Wikipedya - Wikipedia

Wikipedya - Wikipedia
Jump to content
Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Ang logo sa
Wikipedya
Ang
Wikipedya
mao ang usa ka multilingguwal
gambalayan
-ong
gawasnong
ensiklopedya
. Gisulat kini sa mga
bolunter
pinaagi sa programa sa kompyuter nga ginatawag og
wiki
, nga naghatag kapabilidad sa matag gumagamit nga momugna ug mosulat og mga artikulo. Ang proyekto gisugdan sa ika-15 sa Enero 2001 isip komplemento sa sinulat sa mga batid nga
Nupedia
, ug karon gidumala sa
Wikimedia Foundation
nga nakabase sa
Florida
Tinipong Bansa
. Ang
Iningles
nga bersiyon sa Wikipedya may kapin 6,400,000 ka artikulo sa kasamtangan. Niadtong Hunyo 22, 2005, ang
Sinugboanong Wikipedya
namugna. Kini karon aduna'y
6,115,191
ka mga artikulo.
Ang ngalang Wikipedya usa ka pagsagol sa mga pulong nga
wiki
(ang teknolohiya sa pagmugna'g websayt nga kolaboratibo) ug
ensiklopedya
. Ang kapin 10 ka milyon nga mga artikulo sa Wikipedya gisulat sa mga bolunter sa tibuok kalibotan, ug hapit tanang artikulo mahimong usbon ni bisan kinsa nga dunay pagsulod sa websayt sa Wikipedya.
Gilansar kini nila
Jimmy Wales
ug
Larry Sanger
niadtong 2001,
kini sa kasamtangan ang labing dako ug labing popular
nga
reperensyang
heneral sa
Internet
Ang mga kritiko sa Wikipedya
mipunterya sa
sistemikong bayas
ug sa mga inkonsistensi ug sa mga palisiya paghatag og pabor sa
konsenso
labaw sa
kredensyal
sa prosesong pag-edit.
Isyu usab ang pagkasaligan ug pagkasakto sa Wikipedya.
Ang ubang kritisimo nasentro sa suseptibilidad niini sa
bandalismo
ug sa pagdugang og way klaro o wa ma-
verify
nga impormasyon. Scholarly work suggests that vandalism is generally short-lived.
Ang mga artikulo sa Iningles nga Wikipedya regular nga gikutlo sa
medya
ug sa
akademiya
, kinsa midayeg niini tungod sa libreng distribusyon, pag-usab, ug halapad nga
coverage
. Ang mga editor gidasig sa pagsunod sa palisiya sa "
neyutral nga panlantaw
" diin ang tanang notableng perspektibo gisumariya sa walay paninguha nga makab-ot ang usa ka obhetibong kamatuoran.
Sa dihang ang
Time
nga magasin miila "
Nimo
" isip
Person of the Year
2006, nga midayeg sa hataas nga kalamboan sa kolaborasyon nga onlayn ug interaksiyon sa minilyon ka tiggamit sa tibuok kalibotan, ang Wikipedya ang unang partikular nga serbisyong "
Web 2.0
" nga namensiyon, gisundan sa
ug
MySpace
10
Wikipedya sa Sinugboanon
usba
usba ang wikitext
Wikipedya sa Sinugboanon
Screenshot
Matáng sa sityo
Proyekto nga Ensiklopedyang Onlayn
Pinulongan
Sinugboanong Binisayâ
(Mga) tig-iya
Sukaranang Wikimedya
(Mga) tagtukod
Bentong Isles
Sityo
ceb
.wikipedia
.org
Sa patigayon
Dili
Pagparehistro
Mapili
Gilunsad
Hunyo
22, 2005
20 ka tuig ang milabay
2005-06-22
Ang
Wikipedya sa Sinugboanon
mao ang hubad sa
Wikipedya
ngadto sa
Sinugboanon
. Sa karon, kini ang labing kinadak-ang Wikipedia sa
mga pinulongang Pilipino
, ug kini aduna may tabok sa 6.12 milyon ka bisan-bisang mga artikulo, kadaghanan niini gipang-mugna sa
Lsjbot
. Gitukod kini sukad 'niadtong Hunyo 2005.
11
Sugod niadtong Enero 2006, 1000 ka mga artikulo ang namugna, samtang niadtong Nobiyembre 2006 adunay 1400 ka mga artikulo. Sa katapusan sa 2006 ug 2007, ang mga
bot
nakamugna og mga napulo ka daghang mga artikulo bahin sa mga munisipyo sa Pransiya.
12
Sa kataposan sa tuig 2012, ang gidaghanon sa mga artikulo miuswag ngadto sa mga 30,000. Niadtong Disyembre 2012, nagsugod ang Lsjbot paghimo'g mga artikulo. Ang resulta, ang gidaghanon sa mga artikulo miuswag pag-ayo niadtong 2013, ug gikan sa Pebrero hangtod sa Disyembre 2013, ang gidaghanon sa mga artikulo miuswag ug siyam ang kadaghanan.
13
14
Sa katapusan sa 2015, mga 99% sa 1.4 ka yukot nga mga artikulo kaniadto ang namugna sa mga bot, lakip ang mga 25,000 nga mga artikulo bahin sa mga lokalidad ug ang nahabilin nga mga artikulo bahin sa mga buhing binuhat gikan sa Lsjbot.
Niadtong 16 Hulyo 2014, ang Sinugboanong Wikipedia naglangkob sa usa ka yukot nga mga artikulo, ang namugna niining ikanapulog-duha nga kinadak-ang Wikipedia. Pagkahuman maapsan ang hinubad ngadto sa Kinatsila, Inatalyano, Rinuso, Pranses, Inolandés ug Aleman sa sulod sa usa ug tunga ka tuig, niadtong Pebrero 2016 nakaabot kini sa duha ka mga yukot. Human sa mga tunga sa tuig, gisundan sa ika-tulong yukot, laing tunga sa tuig sa ulahi, ang ika-upatang yukot. Niadtong Agosto 2017, ika-limang yukot nga mga artikulo ang namugna niini. Mao kini ang ika-duhang kinadak-an sa Wikipedya.
Kasaysayan
usba
usba ang wikitext
Ang Wikipedia orihinal nga nadebelop gikan sa laing proyektong ensiklopedya, ang
Nupedia
Ang Wikipedia nagsugod isip komplementaryo nga proyekto sa
Nupedia
, usa ka libreng onlayn nga
Iningles
nga ensiklopedya kansang ang mga artikulo gisulat sa mga eksperto ug miagi sa pormal nga proseso sa pagrebyu. Ang Nupedia napundar sa
Marso 9
2000
, ubos sa panag-iya sa
Bomis, Inc
, usa ka kompanya sa
web portal
Sila Larry Sanger ug Jimmy Wales ang nagtukod sa Wikipedya.
15
16
Si Wales ang gitaag kredit sa paghimo sa tinguhang paghimo og pampublikong ensiklopedya nga pwede mausab,
17
18
si Sanger ang gitaag kredit sa
estratehiya
sa paggamit og
wiki
aron maabot ang maong tinguha.
19
Ang Wikipedya pormal nga nalansar sa
Enero 15
2001
, isip nag-inusarang edisyon sa Iningles sa websayt nga www.wikipedia.com,
20
ug gianunsyar ni Sanger sa mailing list sa Nupedia.
17
Ang palisiya sa Wikipedya nga "neyutral nga paglantaw"
21
nakodipikar sa unang mga buwan, ug pareho sa palisiya nga "way bayas" sa Nupedia. Wala kaayoy mga palisiya sa pagsugod sa Wikipedya ug kini napadagan gawas sa Nupedia.
17
Grapo sa ihap sa artikulo sa Iningles nga Wikipedya, gikan Eenro 10, 2001, hangtod Septiyembre 9, 2007 (ang petsa sa ika-2 milyon nga artikulo)
Ang Wikipedya mitubo ngadto sa 20,000 ka mga artikulo, ug 18 nga mga edisyon sa lainlaing pinulongan, sa hinapos sa tuig 2001. Sa hinapos sa 2002 aduna kiniy 26 ka edisyon, 46 sa hinapos sa 2003, ug 161 sa hinapos sa 2004.
22
Ang mga serbidor sa Nupedia permanenteng gitangtang sa tuig 2003, ug giinkorporar ang mga teksto niini ngadto sa Wikipedya. Ang
Iningles nga Wikipedya
milapas sa 2 milyones ka mga artikulo sa Septiyembre 9, 2007, nga mipahimo niini isip labing dako nga ensiklopedya sa tanang panahon, mieklipse sa bisag sa
Yongle Encyclopedia
(1407), nga maoy nanag-iya sa rekord sa 600
ka tuig.
23
Sa ulahing bahin sa tuig 2002, si Wales miingon nga ang Wikipedia dili magpakita og mga anunsyong komersyal (
advertisements
), ug gibalhin ang websayt sa wikipedia.org.
24
Ubay-ubay nga mga proyekto ang milahi gikan sa Wikipedia. Ang Wikinfo wala nanginahanglag neyutral nga paglantaw ug gitugtan usab ang orihinal nga panukiduki. Ang mga bag-ohayng proyekto nga maingong naimpluwensyahan sa Wikipedia
— sama sa
Citizendium
Scholarpedia
Conservapedia
, ug ang sa Google nga
Knol
— gisugdan tungod sa persepsyon sa mga limitasyon sa Wikipedya, sama sa mga palisiya sa
peer review
orihinal nga panukiduki
, ug komersyal nga anunsyo.
Ang
Wikimedia Foundation
namugna gikan sa Wikipedia ug Nupedia sa Hunyo 20, 2003.
25
Miaplay kini sa
United States Patent and Trademark Office
para himoong
marka sa negosyo
ang
Wikipedia
. Misunod ang pagparehistro sa Hapon ug sa Unyong Uropeyo. Sa teknikal usa kini ka
marka sa serbisyo kun
service mark
, ang gingsakopan sa marka mao ang: "Probisyon sa
impormasyon
sa natad sa heneral nga ensiklopedikong kaalam pinaagi sa
Internet
." May mga plano nga ilisensiyar ang paggamit sa Wikipedia trademark sa mga produktong sama sa libro o DVD.
26
Mga edisyon sa Wikipedya
usba
usba ang wikitext
May dili mokubos 260 ka edisyon sa Wikipedya sa lain-laing pinulongan. Ang kinadak-an niini mao kining mosunod:
Iningles
Aleman
Prinanses
Hinapon
Polako
Italyano
Swedish
Inolandes
Pinortuges
, ug
Kinatsila
Sa Pilipinas, may pito na ka Wikipedya sa lumadnon tang mga pinulongan. Kini ang mosunod (segun sa pagkahimo):
Tinagalog
, Binisayang Sinugboanon,
Kapampangan/Pampango
Binisayang Waraynon
Ilokano
Chabacano
, ug
Binikol
Mga pakisayran
usba
usba ang wikitext
Sa ubang parte sa kalibotan, ang akses sa Wikipedia na-
blocked
Miliard, Mike (2008-03-01).
"Wikipediots: Who are these devoted, even obsessive contributors to Wikipedia?"
Salt Lake City Weekly
. Retrieved
2008-02-21
"Five-year traffic statistics for wikipedia.org"
Alexa Internet
. Retrieved
2008-07-15
Tancer, Bill (2007-05-01).
"Look Who's Using Wikipedia"
Time
. Retrieved
2007-12-01
The sheer volume of content [...] is partly responsible for the site's dominance as an online reference. When compared to the top 3,200 educational reference sites in the U.S., Wikipedia is #1, capturing 24.3% of all visits to the category
{{
cite news
}}
Italic or bold markup not allowed in:
publisher=
help
the author's blog post on the article
Gi-arkibo
2012-03-25 at the
Wayback Machine
Woodson, Alex (2007-07-08).
"Wikipedia remains go-to site for online news"
Reuters
. Retrieved
2007-12-16
Online encyclopedia Wikipedia has added about 20 million unique monthly visitors in the past year, making it the top online news and information destination, according to Nielsen//NetRatings.
{{
cite news
}}
Italic or bold markup not allowed in:
publisher=
help
Danah Boyd
2005-01-04
).
"Academia and Wikipedia"
. Many-to-Many
. Retrieved
2007-02-11
{{
cite web
}}
Check date values in:
date=
help
Plantilya:Verify credibility
Simon Waldman (
2004-10-26
).
"Who knows?"
The Guardian
. Retrieved
2007-02-11
{{
cite web
}}
Check date values in:
date=
help
Italic or bold markup not allowed in:
publisher=
help
Fernanda B. Viégas, Martin Wattenberg, Kushal Dave (2004).
"Studying Cooperation and Conflict between Authors with History Flow Visualizations"
(PDF)
Proceedings of the
SIGCHI conference on Human factors in computing systems
. Vienna, Austria: p. 575–582.
ISBN 1-58113-702-8
. Retrieved
2007-01-24
{{
cite journal
}}
pages=
has extra text (
help
Cite has empty unknown parameter:
1=
help
CS1 maint: multiple names: authors list (
link
Reid Priedhorsky, Jilin Chen, Shyong (Tony) K. Lam, Katherine Panciera, Loren Terveen, John Riedl (2007-11-04).
"Creating, Destroying, and Restoring Value in Wikipedia"
(PDF)
Association for Computing Machinery
GROUP '07 conference proceedings
. Sanibel Island, Florida, USA
. Retrieved
2007-10-13
{{
cite journal
}}
: CS1 maint: multiple names: authors list (
link
"Time's Person of the Year: You"
Time
2006-12-13
{{
cite news
}}
Check date values in:
date=
help
Italic or bold markup not allowed in:
publisher=
help
"Requests for new languages/Wikipedia Cebuano"
. meta.wikimedia.org
. Retrieved
2016-01-16
"Wikipedia Statistics – Bot article creations only"
. 2015-11-30
. Retrieved
2016-01-16
"Wikimedia project at a glance: Cebuano Wikipedia"
stats.wikimedia.org
. Nobiyembre 2015
. Retrieved
2016-01-15
Meet the Stats Master Making Sense of Wikipedia’s Massive Data Trove
Ashik Siddique,
wired.com
, 27 Disyembre 2013
Jonathan Sidener (2004-12-06).
"Everyone's Encyclopedia"
The San Diego Union-Tribune
. Retrieved
2006-10-15
Meyers, Peter (2001-09-20).
"Fact-Driven? Collegial? This Site Wants You"
New York Times
. The New York Times Company
. Retrieved
2007-11-22
'I can start an article that will consist of one paragraph, and then a real expert will come along and add three paragraphs and clean up my one paragraph,' said Larry Sanger of Las Vegas, who founded Wikipedia with Mr. Wales.
Sanger, Larry (April 18, 2005).
"The Early History of Nupedia and Wikipedia: A Memoir"
Slashdot
. Retrieved
2008-12-26
Sanger, Larry (January 17, 2001).
"Wikipedia Is Up!"
. Internet Archive
. Retrieved
2008-12-26
"Wikipedia-l: LinkBacks?"
. Retrieved
2007-02-20
"Wikipedia: HomePage"
. Archived from
the original
on 2001-03-31
. Retrieved
2001-03-31
Wikipedia:Neutral point of view
, Wikipedia (January 21, 2007)
statistics "Multilingual statistics"
Wikipedia
. March 30, 2005
. Retrieved
2008-12-26
{{
cite web
}}
Check
url=
value (
help
"Encyclopedias and Dictionaries".
Encyclopædia Britannica, 15th ed
. Vol.
18. Encyclopædia Britannica. 2007. pp.
257–286.
Clay Shirky
(February 28, 2008).
Here Comes Everybody: The Power of Organizing Without Organizations
. The Penguin Press via Amazon Online Reader. p.
273.
ISBN
1-594201-53-6
. Retrieved
2008-12-26
Jimmy Wales
: "
Announcing Wikimedia Foundation
", June 20, 2003,
Nair, Vipin (December 5, 2005).
"Growing on volunteer power"
. Business Line
. Retrieved
2008-12-26
Kinìng maong artikulo bahin sa
Teknolohiya
mao usa ka
Saha
Makatábang
ka sa Wikipedya pinaági sa
pag-uswág ug pag-punô niini
Kinìng maong artikulo bahin sa
Internet
mao usa ka
Saha
Makatábang
ka sa Wikipedya pinaági sa
pag-uswág ug pag-punô niini
Gikuha gikan sa "
Mga kategoriya
Mga napiling artikulo
CS1 errors: markup
CS1 errors: extra text: pages
Mga saha
Wikipedya
Mga nakatagong kategoriya:
Webarchive template wayback links
CS1 errors: dates
CS1 errors: empty unknown parameters
CS1 maint: multiple names: authors list
Pages using ISBN magic links
CS1 errors: URL
Mga panid nga saha
Wikipedya
Pagdugang og topiko