(PDF) Η Διδακτική Αξιοποίηση των Περιβαλλόντων Wikis στο μάθημα της Ιταλικής Γλώσσας και του Πολιτισμού της

Η ΔιδακτικÞ Αξιοποßηση των Περιβαλλüντωγ ΙθßΗ§ 6το μÜθημα τηò ΙταλικÞò Γλþσ6αò και του Πολιτισμοý τηò Τýρου Φ. IωÜννα'ο Μικρüò Ιζ Γεþργιοò 2 ΙΕκπαιδευτικüò. ΥποψÞφια ΔιδÜ.κτωρ Τμιßματοò Ιταλικηò Γλþσσαò òm ιDιλολογßαò, ΕΚΠΑ ioannatyro u@yahoo. com 2ΑναπληρωτÞò ΚαθηγηÞò Τμιlματοò Ιτα},ικÞò Γλþσσαò και Φιλολογßαò, ΕΚΠΑ gmikrosι@isli.uoa.gr ΠΕΡΙΛΗΨ}Ι º'ο κεßμενο ποιι ακολοιιθτ:ß περτßρý-φει μια αß,τsτικß1 ß:ρειιι,ιι π()ι} πρα)}ιατοποιÞθιlκι: σε πγιοιτοt:τεßò φοιτ,ητÝò τοα 1-7ιÞμσ:τοòΙταλικιßò Ι-λþσστιò κιι,ι Φιλολογßα.ζ τοιι ΕΚΠ,4 κατÜτο ακιιδημαlκü Ýτοò 2αΙ0-} Ι. () στιßγ,οò τηò i1st:ιsl'tl"ò Þκιι, η διερεtινηση τηò επßßßρτχσηò τοιν αναδι,ι|ιμι;νων τεγνολογιßον τοιι WeI: 2,0 στη διδασκτιλßτχ τη_; ιττ:,.ß.ικÞ; },λþσστιò και ται} τολιτισμοßl. Οι δραστηριüτητΕζ ποLß τιντχτιßßχθηκαν βòκτßmι7κιιν στιò θεοψßι;ò τοιι επιιικοι,ßομισμοßι, τò»γ πο)"λαπλßιγ τýπωι, ι,οι?μοσýιηιò και τηò δημιιιυρ"lιικßlò γρα,φÞò, σε μια πγlοσπÜ{)επι ι,α διlμtοιιlιγηθυýν τι,ý")"τικτικÜ τε;ριβÜλλοντιι μÜ,θησηò μÝσòι απßι α1 συι,ερ:,σ,σßα κτι.ι τη1, εντ:ρ),ι!τlκιß συμρετογ,Þ τοs,- φοιτι7τtßιν. Η τπιλογιß του θÝμα"τιιò στηρßχτηκι: στην ,υπüθεσι1 üτι η Ιτþικιj ;λιbσσιι και ο πολιτισμüò τηò μποροýν ι'α. διδτιχθοýν αποτελεσμιιτικßι με τη 7ρηση τοιν ΝÝωι, ºbγΡολογιdιι, κτιι σι1.1κεκριγιÝνιι τòυι, περι/Jτß,λüγτωι, wikis κιχι ýτι μÝσα σ,πü τιιιτÜ τιι περιβÜ,λλοντσ- μποριιý,- ι,α ει,ισγ,ýσουν τιl.ι, εξιιικεßιυση ττýν σπουδαστþι, με το πιιλιτισμικý ιιλτκü και ταυτüχρονττ, γα συνδÝσουν σε αιιτü τß| ßι)ρrοοr*Ο εκμÜθηση. ΚατÜ τη διßιρκεια τι.,ò Ýρευνò"ò πιφιιττ7ρßlθηκε: πλοýσιιχ αλληλεπßι)ρα"σ1, ανταλλση:Þ κατ διαπρτιγμßχτωση 66òß11, 7ιεΖαξý τòυν 7κχθηττbι,, εναλλακτικι.;ò ιτ)Ýεò κα; ι5ιαμüριρòιση ευß:λικτι7ò θι:ßορησηò τοιν πραγτιÜταιι,. (,)ι φοιηρß;ò εßι,αι πα,ραl,τυγοß πληροφýρησ?ιò και η μßιθηση βιχσßζτ:τσ"ι κσ.ι (Στιò δικß:ò τουò τι_ò εμπειρßεò, ¸7,ουι, τι7 δυνιι,τüτηται,σ, ετιλÝξοιιτ; τι θσ, μσ.θουν, ι:ι,ý,ιχιρýροτται κ«ι ιιτ,$òχρρýνιιυι, τι7ν επßδοσι7 τυυ 1Üλοιl. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Web 2.0, ιι:ßκßs, διüα,σκσ"λßσ,τηò ιτσ"λικÞò ωò ξß:νηòl,λτbσστιò υποβοηθοýμενη τιπý Η/Υ ΕΙΣΑτΩΓΗ Στην εποχιß μιαò, ερχüμιαστε συνεχιßιò αντιμÝτιιιποι με Ürßειρεò εικüνεò τηò πο}"υπολιτισμιιαßò πραγματικüπιταò, ιιε ειποτÝλεσρια τüσο οι γνþσειò μαò και οι αντιληψειò μαò üσο και ο1 παραστܧεlζ ιιαò να επηρεÜζOι,τα1 Ýντοτ,α κυρßωò απü τα μÝσα μαζικÞò ενημÝρωσηò" üπωò εßιται το Διαδßκτυο" Οι εξελßξειò στο χþρο των τεχ,-ολογιþν αιχμιjò μοßÜζουν να Ýχουν δþσει μια νÝα διÜστασιι στον τρüπα διαγρßρισηò και πρüσβασηò τηò πολιτιστικÞò κληρονομιÜò (Τσιτοýρη, 2004 σ. 63), προσφÝρονταζ πολ},ατ¸ò δημιουργικÝò δυνατüτητεζ για να συμπληρι'οσοιßιι το κοινωνικü, ιστορικü κατ ιδεολογικÜ υπüβαθρο το;ν εκθεμÜτων κα,1 για νσ, τονßσουν τιò βασικÝò ιδÝεò που κρýβονται πßσω απü αυτÜ. αΕδυθ¼νüμενα σε üλεζ τιò αισθιlσειò. Η παιδαγωγικÞ χρÞση τωγ ποß-υμÝσων (multimedia) και τßDν υπερμÝσων {hψerrnedia), του Διαδικτýου και τηò εικονικηò πραγ|ιατικüτηταò (viriual reality}. μÝσα στο πλαßσιο των μαθημÜτο]ν τιιò ξÝνηò γλþσσαò και του πολιτισμοý τηò, επιτρÝπουν την πολυεπßπεδη αιτιμετþτηση των ποικßλωγ διδακτικþν θεμιÜτοw που εμπεριÝχοντα1 σε αυτÜ, Αυτü δßνει τη δυνατüτητα τüσο στουò μαθητÝò üσο και τουò διδÜσκοντεò να συγκρßνουν, να ερμιιlνεýουν Þ και να επαναπροσδιορßζουν το μαθηστακü αγαθü προσφÝιτονταò ριεγα}-ýτερη ποικιλßα και εýκολα προσβÜσιμιη πληροφορßα αλλÜ και δπυρýνοιταò τιιν ειιπειρßα τιον γρτlστιßττ,ψποýνια,2004, σ,2Ι). Τα συστιlμιατα, γλωσσικÞò και πολιτιστιιαlò εκριÜθησηò που χρησιιιοποιοýνται για παιδαγαιγικοýò σκοτοýò εßναι σημαντικü να" δßναυν στουò επισκÝπτεò Ýναν μτηχατ,ισμιü, þστε να βλÝπσυν απü αυτÝò τιò πληροφορßεò 1ιüνον üσεò ανταποκρßνονται στα ενδιαφÝροντÜ τουò και επομιÝνωò να δßι,ουν τη δυνατüτητα ανταηüκρισιιò σττζ ιδι,αιτερüτητεò διαφορετικþν ομÜδων κοιτιοý (Σολωμονßδου & Σταυρßδου. 2005, σ. 90;. ΚÜ.τι τÝτοιο εßναι εφικτü μιÝσα απü εικονικÝò επιοτ<Ýψειò που οι χρÞστεò θα μποροýν να επιλÝξουν εκεßνα τα σημεßα που τOυò ενδιαφÝρουν να ανακýý!/ουν, να, μιÜθουν και να παρουσιÜσι"ιιßν. .h,{ποροýμιε να μιλÜμε γιιι, πολλαπλÝò ευκαιρßεò απüκτιlσηò αλληλεπιδραστικþν και πο}-ý-αισθητηρια,κþν εμπειριþν, νÝων τρüπων επτκοινοινßαò ιιε το κοwü δßνονταò μιεγαλýτερεò δυνατüτητεò επιλογιlò και συμμετοχß-lò με αποτÝλεσμα την αýξηση τιlò εμπειρßαò και τιιò Üτυτηò μÜθησηò και ττιν πριιιbθηση τιlι Κ, Ι')Ýζου & Ν, º'ζιμιßπου)*ò (}jτη,ι.), ΙΙρακτικÜ- Εργασιι;ν 6*'Ι [αν;)j.Þνιου Ιυιεδρßιιυ τιιν Εκταιδιιι-ιτιχιßι,, για τιò ΤΙΙ[1 <<Αξιιτπιιßηση τιον Τεχτ,ολυγþτ, τηò ΙΤληροφορßι:ι: και τηò Ιιπικιιιτυνßα-: σττι ΔιδακτικÞ Πßττßφl», σ, Ι,5 Σýροò, 6-ßß ΙιΙtαßου 20t Ι 2 6" lºανελß"ιlιτιι Σι:ßτ,Ýι5ριο τωι, Εκπαιι§ευτικτßτ, για τιò l-1JE κατανüησηò" ΤÝλοò. σπουδαßα παρÜμετροò τηò τεβολογßαò για τη διδασκαλßα του πολιτlσμοý εßl,ατ η «παγκüσμια πρüσβαση», η πρüσβαση δηλαδÞ üλων στα ψηφιακÜ συστÞματα (Universal Access ßη Huιnan-Conputer [nieraotion), αλλÜ και η ß(σχεδßαq για üλουò». η εýκολη χρÞση αυτþν των συστημÜτων απü üλα τα Üτομα, μÝσο: σýγχρονων διεπαφþν (design for αΙß) (Levy, Ι997Ι Δημιlτρακοποýλου,2000; Ν'ßποýιια,2004; ΝÜκοιι,200Ι; Πλακßτση" 2005; ΡÜπτηò &. ΡÜπτη,2{}03; ΡÜχτηò κ.α., 2005; Σκοýρτου, 200Ο; Σολωμονßδου & Σταυρßδου, 2005), ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠλξΙΣΙΟ ΙΙ θεωριlτιταj υποστιlριξη τηò χρÞσιlò του ΔιαδικτυOυ και των νÝωγ τεχνολογιþν στη μÜθησι1 τιlò ξΖηò γλþσσαò και του τολιτισlιοý τηò 1,ιπορεß να βασιστεß στη θεωρßα μÜθησηò του εποικοδομιιτισμιτιß {consτructivi,sm), καθþò τα. υποκεßμενα καλοýνται να οικοδομπßσουν, να κατασκευÜσ9μγ μüνα τΟυζ ¼ι γνιΙιση για τον περιβÜλλοντα, κüσμο. βασιζüμενα στη δικÞ τουò πολιτιστικÞ, κοινα]νικÞ και πριισωπικÞ εμπειρßα. ΛαμβÜνεται υπüιγη τüσο το ιιrυχOκοινωνικü πλαßσιο μÜθησηò και η ομαδικüτητα üσο ι(αι Οß γüνιμεò κ{JινωνßκÝò α)-ληλεπιδ;τÜσειò, αλλÜ και η προηγοýμει,,ι1 εμπειρßα που φÝρουν οι 1ιαθητÝò μÝσα σαlν τÜξη. Ο εποικοδομισμüò συνÝβαλε καθοριστικÜ και ουσιαστικÜ στον χιßιρο τηò εκπαßδευσηò με τι-lν τεγ3,,ολογßα διüτι òwαγνωρßζει την κτριαργjα τηò μÜθησηò μÝσω ενεργοý ßη,ωστικÞò εξερεßινησιlò, ΕπιπλÝον. σπουδαßα σιιμβολÞ στην εκπαßδευστ,1 αποτελεß η ανÜγιτ1 προσαρμογÞò τηò διδασκαλßαò στιq ατομκÝò διαιρορÝò των μαθητþν, Ýτσι üπι,ιò παροι}αÜζονται στιι θεωρßα ταιγ πολλαπλιbν τýπι,lν νοημοσýνηò του Gardner (γλωσσικÞ, λογικομαθηματικι'1, χωροταξικÞ, ιτναισθητικÞ, μο,υσικÞ. ενδοπροσωπικÞ, διαπμ1οσαιπικÞ, νατοιιρα}-ιστικÞ νοημοσýνη) (Gardner, Ι993), Ο κÜθε μαθηπjò με ριοναδικü τρüπο μπορεß να συνδυÜζει περισσüτερουò του ενüò τýπου νοημοσýνεò, γεγονü_ò που τοß| καθιστÜ μοναδικü. 'ΙÝλοò, σε θÝμιατα γραπτÞò Ýκφρα"σηò, δεν πρÝπει, να υποτιμ,Üμιε τηι, ικανüτιτα τ{*ν μα"θητþν να mιτιδροýν δημιουργικÜ σε ü,τι βλÝπουν, Η δημιιουργιη1 γραφÞ, εποlιÝνωò, και ιß δητιιουργικüτητα, οιò Ýνα ψυχ,"ικü φαινüμενο συνδεδεμÝνο ιιg το κοινωνικü και πολιαστιχÜ περιβαι"λο"-, χρειÜζονται θετικÝò συνθÞκεò για να κþλιεργηθοýν (.lν{ατσαγγοιßραr, 2004; Τýρου κ.α", 20ß.}7). Η διδασκαλßα μÝσω των δικτυακþν δραατηριοτητων. σχεδιασμÝνων με παιδαγωγικÜ κριτÞριοι, ßιποροýν να προι.,ιθÞσουν τι] βιωματικÞ μιÜθησι1, την ενεργιj συριμετοχÞ του μαθητß1. την ανÜπτυξη τιlò αυτονομιßαò καß τηò επικýινωνιακÞò ικανüτηταò των μαθητþν, Οι ΒλÜχοò κ"α. (20Ο4, σ, 420-Ι ) αναφÝρουν Ýρευνα το:ν Warsohauer & Whittaker ( Ι 997) που Ýχει δεßξει üτι η διδασκα},ßα με σýνδεση στο Διαδßκτιßο μπορεß να εßναι σιlμαντικÜ πιο αποτελεσματικη üταν, αυτÞ ειηÜσσεται συστημαηκÜ μιÝσα στο πρüγραμιμα τηò διδασκαλßαò τηò ιºεýτερηΕξενηò γλdισσαò. ΕνδεικτικÜ, αναφÝριτυμιε την απüκτηση γνþσειυν γlα το θÝμια που διιτπραγμιατεýονται, την εκπαιδευτκÞ πρακτικι1 των δααιÜ},ων κα,ι την αποτελεσριαηκÞ κατανüηση των εννοιþν, δηριιουργιß»ταò Ýνα. νÝο μαθησιακü περιβÜλλον μιιαò πολý-εθνικÞò κοινüτηταò μαθητιßιν. και παρÝχονταò ευκαιρßεò για νÝεò κοττ/ωνικÝò ανταλλαγÝò (Δηιιητρακοποýλο,υ" 2000, σ" 73; ΡÜπτιlò κ,α," 2*ß}5) και παγκüσμια διÜθεσι1 αυθεντικοý υλικοý (Τελλßδου. 2004. σ. 480), για ανþτερεò νοrlτικÝò δεξιüτητεò, ¾τα τνωστlκÝò και μετα^τνωστlκÝò στρατηγικÝò, για ßπικοινω\ßιαλº ικατ,üτι]τα και γlα αυτονομιßα στην κατÜκττιση τηò δεýτερηò γλιßισσαò (Second Language Αòιlυßsßtßοη) (.Kessler, 2Ο09; ΣφÝτσοιι & ΤÜντση, 2003. σ. 98). Την ανÜγκη για «α,υθεντικüτητα» τüσο στιò εργασßεò των μαθητþν τηò ξÝι,,ιlò γλþσσαò üσο και στην αξιολüγηση τουò μÝσω Ι{/Υ, εκθειÜζει σε Üρθρο τηò η Jaιnieson {2ß05). Σε Ýρευνα τιον Osuna & Meskill (Ι998, σ-7º) Ýχει φανεß üτι ο σωστüò σχεδιασμüò για την ενσωμÜττοση του πολιτισμοtι στην εκμÜθησÞ τηò φÝρνει θετικÜ αποτελÝσμ.α,τα σχετικÜ με τη μÜθηση του πολιτισμοý βοηθþνταò σττιν καλλιÝργε;ι.ιι θεπι:ιßò στÜαlò. στη ιινημονικιß διευκüλυνση, τß] μαθησιακÞ εγρÞγορση και αποδοτικüτιlτα, την αυθενηκüτητα μÝσω εικüνωγ των ανθριßιπων και ττlζ τÝχνηò, την ευελιξßα για πολλαπλÝò ερμηνεßεζ κα1 την προσαρl"ιογÞ στιò εμπειρßεò του καθενüò. Ο i-evy (Ι997), παραθÝτει αρκετÜ παραδεφματα εικονlκßò τραγμα"τικüτιιταò που προσφÝρονται γlα. μιαθÞμιατα γ}"þσσαò με μεγÜλη ποικιλßα. τüσο με, παι,χνßδια ρüλων ιj διÜδρασηò, üσο και με δικτυακοιßò χþρουò üπου θα χτßσει ο καθÝναò το δικü του εlκονικü περιβÜλλον, μιε ισχý για γλþσσεò üπιυò ι1 Γαλλιιτ1, η Ισπm,ικτj, η Ιταλικη. η ΑγγλικÞ και η Γεμ;μιπικ1. Σýμιφωνα με τη Murray (2005. σ, Ι92ß. υπÜρχει στ-1;,ιαντικü ερευνητικü ενδιαφÝρον γlα τη σηριασßα τωlι 1,0ημÜτων και τα 1ι,αθιlσιακÜ αποτε¸σμα_τα που πηγÜζουν απü τη διιιμιεσολαβιlμÝνη επικοινιυνßα με FVY (Conrputer Mediated Corrrmιιnication-CMC). Στο κεßμενü τηò αναφÝρει μιια απü τιò πιο χαρακτηρισηκÝò μελÝτεò αυτοý τοιι εßδουò (.Tudini, 2003) üπου εξετÜστηκε η σýγχρονη ετικοινO]νßα μÝσω chat τοοιηs τßου πραºγμα_τοποιÞθηκε σε μαθητÝò Ιταλικηò γλþσσαò, οι οποßοι «διαπραγματεýτηκαν» τιlν ερμηνεß,α και τροποποßησαν ßην διαγλþσσα τουò. üταν Ýλαβαν μÝροò σε δραστηριüτητεò ανοιχ_αjò συζÞτησηò μι Ü"γνι,ιστουò συνομιτλητÝò. Και σε Üλλεò Ýρευνεò (ενδ. Kessler, 2009) Ýχει καταδειχθεß η σημαντικιß ΙΙß)ακτικιß Σljτ,Ýjδι]ßO!ι wτντν-ε-ιßß-Ιßßγιι,ευ «Αξιοποßηση τ{τ}1, Τ:-,χι,ολο¾þ1, τηò ΠληροφOρß.σ{ κα-ι τηò ΕπικοιτιßDl,ßα:; στη Διδακτικι! ΙlρÜßιρι 3 θÝση που κατÝχε1 σÞμερα 1ι συνεργατιη1 γραφι1 ανÜμεσα σε ομτhιτÝζ μιαò ξÜ/ηò γλιßιασαò, μιÝσα απü η χρÞση τηò τεχνολογßαò, και συγκεκριμ.Ýνα σε δημιουργικÜ σχεδιασμÝνα περßβÜλλοντα üπωò εßναι αυτÜ των lιikis. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΒΑΛΛΟΝΤΩΝ 1ܺΚΙ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ ¼ταν μιλÜμιδ για τα ιvikis. òιναφερüμαστε σε μιßα ασ(ιγχρονι1 και διαδικτυακß1 συνεργατικ,1 ριÜθηη του Web 2.0 που μιπορεß να ενισχýσει γüνιριεò κοινωι.ηκÝò αλληλεπιδρÜσειò και ανοιχτÜ ριοντÝλα διδασκòι},ßαò, αλλÜ και Ýνα ομαδοσυνεργατικü και θετικü \ι/υχοκοινω\τικü π),αßσιο μÝσα στην τÜξη τηò ξÝνηò γλþσσαò. Η βασικß1 ερευνητικÞ υπüθεση τηò παροýσαò εργασßα,; εßναι üτι το Διαδßκτυο και ειδικüτερα τα περιβÜλλοντα wiki μποροýν να αυξÞσουν τιò 1νιßισειζ του πολιτισμοý και τηò ξflηò γλþσσαò. στηγ προκειμη,η φÜση τηò ιταλικßlò, σε μιελλοντικοιßò, |ιη καταρτισμÝνουò σε τεχνικÜ ζητÞματα, δασκÜλουò τηò ιταλικÞò γλιbσσαò. Ν{ποροýμε να ποýμε üτι τα πεμ»βÜλλοντα τ'ikis {ßι/αφÝρονται σε Ýνα δικτυακü τüπο που επιτρÝπει την εýκολη δημιιουργßα και επεξεργασßα α:ιü οποιοδÞποτε αριθμü μεταξý τουò ßστοσελßδεò μÝσιυ ενüò iveb bror,ηlser χριlσιιιοποιßυνταò ιιια απλουστευμÝνη γλþσσα σιßμανσηò Þ Ýνα πρüγραμμα ε.πεξεργασßαò κειμÝνου \It'YStWYG ("'WßΚß." 201Ι). Οι DÝsilets et αß, ò2004) το περιγρÜφο¼ν ω! Ýνα συνεργατικü δικτυα.κü τüπο üπου Ýνα μιεγαß,ο μεροò ατüμων τουò επιτρÝπεται ι/α μορφοποιοýν κÜθε σεΗδα Þ και να δημιουργοýν καινοýριεò. κÜτ,ονταò χρÞση του δικο,ý τουò \i'eb browser ενιj: οι Leιιf & Cunninghanι (200Ι) α,ναφÝτ-:ουν üτι πρüκειται γlα. μια δι,τρεÜν εξαπλωμÝιτ1 συλλογÞ ιστοσελßδων, οι οποßεò συνδÝονται μεταξý τουò. Ýνιι ιlπερκεßμενο üποιι συσσιυρεýει και ττιοποποιεß πληροφορßεò ευχÜριστα και Üμιεσα, Η δημιουργßα ενüò περιβÜλλοντοò wiki εßναι εξαιρετικÜ εýκολη kar ακριβdιò επειδι1 εßναι μτα ιιßα μεγÜλι1 ποικιλßα συνεργασιþν που γενικι1 Ýτ,ι,,οια, ριποροýν να εφαρμοδτοýν με εýχρηστο τρüπο σδ βασßζονται στο διαδßκτυο (Web-based oollaborations), Τα δýο δυνατÜ του σημεßα εßναι üτι βοηθÜ τη αυι,εργασßα μεταξý των γρηστþν και επιτρÝπει την ψηφιακÞ κοινüτητα να διατηρÞσει" νß} §νη|ιερþαει και να εκσυγχρονßσει τι]ν πληροφορßα μιε τρüπο εξαιρεττκÜ ομαδικü και εýκολο. Στο Διαδßκτυο υπÜρχει πληθþρα επιλογþν απü Ýτοιμα περιβÜλλοντα. στα οποßα, δωρεÜν και ιικολουθþιταò απλÜ βιßμιατα, εßτ,,αι δυνατüν ο καθÝναò να εκμετýλευτεß τιò ευκολßεò που προσφÝρει η σχετικι1 τεχνολογßετ {Bowen et αΙ, Ζ007). Στο μÜθημα τηζ ξηηò γλτbσσαò. το περιβÜλλον vriki εßναι ικανü να υποστηρ{ξει τιιν συνεργατικη μÜθηση και την αλληλεπßδραση üλιον τιOν συμιιδτεχβντων, δßχο;ò περιορισμιοýò 73:üνου Þ τüποιß. Πρüσφατα, Ýχει πα1.1ατηρηθεß Ýντονο ενδιαφÝρον γτα την εκπαιδευτικÞ χρÞση αυτþν των περιβοý,λüντων. Οι Mikros & Perit-anou (2009, σ. 275-6) παρουσιÜζονταò τα διαφορετικÜ εßδη wikis που υπÜρχον στο Διαδßκτυο, υιοθετοýν τιò τÝσσεριò κατηγορßεò τηò ΤοηΚßη (2005) για_ τα εκπαιδευτικÜ wikis: Ατο;-ιικÜ u,ikis (Single user ryikis), üπου προσφÝρεται η δυνατüτητα στον καθÝνα να συλλÝγει τιò σκÝψειò. σε σι)γκδκριμα.ο χρονικü διÜστημα. σε περιβÜλλον που βασßζεται στο Διιτδßκτυο, Wikis εργαστηρι.ακþν βιβλßων (Lab book ιvikis), ιδοηικÜ για ι/α κρατοτßν online σημειþσειò σι μιαθητÝò. Το πιο αξιüλογο στοιχρßο σε αυτÜ εßναι üτι οι συρι;,ιαθητÝò ριποροýν να κÜνουγ αναατüπησι1 σε mιτÝò, να προσθÝσουν σχüλια ιß Üλλο υλικü, Wikis συνεργατικlò γραφιºò {Collaborative writing wikis), ιδιητκÜ για ομαδικÞ εργασßα γραφÞò ΓνωσιοκεντρικÜ lvikis (Knoιvledge base wikis), ωò «αποθιlκιl» γνþσεων ηò κÜθε ομÜδαò, ΓεντκÜ, τα wikis βποροýν να χρησιμοποιηθαßßν στην τÜξη ωò ιστοσελßδεò, ιοò εργαλεßο γρ{ßJττ,ßò Ýκφρασηò. ωò περιβÜλλον ανÜπτυξηò σγρδßιον εργασßαò, ιοò βÜση συ\ιεργατικÞò γνþσηò, ωò περιβÜλλον επßλυσηò τροβλημÜτων κ.ο.κ, ]νΙολονüτι το ενδιαφÝρον για τα συνεργατlκÜ και συγγραφικÜ αποτελÝσματα των rvikis κιτταλαμβÜνουν συνεγ3ßιò υψηλüτερη θÝση σττò συζητÞσειò τηò ερευνητικÞò κοινüτιlταò, δεν Ýχουν παρατηρηθεß πολλÝò εμιπειρικÝ.ò μελÝτεò και Ýρευνεò πÜνατ στην ξÝνι1 γλþσσα και στον υπü μελÝτη πολιτισμιü τηò. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑφορμÞ τηò παροýσαò εργασßαò στÜθηκτ η ελλιπι,lò εμπειρικß Ýρευνα για τιι δημιουργικ! και διδακτιÞ χρßιση του διαδικτýου και των περιβαλλüντων κοινωνυßßò δικτýωσηò με Ýμφαση στα περιβÜλλοτ,τα wikis, σε φοιητÝò των ξενüγλωσσιυν φþολογικι'υν πανεπιστηιßτακι',;ν τμημÜτων. Εδß,: θιτ παρουσιÜσουμε τα τροκαταρκτικÜ αποτελÝσματα μιαò πιλοτικÞò Ýρευναò πο¼ πραγματοποιι!θηιτ δδ πρωτοδτεßò φοιτητÝò του ΤμÞματοò Ιταλικιßò Γλþσσαò και Φιλολογßαò του Εθγικοý κατ Κατοδιστριακοý Πανεπιστημßου Αθηνdτν. το ακαδημαßκü Ýτοò 20Ι0-20Ι Ι. Οι ερευνιlτικοß στüχοι τηò συγκεκριμηηò Ýρευναò Þτα,ν αφεν,üò να δημιουμιγηθοýν εναλλακτικÜ περιβÜλλοντα μÜθησηò ριε τη χρß'ιση εργοý,εßαιν του Web 2,0 για τη δτδασκαλßα τηò ΙταλικÞò ωò ξÝνηò γλþσσαò στο πλαßσιο πlò *'8-\y.ep\,'na,eu ΙΙß]ακΠκJ- I1n'i.:,ιliιi|J 4 6, 1 ΙονελλÞτ,ιιι Ιιη,Ýδριιι τοι, Εκπιτιδει:ιικþν για τ1: ΤΠΕ πυνι:πιστι]μιακηò γλωσσικηò εκταßδευσηò, ιιÝσα απü τη συνεργασßα, τιιν ε\,εργητικÞ συμιιετοχß1 και τη δημιουργικÞ γραφÞ των φοlτητß'ýν. κα1 αφετÝρου να εξεταστοýν οτ δυνατüτητεò τηò θεßOρßαò των τιολλαπλþν τýπò]ν νοημοσýνηò και του εποικοδομιισμοý, μÝσα σε περιβÜλλοντα ινßΚß, στο πλαßσιο τηò γλωσσικÞò και πO}"ιτιστικÞò εκπαßδευσηò μελλοντικιbν δασκιß*,ο;ν ΙταλικÞò γλþσσαò. Τελικüò στüχοò μòßò Þταν να διερευνηθεß η δυνα"μτηj των διαδικτυακþν δραστηριοτÞτι,ιν σε ριαθÞμιατα ξÝνηò γλιbσσαò και πολιτισμοý, τα οποßα στιlρ-ιßζονται σε ετκοι,,ικÜ περιβÜλλοντα μÜθησηò. Πριν τιlν Ýυορξη τßOν εργαστηριακþν μαθημÜτων. δüθηκε Ýνα ατομιικü ερωτηρια.τολüγιο στουò {ρOιτητÝò. μÝ σκοπü να, γßνουν κατανοητÝò απü τη μßα μεριÜ οι γνιß:σειò τουò πÜνιυ σττlν ιτα},ικß1 γλþσσα κÜι απü την Ü},λη τüσο οι γι*dισειò üσο και οι στÜσειò τουò απÝναντι στουò ηλεκτρονικοýò υπολογιστÝò. Πιο αναλυτικÜ, το ερωτι,lριατολüγιο χωρßστηκε σε πÝντε μÝρη που περιλÜμβανε εριυτι,l1ιατα σχετικÜ με: α)βιογραφικÜ αοιχεßα β)γνι'οσειò τηò ιταλικι'lò γλþασαò γ)γνþσειò απÝιΙßητι στουò υπολογιστÝò δ)στÜσειò απÝι,,αντι στουò ιιπολογιστÝò κατ τον ρüλο τουò στην εκπαßδευσΙß ε)νÝεò τεχνολογßεò κα.ι μουσεßο. Κα.θοριστικÝò ερωτιlσειò για ττ]ν οργÜνωση των μιετÝπειτα εργßßστηριακιjτν ριαθημÜτων κα1 των δραστηριοτÞτιýι/ τουò Þταν η γνþση και η χ,ρÞα1 του Διαδικτýου καΙ των ιστοσελßδων κοινωνικÞò δικτüοισι,lò, οι απüητειò τουò για τη διδασκαλßα μÝσα απü Η/Υ, üπωò εÜν παρÝχονται κßνητρα για περαιτÝρω αναζÞτηση κ"αι μÜθηση" εÜν εμβαθýνει σεα ιιπü μιελÝτη θÝματα,, arr προÜ.γεται η ομαδικÞ εργασßα Þ παρÝχονται ευκαιρßεò για δημιοιιργικÝò δραστ,ηριüτητεò, κ.ιl.ι Ακüμη, μαò η,διÝφεραν εκεßνα τα στοιχεßα που ο κÜθg χρÞστηò θειιροýσε σημαντικÜ üταν ερχüταν σε επαφιΙ και σε αλληλεπßδραση με κÜποιον δικτυακü τüπο μιουσεßου η Üλλου πολιτιστικοý οργανι,σμιο'ý. καθþò και οι προσδοκßεò του απü το εικονικü μουσεßο και την εμπειρßα, του σε χþρουò πολιτισμ,οý ηò Ιταλßα-ò. ΚαταλÞξαμε στη δημιουργßα ατ,ομοιογενþν ομιÜδων, οι οποßεò στο πλαßσιο των τετραιιελdιν Þ πενταμελιhν ομÜδοιν αποτελοýιται συνηθωò απü καλοýò, μιÝτριοιιò και αδýναμουò φοιτιßτÝò. Οι πριßττεò δýο κατηγορßεò εξασφαλßòουν τη δυνατüτητα φροντιστηριακτΙò βοÞθειαò (tutoring) προò τον αδýναμο φοιτητι'1 και γενικÜ πlν Ýκθεα1 των αδýναμτýν κα1 μÝτριαßν φοιπlτþν σε Ýνα ανþτερο ετßπεδσ σιιÝιμηò και δρÜσηò, γεγονüò που συμβÜλλει στη γτ,ωσηηj, κοινωντκÞ και ηθικÞ ανÜττυξη των παιδιþν (λßßατσηγοýραò" 2002). Για τουò λüγουò αυτοýò δημιουργÞθιlκε ιfuα βασικü περιβÜλλον ιγßΚß ihttp:/iit,ιvelr2iang- leaιτring.wikia.com), απ' üπου οι δÝκα ομÜδεò των φοττητ(ß:ν αντλοι'ισαν γενικÝò πειλιτιστικÝò η πρακτικÝò πληροφορßεò γι,α_ τιò δραστηριüτητεò τιι)ν μαθημιÜτων, ΣχεδιÜστηκαν οκτþ εργαστιlριακÜ μαθÞματα, τα οποßα απαρτßζονταν απü τρειò Þ τÝσσεριò δßιαστηριüτητεò το καθÝνα και ααü ττò οποßεò κÜθε ομιÜδα θα επÝλεγε μüνον μιßα μα να αναπτýξει. ¼λεò οι δραστηριüτητεò αναπτýχθηκαν σε δrτηß {)εωρητικη βÜση, Αφενüò στηρßζονται στη θεο:ρßα των πολλαπλßον τýπων νοημοσýνηò, καθd:ò η συγκεφιμÝνη επιτρÝπει τη διεýρυνσιι των δμπειρþν τιον φοιτητdιν ιιε το να προσεγγßσοιιν τα διÜφορα θÝμιατα κα1 τα αντικεßμιενα με εναλλακτικοýò τρüπουò, ανταλλÜσσονταò ιιε τοι]ò συμφοιτητÝò ιουò εμπειρßεò, 1νþσειò και προσδγγßσειò με αποτÝλεσμα να προωθηθεß μια ετιαßα «ροÞ>ß μÜθηση,; μÝσα στην τÜξη. ΑφετÝρυυ στηρßζοιται στιò θεωρτlτικÝò αρχÝò του εποικοδομισμοý για ενεργü γνωστιια! εξερεýνιlση και 'κατασκευι1' τrlò δικιÜò τουò γνþσηò. ,\ναλυτικüτερα., κατÜ το πρþτο μÜθημα, οι φοιαlτÝò Ýχονταò επισκεφτεß την ιστοσελßδα τηò πüληò Acri και περιπλανηθεß στο Museo d' arte conteιºψoraIlea (Μουσεßο σýγχρονηò τÝχνηò) απü την ιστοσελßδα http:/lrι.vlaι.,.mediocratitσur.it, τουò προσφÝροντòη, 3 δραατηριüτητεò. απü τιò οποßεò η κÜθe ομιÜδα θα επÝ}"εγε μßα για να τιιν ιη,,απτýξει με üσο πιο δημιιουρlικü και πρωτüτυπο τρüπο σε παριβÜλλον ßνßΚß που εßχττν ηδι1 δημιουργÞσει (στα πλαßσια τηò δημιουργικτßò γραφÞò}. Στη δεýτερτ-1 συνεδρßα. οι φοιτητÝò καλοýνταν να περιπλανηθοýν σε Ýνα πραγριατικÜ προ,ιτοφανÞ εικονικü χdυρο ανοιχτοý μουσεßου {Museo αΙ1' aperto 'Carlo Bilotti') στην Cosenza (http://lvww.mediocratitour.it} ηò ΚÜτω Ιταλßαò. üπου εκτßθενται Ýργα τÝχνηò σπουδαßοτν δημιουργþν, üπωò τοιι Giorgio De Chirico, του Nlimmo Roτella και του Salllador Dali. Με τον ßδιο τρüπο. η κÜθε ομιÜδα επÝλεξε Ýνα θÝμα ααü τιò τροτεινüμενεò δρασπlριüτητεò γlα να αναπτýξει γραπτÜ στο ατομικü τηò τνßΚß. Σηlν ιστοσελiδα τηò πüληò τηò Cosenza παρÝμιεινα_ν οι φοιτητÝò και για τιlν τρßτη συνεδρßα, üπου ιlρθαν αντιμÝτιοποι τüσο μιε το θÝατρο (Teatro Alfosno Rendano) üσο και μß την περßφημη βιβλιοθÞκη (Biblioteca Ciyica con ]α mostra di Βεmατιlßηο Teiesio) κατ τα σπÜνια χειρüγραφα που εκτßθενται εκεß. ΑυτÞ τη φαρÜ θα επÝλεγαν ανÜμεσα απü τρειò δραστηριüτητεò δη;"ιιουργικιlò γραιρÞò. Το τιlταρτο μÜθηρια προσÝφερε στοι]ζ φοιτητÝò Ýνα δικτυακü ταξßδι και σε Üλλουò πολιτιστικοýò φορεßò τηò Ιταλßαò: στην πüλη Lattarico (http://**lvw,mecliooratitoιιr,iÞ ηò Καλαβρßαò, στο 1νΙουσεßο του Βατικανü (VΙusei Vaticani http:l/ιnv.vatican.val2_IT/pagesli\4V_Visite.htm1) ριε τιò α"ξεπÝραστηò ομορφιÜò και μεγαλαπρτÝπειαò, αÜλεò του και τηι/ δυνατüτητα εικοιτκÞò περιÞγησηò σε αυτÝò (π"χ. Ι ΙμτακτικιΙ Ιßη,ε:δßιß*υ iιwιv,e-dikiyo,eiι ßlι\ξιι]ιπι}ßηση τ{ß)1, τηò ΙΤληροφýρßαß κßrι τηò Επικιτιτ,ιιl.ßιl; στη ΔιδακτιτÞ ΙΙρÜξη» 5 Cappella Sistina, Sala di Costantino, Sianza di Eliodoro, Starrza della Segnatura, Stanza dellºrιcendio di Borgo), κ:αι τÝλοò στην πüλη του ΜιλÜνο (ΜßΙαηο htφ://lvwx,,duoιτomilano,ii) σε εικονικοýò χþρουò üπωò αυτüò του καθεδρικοý ναοý, τηò αργριοθÞκηò και βιβλιοθÞκηò του ναOý. του ριοιτσικcý παρεκκ),,ησßου, κ.ο.κ. Η επιλογÞ ηò επιθυμητÞò δραστηριüτηταò Ýγινε πÜλι απü κÜθε ομÜδα και η wÜπτυξß1 τηò στο δικü τουζ πeριβÜλßον τνßΚß. λßΙε τον ßδιο τρüπο" οι φοιτητÝò εξερεýνησαν Και στα επüμενα μαθÞμα,τα τουò θησαυροýò τÝχιηιò ι(αι Üλλιον πüλεαιν (π,χ. απü την Ιστοσελßι5α lrτφ:;',llπlvu,.mediocratitour.it την περιοχf1 Luzzi, την Rοια Greoa" Ραοßα. το Moιrtalto Ufftlgo, την Rο,òe, τον San Gioyanrri ßη Fiore, το Rende με το Museo òßνßòο d' arte η τιlν Ρα,οΙα, με το πα}.αιü ιερü - Vecchio _του San Francesco αλλÜ και το μοντÝρνο ιερü -Νυονο- πOυ κσ-θηλlονει τουò επισκÝπτεò του, φτ]σικοýò και ιμηφιακοýò, κα.ι που ,κπαντρεýειιß αρμιονικÜ το παρελθüν και το :ταρüν}, επσκÝφτηκαν τρισδιÜστατουò ψηφιακοýò ναοýò και μιονÝò και εκφρÜστηκαΙ' γραπτÜ μιε üσο το δυνατüν πιο αυθεντικü, πριοτüτυπο, δημιιουργικü και συνεργατικü τρüπο. .Αν και η πιλοτικι! αυτÞ Ýρευνα βρßσκεται ακü;,ια σε εξÝλιξη Ýχουτ: Þδη διcτγραφεß κÜποιεò ενδιαφÝρουσεò τÜσειò kar Ýχουν διαμιορφωθεß κÜποια προ:τüλεια συμπερÜσριατα μÝσα απü ττ1 συlιμετοχικÞ παρατÞρησιι των ερευ\ºlτþτ, στη διÜρκεια την εργαστηριακιΙιν συνεδριþν, ΚÜποιεò ααü τιò διαπροσιοπικÝò διεργασßεò που ετηρÝασαν την μÜθησÞ τουò. σýμφοτl,α ιßε τα Üτυπα σχüλια τι,:ι: φοιτητιßτν ποι) συμμδτÝχοιιν, εßναι ι1 πλοýσια αλλιlλεπßδρασι1. η ανταλλαγÞ και η διαπρτμÜταmη ιδειßιν. συγκροßισεων και ζυμþσεων μεταξß τοι.ßζ, η εξÝταση εναλλακτικþν ιδεþν και η διαμüρφΙ,,:ση eυÝλικτηò θεdιρησηò ττιν πραγμÜτι*ν. Οι φοιτητÝò θεωροýν üτι η συγκεκριμÝνη προσÝγγισι1 τηò ιτιτλικÞò γλdισσαò και του πολιτισμοý εßναι ειιδιαφÝρουσα h:αι τουò ενεργοποιεß θεηκÜ αφοý τουò θÝται στην θÝση του παραγοιγοßι τιlò πληροφüρησηò και η μÜθηση που τροκýπτει βασßζετα1 και στιζ ßδιεò τουò τιò εμπειρßεζ, ¸χουιι ι1 δυνατüττιτα να επιλÝξουν τι θα μÜθουν, ενδιαφÝρονται rιat ενθαρρýνουν την επßδοση του συνεργÜτη - συμφοιτητÞ τουò. FI συνεργατικÞ μÜθηση τουò δtνει περισσüτερα κßνητρσ" αλληλεπßδρασηò στη γλιßσσα-στüχο και ιιετατρÝπει τι1 γλωσσικÞ και πολιτιστ ικß1 εκπαßδευση σε πολυδιÜστατη κο ινα}lηκτß ε μπειρßα. ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒλÜχοò. Κ., Αθm,ασιÜδηò, Η. & ΓκανÝτσοò, Θ. (2004). Η αδελφοποßηση σχολικþν τÜξεα;ιι 1.ιε ηλεκτρονικÞ σýνδεση στη διδασκαλßα τηι Αγγλιιαßò ωò ξÝνηò γλþσσαò με 1,ιαθητÝò Δημοτικοý Σχολεßοιι. Το πρüγραμμα "The Euro e-pals", Στιl ΓρηγοριÜδου, 1ν{., ΡÜπτιlò, Α., ΒοσνιÜδοιι, Σ." Κυνηγüò, Χ. (Επιμ.) Πρακτικßι 4ου ΙΙαπελλÞνιοιι Συνεδρßου με ΔιεθνÞ Σιιμμετοχý 2()04 με θÝμtχ «Οι Ετικοινωνßσò mηι, Ι.|ιααßι\ευση», ΕΚΠΑ, σσ. :ΙΙ9-424. ΝÝεò º'εχ-γ,g)ο,ιßεò τηò Πληριιιρορßαò κτι,ι τ7ò Δημητρακοποýλου. Α. (2000), ΕκπαιδευηκÝò δραστηριüτητεò μιÝσω Intemet: για ιιια ουσιαστικf1 μαθησιακÞ αξιοποßησι1. Στο Σκοýρτου, Ε, (Επιμ.), Δι"7λωσσßα και μÜ.()ιlσι7 σττι Διαδßκτιιο, ΠανεπιστÞμιο Αγαßου, Ρüδοò, σσ. 73-84. 114ßχχ6{ι:ιγοýραò, Η. (2002), Διαθεματικüτητα στη Σχολικη Γνþση. Εινοιολογικη Αναπλαισßωσι'1 και Σχρδια Εργασßαò, ΑθÞνα: Εκδ. Γρηγüρη. Ματσοτγοýραò, Η. (2004). FI Σχολικη ΤÜξη. ΚειμενοκεντρικÞ ΠροσÝγγιση του Γραπτοý Λüγ*υ» Τüριοò Β', Αθßlνα Μποýι.ια, Α, ι2004). Τα ΠολυμÝσα ωò ΕρlιηνευτιτòÜ Εργαλεßα, στα ΕλληνικÜ Μουσεßα; ΓενικÝ.ζ ΑρχÝò και ΙΙροβληματισμοß. Στο Δασκαλοπιτýλου, Ν4ποßßγια. ΝικονÜνοιι" ΜπακογιÜι.ν"η (Επιμ,}. Πρτικτικßι ] οιι Διεθι,τιι'lò Συνß:δριο Ι4τιιιστ:ιολτιγßα"ò με: θÝμιs «Ιν{αυσεßυ, Επικοινωγßτι rrxι ,,ΥÝεò Ι'ερ,ρßο.,1rrr», ΜυτιßÞνη, σα. l 7-27, ΝÜκου. Ε., {200Ι ). Μουσεßα: Εμεßò. τα ΙΙρÜγματα και 0 Πολιτισμüò, ΑθÞνα: Εκδ, ΝÞσοò. ΠαßζÜνου, Α., & Γαβριηλßδου, Μ. (2003). ΕκπαιδευτικÝò πηγÝò και Διαδßκτυο στη Διδασκαλßα των ξÝνων γλωσσþτ,. Στο ΠρακτικÜ 2ου πιινελληι,ιοιι ση)εδρΙOL) ττυν Εκπτχιδευτικτbν για τιò ΤΠΕ μτ: θÝμια "Αζιοτοßιlση τευν º'εγ,9ß11116", τηò Πληροτρορßαò και τιlò Επικοινòυνßα,ò στη Διδσ.κτικÞ Πρßιξι7',Β' τüμι,οò, Σýροò, σσ. 578-59l. Πλακßτση" Κ" (2005). ΣχÝσειò και ΑλληλεπιδρÜσειò τηò Εκπαßδευσι]ò στιò ΦυσικÝò Επιση!μεò. Στο Κüκκοταò, Π.& Πλακßτση, Π, (Επιμ.). Μουσειτιτιιιδτιτòηνlγß1 κσ,ι Εκπτιßδευση στιò ΦυσικÝò Επισυ7μεò.Θεοιρßιòκαι Πρτ},ξη, ΔιεπισαlμιινικÞ κσ,ι Διτι"θεμα,τικιß ΠριισÝ1ιγιστ7, Αθιjνα: Εκδ. ΠατÜκη, σα, 44_66, ΡÜτπ,lò, Α. & ΡÜππ1, Α. (2003). 1\,{Üθηση και Διδασκαλßα στην εποχÞ τηò πληροφορßαò. Α' και Β' τüμοò, ΑθÞνα: ¸κδοστ1 ιδßων. ΡÜπτηò. Α., Ζυμπßδηò, Δ,, Παρκοσßδηò, I. & Σταμοýhlò, Ε, (2005). Λογισμικü για τη Διδασκαλßα θεριÜτων των Φυσικιßßν Επιστημιß,τν κατ ]\{ουσειακÞò Αγωγι,lò: Η ελιÜ. Στο Κüκκοταò. Π. & Πλακßτση. 1Þ/\γw.ερ}τια.θυ ΠρακτικÜ Συ,εδρßου ( 6 6, Πανελλߺτ, ιο Σιη,Ýδοιιτ τω ι, Εκπαιδευτικτjιν γιý, τιò ººΙΕ Π, ßΕπιμ.), L,fοι_ισειοπαιδιιγτογικÞ κ{lι Εκπαßδευση στιò τΙ>ιισικ{;ò Επιòπß7με:ò, Θεωρßτι και ΠρÜξη, Διτ:πιστημονικιß κιιι ΔιαθεμτχτικÞ ΓΙροσß:γγιτ;ι7, ΑòÞνα: Εκδ. ΠατÜκη, σσ.l02-Ι2Ι, Σκοýρτου, Ε. (2000)" Διδασκαλßα δεýτερηò/ ξÝνηò γλþσσαò δ,ε περιβÜλλον διαδικτýοιι: ζηπ\ριατα γλþσσαò και μÜθησηò. Στο Σκοßßρτου, Ε. (Επιμ,), Διιlλοsσσßα κιιι ριÜθι,lση mιι Διαδßκτι]./, ΠανεπιστÞμτο ,Þ,l"γαßου, Ρüδοò, σσ. 85-94, Σολωμονßδοτ), Χ., & Σταυρßδου, Ε, (2005). ΝÝεò ΨηφιακÝò Τεχνολογßεò και ΝÝοι τρüποι αλληλεπßδρασηò στα, Μουσεßα ιDυσικþν Ετη.στηριþν και Τεχνολογßαò. Στο Κüκκοταò, Π, & Πλακßτση, Π. {Επιμ.), }νΙοιισειοπτχιδαlιòσlιικÞ κτχι Εκπτιßδει}ση (ττιò ΦιιιηκÝò Επιmß1μt:ò. (9εωρΚΙ. κω ΠρÜξη, ΔιεπιστημονικÞ κατ ΔιαθεματικÞ Προσß:γ,τlσι7,ΑθÞνα: Εκδ. ]ºατÜιτ1, σσ, 84-99 ΣφÝτσου, Α. & Τþττση, Α. (2003). Τα ΓΙολυτροπικÜ Κεßμ,ενα τß]ν Τεχνολογιþν τηò ΙΙληροφαρßαò και τηò Επικοινωνßαζ και η ΑνÜγνωσÞ τουò. Στο Πρòι.κτικÜ 2τιιι τα"νεßλÞνιεχι αινεδρßοιΙ ταΙΙ' Εκπòιιδι;υτικòοlι!ια τιò ΤΠΕ ριτ; θ!:μα. «Αξιοτοßηση τοιι, 1-ε:γ,ο).ογιþι, τ,τlò Πληροιρορßαò κ(}ι τηζ Ετκοιιιωγßòι,ò στη Διδα,κτικÞ ΠρÜξη», Α' τüμιοò, Σýροò. σσ" 93-99, Τελλßδου, Δ. (2004). Αξιοποßηση του Παγκüσμιιοτι Ιστοý στη διδασκαλßα ηò ΑγγλικÞò γλþσσαò στην πρωτοβÜθρηα εκπαßδευση. Στα Πριικτι,κßι 4ου Πτη,ελλÞνιου Σιιι,ε;δρßιιυ με Διε(λlÞ Συμμετογ,Þ μι: θÝμα ι<(}ι ΤιηιO|rrlra τηò Πληροιρορßτι,_ζ κτιι τηò Επικοινωνßα_ò σττlι, Εκπαßδειιτπ7» Β' τüμοò. ΕΚΠΑ. σσ, 478_480, Τσιτοýρη. Α. (2004). "ΠολιτιστικÝò ΔιαδρομÝò στο Διαδßκτυο" και "ΧÜρτηò Κινδýνων για τα Μνηριεßα": Δýο παραδεßγματα εφαρμσγÞò Γειογραφικþν ΣυστημÜτων Πληροφοριþν (G.I.S.) στον τομÝα του Πολιησμοý. Στο Δασκαλοποýλου, ΙΜποýνια" ΝικονÜνου, ΝΙπακογιÜινη (Επτμ.) ΠρτικτικÜ Ιτιυ Διεθι,οýò Συι,Ýδριο Μοιισειο)"ογßαò με 0Ýμα «Λßοιισεßο, ΙΙmκοιι,cυνßσ. τιτß ιΥÝεò ΤεχιτΙλυ-7ßεò», J\{υτιλιjιη, σσ. 63-73. Τýρου, t.. ΛÜριοò. Ν., Κουτλη, Μ. & Καρακßτσοιß. Β. Ι2007). Δημιουργικη ΓραφÞ και Δραστηριüτητεò βασισl,ιÝνεò στουò Πολλαπλοýò'Γýπουò Νοηριοσýνηò, με Αφορμι1 τα παραμýθια του Gianni Rodari, Διπλωματικι1 Εργασßα ßι,{ΙΕ "ΠληροφορικÞ στην Εκπαßδευσι1", Α' μÝροò. Bowen, .Ι., Lisney, Ε., Fßlßρρßηß-Fαηßοηß, S.& Bernal, r. (2007), Α λ.{useum Wiki, Ανακτιlθηκε 2{} Δεκεμβρßου 2010 απü το hτtp:l/www"arclrimuse.ιron]_im\λ/2007lpapersιbowen,/bowen.html, DÝsilets. Α", Paquet, S.&Vinson, Ν.. (2004}, Are Wikis Usable?. Στο ΙΥßΚßSι,*m '0_5,0ct Ι6-Ι8* San Diego.U.S.A. National Research Council of Canada. Gardner, Η, (Ι993). Multiple lntelligeιrces: 'Γhe Theory ßη Praotioe. Ne** York: Basio. Jaιrrieson, Τ. (2005). Trends iιr Computer- based second laιrgιιage assessment, Annual Review of Applied Linguistios, 25, ρρ. 228-242. Kessl,er. G., (2009) Student-initiated attentioιl to form ßη WIKI-based collaboraiive ιιτßtßηg. Στο Languagò Lòarning & ΤòòΙιησΙσg»,, νο1.13, Nιimber Ι, ρρ.79-95. ΑνακτÞθηκε στιò 2? Δεκεμβρßαυ 20 Ι 0 απü τη διεýθυνση htφ :#Ιlt.msυ,οÜιι/νοΙ Ι 3 ιrum Ι /kessler.pdt'. Leut. Β. & Cunninghan W, (200Ι), The WikiWay: Quick Coilaboration οη the Web" Addison- Wesley Longman Publishing Co,.lnc.. Bostorι, ΜΑ, ρρ.14.3Ο. Lely. Μ" {1997). Compuτer-Assisted Langιιage Leaming, Contaxi aιrιi Conceptualization, Clarendon Press- Oxford. Mikros, G, & Perifanou, Μ. (2009). 'Ιtalslvebquest': α τη,,ßΚß as α platform of collaborative blended language leaming and α coιιrse management system, Σιο Ιητ. J. Knoιι;ledge αηòΙ Learning. νο1. 5, Nos, 3Ι4,ρρ,273-288. λ4υιταγ, D. {20Ο5). Technologies for second language literacy, Αηηυα1 Revierπ- οß Αρρlßει1 Linguistios, 25, Cambridge University Press. ρρ, Ι Β8-20l. Osuna , Μ. & N{eskili, C. (l99S), Using the World Wido V/eb to integraie Spanish Language and CιιΙtυτε: α ρßΙοß study, University of New York and University of Albany. ΤοηΚßη, Ε. (2005.). Ι\{aking the case for α ινßΚß. Στιι Ariadne" .Ιaιiuary, Νο. 42, Ανακτflθηκε στιq 2 ßανουαρßου 2011 απü τη διεýθυνση htφ:livrιvιv.aria,dne,ac.uk"issue4Zltonlιiιι.^/. Τυdßιιß, ν. (2003). Using native speakers ßη chat. Language Learning and Technιrlogy" 7 (3}. ρρ.4 Ι -Ι 59. Μ. & P,F. Whiitaker (Ι997). The Intemet for English Teaching: Guidelines ti,:r Warshaιιer, Teachers. Στο Tke Ιηtετηεt TESL JοιιτηαΙ j/Ια {oπIineJ Available from htφ:;/ ιyil,v,r,aitech.acjp/-itesljz¶rticlesι'Warschauer-Internei.html. ΑνακτÞθηκε στιò 5 º§οεμιβρßου 20Ι0. WiH (n.d.). Στη Wikipedia. ΑνακτÞθηκε Β Ιανουαρßου 201Ι, απü το lrtφ://en.wikipedia,orgΛviki,ψiki, ΙºρακτικÜ Στιτ"εδρßι ιι τντνυ,, e-diklvo.e*