Tinanom - Wikipedia
Jump to content
Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Mga tinanom
Temporal range:
Kapinunan na Cambrian hasta kansuarin,
520–0
Ma
PreЄ
Pg
Sayantipiko na klasipikasyon
Mga dibisyon
Berdeng algae
Chlorophyta
Charophyta
Mga tinanom na pangdaga
(embryophytes)
Non-vascular land plants
(bryophytes)
Marchantiophyta
—liverworts
Anthocerotophyta
—hornworts
Bryophyta
—mosses
Horneophytopsida
Vascular plants
(tracheophytes)
Rhyniophyta
—rhyniophytes
Zosterophyllophyta
—zosterophylls
Lycopodiophyta
—clubmosses
Trimerophytophyta
—trimerophytes
Pteridophyta
—ferns and horsetails
Progymnospermophyta
May tulang na mga tinanom
(spermatophytes)
Pteridospermatophyta
—seed
ferns
Pinophyta
—conifers
Cycadophyta
—cycads
Ginkgophyta
—ginkgo
Gnetophyta
—gnetae
Magnoliophyta
—nagbuburak na tinanom
Nematophytes
An mga
tinanom
Ingles
plant
) iyo harus multiselular na organismo, predominanteng potosintetikong eukaryotiko kan kahadean na
Plantae
. Sa uusipon, an mga tinanom iyo pigtatrato bilang saro sa duwang kahadean na kabali an gabos na nabubuhay na bagay na bakong
hayop
, sagkod an gabos na
algae
asin
fungi
iyo pigtatrato bilang mga tinanom. Alagad, an gabos na presenteng depinisyon kan Plantae iyo pighahali na an fungi asin an pirang algae, pati naman an mga prokaryotiko (an
archaea
asin
bakterya
). Sa sarong depinisyon, an mga tinanom iyo minaporma sa
Viridiplantae
(Latinong ngaran para sa "berdeng tinanom"), sarong grupo na kabali an mga nagbuburak na mga tinanom, konipero, asin ibang himnospermo, fern, asin an saindang kaalyado, hornwort, liverwort, moss, sagkod an berdeng algae, pero dae kabali an pula asin kayumangging algae.
An mga berdeng tinanom iyo nakakaguno nin kadaklan kan saindang
enerhiya
gikan sa liwanag kan
saldang
sa paagi nin
potosintesis
kan primerong
kloroplasto
na hale sa endosimbiyosis kaiba an cyanobakterya. An saindang kloroplasto may kloropilong a asin b, na minatao sainda kan berdeng kulay. An ibang tinanom iyo parasitiko o mikotropiko asin nawaran na nin ablilidad na makahimo nin normal na bilang nin
kloropilo
o para magpotosintesa, pero igwa man giraray nin mga burak, bunga, asin pisog. An mga tinanom iyo pigkakaraktisa nin sekswal na reproduksyon asin alternasyon kan mga henerasyon, alagad an asekswal na reproduksyon iyo nanunutaran man.
Igwa nin harus 320,000 na
espesye
nin mga tinanom, kun sain an dakulang mayorya, mga 260–290 na ribo, nakakamokna nin pisog.
An mga berdeng tinanom iyo nakakatao nin substansyal na proporsyon kan pankinaban na molekular na oksiheno,
sagkod iyo an basehan kan kadaklan nin ekosistema sa
Kinaban
. An mga tinanom na nakakamokna nin granyula, bunga, asin gulay iyo minaporma man kan basehang pantawong
pagkakan
asin iyo nadomestika na nin milenyang panahon. An mga tinanom iyo may manlainlain na kultural asin iba pang gamit, bilang ornamento, panghaman na materyales, pangsurat na materyales asin, sa mahiwas na baryente, sinda iyo an ginikanan nin mga bulong asin sikoaktibong druga. An siyentipikong pag-aadal kan mga tinanom iyo an
botanika
, sarong sanga kan
biyolohiya
Mga panluwas na takod
baguhon
baguhon an source
An Wikimedia Commons igwa nin medya dapit sa
Plantae
Jones, T.M.; Reid, C.S.; Urbatsch, L.E..
Visual study of divisional Plantae
. Archived from
the original
on 2020-04-13
Retrieved on 2021-05-01
(requires Microsoft Silverlight)
Chaw, S.-M.
(1997).
Molecular Phylogeny of Extant Gymnosperms and Seed Plant Evolution: Analysis of Nuclear 18s rRNA Sequences
".
Mol. Biol. Evol.
14
(1): 56–68.
doi
10.1093/oxfordjournals.molbev.a025702
PMID 9000754
Index Nominum Algarum
Interactive Cronquist classification
Plant Resources of Tropical Africa
Tree of Life
Archived
2015-06-30 at the
Wayback Machine
Toltolan
baguhon
baguhon an source
"Numbers of threatened species by major groups of organisms (1996–2010)"
(PDF)
. International Union for Conservation of Nature. 11 March 2010. Archived from
the original
(PDF)
on 21 July 2011
. Retrieved
27 April
2011
Field, C.B.; Behrenfeld, M.J.; Randerson, J.T.; Falkowski, P.
(1998).
Primary production of the biosphere: Integrating terrestrial and oceanic components
".
Science
281
(5374): 237–240.
doi
10.1126/science.281.5374.237
PMID 9657713
Bibcode
1998Sci...281..237F
Retrieved on 10 September 2018
Pinopoonan
an artikulong ini sa
Siyensya
. Makakatabang ka sa Bikol Wikipedia sa
pagparambong
kaining pahina.
Kinua sa "
Mga kategorya
Mga artikulo na igwa nin mga microformat nin 'species'
Mga taxobox na igwang salang kolor
Mga artikulong may taxobox na warang taxonbar
Mga pahina na naggagamit nin PMID magic links
Mga poon na artikulo
Biyolohiya
Nakatagong kategorya:
Webarchive template wayback links
Tinanom
Magdagdag nin pag-uulayan