Wikipedia
Эчтәлеккә күчү
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Баш бит latin yazuında])
Бүген 2026 елның 26 апрель көне (Якшәмбе) – Вакыт 14:21 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Нурланыштан һәлак булганнарны искә алу көне, Татарстан Республикасында — Туган тел көне, Марий Эл байрагы (1992-2012 Марий ЭлдаМилли каһарман көне, АКШ байрагы АКШта — Конфедерация штатларын искә алу көне, Парагвай байрагы Парагвайда — Журналистлар көне, БМОда — Бөтендөнья интелектуаль милек көне, һ.б.

Габдулла Тукай
Габдулла Тукай
Вишну поты, XIV—XV гасыр, Баңкок Милли музее тупланмасы, (Таиланд)

Вишнуи́зм, яки вайшнави́зм (санскрит телендә: वैष्णव धर्म}}, (Viṣṇuism), (Vaiṣṇavism) — һинд диненең төп юнәлешләрнең берсе, аның төп хасияте булып Вишну Ходаена һәм аның чагылышларына аватарларына (күбесенчә Кришнага һәм Рамага) табыну тора. Вайшнавизмның ышанулары һәм рухи практикалары, бигрәк тә бхакти һәм прапатти концепцияләре «Вишну-пурана», «Бхагавата Пурана» һәм «Бхагавадгита» текстларына нигезләнә.

Вишнуизм тарафдарларын «вишнуи́тлар» яки «вайшна́влар» дип атыйлар. Вишнуизм уртак «һинд дине» астындагы диннәр гаиләсендә күпсанлы тармак булып тора. Әмма Вишнуизм бертөрле тармак булып тормый, Вишнуитлар Вишнуның төрле аватарларына табынучы төрле җәмәгатьләргә бүленгән (еш бер үк аватарның төрле ипостасьларына) яки аның аерым образларына. Вишнуизмның чыганаклары соң Веда чорында. Аның соңрак үсеше күренекле дин әһелләре тарафыннан баетылган һәм берничә Вишнуит традициясе тууына китергән, алар теистик доктриналар, фәлсәфә һәм ритуаллар белән аерылып тора. XVI гасырда Вишнуизм эчендә дүрт төп традиция аерылып чыкты (Сампрадаялар) — Шри-вайшнавизм, Мадхва-сампрадая, Нимбарка-сампрадая һәм Валлабха-сампрадая. Фәнни тикшеренүләрдә Вишнуизмның сампрадаяларга бүленүеннән тыш Кришнаизм (Кришнага табыну), рамаизм (Рамага табыну) һәм башка дини агымнар турында сөйлиләр. Вишнуизм үзенә ритуаль Ходайга табыну (упасана); Вишнуда сыену (шаранагати); көч кулланмау яклы булу (Ахимса), Вегетарианлык һәм Альтруизм яклы булуны кертә.

↪ Дәвамы

Сез беләсезме?

Каргалы мәчете
Каргалы мәчете


Шри Ланкада күпчелек Һинд дине тарафдарлары Шиваитлар.

Шри Ланкада Һинд диненең озын традицияләре бар. Һинд дине тарафдарлары хәзерге вакытта халыкның 12,60%-ын тәшкил итә, күбесенчә алар Шри Ланка Тамиллары, шуннан кала Синдхлар, Телугулар һәм Малаялилар кебек Һиндстаннан һәм Пакистаннан кечкенә иммигрант җәмәгатьләре. 1915 ел халык санын алу мәгълүматлары буенча алар халыкның 25%-ын тәшкил иткән бу сан Британлылар алып килгән ялланган эшчеләрне дә кертә. Ассимиляция һәм эмиграция булганга күрә (бәйсезлектән соң 1 миллионнан артык Тамил илдән киткән), хәзер алар һаман кечкенә азчылык. Һинд дине Төньяк-Көнчыгыш Провинциядә доминант, анда Тамил кешеләрнең әһәмияткә зур саны яши. Һинд дине тарафдарлары шулай ук үзәк төбәкләрдә бар (анда Һинд дине тарафдарлары күп яши һәм шулай ук башкала Коломбода. 2012 хөкүмәт халык санын алу буенча Шри Ланкада 2 554 606 Һинд дине тарафдары булган. Шри Ланка Гражданнар Сугышыннан соң күп Тамиллар башка илләргә күчкәннәр. Чит илләрдә динне һәм мәдәниятне тәэмин итү өчен Шри Ланка Тамиллары Диаспорасы төзегән Һинд дине гыйбадәтханәләре бар.

↪ Дәвамы

Сайланган cоңгы портал:
Авыл хуҗалыгы
Сайланган cоңгы исемлек: Якшалар исемлеге

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

ВикипедияБөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 117 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 118 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 8 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет Викиверситетбелем бирү аланы

Викиҗыентык Викиҗыентыкмедиафайллар саклагычы

Викикитап Викикитапдәреслекләр һәм белешмәлекләр

Викимәгълүмат Викимәгълүматфактик мәгълүмат-белем базасы

Викиөзек Викиөзекөземтәләр җыентыгы

Викисәфәр Викисәфәрюл күрсәткече

Викисүзлек Викисүзлексүзлек һәм тезаурус

Викитөрләр Викитөрләрбиологик төрләр

Викиханә Викиханәоригиналь текстлар

Викихәбәрләр Викихәбәрләрхәбәрләр агентлыгы

Мета-Вики Мета-Википроектара хезмәттәшлек аланы

Викимедиа инкубаторы Викимедиа инкубаторыяңа тел бүлекләре

MediaWiki MediaWiki«MediaWiki» буенча белешмә

Phabricator Phabricatorтехнологик платформаны үстерү