Novial - Wikipedia, le encyclopedia libere

Novial - Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar al contento
De Wikipedia, le encyclopedia libere
Novial
Lingua extincte
Nomine native:
Novial
instantia de:
lingua artificial
lingua auxiliar international
Esperantido
Create per:
{{{creator}}}
in {{{data}}}
Contexto:
{{{contexto}}}
Parlate in:
{{{statos}}}
Regiones:
Parlate in:
{{{region}}}
Periodo:
{{{periodo}}}
Personas:
20
Scriptura
alphabeto latin
Typologia
{{{typologia}}}
Phylogenese
Statuto official
Nationes:
nulle
Regulate per:
[[]]
Codices de position
ISO 639
-1
ISO 639
-2
ISO 639
-3
nov
Glottolog
novi1234
LinguistList
Linguasphere
51-AAB-dc
IETF ID
nov
SIL
{{{sil}}}
SIL
{{{sil2}}}
Wikimedia ID
nov
Extracto in lingua
Declaration universal del derectos del homine
- Art.1
{{{extracto}}}
Le
Patre Nostre
{{{extracto2}}}
Translitteration
{{{translitteration}}}
Commons:
Novial
categoria principal:
Categoria:Novial
Novial
es un
lingua auxiliar international
publicate per
Otto Jespersen
in
1928
Grammatica
modificar
modificar fonte
Pronomines personal, subjecto e objecto
modificar
modificar fonte
Persona
Interlingua (nominativo)
Interlingua (accusativo)
Novial
Prime singular
io
me
me
Secunde singular
tu
te
vu
Tertie singular (mascule)
ille
le
lo
Tertie singular (feminine)
illa
la
la
Tertie (commun)
illo
lo
le
Tertie singular (neutre)
illo
lo
lu
Impersonal
on
uno
on
Prime plural
nos
nos
nus
Secunde plural
vos
vos
vus
Tertie plural (mascule)
illes
les
los
Tertie plural (feminine)
illas
las
las
Tertie plural (commun)
illos
los
les
Tertie plural (neutre)
illos
los
lus
Nota que in novial le pronomines nominative e accusative son identic.
Le normal
ordine de parolas
es subjecto-verbo-objecto, como in
lingua anglese
. Dunque, le objecto require esser marcate pro distinguer lo ex le subjecto:
me observa vu
– "Io observa te"
vu observa me
– "Tu observa me"
Le adjectivos possessive personal son formate ab le pronomines per addition
-n
o post un consonante
-en
. Isto es, de facto le possessivo del pronomine
men
significa e "mi" e "mie" ("de me"):
E.g.:
"Mi can" =
Men Hunde
"Le can es mie" =
Li Hunde es men
Possession pote tamben exprimite con le pronomine
de
de me
de vu
, etc.
Persona
Interlingua
Novial
Prime singular
mi/mie
men
Secunde singular
tu/tue
vun
Tertie singular (mascule)
su/sue
lon
Tertie singular (feminine)
su/sue
lan
Tertie singular (commun)
su/sue
len
Tertie Singular (neutre)
su/sue
lun
Impersonal
su/sue
onen
Prime plural
nostre
nusen
Secunde plural
vostre
vusen
Tertie plural (mascule)
lor/lore
losen
Tertie plural (feminine)
lor/lore
lasen
Tertie plural (commun)
lor/lore
lesen
Tertie plural (neutre)
lor/lore
lusen
Verbos
modificar
modificar fonte
Formas de verbo nunquam cambia con persona o numero. Le plus multe tempores, modos e voces de verbo son exprimite con verbos auxiliar precedente le forma de radice del verbo principal. Le auxiliatores seque ordine de parolas identic como le anglese equivalente. Le pronomines son indicate con parentheses e son date pro intentiones de exemplo.
Grammatica
Interlingua
Novial
Infinitivo
proteger
protekte
Presente
(io) protege
(me) protekte
Presente perfecte
(io) ha protegite
(me) ha protekte
Passato
(io) protegeva
(me) did protekte
(me) protekted
Passato perfecte
(io) habeva protegite
(me) had protekte
Futuro
(io) protegera
(me) sal protekte
(me) ve protekte
Futuro perfecte
(io) habera protegite
(me) sal ha protekte
(me) ve ha protekte
Futuro in le passato
(io) vadeva proteger
(me) saled protekte
Conditional
(io) protegerea
(me) vud protekte
Conditional perfecte
(io) haberea protegite
(me) vud ha protekte
Imperativo del prime persona
Que (io) protege!
Let (me) protekte!
Imperativo del secunde persona
protege!
protekte!
Participio presente active:
protektent
– "protegente"
Passive participio passate:
protektet
– "protegite"
Voce passive
modificar
modificar fonte
Novial clarmente distingue le
passive de devenir
e le
passive de esser
. In lingua anglese le formas son frequentemente identic, usante le verbo auxiliar
esser
sequite per le participio passate. Totevia, le passive de devenir es tamben frequentemente exprimite con le verbo
devenir
le qual es usate in le exemplos in basso.
Le voce passive de devenir es formate con le auxiliator
bli
sequite per le forma de radice de verbo.
Grammatica
Interlingua
Novial
Infinitivo
devenir protegite
bli protekte
Presente
(io) deveni protegite
(me) bli protekte
Presente perfecte
(io) ha devenite protegite
(me) ha bli protekte
Passato
(io) deveniva protegite
(me) blid protekte
Passato perfecte
(io) habeva devenite protegite
(me) had bli protekte
Futuro
(io) devenira protegite
(me) sal bli protekte
(me) ve bli protekte
Futuro perfecte
(io) habera devenite protegite
(me) sal ha bli protekte
(me) ve ha bli protekte
Futuro in le passato
(io) vadeva devenir protegite
(me) saled bli protekte
Conditional
(io) devenirea protegite
(me) vud bli protekte
Conditional perfecte
(io) haberea devenite protegite
(me) vud ha bli protekte
Imperativo del prime persona
Que (io) deveni protegite!
Let (me) bli protekte!
Imperativo del secunde persona
deveni protegite!
bli protekte!
Le voce passive de esser es formate con le auxiliator
es
sequite per le participio passate passive (thema + -t).
Grammatica
Interlingua
Novial
Infinitivo
esser protegite
es protektet
Presente
(io) es protegite
(me) es protektet
Presente perfecte
(io) ha essite protegite
(me) ha es protektet
Passato
(io) esseva protegite
(me) did es protektet
(me) esed protektet
Passato perfecte
(io) habeva essite protegite
(me) had es protektet
Futuro
(io) essera protegite
(me) sal es protektet
(me) ve es protektet
Futuro perfecte
(io) habera essite protegite
(me) sal ha es protektet
(me) ve ha es protektet
Futuro in le passato
(io) vadeva esser protegite
(me) saled es protektet
Conditional
(io) esserea protegite
(me) vud es protektet
Conditional perfecte
(io) haberea essite protegite
(me) vud ha es protektet
Imperativo del prime persona
Que (io) esse protegite!
Let (me) es protektet!
Imperativo del secunde persona
esse protegite!
es protektet!
Articulos
modificar
modificar fonte
Le articulo definite es
li
le qual es invariante. On usa lo como in lingua anglese.
Il non ha articulo indefinite, ben que on pote usar
un
(un).
Substantivos
modificar
modificar fonte
Le substantivo plural es formate per adder
–s
al singular (
-es
post un consonante).
Le
accusativo
es generalmente identic al
nominativo
ma pote optionalmente esser marcate con le fin
-m
-em
post un consonante) con le plural essente
-sem
-esem
post un consonante) o con le preposition
em
Le genitivo es formate con le fin
-n
-en
post un consonante) con le plural essente
-sen
-esen
post un consonante) o con le preposition
de
Altere casos son formate con prepositiones.
Adjectivos
modificar
modificar fonte
Tote adjectivos fini in
-i
, ma isto pote esser rejectate si il es facile bastante a pronunciar e il non essera confusion causate. Adjectivos precede le substantivo qualificate. Adjectivos non concorda con le substantivo ma pote esser date fines de substantivo si il non es substantivo presente pro reciper los.
Adverbios
modificar
modificar fonte
Un adjectivo es convertite a un adverbio correspondente per adder
-m
post le
-i
fin del adjectivo.
Specimenes
modificar
modificar fonte
Nusen Patro
modificar
modificar fonte
Nusen Patro kel es in siele, mey vun nome bli sanktifika, mey vun regno veni, mey vun volio eventa sur tere kom in siele. Dona a nus disidi li omnidiali pane, e pardona a nus nusen ofensos kom anke nus pardona a nusen ofensantes, e non dukte nus en li tento ma fika nus liberi fro li malum.
Un objetione
modificar
modificar fonte
Un objetione kel bli ofte fa konter konstruktet lingues es ke les pove nulitem es tam boni kam li natur-lingues.
O. Jespersen
Opiniones
modificar
modificar fonte
Ingvar Stenström
modificar
modificar fonte
Mi prime reaction vidente Novial esseva probabilemente simile a illo de multe alteres: Que es isto? Non Ido que es un obvie filio illegitime de Eo. Ni Occ., -- proque non immediatemente comprensibile. Io ha justo perlegite 6 kilos de documentos in e re Novial, correspondentia e tote le deliberationes del "Lingue-Jurie del Novialistes" que discuteva durante plure annos sub le direction de Sr. Valter Ahlstedt de Stockholm. Durante iste discussiones le lingua se cambiava tote le tempore e remaneva in un "stato liquide", certo un idioma plus perlaborate e apte que le original de Jespersen. Le "documentos final" es un grammatica de Novial per Alessandro Baietti e un altere, plus complete per Valter Ahlstedt, le persona sin dubita le plus qualificate.

Sed durante ille annos on faceva nulle effortios pro organisar se e trovar assi un garantia que Novial superviverea. Le 2-e guerra mundial poneva un fin definitive a Novial e ha debilisate Occidental irreparabilemente.
ab: Discurso al Conferentia International de Interlingua, Nederland 1989, imprimite in Interlinguistica e Interlingua, comenciate in p. 39:
"Que pote nos apprender ab le alteres e ab lor experientias de un seculo?
" per
Ingvar Stenström
, p. 42
Vide etiam
modificar
modificar fonte
Novial e interlingua comparate
Ligamine externe
modificar
modificar fonte
An International Language
Otto Jespersen (1928)
Novial Lexike
Novial Wiki Book
: A Novial course for beginners.
Novial Discussion Group
: Novial discussion group at Yahoo!
Paginas super Novial 1928 per Bruce Gilson
Archivate
2009-12-12 al
Wayback Machine
Linguas
artificial
e/o
auxiliar
Artistic
Fiction
Auxiliar international
Zonal
Logic
Experimental
Musical
Philosophic
Linguas auxiliar
international
Adjuvilo
Communicationssprache
Esperanto
Ido
Romániço
altere
esperantidos
Glosa
Interglossa
Idiom Neutral
Intal
Interlingua
Interlingue
Kotava
Latino sine flexione
Lingua Franca Nova
Mondial
Neo
Nal Bino
Novial
Pasilingua
Sambahsa
Solresol
Volapük
Linguas zonal
Pan-
germanic
Folkspraak
Tutonish
| Pan-
romanic
Romanid
Lingua franca mediterranee
| Pan-
slave
Interslavo
| Pan-african:
Guosa
Linguas logic
Ithkuil
Loglan
Logopandecteision
Lojban
Real Character
Ro
Toki Pona
Linguas fictive
e artistic
Brithenig
Klingon
Láadan
Linguas del Terra Medie
Adûnaic
Quenya
Sindarin
Valyrian
Ritualistic e alteres:
Balaibalan
Damin
Enochian
Eskayan
Lingua Ignota
Medefaidrin
Palawa kani
Yerkish
Zaum
Grammaticas
Interlingua
Lingua franca nova
Interslavo
Comparationes
Esperanto/Interlingua
Obtenite de “
Categorias
Novial
Linguas artificial
Categoria celate:
Ligamines a Wayback Machine create per le patrono Archivo web
Novial
Adder topico