Qatar - Wikipedia

Qatar - Wikipedia
Naar inhoud springen
Van Wikipedia
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't
Mestreechs
. Laes
hie
wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Qatar
Basisgegaevens
Officieel taal
Arabisch
Huidsjtad
Doha
Sjtaotsvörm
semi-
constitutioneel monarchie
Sjtaotshoof
lies
Tamim bin Hamad Al Thani
(تميم بن حمد بن خليفة آل ثاني) (sinds
2013
premier
Khalid bin Khalifa bin Abdul Aziz Al Thani
(خالد بن خليفة بن عبد العزيز آل الثاني)
[[{{{titelhoofregering1}}}]]
{{{naomhoofregering1}}}
[[{{{titelhoofregering2}}}]]
{{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]]
{{{naomhoofregering3}}}
Religie
{{{religie}}}
Opperflaakde
% water
11.437 km
-%
Inwoeners
Deechde
2.795.484 (sjatting 2020)
176/km
Biekómmende gegaeves
Munteinheid
Qatarese reaal
QR
Tiedzaone
UTC
+3
Nationale
fiesdaag
3 september
Vouksleed
As-Salam al-Amiri
Web
Code
Tel.
.qa
| QAT | +974
Qatar
(officieel دولة قطر,
dawlat(u) qaṭar
) is e land in
Azië
, e sjiereiland vaan
Arabië
, mèt als eineg grensland
Saoedi-Arabië
. De hoofstad is Doha. Qatar waor iewelaank 'n oonopvallend en rillatief ermelek lendsje wat veural vaan de vèsserij leefde. Wie in d'n twintegsten iew evels
eerdolie
en -
gaas
woort gevoonde, woort 't land in korten tied sjatriek. De lèste decennia perbeert 't land ziech obbenuits oet te vinde es financieel centrum en hèlt 't diverse prestigeprojekte, boevaan 't
WK voetbal vaan 2022
't groetste en bekindste is. 't Land heet 'n gespanne verhajding mèt diverse len in de regio en 'n slechte reputatie op minserechtegebeed.
Naom
bewirk
brón bewèrke
De naom
Qatar
is zeker twiedoezend jaor aajd.
Plinius d'n Awwere
(zuug ouch oonder bij
Historie
) sprik in d'n
iersten iew
al vaan de
Catarrhei
en bedoelt daomèt de inwoeners vaan 't sjiereiland. Einen iew later heet
Ptolemaeus
't op zien wereldkaart euver
Catara
('t sjiereiland) en
Cadara
('n stad dao-op).
De oetspraok in 't
Modern Standaardarabisch
is [ˈqɑtˤɑr], mèt de klemtoen op de ierste lèttergreep, al lègk me in 't weste gemeinelek de naodrök op de lèste. De [q] is 'n deepligkende k die mèt de
huig
weurt gemaak, de t is emfatisch (deepligkend oetgesproke). In 't plaotselek dialek zeet me vaan
giṭar
[ˈɡitˤar].
Bestuurleke indeiling
bewirk
brón bewèrke
Qatar is verdeild in gemeintes, sinds 2014 zien 't 'rs nog ach.
al-Sjamal
al-Chor
al-Sjahanijah
Oemm Sala
ad-Daayen
ad-Dawhah
(Doha)
ar-Rajjaan
al-Wakrah
Politiek
bewirk
brón bewèrke
Qatar is 'n unitair, parlemintair, semi-constitutioneel monarchie. D'n
emir
(ouch
sjeik
geneump) heet groete mach euver 't land. Oondaanks 't bestoon vaan 'n
Raodgevende Assemblee
, die oet 30 gekoze en 15 beneumde leie besteit, grens de mach vaan d'n emir aon 't absolute.
'n Groondwèt gief 't wel; heiaon is in theorie ouch d'n emir geboonde. Veur väöl zake weurt de
sharia
gebruuk. Veur dinger wie
euverspeul
en alcohol drinke kin me stoksleeg kriege. Alcohol drinke door neet-moslims in hotels is touwgelaote. Veur
homoseksualiteit
en
aofvallegheid
kin zelfs de doedstraof (door
steineging
) weure oetgesproke; de lèste jaore is dat evels neet mie gebäörd. Ouch kin 'ne maan tot veer vrouwe höbbe.
Minserechte
bewirk
brón bewèrke
Wie in aander Golfstaote zien de minserechte neet nao de westerse maot. Neve de discriminatie vaan vrouwlui, homoseksuele en neet-moslims (zuug direk bove) gief 't ouch groete probleme in de behandeling vaan migrante. Veur de väöl bouwprojekte in 't land weure migrante aongetrokke oet
Zuid-Azië
, en in minder maote oet
Afrika
, die dèks in de groetste hits mote wèrke en in wörgcontrakte zitte die neerkoume op
modern slavernij
. Dees missten, die neet uniek zien veur Qatar, kaome sterk oonder de aondacht naotot 't
WK voetbal vaan 2022
aon Qatar woort touwgeweze. Ouch bij de bouw vaan de voetbalstadions waore väöl doeje gevalle en woorte de bouwers dèks wie slave behandeld.
In internationaol verband
bewirk
brón bewèrke
Qatar is sinds de oonaofhenkelekheid in 1971 lid vaan de
Vereinegde Naties
. Ouch is 't lid vaan d'n
Arabische Liga
, vaan de
OPEC
en vaan de
Samewèrkingsraod vaan Arabische Golfstaote
Insignes
bewirk
brón bewèrke
Aajd embleem vaan Qatar, tösse 1976 en 2022 gebruuk.
't
Veendel
vaan Qatar is
marron
mèt 'ne breie gekartelde band vaan zèlver (wit). De verhajding is 11:28, zoetot 't veendel rillatief smaal oetkump. 't Oontwerp is typisch veur de regio;
Bahrein
heet beveurbeeld e vergliekbaar veendel.
Qatar heet gein ech waope, iejer 'n embleem wat väöl vaan e bedriefslogo heet. Binne twie gekruusde zweerde - 't insegs ech heraldisch elemint - zuut me 'nen
dhow
('ne traditionele vèssersboot), twie dadelbuim en get golve die de zie verbeelde. Heimèt tuint me wat Qatar iewelaank gewees is - e land aon de Perzische Golf vaan vèssers en bedoeïene. 't Embleem is einkleureg marron, 'n verwiezing nao 't veendel.
Dit embleem woort in 2022 in gebruuk genome. Daoveur gebruukde Qatar e soort zegel es embleem. Hei-op waore dezelfde eleminte te zien mèt roontelum de naom vaan 't land in 't Arabisch en Ingels. 't Arabisch stoont in
Koefisch sjrif
, 't Ingels in
Gotische lètters
; allebei de taole gebruukde 'n archaïsch aondoend sjrif.
Defensie
bewirk
brón bewèrke
Qatar heet mer e besjeie
leger
. De ganse kriegsmach besteit oet 11.800 maan, boevaan 8.500 bij de
landmach
, 1.800 in de
marine
en 1.500 bij de
lochmach
. 't Land is door de iewe heer ummer aofhenkelek gewees vaan boetelandse besjerming of samewèrking. Allewijl vint me in 't land 'ne lochbasis vaan 't Amerikaons leger, d'n
al-Oedeidbasis
Economie
bewirk
brón bewèrke
Boumdiagram vaan de Qataresen export. Me zuut wie sterk 't land aofhingk vaan eerdolie.
Qatar is eint vaan de riekste len op de wereld. Rekent me allein de Qatarese staotsbörgers, daan is 't
BNP
per kop vaan de bevolking 't veerde hoegste vaan de wereld; wat inkoume per kop vaan de bevolking aongeit stoont 't zelfs jaorelaank bovenaon. Door de groete staotsinkomste oet olie kin me zoeget alles veur niks aonbeje. 't Land luf ouch gein
inkomstebelasting
Veurheer leefde 't land vaan vèsserij, gans in 't bezunder
perelvèsserij
. Wie de merret veur perele in 't Interbellum door Japanse perele euverspeuld raakde, kaom de economie in 'ne crisis. 't Vinde vaan olie in 1940 veraanderde alles. 't Klein Qatar bleek zoeget 12% vaan de wereldwij oliereserves te höbbe; mèt de opkoms vaan eerdolie es motor vaan de economie kaom de voonds op perceis 't good memint. Zoeget direk begós me dit groetsjaoleg te exploitere.
De aofhenkelekheid vaan olie en gaas, de zoegezagte
Hollandse krenkde
, maakde wel tot 't land bij vallende olieprieze direk mèt lieger standaarde te make kraog. Daorum, en umtot me anticipeert op 'n ind aon 't olietiedperk, wèlt me de economie diverser make. De lèste jaore heet me vaan Qatar, zjus wie dat in de naoberlen ouch gebäört, e centrum vaan handel en kinneseconomie wèlle make. De gering visabeperkinge en lieg belastinge trèkke väöl zakelui nao 't land. Ouch 't
toerisme
weurt oontwikkeld; intösse weurt Qatar jaorleks door mie es twie mieljoen lui bezoch.
Munteinheid
bewirk
brón bewèrke
De munteinheid is de
Qatarese riyal
. 'ne Riyal is (per november 2022) zoeget 28
eurocent
Fysische geografie
bewirk
brón bewèrke
Köslandsjap in Qatar.
Qatar is mer 11.437 km² groet, zoeget de gruutde vaan drie Nederlandse of Belzje provincies. 't Land besteit vaan nature gans oet
weuste
; de wienege plante die hei zoonder kunsgrepe kinne greuje kriege hun water vaan de zie. Door de vörm vaan Qatar, e
sjiereiland
, is de
Perzische Golf
euveral kortbij. Oonder Qatar valle e paar klein eilendsjes, oonder mie 't eiland
Haloel
, wat mer 1,5 km² groet is en zoeget 75 kilometer oet de ooskös ligk. De groetste eilen bij 't land zien
kunsmaoteg
. De
Hawar
-eilandegróp kort veur de weskös huurt bij
Bahrein
Klimaot
bewirk
brón bewèrke
Qatar heet e typisch weusteklimaot. In de lange, heite zomer ligk 't maximum gemiddeld roond de 40°C en kin 't zelfs 50°C weure. Ouch 's nachs keult 't daan neet wijer aof es e graod of 30. In de korte, mèlle winter ligke de maxima veur in de twintig (jannewarie is mèt 22°C de kajdste maond) en weurt 't 's nachts roond de 15°C. Voors kump neet veur, wie dat in aander weusteklimaote nog wel ins 't geval is.
Rege
vèlt bekaans noets. In de winter kin 't 'nen inkele kier (hel) regene;
wadi's
veure de rege daan nao zie aof.
Levende natuur
bewirk
brón bewèrke
Wie me ziech kin veurstèlle beujt de weuste gein plaots aon al te väöl soorte. De soorte die in naoberlen kinne leve, vint me in Qatar gemeinelek ouch. Heioonder valle de
struusvogel
, de
Arabische gazelle
en d'n
Arabischen oryx
, 't nationaol bies vaan Qatar. In 't water um Qatar vint me oonder mie
doejongs
en versjèllende ziesjèldpadde.
Demografie
bewirk
brón bewèrke
De bevolking vaan Qatar is sinds de koms vaan de groondstofwinning en -verwèrking compleet geëxplodeerd. Had 't land in 1950 nog mer 25.000 inwoeners, intösse zien 't 'rs mie es 100 kier zoeväöl. Veur e groet deil kump dee greuj door immigratie. Begin 2017 waor mer zoeget 12% vaan de bevolking Qatarees staotsbörger. Vaan de 88% boetelenders is zoeget 60% - good 1,5 mieljoen lui - vaan Zuid-Aziaotischen aofkoms (
Indiërs
Nepaleze
Bengaole
Pakistani
). Zij doen gojekoup, dèks oongesjaold werk in de bouw, in de hoeshajding of es chauffeur. Veur de res gief 't väöl
Filipijne
Egyptenere
en nog get lui oet aander len. Europeaone wèrke dèks hoeg in de olie-industrie.
Jaor
Aontal
Greuj
1950
25.000
1960
47.000
+88%
1970
110.000
+134%
1980
224.000
+103,6%
1990
476.000
+112,5%
2000
592.000
+24,4%
2010
1.856.000
+213,5%
2019
2.832.000
+52,6%
Taol
bewirk
brón bewèrke
De inheimse bevolking sprik
Arabisch
. In de daogeleksen umgaank weurt 't
Golfarabisch
gebruuk, 'n Arabisch dialek wat vaan
Koeweit
tot aon de
Vereinegde Arabische Emiraote
euveral aon de zuidkant vaan de Perzische Golf weurt gesproke (en ouch door de Arabische minderheid die in
Iran
nao de noordkös woent). Allewel tot 't oonderein wel versjèlle gief, kin 'ne Qatarees ziech mèt Arabere oet die len zoonder meujte verstoon. Insegste oetzundering hei-op zien de sjiïete in
Bahrein
, die 'n aander dialek spreke.
De migrante spreke hun eige taole, wie
Hindi
Bengaols
Nepalees
Telugu
Kannada
Punjabi
Tagalog
of
Egyptisch-Arabisch
. Umtot de lokaol bevolking zoe in de minderheid is, en umtot de Arabische taol ziech neet op einen daag liet liere, is
Ingels
sterk es
lingua franca
in opkoms.
Relizjie
bewirk
brón bewèrke
De otochtoon Qatareze zien praktisch allemaol
moslim
, wie bove al gezag is bekiering tot 'n aander geluif straofbaar. Euver 't algemein is de bevolking
salafistisch
, 'n ultra-orthodoxe struiming binnen 't
Wahhabisme
(en oetindelek binne de
soenna
) die hei in de regio väöl aonhengers heet. Väöl migrante zien ouch islamitisch, meh hinge aander struiminge aon. Aander geluive oonder de migrante zien in de ierste plaots 't
hindoeïsme
(bij de Indiërs) en 't
katholicisme
(bij de Filipino's). Door de groete mierderheid die de boetelenders oetmake heet de regering ziech verpliech gezeen die geluive neet allein touw te laote, meh ouch um gebèdshoezer te laote bouwe. Kèrke zien sinds 2008 touwgelaote. 't Preke oonder de eige bevolking blijf verboje.
Cultuur
bewirk
brón bewèrke
't Museum veur Islamitische Kuns in Doha. Op d'n achtergroond d'n horizon vaan de stad, mèt väöl hoegbouw.
Qatar heet, wie mie len in de regio, 'n
Arabisch-islamitische cultuur
. De strengheid in de lier lègk de kuns groete beperkinge op. Toch heet me ziech de lèste decennia, um 't aonzien in de wereld te verhoege, in de kunswereld gemingk.
Arsjitectuur
bewirk
brón bewèrke
Vaanajds waore de Qatareze veural bedoeïene, die dus neet hoofde te bouwe. De paar vèssers aon de kös bouwde allein leime hötsjes die veural praktisch waore. E paar vaan de ajdste gebouwe in Qatar zien de
Barzantories
(ind negentienden iew; tot 2003 officieel es wachtories in gebruuk). 't
Zubarahfort
stamp al oet 1938. 't
Katara-cultuurdörp
in Doha is in euzen iew gebouwd meh tuint diverse gebouwe in de traditionelen Arabische stijl.
Nao 2000 evels gaof 't 'ne regelrechte bouwhausse in en um Doha. Wie in aander stei in de regio zaog me hei ketoertories verrieze. In vergelieking mèt beveurbeeld
Dubai
of
Rijaad
heet me 't neet nujeg gevoonde um huugderecords te breke. 't Hoegste gebouw in 't land is anno 2022 d'n
Aspire Tower
mèt 300 meter. De Dubaitories, noe in aonbouw, goon dao wienie ze veerdeg zien evels wel mèt mie es hoonderd meter euverheen. Ouch in de nui veurstad
Loesail
stoon get opvallende gebouwe, boe oonder de
Haaf Maon
die lètterlek wie 'ne maonsikkel mèt twie opgaonde punte oetzuut.
Meziek
bewirk
brón bewèrke
In de bedoeïenecultuur vaan Qatar späölt meziek zeker 'n rol vaan beteikenis. Traditioneel danse wie de Arda weure roond 't vuur gedoon, boebij me zaank begeleid mèt trommele en aander slaagwerk. Ouch d'n
oed
weurt algemein gebruuk. De bedoeïenecultuur weurt veural nog hoeg gehawwe door de klein minderheid die boete de stad woent.
Literatuur
bewirk
brón bewèrke
Wie in de gansen Arabische wereld gief 't 'n rieke traditie in gesjreve poëzie. Heiveur gelt oongeveer 'tzelfde wie veur de meziek: d'n traditionele cultuur leef neet zoe sterk mie in de stad, meh veural nog oonder de ermer plattelandsbevolking. Vaanaof midde twintegsten iew kaom 'n prozaliteratuur nao westers veurbeeld op.
Musea
bewirk
brón bewèrke
Wie aander rieke staote in de regio heet Qatar gein tekort aon musea. D'n emir en zien femilie geve väöl oet aon kunsmecenaot, veural aon kuns oet d'n islamitische wereld en modern kuns. 't
Museum veur islamitische kuns
(foto), opegedoon in 2008, is zoonder mie 't bekindste vaan 't land. 't
Nationaol Museum
(1975, in 2019 verhuis nao 't modern gebouw) tuint veural de natuurleke historie en de (materieel) volkscultuur. In 't
Arabisch museum veur modern kuns
vint me, wie de naom al haafum suggereert, veural modern kuns oet de regio. De collectie besteit oet zoeget 9.000 stökker.
Media
bewirk
brón bewèrke
De Qatarese
media
bedene zoewel de inheimse bevolking es de expats. In 't klei land versjijne neet minder es zeve gazètte, veer in 't Arabisch en drei in 't Ingels. Diverse Zuid-Aziatische gezètte koume ouch in Qatar oet.
Tv
gief 't sinds 1970.
Media in Qatar zien neet vrij en höbbe te make mèt sterken drök vaanoet de euverheid. Gemeinelek geit 't neet um direkte
censuur
; iejer passe media zelfcensuur touw um neet in probleme mèt zjustitie te koume. Wel beujt 't land oonderdaak aon
Al Jazeera
, 'ne CNN-echtege zender annex website dee/die 't nuits vaanoet e neet-westers perspectief wèlt bringe. 't Ingelstaoleg kenaal is väöl gepreze um zien betrokkeheid bij dinger wie 't
Arabisch Veurjaor
en natuurrampe in Afrika en Azië (boe de westerse media soms neet zoe oetgebreid vaan beriechde). 't Arabisch kenaal is get minder vrij; dit woort evels wel wereldbekind wie 't ummer de peersberiechte vaan
Osama bin Laden
in han kraog en oetzond.
Oonderwies
bewirk
brón bewèrke
Wie mie rieke golfstaote beujt Qatar gratis
oonderwies
aon. De gelètterheid ligk veur de regio hoeg: 3,1% vaan de manslui en 4,2% vaan de vrouwlui kós in 2012 neet leze (wereldwied is dit trouwens neet bezunder). Börgers mote vaan de kleutersjaol tot en mèt de middelbaar sjaol oonderwies volge. Sinds 1973 heet 't land 'n eige
universiteit
. Nao 2000 heet 't land hendeg in hoeger oonderwies geïnvesteerd. In
Education City
, 'ne groete campus in ar-Rajjaan, höbbe versjèllende boetelandse universiteite e satellietcolleesj. Doel vaan dit alles is um de aofhenkelekheid vaan olie en gaas aof te bouwe en neve de financieel dienste ouch 'n
kinneseconomie
op te bouwe.
Sport
bewirk
brón bewèrke
Qatar heet de lèste jaore ouch hendeg in sport geïnvesteerd. De prinseleke femilie heet väöl in 't werk gestèld um prestigieus eveneminte nao 't land te kriege. 't Ierste groet evenemint waor 't
Azatisch kampioensjap hierevoetbal
in 1988, wat in 2011 nog ins in Qatar woort gedoon. Nog gans get groeter waore de
Aziatische Speule
, die 't land in 2006 organiseerde. In 2030 zal dit evenemint weer in Qatar weure gehawwe. Later perbeerde de sjeik de
Olympische Speule
nao Doha te kriege, meh tot twie kier touw woort 't bod zelfs neet touwgelaote tot de stumrunde.
Wel haolde me in 2010 't
Wereldkampioensjap hierevoetbal 2022
binne. In tegestèlling tot bij de Aziatische Speule kaom noe 'ne groete cultuursjok mèt de westerse wereld tot stand. Väöl lui voonte 't sjan tot zoe e klei land zoonder groete voetbaltraditie, allein mer mèt väöl geld, dit toernooj kós binnehole. Later woorte de sjendaole nog groeter, veural um d'n doed vaan doezende bouwvakkers die aon de stadions hadde gewèrk (zuug
bove
). Tot boycots kaom 't neet. 't WK vaan 2022 weurt mèt aofstand 't groetste evenemint oets in 't land gehawwe.
Oondaanks alles heet 't land toch wel 'n eige sportcultuur. 't Populairste zien traditioneel sporte wie de
valkejach
Voetbal
is de lèste jaore in de sjeem vaan 't WK sterk opgekoume. 't
Qatarees hierevoetbalèlftal
woort in 2019 kampioen vaan Azië. Väöl speulers zien genaturaliseerde
Soedaneze
of aander landslui, die evels in eige land zien opgeleid. Neve voetbal weure ouch
handbal
en
basketbal
vrij väöl gedoon.
Historie
bewirk
brón bewèrke
De ajdste spore vaan minseleke bewoening goon 50.000 jaor trök. Me heet op 't sjiereiland veurwerpe gevoonde vaan de
Ubaidcultuur
, 'n prehistorische cultuur in
Mesopotamië
die direk aon de ierste gelètterde besjavinge veuraofgeit. Ouch de
Babyloniërs
höbbe op 't sjiereiland gezete. Me meint tot dees volker kleurstoffe oet zieslekke zochte; in Babylonische kolonies zien wel 3 mieljoen gepletde slekkehuiskes gevoonde. In
224
nao Chr. bezat 't Perzisch
Sassanideriek
Qatar; hun waor 't, neve de purperslekke, ouch um de perele te doen.
In
628
zouw de hierser vaan Qatar,
Munzir bin Sawa al-Tamini
, ziech zoonder geweld tot d'n
islam
bekierd en bij 't
kalifaot
aongeslote höbbe. Neet laank daonao veel 't Sassanideriek en woort ouch Perzië deil vaan 't kalifaot. Oonder 't
Abbasidekalifaot
bleujde Qatar. 't Lendsje greujde in deen tied oet tot e centrum vaan
peerds
- en
kemelfokkerij
. De perelvèsserij bleef vaan groet belaank en väöl sjepe die vaan of nao Baghdad vore, dege ouch Qatar aon. Wie 't kalifaot in verval kaom, leep ouch de economie vaan Qatar trök. In
1253
, nao de verweusting vaan Baghdad door de Mongole, kaom Qatar in 't regionaol riek vaan de
Oesfoeride
te ligke; vaanaof
1320
laog 't in 't riek vaan
Ormoes
. Begin
vieftienden iew
kaom dit riek oonder
Portugese
suzereiniteit; um die te verjaoge reep de voors de besjerming vaan d'n
Osmaanse sultan
in.
Umtot de Turke neet al te väöl intrèsse hadde in dit aofgelege en strategisch en economisch oonbelaankriek gebeed, hadde ze hei gei groet garnizoen. 't Lökde de stam vaan de
Bani Chalid
in
1670
de Turke gans te verjaoge en eige baos te weure. Ouch zij waore neet bezunder in Qatar geïntresseerd en hoonderd jaor later waor 't sjiereiland compleet verwaarloes. De inheimse al-Chalifafemilie stiechde in 1783 ei riek wat zoewel Qatar es Bahrein umvatde. Korten tied later begós de keuning vaan 't hoes
Saoed
'n vereuveringscampagne aon de zuieleke golfkös. Umtot de Turke ziech evels weer in de regio gónge minge, kaome de Saoedi's noe in de verdrökking. Nao 'ne chaotischen oorlog lökden 't de femilie al-Chalifa in 1811 weer aon de mach te koume.
In
1821
góng 't
Vereineg Keuninkriek
ziech in Qatar meuje, umtot de bevolking aon
zieruiverij
deeg. Nao veer jaor woort de femilie
ath-Thani
es sjeik geïnstalleerd en woort Qatar 'ne Britse vazalstaot. Oonder de bevolking bleef 't nog laank oonrösteg. De Osmaanse Turke dege in
1871
nog ein gelökde poging um Qatar in han te kriege: de sjeik wisselde vaan hier en verklaorde ziech vazal vaan 't Osmaans Riek. De Turke waore neet väöl geleefder oonder de bevolking es de Britte. Die lèste bleve aonspraok op Qatar hawwe. In de Turks-Britse Conventie vaan 1913 beloofde 't Osmaans Riek Qatar aof te stoon. Dao waor evels nog niks vaan gekoume wie d'n
Ierste Wereldoorlog
oetbraok. Hei-in stoonte 't Brits en 't Osmaans Riek tegeneuverein. De Britte pakde Qatar noe mèt geweld, en in 1916 woort 't protectoraot definitief. Planne um 't land, same mèt Bahrein, bij de
Verdraagsstaote
(de later
Vereinegde Arabische Emiraote
) te veuge mislökde door conflikte oonderein.
In de jaore daarteg kaom 't land in financieel probleme door 't instorte vaan de perelmerret (zuug bove), meh de ontdèkking vaan eerdolie brach verandering. D'n
Twiede Wereldoorlog
zörgde veur vertraging, meh vaanaof 1947 woort 't op groete sjaol geëxploiteerd. Later oontdèkde tot 't land neve olie ouch enorm wieväölhede
eerdgaas
heet. Qatar veraanderde heidoor zoeget vaan 't ein op 't aander memint in e sjatriek land. In
1971
, praktisch tegeliek mèt Bahrein en de Emiraote, woort 't land oonaofhenkelek. D'n iersten emir vaan d'n oonaofhenkeleke staot,
Ahmad bin Ali ath-Thani
, woort e paar maond nao zien aontrejje aofgezat door ziene neef
Chalifa bin Hamad ath-Thani
. Häöm gebäörde in
1995
'tzelfde, wie ziene zoon
Hamad bin Chalifa ath-Thani
de mach pakde. Hamad woort hei-in gesteund door 't leger, diverse naoberlen en ouch westerse machte wie Fraankriek. Hamad heet sindsdeen oondaanks get beperkde moderniseringe toch veural otocratisch geregeerd. Oonder häöm begós Qatar aon de groete bouwprojekte en sporteveneminte boe 't land um bekind kaom te stoon. Ouch maakde heer 't land tot 'n regionaol vrijhave veur boetelandse dissidente. Heer riechde oonder mie 't al geneump
Al Jazeera
op en booj oonderdaak aon dissidente oet diverse len, meh ouch aon terroriste en aander extremiste. Dit brach de sjeik diverse kiere in de probleme mèt ander len oet de regio.
Rifferenties
bewirk
brón bewèrke
Google Finance - riyal nao euro
NOS.nl - Trots op voetbal? In Qatar zijn ze trotser op een andere sport
Commons
Op de pazjena
Qatar
van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje
Lenj
in
Azië
Afghanistan
Armenië
¹ ·
Azerbeidzjan
¹ ·
Bahrein
Bangladesh
Bhutan
Birma
Brunei
Cambodja
China
Cyprus
¹ ·
Filipiene
Georgië
¹ ·
India
Indonesië
Iran
Irak
Israël
Japan
Jeme
Jordanië
Kazachstan
Kirgizië
Koeweit
Laos
Libanon
Maledive
Maleisië
Mongolië
Nepal
Noord-Korea
Oezbekistan
Oman
Oos-Timor
Pakistan
Papoea-Nuuj-Guinea
Rusland
¹ ·
Qatar
Saoedi-Arabië
Singapore
Sri Lanka
Syrië
Tadzjikistan
Thailand
Turkieë
¹ ·
Turkmenistan
Vereinegde Arabische Emirate
Vietnam
Zuud-Korea
Sjtatus betwis
Abchazië
¹ ·
Palestiense Sjtaot
Naord-Cyprus
¹ ·
Taiwan
Zuud-Ossetië
Zuug ouch:
Aafhenkelike gebejer in Azië
1. Dit land ligk gedeiltelik of gans in Azië, meh weurt óm cultureel en historische raejes ouch bie Europa ingedeild.
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "
Categorieë
Gesjreve in 't Mestreechs
Pagina's met scriptfouten
Commons category with local link different than on Wikidata
Len
Len in Azië
Qatar
Qatar
Voog köpke toe