Gà Kung Pao

Synopsis

Một trong những món ăn Tứ Xuyên nổi tiếng nhất Trung Quốc, với nguyên liệu chính là thịt gà, đậu phộng và ớt khô, được đặt tên theo chức quan của Đinh Bảo Trinh, Tổng đốc Tứ Xuyên thời nhà Thanh. Vị cay nồng pha chút chua ngọt, mặn đậm đà, là đại diện ẩm thực Trung Hoa nổi tiếng toàn cầu.

Tổng quan

Gà Kung Pao là một trong những món ăn kinh điển tiêu biểu nhất của ẩm thực Tứ Xuyên, Trung Quốc, với nguyên liệu chính là thịt gà cắt hạt lựu, đậu phộng và ớt khô, được chế biến bằng phương pháp xào lửa lớn. Hương vị của món ăn thuộc loại vị "hồ là lệ chi" độc đáo của Tứ Xuyên - mặn, tươi, hơi cay với một chút chua ngọt, tầng hương vị phong phú, dư vị kéo dài. Món ăn này không chỉ là tác phẩm tiêu biểu của ẩm thực Tứ Xuyên, mà còn là một trong những món ăn Trung Quốc được biết đến rộng rãi nhất trên toàn cầu.

Tên gọi "Kung Pao" (Cung Bảo) bắt nguồn từ tước hiệu quan chức của danh thần nhà Thanh Đinh Bảo Trinh (1820-1886). Đinh Bảo Trinh từng giữ chức Tuần phủ Sơn Đông và Tổng đốc Tứ Xuyên, được triều đình phong tước Thái tử Thái bảo, một danh hiệu vinh dự trong triều đình nhà Thanh thường được gọi là "Cung Bảo".

Nguồn gốc lịch sử

Nguồn gốc của món Gà Kung Pao có liên quan mật thiết đến Đinh Bảo Trinh, với ba thuyết chính:

Thuyết nguồn gốc Quý Châu: Đinh Bảo Trinh nguyên quán ở Bình Ba, Quý Châu, từ nhỏ đã thích ăn món ớt xào với thịt gà. Nhà văn hiện đại Lý Kiệt Nhân trong tiểu thuyết "Đại Ba" đã viết: Gà Kung Pao là món ăn Quý Châu, được Đinh Bảo Trinh mang đến Tứ Xuyên.

Thuyết nguồn gốc Sơn Đông: Trong thời gian Đinh Bảo Trinh giữ chức Tuần phủ Sơn Đông, đầu bếp gia đình đã dùng kỹ thuật xào tương kinh điển của ẩm thực Sơn Đông để chế biến thịt gà cắt hạt lựu. Sau này, khi ông thăng chức Tổng đốc Tứ Xuyên, đầu bếp gia đình đã kết hợp kỹ thuật Sơn Đông với thói quen thích ăn cay của người Tứ Xuyên, thêm vào ớt khô và hạt tiêu Tứ Xuyên để cải tiến thành món ăn.

Dù thuyết nào gần với sự thật hơn, Gà Kung Pao đều là sự kết hợp tinh hoa ẩm thực của ba vùng Quý Châu, Sơn Đông và Tứ Xuyên, là một tác phẩm kinh điển hòa trộn liên vùng ẩm thực.

Phương pháp chế biến

Nguyên liệu chính

• Thịt đùi gà 300g (lọc xương, cắt hạt lựu)
• Đậu phộng 50g (rang trước cho giòn)
• Ớt khô 10-15 quả

Gia vị

Các bước nấu

1. Ướp thịt gà: Thịt đùi gà cắt thành miếng vuông 1.5 cm, thêm rượu nấu ăn, nước tương, bột năng, ướp trong 15 phút.
2. Pha nước sốt: Trộn đều nước tương, dấm, đường, muối, bột năng và một ít nước.
3. Rang đậu phộng: Cho đậu phộng vào dầu lạnh, rang với lửa nhỏ đến khi vàng giòn, vớt ra để riêng.
4. Xào: Đun nóng dầu, cho hạt tiêu Tứ Xuyên và ớt khô cắt khúc vào phi thơm, sau đó cho thịt gà vào xào nhanh đến khi đổi màu.
5. Nêm nếm: Thêm hành, gừng, tỏi vào phi thơm, đổ nước sốt đã pha vào xào nhanh.
6. Hoàn thành: Cuối cùng cho đậu phộng đã rang vào, xào vài lần với lửa lớn là được.

Điểm then chốt: Xào nhanh lửa lớn để giữ độ mềm mịn của thịt gà, cho đậu phộng vào cuối cùng để giữ độ giòn.

Ý nghĩa văn hóa

Gà Kung Pao thường được xếp vào hệ thống ẩm thực Tứ Xuyên, là sản phẩm của sự hòa trộn văn hóa ẩm thực đa dạng. Ở nước ngoài, "Kung Pao Chicken" gần như đã trở thành từ đồng nghĩa với món ăn Trung Quốc, xuất hiện trên thực đơn của hầu hết mọi nhà hàng Trung Quốc trên toàn cầu. Năm 2018, Gà Kung Pao đã được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp tỉnh của Tỉnh Tứ Xuyên.

Tài liệu tham khảo

1. Wikipedia: Gà Kung Pao
2. Bảo tàng Thành Đô: Vụ án của Gà Kung Pao
3. Zhihu: Rốt cuộc ai là người phát minh ra Gà Kung Pao?
4. CCTV.com: Nguồn gốc của Gà Kung Pao