1=
pomoć
maw/dpa (11. 3. 2008).
"New Study Finds More Stasi Spooks"
Der Spiegel
. Pristupljeno 30. 10. 2011
"Germany (East)", Library of Congress Country Study,
Appendix B: The Council for Mutual Economic Assistance
Protzman, Ferdinand (22. 8. 1989).
"Westward Tide of East Germans Is a Popular No-Confidence Vote"
The New York Times
. Pristupljeno 30. 10. 2011
"Regionales Monitoring 2010 – Daten und Karten zu den Europäischen Metropolregionen in Deutschland"
(PDF)
(jezik: njemački). Bundesamt für Bauwesen und Raumordnung. 2010. str.
10. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 12. 7. 2012
. Pristupljeno 11. 4. 2012
"Christian Democratic Union/Christian Social Union"
. U.S. Library of Congress
. Pristupljeno 26. 3. 2011
"The Federal States"
Bundesrat of Germany
. Arhivirano s
originala
, 11. 3. 2015
. Pristupljeno 25. 3. 2015
"German Missions Abroad"
. German Federal Foreign Office
. Pristupljeno 26. 3. 2011
"The Embassies"
. German Federal Foreign Office
. Pristupljeno 18. 7. 2012
"The EU budget 2011 in figures"
European Commission
. Pristupljeno 6. 5. 2011
"United Nations regular budget for the year 2011"
. UN Committee on Contributions
. Pristupljeno 6. 5. 2011
"Declaration by the Franco-German Defence and Security Council"
. French Embassy UK. 13. 5. 2004. Arhivirano s
originala
, 27. 3. 2014
. Pristupljeno 19. 3. 2011
Freed, John C. (4. 4. 2008).
"The leader of Europe? Answers an ocean apart"
The New York Times
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"Aims of German development policy"
. Federal Ministry for Economic Cooperation and Development. 10. 4. 2008. Arhivirano s
originala
, 10. 3. 2011
. Pristupljeno 26. 3. 2011
"The 15 countries with the highest military expenditure in 2011"
. Stockholm International Peace Research Institute. septembar 2011. Arhivirano s
originala
, 1. 5. 2012
. Pristupljeno 7. 4. 2012
"Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Artikel 65a,87,115b"
(PDF)
(jezik: njemački). Bundesministerium der Justiz
. Pristupljeno 19. 3. 2011
"Die Stärke der Streitkräfte"
(jezik: njemački).
Bundeswehr
. 23. 3. 2012
. Pristupljeno 20. 4. 2012
"Ausblick: Die Bundeswehr der Zukunft"
(jezik: njemački).
Bundeswehr
. Pristupljeno 5. 6. 2011
"Trends in International Arms Transfer, 2014"
www.sipri.org
. Stockholm International Peace Research Institute. Arhivirano s
originala
, 19. 3. 2015
. Pristupljeno 18. 3. 2015
"Einsatzzahlen
– Die Stärke der deutschen Einsatzkontingente"
(jezik: njemački).
Bundeswehr
. Arhivirano s
originala
, 29. 4. 2011
. Pristupljeno 11. 1. 2015
"Labour productivity levels in the total economy"
. OECD
. Pristupljeno 12. 12. 2014
"Global 500: Countries
– Germany"
Forbes
. 26. 7. 2010
. Pristupljeno 27. 3. 2011
"Assessment of strategic plans and policy measures on Investment and Maintenance in Transport Infrastructure"
(PDF)
International Transport Forum
. 2012. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 23. 3. 2015
. Pristupljeno 15. 3. 2014
"Autobahn-Temporegelung"
(Press release) (jezik: njemački).
ADAC
. juni 2010. Arhivirano s
originala
, 1. 1. 2015
. Pristupljeno 19. 3. 2011
"Geschäftsbericht 2006"
(jezik: njemački).
Deutsche Bahn
. Arhivirano s
originala
, 9. 8. 2007
. Pristupljeno 27. 3. 2011
"Port of Hamburg authority"
The official website of the Port of Hamburg
. Arhivirano s
originala
, 19. 10. 2014
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"Overview/Data: Germany"
. U.S. Energy Information Administration. 30. 6. 2010
. Pristupljeno 19. 4. 2011
"Energy imports, net (% of energy use)"
. The World Bank Group
. Pristupljeno 18. 4. 2011
"Renewable energy Germany targets switch to 100% renewables for its electricity by 2050"
The Guardian
. Reuters Berlin. 7. 7. 2010
. Pristupljeno 18. 4. 2011
Ziesing, Hans-Joachim.
"Energieverbrauch in Deutschland im Jahr 2014"
(PDF)
(jezik: njemački). AG Energiebilanzen. str.
. Pristupljeno 10. 3. 2015
"Deutschland erfüllte 2008 seine Klimaschutzverpflichtung nach dem Kyoto-Protokoll"
(PDF)
(Press release) (jezik: njemački). Umweltbundesamt. 1. 2. 2010. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 27. 4. 2011
. Pristupljeno 19. 3. 2011
"Nobel Prize"
. Nobelprize.org
. Pristupljeno 27. 3. 2011
"Otto Hahn"
. FamousScientists.org
. Pristupljeno 15. 12. 2011
"Gottfried Wilhelm Leibniz Prize"
. DFG. Arhivirano s
originala
, 21. 6. 2008
. Pristupljeno 27. 3. 2011
Bianchi, Luigi.
"The Great Electromechanical Computers"
York University
. Pristupljeno 17. 4. 2011
"Historical figures in telecommunications"
. International Telecommunication Union. 14. 1. 2004
. Pristupljeno 27. 3. 2011
"Interim Update"
(PDF)
UNWTO World Tourism Barometer
. UNWTO. april 2011. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 1. 1. 2015
. Pristupljeno 26. 6. 2011
"UNWTO Annual Report"
(PDF)
UNWTO
. 2010. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 11. 6. 2014
. Pristupljeno april 2011
Provjerite vrijednost datuma u parametru:
access-date=
pomoć
Zahlen Daten Fakten 2012
Arhivirano
1. 1. 2015. na
Wayback Machine
(in German), German National Tourist Board
"Tourism Highlights 2014 edition"
(PDF)
. UNWTO. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 14. 2. 2015
. Pristupljeno 26. 3. 2015
"2013 Travel & Tourism Economic Impact Report Germany"
(PDF)
. WTTC. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 3. 12. 2013
. Pristupljeno 26. 11. 2013
"Top Tourist Attractions of Germany"
. Germany.Travel, official site
. Pristupljeno 12. 12. 2014
Zensus 2011: Bevölkerung am 9. Mai 2011
. Retrieved 1. 6. 2013.
"Country Comparison
:: Population"
. CIA. Arhivirano s
originala
, 6. 1. 2012
. Pristupljeno 26. 6. 2011
"Demographic Transition Model"
. Barcelona Field Studies Centre. 27. 9. 2009
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"Birth rate on the rise in Germany"
The Local
. Arhivirano s
originala
, 25. 9. 2013
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"The New Guest Workers: A German Dream for Crisis Refugees"
Spiegel Online
. 28. 2. 2013
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"More skilled immigrants find work in Germany"
Deutsche Welle
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"German population rises thanks to immigration"
Deutsche Welle
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"National Minorities in Germany"
(PDF)
Federal Ministry of the Interior (Germany)
. 1. 5. 2010. Article number: BMI10010. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 21. 4. 2013
. Pristupljeno 23. 6. 2014
"20% of Germans have immigrant roots".
Burlington Free Press
. 15. 7. 2010. str.
4A.
"Publikation
— STATmagazin
— Population
— Families with a migrant background: traditional values count
— Federal Statistical Office (Destatis)"
. Destatis.de. 13. 3. 2012
. Pristupljeno 4. 11. 2012
"International Migration 2006"
(PDF)
. UN Department of Economic and Social Affairs
. Pristupljeno 18. 3. 2011
"Bevölkerung nach Migrationshintergrund"
(jezik: njemački). German Federal Statistical Office. Arhivirano s
originala
, 29. 12. 2010
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"Fewer Ethnic Germans Immigrating to Ancestral Homeland"
. Migration Information Source. februar 2004
. Pristupljeno 19. 7. 2014
"Pressekonferenz „Zensus 2011 – Fakten zur Bevölkerung in Deutschland" am 31. Mai 2013 in Berlin"
(PDF)
. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 10. 10. 2017
. Pristupljeno 20. 5. 2015
"Bevölkerung am 9. Mai 2011 Statistisches Bundesamt Deutschland Bundesrepublik"
(PDF)
destatis.de
(jezik: njemački).
Federal Statistical Office of Germany
. 9. 5. 2011. str.
Zensus 2011 – Page 6
. Pristupljeno 9. 5. 2011
"Germany"
Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs
. Arhivirano s
originala
, 24. 3. 2015
. Pristupljeno 27. 3. 2015
Blake, Mariah (10. 11. 2006).
"In Nazi cradle, Germany marks Jewish renaissance"
Christian Science Monitor
. Pristupljeno 28. 3. 2011
Schnabel, U. (15. 3. 2007).
"Buddhismus Eine Religion ohne Gott"
Die Zeit
(jezik: njemački)
. Pristupljeno 19. 3. 2011
European Commission.
"Official Languages"
. Pristupljeno 29. 7. 2014
Marten, Thomas; Sauer, Fritz Joachim, ured. (2005).
Länderkunde – Deutschland, Österreich, Schweiz und Liechtenstein im Querschnitt
Regional Geography – An Overview of Germany, Austria, Switzerland and Liechtenstein
(jezik: njemački). Inform-Verlag. str.
7.
ISBN
3-9805843-1-3
European Commission
(2006).
"Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)"
(PDF)
Europa (web portal)
. Pristupljeno 28. 3. 2011
European Commission
(2006).
"Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Executive Summary)"
(PDF)
Europa (web portal)
. Pristupljeno 28. 3. 2011
European Commission
(2004).
"Many tongues, one family. Languages in the European Union"
(PDF)
Europa (web portal)
Arhivirano
(PDF)
s originala, 30. 4. 2011
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"The Educational System in Germany"
. Cuesta College. 31. 8. 2002. Arhivirano s
originala
, 24. 7. 2011
. Pristupljeno 16. 5. 2011
"Arhivirana kopija"
. Arhivirano s
originala
, 19. 1. 2015
. Pristupljeno 4. 6. 2015
CS1 održavanje: arhivirana kopija u naslovu (
link
Health Care Systems in Transition: Germany
(PDF)
. European Observatory on Health Care Systems. 2000. str.
8. AMS 5012667 (DEU). Arhivirano s
originala
(PDF)
, 13. 5. 2011
. Pristupljeno 15. 4. 2011
"Germany statistics summary (2002 - present)"
. World Health Organization
. Pristupljeno 8. 5. 2015
"2010: Herz-/Kreislauferkrankungen verursachen 41
% aller Todesfälle"
(jezik: njemački). Destatis.de
. Pristupljeno 8. 5. 2015
"Country Profile Germany"
(PDF)
Library of Congress
Federal Research Division
. april 2008
. Pristupljeno 7. 5. 2011
"Top 100 living geniuses"
The Daily Telegraph
. London. 30. 10. 2007
. Pristupljeno 15. 5. 2015
"The Recorded Music Industry In Japan"
(PDF)
. Recording Industry Association of Japan. 2013. str.
24. Arhivirano s
originala
(PDF)
, 18. 8. 2013
. Pristupljeno 8. 2. 2014
Nye, Sean.
"Minimal Understandings: The Berlin Decade, The Minimal Continuum, and Debates on the Legacy of German Techno"
. Journal of Popular Music Studies, Volume 25, Issue 2
. Pristupljeno 12. 12. 2014
Marzona, Daniel. (2005)
Conceptual Art.
Cologne: Taschen. Various pages
Berman, Harold (1974).
Bronzes, Sculptors & Founders - Signatures
(2.
izd.). Chicago, Illinois: Abage Publishers. str.
477.
Payne, Christopher (1986).
Animals in Bronze -- Reference and Price Guide
. Woodbridge, Suffolk, England: Antique Collectors' Club Ltd. str.
401.
ISBN
0- 90746-245-6
Marzona, Daniel. (2005) Conceptual Art. Cologne: Taschen.
Jan Koppmann, "Das Zeitalter des Barock", in M. Thierer (ed.),
Lust auf Barock: Himmel trifft Erde in Oberschwaben,
Lindenberg: Kunstverlag Fink, 2002, p. 11f.
Wilhelm Süvern: 1971.
Torbögen und Inschriften lippischer Fachwerkhäuser
in Volume 7 of Heimatland Lippe. Lippe Heimatbund: 1971. 48 pages
Heinrich Stiewe: 2007.
Fachwerkhäuser in Deutschland: Konstruktion, Gestalt und Nutzung vom Mittelalter bis heute
. Primus Verlag: 2007.
ISBN
978-3-89678-589-3
. 160 pages
"Art Nouveau
— Art Nouveau Art"
. Huntfor.com. Arhivirano s
originala
, 22. 2. 2013
. Pristupljeno 25. 3. 2013
A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture
. Oxford University Press. 2006. str.
880
ISBN
0-19-860678-8
History of the
Deutsches Wörterbuch
from the
DWB 150th Anniversary Exhibition and Symposium
, Berlin: Humboldt-Universität, 2004.
(de)
, retrieved 27. 6. 2012.
Espmark, Kjell
(3. 12. 1999).
"The Nobel Prize in Literature"
. Nobelprize.org
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"Land of ideas"
. Land-der-ideen.matrix.de. Arhivirano s
originala
, 27. 4. 2011
. Pristupljeno 19. 3. 2011
Weidhaas, Peter; Gossage, Carolyn; Wright, Wendy A. (2007).
A History of the Frankfurt Book Fair
. Dundurn Press Ltd. str.
11 ff
ISBN
978-1-55002-744-0
Chase, Jefferson (13. 3. 2015).
"Leipzig Book Fair: Cultural sideshow with a serious side"
Deutsche Welle
. Pristupljeno 25. 4. 2015
Searle, John (1987). "Introduction".
The Blackwell Companion to Philosophy
. Wiley-Blackwell.
"Distribution of TV in Germany (German)"
. Astra Sat. 19. 2. 2013. Arhivirano s
originala
, 1. 1. 2015
. Pristupljeno 10. 12. 2014
"Country profile: Germany"
BBC News
. Pristupljeno 28. 3. 2011
"Organization 1950-1954"
. Deutsche Welle. Arhivirano s
originala
, 2. 4. 2015
. Pristupljeno 15. 5. 2015
"ZDB OPAC - start/text"
d-nb.de
. Arhivirano s
originala
, 14. 7. 2006
. Pristupljeno 1. 4. 2015
Purchese, Robert (17. 8. 2009).
"Germany's video game market"
. Eurogamer.net
. Pristupljeno 4. 3. 2012
Studio Babelsberg
Arhivirano
18. 8. 2011. na
Wayback Machine
Mit der Erschließung des direkt in der Nachbarschaft befindlichen Filmgeländes mit den Studios Neue Film 1 und Neue Film 2 konnte Studio Babelsberg seine Studiokapazitäten verdoppeln und verfügt so über Europas größten zusammenhängenden Studiokomplex.
, retrieved 3. 12. 2013 (German)
"SciFi Film History – Metropolis (1927)"
. Arhivirano s
originala
, 10. 10. 2017
. Pristupljeno 28. 9. 2014
Bordwell, David
; Thompson, Kristin (2003) [1994]. "The Introduction of Sound".
Film History: An Introduction
(2.
izd.). McGraw-Hill. str.
204
ISBN
978-0-07-115141-2
CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (
link
Rother, Rainer (1. 7. 2003).
Leni Riefenstahl: The Seduction of Genius
. Bloomsbury Publishing.
ISBN
1441159010
Stephen Brockmann,
A Critical History of German Film,
Camden House, 2010, p. 286. isbn 1571134689
"Awards:Das Leben der Anderen"
. IMDb
. Pristupljeno 28. 3. 2011
The Complete Idiot's Guide to Cheeses of the World - Steve Ehlers, Jeanette Hurt
. pp. 113-115.
"Guide to German Hams and Sausages"
. German Foods North America. Arhivirano s
originala
, 22. 3. 2015
. Pristupljeno 26. 3. 2015
"Numbers, data, facts about the organic food sector"
(jezik: njemački). Foodwatch
. Pristupljeno 4. 6. 2015
Bio-Produkte machen lediglich 3,9 Prozent des gesamten Lebensmittelumsatzes in Deutschland aus (2012).
"German Wine Statistics"
. Wines of Germany, Deutsches Weininstitut. Arhivirano s
originala
, 14. 12. 2014
. Pristupljeno 14. 12. 2014
Samantha Payne (20. 11. 2014).
"Top 10 Heaviest Beer-drinking Countries: Czech Republic and Germany Sink Most Pints"
. Pristupljeno 6. 5. 2015
DOSB.
"Der Deutsche Olympische Sportbund: Wir über uns"
dosb.de
. Arhivirano s
originala
, 21. 2. 2010
. Pristupljeno 23. 9. 2015
"Mitglieder"
DFB - Deutscher Fußball-Bund e.V
. Pristupljeno 23. 9. 2015
"Bauhaus: The Single Most Influential School of Design"
. gizmodo. 13. 6. 2012. Arhivirano s
originala
, 21. 12. 2014
. Pristupljeno 9. 12. 2014
"BMWI Branchenfokus Textil und Bekleidung"
. Arhivirano s
originala
, 21. 7. 2012
. Pristupljeno 28. 9. 2014
"Berlin as a fashion capital: the improbable rise"
. Fashion United UK. 12. 1. 2012
. Pristupljeno 15. 5. 2015
Sjeverno more
Danska
Baltičko more
Francuska
Holandija
Belgija
Luksemburg
Poljska
Češka
Njemačka
Francuska
Austrija
Švicarska
Austrija
Vanjski linkovi
uredi
uredi izvor
Commons logo
Commons
ima datoteke na temu:
Njemačka
www.deutschland.de
- multimedijalni višejezični portal o Njemačkoj
Statistikportal.de
- Službeni statistički podaci
Bundesregierung Deutschland
- Službena stranica savezne vlade
Bundespräsident
- Službena stranica predsjednika Njemačke
Bundestag
- Službena stranica njemačkog parlamenta
Urbani sistem Njemačke prije i poslije ujedinjenja
Njemački kancelari
Njemačko Carstvo
(1871
1918)
Otto von Bismarck
Leo von Caprivi
Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst
Bernhard von Bülow
Theobald von Bethmann Hollweg
Georg Michaelis
Georg von Hertling
Max von Baden
Vajmarska Republika
(1919
1933)
Friedrich Ebert
Philipp Scheidemann
Gustav Bauer
Hermann Müller
Konstantin Fehrenbach
Joseph Wirth
Wilhelm Cuno
Gustav Stresemann
Wilhelm Marx
Hans Luther
Wilhelm Marx
Hermann Müller
Heinrich Brüning
Franz von Papen
Kurt von Schleicher
Adolf Hitler
Nacistička Njemačka
(1933
1945)
Adolf Hitler
Joseph Goebbels
Lutz Graf Schwerin von Krosigk
Savezna Republika
Njemačka
(od 1949)
Konrad Adenauer
Ludwig Erhard
Kurt Georg Kiesinger
Willy Brandt
Helmut Schmidt
Helmut Kohl
Gerhard Schröder
Angela Merkel
Olaf Scholz
Friedrich Merz
Njemačka
po temama
Historija
Hronologija
Vojna historija
Germani
Velika seoba naroda
Franačka
Sveto Rimsko Carstvo
Prodor na istok
Rajnska konfederacija
Njemački savez
Sjevernonjemačka konfederacija
Njemačko Carstvo
Prvi svjetski rat
Vajmarska Republika
Nacistička Njemačka
Drugi svjetski rat
Podijeljena Njemačka
Saveznička okupacija
Progon Nijemaca
Istočna Njemačka
Zapadna Njemačka
Ponovno ujedinjenje
Nakon 1990.
Geografija
Gradovi
Jezera
Okruzi
Otoci
Planine
Pokrajine
Rijeke
Vlast
Bundestag
(parlament)
Bundeswehr
(vojska)
Vlada
Kancelar
Ustav
Sudstvo
Izbori
Vanjska politika
Ljudska prava
Seksualne manjine
Policija
Politika
Političke stranke
Predsjednik
Privreda
Poljoprivreda
Automobilska industrija
Bankarstvo
Centralna banka
Hemijski trougao
Ekonomska historija
Energetika
Njemački model
Njemačke pokrajine po BDP-u
Rudarstvo
Mittelstand
kompanije
Nauka i tehnologija
Berza
Porezi
Telekomunikacije
Turizam
Sindikati
Saobraćaj
Društvo
Kriminal
Demografija
Obrazovanje
Nijemci
Zdravstvo
Imigracija
Penzije
Religija
Socijalna pitanja
Turci
Kultura
Himna
Umjetnost
Grb
Zastava
Jezik
Mediji
Muzika
Imena
Pruske vrline
Pušenje
Sport
Kategorija
Portal
Evropska unija
(EU)
Države članice
Austrija
Belgija
Bugarska
Češka
Danska
Estonija
Finska
Francuska
Grčka
Hrvatska
Irska
Italija
Kipar
Latvija
Litvanija
Luksemburg
Mađarska
Malta
Nizozemska
Njemačka
Poljska
Portugal
Rumunija
Slovačka
Slovenija
Španija
Švedska
Kandidati
Crna Gora
status
Srbija
status
Turska
status
Sjeverna Makedonija
status
Albanija
status
Bosna i Hercegovina
status
Potencijalni kandidati
Kosovo
status
Države i teritorije
Evropi
Države
Albanija
Andora
Armenija
Austrija
Azerbejdžan
Belgija
Bjelorusija
Bosna i Hercegovina
Bugarska
Crna Gora
Češka
Danska
Estonija
Finska
Francuska
Gruzija
Grčka
Hrvatska
Irska
Island
Italija
Kazahstan
Kipar
Latvija
Lihtenštajn
Litvanija
Luksemburg
Mađarska
Malta
Moldavija
Monako
Nizozemska
Norveška
Njemačka
Poljska
Portugal
Rumunija
Rusija
San Marino
Sjeverna Makedonija
Slovačka
Slovenija
Srbija
Španija
Švedska
Švicarska
Turska
Ujedinjeno Kraljevstvo
Ukrajina
Vatikan
Zavisne i ostale
teritorije
Akrotiri i Dhekelia
Olandska ostrva
Gibraltar
Guernsey
Madeira
Ostrvo Man
Farska ostrva
Jersey
Jan Mayen
Svalbard
Nepriznate i djelomično
priznate države
Abhazija
Južna Osetija
Kosovo
Pridnjestrovlje
Sjeverni Kipar
Potpuno u
Aziji
, ali kulturno i politički pripada
Evropi
Potpuno u
Africi
, ali kulturno i politički pripada
Evropi
Najvećim dijelom u Aziji
Mediteranska unija
Članice iz
EU
Austrija
Belgija
Bugarska
Češka
Danska
Estonija
Finska
Francuska
Grčka
Hrvatska
Kipar
Mađarska
Irska
Italija
Latvija
Litvanija
Luksemburg
Malta
Nizozemska
Njemačka
Poljska
Portugal
Rumunija
Slovačka
Slovenija
Španija
Švedska
Članice izvan EU
Albanija
Alžir
Bosna i Hercegovina
Crna Gora
Egipat
Izrael
Jordan
Liban
Mauritanija
Monako
Maroko
Palestina
Sirija
Tunis
Turska
Ujedinjeno Kraljevstvo
Posmatrači
Libija
NATO
Članice
Albanija
Belgija
Bugarska
Crna Gora
Češka
Danska
Estonija
Finska
Francuska
Grčka
Hrvatska
Island
Italija
Kanada
Latvija
Litvanija
Luksemburg
Mađarska
Nizozemska
Norveška
Njemačka
Poljska
Portugal
Rumunija
Sjedinjene Američke Države
Sjeverna Makedonija
Slovačka
Slovenija
Španija
Švedska
Turska
Ujedinjeno Kraljevstvo
Države kandidati
Bosna i Hercegovina
status
Odnosi
Srbija
status
Irska
status
Moldavija
status
Ukrajina
status
Gruzija
status
Rusija
status
Vijeće Evrope
Institucije
Glavni sekretar
Odbor ministara
Parlamentarna skupština
Kongres lokalnih i regionalnih vijeća
Evropski sud za ljudska prava
Komesar za ljudska prava
Članice
Albanija
Andora
Armenija
Austrija
Azerbejdžan
Belgija
Bosna i Hercegovina
Bugarska
Crna Gora
Češka
Danska
Estonija
Finska
Francuska
Grčka
Gruzija
Hrvatska
Irska
Island
Italija
Kipar
Latvija
Lihtenštajn
Litvanija
Luksemburg
Mađarska
Malta
Moldavija
Monako
Nizozemska
Norveška
Njemačka
Poljska
Portugal
Rumunija
San Marino
Sjeverna Makedonija
Slovačka
Slovenija
Srbija
Španija
Švedska
Švicarska
Turska
Ujedinjeno Kraljevstvo
Ukrajina
Posmatrači
Kanada
Izrael
Japan
Meksiko
SAD
Vatikan
Bivše članice
Saarski protektorat (1950–1956)
Čehoslovačka (1991–1992)
Srbija i Crna Gora (2003-2006)
Rusija (1996-2022)
G20 industrijski razvijenih zemalja
Afrička unija
Argentina
Australija
Brazil
Kanada
Kina
Evropska unija
Francuska
Njemačka
Indija
Indonezija
Italija
Japan
Meksiko
Rusija
Saudijska Arabija
Južnoafrička Republika
Južna Koreja
Turska
Ujedinjeno Kraljevstvo
Sjedinjene Američke Države
G8
G8+5
Članice G8
Kanada
Francuska
Njemačka
Italija
Japan
Rusija
(suspendovana)
Ujedinjeno Kraljevstvo
Sjedinjene Američke Države
G8+5
Brazil
Kina
Indija
Meksiko
Južnoafrička Republika
Također pogledajte
G6
G7
G4 (Evropa)
G4
Normativna kontrola
BIBSYS
90101178
BNC
000000337
BNE
XX450924
BNF
cb12205186t
(data)
cb152996644
(data)
CANTIC
a10958964
CiNii
DA01371992
GND
4011882-4
HDS
003352
ISNI
0000 0001 2285 4945
KulturNav
71d45793-db01-4f9a-bdf4-2db67ce79a6f
LCCN
n80125931
MBAREA
85752fda-13c4-31a3-bee5-0e5cb1f51dad
NARA
10044480
NDL
00561571
NKC
ge135889
NLI
000981369
NLK
Identifikator NLK id KSH1998025580 nije važeći.
RERO
Identifikator RERO id A000050560 nije važeći.
SUDOC
030685435
TDVİA
almanya
UKPARL
Yp4dzAsJ
VIAF
189116956
135446758
WorldCat Identities
(preko VIAF):
189116956
Preuzeto iz "
Kategorije
Pages using the Phonos extension
Države u Evropi
Države članice Mediteranske unije
Države članice NATO-a
Države članice Vijeća Evrope
Države članice G20
Članci s pogrešnim identifikatorom NLK
Članci s pogrešnim identifikatorom RERO
Njemačka
Države i teritorije osnovane 1871.
Države svijeta
Države članice Ujedinjenih nacija
Države članice Evropske unije
Sakrivene kategorije:
Stranice sa istim argumentima kod poziva šablona
CS1 greške: nepodržani parametar
CS1 greške: prazni nepoznati parametri
CS1 upotrebe (njemački)
CS1 greške: datumi
Webarchive template wayback links
CS1 održavanje: arhivirana kopija u naslovu
CS1 održavanje: nepreporučeni parametar
Članci s identifikatorima BIBSYS
Članci s identifikatorima BNC
Članci s identifikatorima BNE
Članci s identifikatorima BNF
Članci s identifikatorima CANTIC
Članci s identifikatorima CINII
Članci s identifikatorima GND
Članci s identifikatorima HDS
Članci s identifikatorima ISNI
Članci s identifikatorima KULTURNAV
Članci s identifikatorima LCCN
Članci s identifikatorima MusicBrainz area
Članci s identifikatorima NARA
Članci s identifikatorima NDL
Članci s identifikatorima NKC
Članci s identifikatorima NLI
Stranice s nepostojećim kategorijama normativne kontrole
Članci s identifikatorima SUDOC
Članci s identifikatorima TDVİA
Članci s identifikatorima UKPARL
Članci s identifikatorima VIAF
Članci s identifikatorima WorldCat-VIAF
Članci s identifikatorima – višestruki
Istaknuti članci
Njemačka
Dodaj temu