Synopsis
Con đường Tơ lụa là tuyến đường thương mại và giao lưu văn hóa cổ đại kết nối Trung Quốc với châu Á và châu Âu. Trương Khiên đi sứ Tây Vực, khai mở Con đường Tơ lụa. Năm 2014 được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
Tổng quan
Con đường Tơ lụa (Silk Road) là tuyến đường thương mại và giao lưu văn hóa cổ đại kết nối Trung Quốc với Trung Á, Tây Á, châu Âu và châu Phi. Tên gọi "Con đường Tơ lụa" lần đầu tiên được đề xuất bởi nhà địa lý học người Đức Ferdinand von Richthofen vào năm 1877, do nổi tiếng nhất với việc buôn bán tơ lụa.
Lịch sử Con đường Tơ lụa có thể bắt nguồn từ thời Tây Hán. Năm Kiến Nguyên thứ hai dưới thời Hán Vũ Đế (năm 139 TCN), Trương Khiên được lệnh từ Trường An (nay là Tây An) dẫn đầu hơn một trăm người đi sứ đến Đại Nguyệt Chi. Mặc dù bị người Hung Nô bắt giữ hơn mười năm trên đường đi, Trương Khiên cuối cùng đã hoàn thành sứ mệnh, mở ra con đường đến Tây Vực, sử sách gọi là "Tạc không Tây Vực".
Con đường Tơ lụa không chỉ là con đường thương mại, mà còn là con đường giao lưu văn hóa, truyền bá tôn giáo và học hỏi lẫn nhau giữa các nền văn minh. Thông qua Con đường Tơ lụa, tơ lụa, trà, đồ sứ của Trung Quốc được truyền sang phương Tây, trong khi các tôn giáo như Phật giáo, Hồi giáo và các loại cây trồng như nho, cà rốt, vừng cũng được truyền từ phương Tây vào Trung Quốc.
Ngày 22 tháng 6 năm 2014, "Con đường Tơ lụa: Mạng lưới đường hành lang Trường An - Thiên Sơn" do ba nước Trung Quốc, Kazakhstan và Kyrgyzstan cùng đề cử đã được UNESCO đưa vào Danh sách Di sản Thế giới.
Lịch sử phát triển
| Thời kỳ | Sự kiện |
|---|---|
| Năm 139 TCN | Trương Khiên đi sứ Tây Vực, mở ra Con đường Tơ lụa |
| Năm 119 TCN | Trương Khiên lần thứ hai đi sứ Tây Vực, tăng cường liên hệ với các nước Tây Vực |
| Thời Đông Hán (năm 73 SCN) | Ban Siêu kinh doanh Tây Vực, mở lại Con đường Tơ lụa |
| Thời Đường (618-907) | Con đường Tơ lụa đạt đến đỉnh cao, Trường An trở thành đô thị quốc tế lớn |
| Sau thời Tống | Con đường Tơ lụa trên biển phát triển, Con đường Tơ lụa trên bộ dần suy tàn |
| Năm 1877 | Nhà địa lý học người Đức Richthofen lần đầu đề xuất khái niệm "Con đường Tơ lụa" |
| Năm 2014 | "Con đường Tơ lụa: Mạng lưới đường hành lang Trường An - Thiên Sơn" được đưa vào Di sản Thế giới UNESCO |
Tuyến đường chính
Con đường Tơ lụa chủ yếu được chia thành ba tuyến:
| Tuyến đường | Lộ trình |
|---|---|
| Tuyến Bắc | Trường An → Vũ Uy → Trương Dịch → Tửu Tuyền → Đôn Hoàng → Y Vu (Hami) → Urumqi → Y Lê → Trung Á |
| Tuyến Trung | Trường An → Vũ Uy → Trương Dịch → Tửu Tuyền → Đôn Hoàng → Lâu Lan → Turpan → Korla → Trung Á |
| Tuyến Nam | Trường An → Vũ Uy → Trương Dịch → Tửu Tuyền → Đôn Hoàng → Thả Mạt → Hòa Điền → Sa Xa → Trung Á |
Di tích quan trọng
| Di tích | Vị trí | Đặc sắc |
|---|---|---|
| Đại Nhạn Tháp | Tây An | Được xây dựng bởi Pháp sư Huyền Trang để lưu giữ kinh Phật mang về từ Ấn Độ |
| Tiểu Nhạn Tháp | Tây An | Tháp Phật thời Đường, di tích Phật giáo quan trọng trên Con đường Tơ lụa |
| Mạc Cao Quật | Đôn Hoàng | Kho báu nghệ thuật Phật giáo thế giới, di tích văn hóa quan trọng trên Con đường Tơ lụa |
| Ngọc Môn Quan | Tây Bắc Đôn Hoàng | Cửa ải quan trọng thời Hán, nơi bắt buộc phải đi qua trên Con đường Tơ lụa |
| Dương Quan | Tây Nam Đôn Hoàng | Cửa ải quan trọng thời Hán, "Tây xuất Dương Quan vô cố nhân" |
| Giao Hà Cố Thành | Turpan | Di tích thành phố quan trọng thời Đường ở Tây Vực |
| Cao Xương Cố Thành | Turpan | Di tích thành phố quan trọng trên Con đường Tơ lụa cổ đại |
| Di tích Phật tự Tô Ba Thập | Kuqa | Di tích Phật giáo quan trọng của nước Cưu Tư cổ đại |
| Di tích thành Tuyết Diệp | Tokmok, Kyrgyzstan | Một trong Tứ Trấn An Tây thời Đường, tương truyền là nơi sinh của Lý Bạch |
Giao lưu văn hóa
Con đường Tơ lụa đóng vai trò quan trọng trong giao lưu văn hóa:
- Truyền bá tôn giáo: Phật giáo từ Ấn Độ truyền vào Trung Quốc qua Con đường Tơ lụa, Hồi giáo cũng truyền vào khu vực Tây Bắc Trung Quốc qua Con đường Tơ lụa
- Trao đổi kỹ thuật: Bốn phát minh lớn của Trung Quốc là kỹ thuật làm giấy, in ấn, thuốc súng, la bàn được truyền sang phương Tây qua Con đường Tơ lụa
- Trao đổi giống loài: Các loại cây trồng như nho, cà rốt, vừng, óc chó, lựu từ phương Tây truyền vào Trung Quốc, trà, tơ lụa, đồ sứ của Trung Quốc truyền sang phương Tây
- Giao lưu nghệ thuật: Phong cách nghệ thuật Gandhara, phong cách nghệ thuật Ba Tư trong các bức bích họa ở Đôn Hoàng đều thể hiện sự giao thoa văn hóa trên Con đường Tơ lụa
Thông tin thực tế
| Hạng mục | Chi tiết |
|---|---|
| Phương thức tham quan được đề xuất | Tham quan theo từng đoạn dọc theo các thành phố chính trên Con đường Tơ lụa |
| Thành phố chính | Tây An → Lan Châu → Vũ Uy → Trương Dịch → Tửu Tuyền → Đôn Hoàng → Turpan → Urumqi |
| Số ngày tham quan đề xuất | 10-15 ngày (toàn tuyến) |
| Mùa du lịch tốt nhất | Tháng 5 - Tháng 10 |
| Giao thông | Có thể đi tàu cao tốc, máy bay, tự lái xe |
| Lưu ý | Khí hậu khu vực Tây Bắc khô, chú ý chống nắng và bổ sung nước |
Di sản Thế giới
Năm 2014, "Con đường Tơ lụa: Mạng lưới đường hành lang Trường An - Thiên Sơn" được UNESCO đưa vào Danh sách Di sản Thế giới. Đây là dự án di sản thế giới đầu tiên do Trung Quốc cùng Kazakhstan và Kyrgyzstan cùng đề cử. Đánh giá của UNESCO cho rằng:
- Mạng lưới đường hành lang Trường An - Thiên Sơn của Con đường Tơ lụa là minh chứng quan trọng cho giao lưu văn hóa Đông Tây
- Các di tích thành cổ, chùa chiền, hang động dọc đường thể hiện sự giao thoa của nhiều nền văn minh
- Con đường Tơ lụa đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự tiến bộ của văn minh nhân loại
Tài liệu tham khảo
- Wikipedia: https://zh.wikipedia.org/wiki/丝绸之路
- Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/丝绸之路
- UNESCO: https://whc.unesco.org/en/list/1442/
- Nền tảng Trình diễn và Giao lưu Số hóa Con đường Tơ lụa: http://www.silkroadshow.cn/
Stills & Gallery
Comments (0)