Quỷ Nhật Bản đến rồi

Synopsis

Trong Thế chiến II, nông dân Hà Bắc Mã Đại Tam buộc phải canh giữ một binh sĩ Nhật và một phiên dịch viên, từ đó dẫn đến một chuỗi bi kịch đen tối kỳ quặc mà sâu sắc. Đạo diễn và diễn viên chính Khương Văn, giành giải thưởng lớn của ban giám khảo Liên hoan phim Cannes lần thứ 53, điểm Douban 9.3.

Tổng quan

Quỷ Cỏ Đến (tiếng Anh: Devils on the Doorstep) là bộ phim chiến tranh chính kịch Trung Quốc ra mắt năm 2000, do Khương Văn đạo diễn kiêm thủ vai chính, với sự tham gia của Kagawa Teruyuki, Viên Đinh và các diễn viên khác. Lấy bối cảnh cuộc chiến tranh chống Nhật, phim sử dụng hình ảnh đen trắng và chất giọng đen kể một câu chuyện về nỗi sợ hãi, sự ngốc nghếch thiện lương và những điểm yếu của bản chất con người.

Phim được công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 53 vào tháng 5 năm 2000 và giành được Giải thưởng của Ban giám khảo. Với bộ phim này, Khương Văn một lần nữa khẳng định tài năng của mình với tư cách là một trong những đạo diễn cá tính nhất Trung Quốc. Trên Douban, phim đạt điểm số cao 9.3, giữ vững vị trí trong Douban TOP250.

Tóm tắt nội dung

Vào giai đoạn cuối của Thế chiến thứ hai, Mã Đại Tam (Khương Văn thủ vai), một nông dân ở làng Quải Giả Đài, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, sống một cuộc sống yên bình dưới sự cai trị của quân Nhật. Vào một đêm khuya, một du kích quân vô danh dùng súng dí vào cửa nhà Mã Đại Tam và để lại hai bao tải - một chứa lính Nhật bị bắt cóc là Hana-ya Saburō (Kagawa Teruyuki thủ vai), cái còn lại chứa viên thông dịch viên Đổng Hán Thần (Viên Đinh thủ vai). Người du kích hẹn sẽ quay lại đón họ vào đêm Giao thừa, nhưng không bao giờ xuất hiện nữa.

Mã Đại Tam và dân làng buộc phải trông coi hai tù nhân này. Ban đầu, Hana-ya Saburō chỉ muốn được chết, muốn tuẫn tiết theo tinh thần võ sĩ đạo, còn dạy thông dịch viên nói những lời chửi bậy bằng tiếng Nhật, nhưng viên thông dịch vì muốn bảo toàn mạng sống đã dịch tất cả thành những lời cầu xin tha mạng. Sự hiểu lầm xuyên ngôn ngữ này chứa đầy hiệu ứng hài kịch đen phi lý.

Theo thời gian, một mối quan hệ tình cảm tinh tế nảy sinh giữa dân làng và những tù nhân. Hana-ya đề xuất kế hoạch dùng lính Nhật bị bắt để đổi lấy lương thực, dân làng tin là thật, liền dẫn Hana-ya trở lại đồn quân Nhật. Tuy nhiên, thứ chờ đợi họ không phải là một cuộc trao đổi thân thiện, mà là một cuộc tàn sát đẫm máu.

Kết thúc phim cực kỳ chấn động - trong sự hỗn loạn sau khi chiến tranh chống Nhật thắng lợi, Mã Đại Tam cầm rìu xông vào trại tù binh Nhật để trả thù, nhưng lại bị quân đội Quốc Dân đảng xử tử với tư cách là tội phạm chiến tranh. Người thi hành án, chính là Hana-ya Saburō, kẻ mà anh từng đối đãi tử tế.

Diễn viên chính

Hậu trường sản xuất

Quỷ Cỏ Đến được quay hoàn toàn bằng hình ảnh đen trắng, chỉ duy nhất cảnh hành quyết cuối cùng sử dụng màu sắc - máu phun trào trên màn hình, như một cú sốc bạo lực cuối cùng lên thế giới đen trắng của toàn bộ phim. Sự chuyển đổi từ đen trắng sang màu sắc này là một trong những ẩn dụ hình ảnh gây chấn động nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc.

Khương Văn đã chuẩn bị rất nhiều tư liệu cho bộ phim, nghiên cứu sâu sắc các chi tiết đời sống nông thôn miền Bắc Trung Quốc trong thời kỳ kháng chiến. Lời thoại phim sử dụng nhiều phương ngữ Hà Bắc, tăng cường cảm giác chân thực. Kagawa Teruyuki là diễn viên nổi tiếng Nhật Bản, diễn xuất của anh tinh tế và chân thực, khắc họa sự chuyển biến của Hana-ya từ một tín đồ võ sĩ đạo cuồng tín đến một người bình thường đầy sợ hãi rồi thành một đao phủ lạnh lùng khiến người xem rùng mình.

Danh hiệu và giải thưởng

Ý nghĩa văn hóa

Quỷ Cỏ Đến là một trong những tác phẩm phản ánh sâu sắc nhất về chiến tranh và nhân tính trong điện ảnh Trung Quốc. Khương Văn không làm một bộ phim kháng chiến truyền thống, mà sử dụng cách thức của hài kịch đen để tiết lộ sự lương thiện kiểu nông dân Trung Quốc đã bị lợi dụng, bị chà đạp như thế nào trong chiến tranh.

Bi kịch của Mã Đại Tam không phải vì anh không đủ lương thiện, mà vì sự lương thiện của anh chính là điểm yếu chí mạng của anh. Hana-ya Saburō, từ nỗi sợ hãi khi bị bắt, đến lòng biết ơn sau khi được đối đãi tử tế, rồi đến sự lạnh lùng khi thi hành mệnh lệnh, đã thể hiện sự mong manh và đáng sợ của nhân tính trước cỗ máy chiến tranh.

Bộ phim này từng không vượt qua được kiểm duyệt tại Trung Quốc, nhưng không nghi ngờ gì nó là tác phẩm hay nhất của Khương Văn, và cũng là một trong những tác phẩm quan trọng nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc.

Tham khảo

1. Douban Movie: https://movie.douban.com/subject/1291858/
2. Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Devils_on_the_Doorstep
3. IMDb: https://www.imdb.com/title/tt0245929/