Cúc Đậu

Synopsis

Chủ xưởng nhuộm Dương Kim Sơn mua cô gái trẻ đẹp Cúc Đậu làm vợ, nhưng vì khiếm khuyết sinh lý nên trăm phương ngược đãi cô. Cháu trai Dương Thiên Thanh từ thương hóa yêu với Cúc Đậu, hai người bắt đầu mối tình cấm kỵ. Đạo diễn Trương Nghệ Mưu, chủ diễn Củng Lợi, Lý Bảo Điền, được đề cử giải Phim ngoại ngữ hay nhất tại Oscar lần thứ 63.

Tổng quan

"Ju Dou" là bộ phim điện ảnh Trung Quốc thuộc thể loại chính kịch ra mắt năm 1990, do Trương Nghệ Mưu và Dương Phượng Lương cùng đạo diễn, Lưu Hằng biên kịch (chuyển thể từ tiểu thuyết "Phục Hy Phục Hy" của ông), với sự tham gia diễn xuất chính của Củng Lợi, Lý Bảo Điền, Lý Vĩ. Bộ phim lấy bối cảnh nông thôn Trung Quốc những năm 1920, kể về một mối tình cấm kỵ dưới chế độ phong kiến lễ giáo giữa những sắc màu rực rỡ của một xưởng nhuộm.

Phim được công chiếu lần đầu tại Nhật Bản vào tháng 4 năm 1990 và tại đại lục Trung Quốc vào năm 1992. Đây là bộ phim Trung Quốc đầu tiên được đề cử giải Oscar cho Phim ngoại ngữ hay nhất (lễ trao giải lần thứ 63), đồng thời lọt vào tranh giải chính tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 43. Điểm đánh giá trên Douban là 8.2.

Tóm tắt nội dung

Vào những năm 1920 ở nông thôn Trung Quốc, chủ xưởng nhuộm Dương Kim Sơn (Lý Vĩ thủ vai) có khuyết tật về sinh lý, đã hành hạ đến chết hai người vợ trước. Để nối dõi tông đường, ông ta lại bỏ ra một số tiền lớn để mua về cô gái trẻ đẹp Ju Dou (Củng Lợi thủ vai). Dương Kim Sơn trăm phương ngàn kế làm nhục Ju Dou, trút sự bất lực và bạo ngược của mình bên cạnh khung cửi trong xưởng nhuộm.

Cháu trai của Dương Kim Sơn là Dương Thiên Thanh (Lý Bảo Điền thủ vai) từ nhỏ đã sống cùng chú, từ thương cảm đã nảy sinh tình yêu với Ju Dou. Qua khe hở của xưởng nhuộm, anh ta nhìn trộm cảnh Ju Dou tắm trong thùng, trở thành một trong những cảnh quay nổi tiếng nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Ju Dou và Thiên Thanh cuối cùng đã vượt qua lễ giáo cấm kỵ, sinh hạ một bé trai tên Dương Thiên Bạch.

Sau khi Dương Kim Sơn bị liệt phát hiện ra sự thật, nhưng đành bất lực. Sau khi ông ta chết, Thiên Thanh và Ju Dou tưởng rằng cuối cùng có thể tự do ở bên nhau, nhưng Dương Thiên Bạch - trên danh nghĩa là con trai của chú mình - trong quá trình trưởng thành dần dần phát hiện ra bí mật. Gông cùm của luân lý phong kiến không chỉ đến từ bên ngoài, mà còn đến từ người thân ruột thịt.

Diễn viên chính

Hậu trường sản xuất

Phong cách hình ảnh của "Ju Dou" vô cùng táo bạo. Trương Nghệ Mưu đặt câu chuyện trong một xưởng nhuộm, sử dụng những tấm vải đầy màu sắc treo lơ lửng làm yếu tố hình ảnh - những tấm vải đỏ tươi, vàng rực, xanh chàm bay phấp phới trong gió, vừa là cảnh đẹp, vừa là ẩn dụ cho chiếc lồng phong kiến.

Phim sử dụng rất nhiều ba màu cơ bản đỏ, vàng, lam, tạo nên sự tương phản mạnh mẽ với câu chuyện bị đè nén. Những tấm vải trong xưởng nhuộm dưới ánh mặt trời tuôn chảy như thác nước, đẹp đến nghẹt thở, nhưng lại chính là chiếc lồng xa hoa giam cầm nhân tính.

Phim được quay tại ngôi làng cổ ở huyện Y, tỉnh An Huy, giữ lại những bức tường trắng mái ngói xám của kiến trúc phong cách Huệ Châu, tạo sự tương phản với màu sắc rực rỡ của xưởng nhuộm.

Giải thưởng và vinh danh

Ý nghĩa văn hóa

"Ju Dou" là một trong những tác phẩm thể hiện mỹ học màu sắc chín muồi nhất của Trương Nghệ Mưu. Những tấm vải rực rỡ trong xưởng nhuộm tượng trưng cho dục vọng và sức sống bị đè nén. Cảnh Ju Dou bị vây khốn bởi những tấm vải treo lơ lửng đã trở thành một trong những hình ảnh có sức tác động thị giác mạnh mẽ nhất trong điện ảnh Trung Quốc.

Bộ phim đã phơi bày sâu sắc sự bóp méo nhân tính của lễ giáo phong kiến - không phải là bạo lực từ bên ngoài, mà là nỗi sợ hãi và sự xấu hổ mọc lên từ bên trong, cuối cùng biến tình yêu tự do thành tội lỗi chết người.

Tham khảo

1. Douban Movie: https://movie.douban.com/subject/1299365/
2. Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Ju_Dou
3. IMDb: https://www.imdb.com/title/tt0100165/