Wikipedia:Pordjet biesses — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di
Wikipedia:Pordjet plantes et biesses del Walonreye
Ci pordjet ci c'
est po-z aveur li discrijhaedje di totes les biesses corantes ki vikèt el
Walonreye
ou ôte pårt.
Sourdants
candjî l’ côde wiki
Motlî Joseph Defrecheux so les biesses
Motlî Boxus so les nos d' biesses
ALW8
Biesses ås cronzoxhs
candjî l’ côde wiki
biesses ås tetes
candjî l’ côde wiki
Djivêye des biesses ås tetes del Walonreye
bascolidîs
candjî l’ côde wiki
categoreye
Loukîz
cial
grands séndjes
candjî l’ côde wiki
djin (biyolodjeye)
rawiants
candjî l’ côde wiki
soris
rate
Rate blanc-colé
Bive (biesse)
Robtidîs
candjî l’ côde wiki
Loukîz
cial
Ongletîs
candjî l’ côde wiki
pourcea
singlé
roemiants
candjî l’ côde wiki
bovrins
zebu
bedots
gade
cier
tchivroû
tchetidîs
candjî l’ côde wiki
categoreye
guepard
liyon
margay
puma
tchet
tigue
tchinidîs
candjî l’ côde wiki
categoreye
Loukîz
cial
tchivalidîs
candjî l’ côde wiki
categoreye
tchivå
ågne
Equus asinus
moulet
oujheas
candjî l’ côde wiki
Les
moxhons
, c' est tertos des
oujheas
Loukîz a
Categoreye:Oujheas
Co a rindjî
candjî l’ côde wiki
aloye
Alauda arvensis
aloye (indje)
Alauda spp
råskignoû
Luscinia megarhynchos
hapeus d' moxhes (famile d' oujheas)
Muscicapidae
rindjî pa ôres et familes
candjî l’ côde wiki
Lomaedje des årtikes des ôres et familes po l' ôre, eyet "famile ås #####" pol famile.
les
pareys ås åwes
åwtidîs
, anseriformes)
famile ås canårds
(anatidae)
mårlå al longue cawe
(Anas acuta)
les
moxhets
(falconiformes)
Fåcnidîs
Falconidae
fåcon
Po les ôtes, loukîz a
Fåcnidîs
Moxhtidîs
Accipitridae
Pitit gris moxhet
Accipiter nisus
Wôteu ås colons mansåds
Accipiter gentilis
les
moxhons moxhons
(passeriformes)
famile ås soverdeas
soverdidîs
) (
Passeridae
moxhon d' toet
soverdea
, (
Passer domesticus
gorea-moxhon
Passer montanus
).
famile ås moretes
(prunellidae)
morete (oujhea)
ou
fåzon
Prunella modularis
famile ås mazindjes
Paridae
sissideu
Parus major
pitite mazindje
Periparus ater
famile ås béngalîs
(ou bengalîs?) (estrildidae)
margalé pénson
(Chloebia gouldiae)
tcheutches
(frindjidîs, famile åzès pénson)
li
fåbite
li
linet
(lignroû) (
Carduelis cannabina
li
pénson
li
pîmåye
pîlåd
).
li
sizet
Carduelis spinus
li
tcherdonî
li
verdire
Chloris chloris
).
famile åzès djåzrenes
(emberezidae)
bleuwe djåzrene
(Latoucheornis siemsseni)
djåzrene
(Emberiza citrinella)
djåzrene å brun stoumak
(Emberiza stewarti)
djåzrene å gris hatrea
(Emberiza buchanani)
djåzrene al blanke canote
(Emberiza leucocephalos)
djåzrene ålouwete
(Emberiza impetuani)
djåzrene bårbete
(Emberiza jankowskii)
djåzrene canele
(Emberiza tahapisi) (
note:
caenele
so dzi.nat, mins
kenèle
est ene coinrece di
Vervî
, li
betchfessî ae
n' est nén wårdé cwand "è" n' est nén lådjmint prezint dins l' Ess walon)
djåzrene des hazires
(Emberiza godlewskii)
djåzrene des waides
(Emberiza cioides)
djåzrene di Socotra
(Emberiza socotrana)
djåzrene di Troucreye
(?? Turkeye?) (Emberiza cineracea)
grijhe djåzrene
(Emberiza cia)
houpêye djåzrene
(Melophus lathami)
ligneye djåzrene
(Emberiza striolata)
ôrtolan
(Emberiza hortulana)
rodje ôrtolan
(Emberiza caesia)
rôze-cawe
(Urocynchramus pylzowi)
zizi (oujhea)
(ou
zizi
s' i n' a pont d' omonimes e walon) (Emberiza cirlus)
famile åzès måwetes
(laridîs)
måwete
Larus spp
famile ås coirbås
coirvidîs
) (
Corvidae
agaesse
Pica pica
coirbå
Corvus frugilegus
et
C. corax
coirnaye
Corvus corone cornix
et
C. corone corone
gris-mantea
Corvus corone corone
ritchåd
ou
djuråd
Garrulus glandarius
tchawe
Corvus monedula
familes k' i fåt rmete dizo èn ôre ("pareys ås ..."
famile åzès agaesses
famile ås måvis
(Laniidea)
famile ås aigues
(Accipitridea)
famile åzès alouwates
(Alaudidae)
famile åzès becasses
(Scolopacidea)
famile ås bruants
(Emberizidea)
famile ås betchpots
(Picidea)
famile ås colons
(Columbidea)
famile åzès arondes
(Hirundinidea)
famile ås faizans
(Phasianidae)
famile åzès fåvetes
(on dit èto grûlotes) (Sylviidea)
famile ås hosse-cawe
hosse-cou
(Mottacilidea)
tchirou
Motacilla alba
famile ås pinsons
(Fringilidea)
famile ås råles d' aiwe
(Rallideae)
famile ås tchet-uwants
(on dit eto ibous) (Strigidea)
Ôte assonraedje
candjî l’ côde wiki
Ci rassonraedje cial, djusse les oujheas corants, est pus åjhey, po les scolîs, metans.
a mete dins l' djivêyes chal pa dzeur, al boune plaece.
ôre des såverdeas
(magneus d' xhos).
famile des
tcheutches
(frindjilidîs,
tos moxhons xhufleus
).
Li
sizet
moxhon d' ônea
li
fåbite
morete (oujhea)
li
pîmåye
pîlåd
li
tcherdonî
li
pénson
li
linet
(lignroû).
linet å djaene betch
verdire
Tchampinnes
måvi
måvi blanc colé
tchacrece
famile des såverdeas
såverdea =
moxhon d' toet
moxhon d' toet
gorea-moxhon
Passer montanus
).
famile des (magneus d' moxhes).
airtchî
siprewidîs
(famile des sprewes)
sprewe
ôrimiele
poyacîs
(ôre des poyes; (magneus d' xhos).
poye
åwe
åwe do canada
cok di brouwire
faizan
pawon
ou
påwe
Les magneus d' tchå.
Oujheas d' djoû magneus d' tchå (les
moxhets
).
wôteu
gros moxhet ås wesses
Pernis apivorus
brouhî
(on dit eto
miyot
Buteo buteo
rossea moxhet
Milvus milvus
les
oujheas d' nute magneus d' tchå
duk di bwès
houprale
tchet-uwant
Magneus d' vierméns
vert betche-bos
tchariguete
loukîz pol moumint a
: (
tchariguete
agaesse
Oujheas foû payis (waire u nén rescontråve el Walonreye, vicants al libe).
måwete
kiwi (oujhea)
pexhons
candjî l’ côde wiki
anweye
åblete
åbeye
(Alosa sp.)
bårbea
brâme
carpe
govion
graevî
hotu
lamproye
mostêye
Barbatula barbatula
percot
odjî
Gymnocephalus cernuus
rossete
sitocfeshe
ombe
trûte
såmon
såmon d' fontinne
brotchet
tchabot
tchacåd
tchivene
tintche
espadon
spinokidîs
spinoke
(ALW, notule 119)
vindwesse
raezoe (pexhon)
regnon
perxhon-cingue
pexhon-tchet
cropantès biesses
reptiles
candjî l’ côde wiki
dizi
sierpint
coloûte
vipere
cwate-peces
glumiantès biesses
batraciens
candjî l’ côde wiki
rinne
Rana rana
crapåd
côrrece
clouctrê
rogne
rogne d' aiwe
biesses sins cronzoxhs
candjî l’ côde wiki
molusses
candjî l’ côde wiki
caracole
lumçon
patådjonturîs
(artropodes, 8-12 pates)
candjî l’ côde wiki
grevesse
gurnåte
araegnidîs
arachnidae
, 8 pates)
candjî l’ côde wiki
araegnes
ALW
8, notule 157).
fåtcheu
(ALW 8, notule 160).
acaridîs
acaryins des matrasses
tikets
boschets
acares des
rognes
rogne do coir
Sarcoptes scabei
rogne des pates ås tchvås
Chorioptes
rogne del tiesse ås berbis
rogne ås vatches
rogne del linne
Psoroptes ovis
rogne ås tchéns (Demodex)
Demodex
insekes
(6 pates)
candjî l’ côde wiki
Loukîz a
rindjmint des insekes
Prin del pådje «
Categoreyes
Pordjets
Zolodjeye
Wikipedia
Pordjet biesses
Radjouter on sudjet