Cửu Trại Câu

Synopsis

Khu thắng cảnh Cửu Trại Câu nằm ở Châu A Bá, Tứ Xuyên, nổi tiếng với hệ thống thác nước tầng tầng lớp lớp, hồ nước đầy màu sắc và những đỉnh núi tuyết phủ. Năm 1992, nơi đây được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới và được mệnh danh là tiên cảnh nhân gian.

Tổng quan

Khu thắng cảnh Cửu Trại Câu (Jiuzhaigou Valley Scenic and Historic Interest Area) nằm tại huyện Cửu Trại Câu, Châu tự trị dân tộc Tạng, Khương A Bà, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia nổi tiếng nhất Trung Quốc. Cửu Trại Câu được đặt tên theo chín thôn bản của người Tạng trong khu vực, trong tiếng Tạng có nghĩa là "thung lũng chín thôn bản". Khu bảo tồn thiên nhiên với tổng diện tích lên tới 720 km² (72.000 ha) này nổi tiếng thế giới với hệ thống thác nước tầng tầng lớp lớp, rừng cây sặc sỡ, hồ nước xanh biếc và những đỉnh núi tuyết phủ, được mệnh danh là "tiên cảnh nhân gian".

Cửu Trại Câu được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới vào năm 1992, trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới năm 1997, đồng thời cũng là khu thắng cảnh du lịch cấp AAAAA của Trung Quốc. Năm 2024, Cửu Trại Câu đón tiếp hơn 5,11 triệu lượt khách, là một trong những điểm đến du lịch phổ biến nhất Trung Quốc.

Cửu Trại Câu nằm ở phía nam dãy núi Miên Sơn, trên rìa phía đông cao nguyên Thanh Tạng, với độ cao dao động từ 2.000m đến 4.764m, sở hữu hệ sinh thái rừng đa dạng bao gồm rừng lá rộng ôn đới, rừng hỗn giao lá kim - lá rộng và đồng cỏ núi cao. Các hồ nước trong khu thắng cảnh, do chứa nhiều khoáng chất như canxi cacbonat, hiện lên những màu sắc mộng mơ như xanh lam, xanh lục, vàng... khiến người đời có câu "về từ Cửu Trại chẳng còn muốn ngắm nước nơi nào".

Các điểm tham quan chính

Khu thắng cảnh Cửu Trại Câu được tạo thành từ ba thung lũng chính, phân bố theo hình chữ "Y": Thụ Chính Câu, Nhật Tắc Câu và Tắc Tra Oa Câu.

Thụ Chính Câu là thung lũng chính của Cửu Trại Câu, dài khoảng 14 km, dọc đường phân bố các điểm tham quan như Thụ Chính Quần Hải, Thụ Chính Bộc Bố, Hỏa Hoa Hải, Lau Sậy Hải. Thụ Chính Quần Hải được tạo thành từ nhiều hải tử (hồ nước) lớn nhỏ khác nhau, nước hồ trong vắt có thể nhìn thấy đáy, xung quanh được bao bọc bởi rừng nguyên sinh. Thụ Chính Bộc Bố là thác nước rộng nhất Cửu Trại Câu, rộng khoảng 62m, dòng nước đổ xuống từ giữa những tán cây, cảnh tượng hùng vĩ. Hỏa Hoa Hải dưới ánh mặt trời, mặt hồ như lấp lánh ánh sáng xanh lam tựa những tia lửa.

Nhật Tắc Câu dài khoảng 18 km, là thung lũng tập trung nhiều điểm tham quan nhất Cửu Trại Câu. Trân Châu Than Bộc Bố là một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất nơi đây, rộng khoảng 310m, dòng nước đổ xuống từ bãi cát trắng tựa ngọc trai, khí thế hùng vĩ. Bộ phim truyền hình "Tây Du Ký" phiên bản năm 1986 từng quay cảnh tại đây. Ngũ Hoa Hải là một trong những hồ nước đẹp nhất Cửu Trại Câu, do sự khác biệt của trầm tích đáy hồ và tảo, nước hồ hiện lên nhiều màu sắc như vàng ngỗng, xanh lục đậm, xanh lam đậm, xanh chàm..., nhìn từ trên cao tựa như một đóa hoa năm cánh đang nở rộ. Nặc Nhật Lãng Bộc Bố rộng khoảng 270m, cao 24,5m, là một trong những thác nước đá vôi rộng nhất Trung Quốc, cũng là cảnh quan biểu tượng của Cửu Trại Câu.

Tắc Tra Oa Câu dài khoảng 18 km, các điểm tham quan chính bao gồm Trường Hải và Ngũ Thái Trì. Trường Hải là hồ nước lớn nhất và sâu nhất Cửu Trại Câu, độ cao khoảng 3.100m, dài khoảng 7 km, nước hồ màu xanh lam đậm, xung quanh được bao bọc bởi núi tuyết. Ngũ Thái Trì là hải tử nhỏ nhất Cửu Trại Câu, nhưng lại có màu sắc phong phú nhất, được mệnh danh là "tinh hoa của Cửu Trại".

Địa lý và Sinh thái

Cửu Trại Câu nằm ở phía bắc tỉnh Tứ Xuyên, cách thành phố Thành Đô, thủ phủ tỉnh, khoảng 330 km, giáp ranh với tỉnh Cam Túc. Diện tích khu thắng cảnh là 720 km², diện tích vùng đệm lên tới 600 km². Nhiệt độ trung bình năm là 7,8°C, nhiệt độ trung bình tháng 1 là -3,7°C, tháng 7 là 16,8°C, lượng mưa hàng năm khoảng 761 mm.

Hệ sinh thái Cửu Trại Câu thuộc kiểu rừng lá rộng ôn đới, khoảng 300 km² vùng lõi được bao phủ bởi rừng hỗn giao nguyên sinh. Vào mùa thu, khu rừng khoác lên mình những màu sắc rực rỡ như vàng kim, cam đỏ..., là một trong những mùa tham quan đẹp nhất. Cửu Trại Câu là môi trường sống của các loài động vật quý hiếm như gấu trúc lớn và voọc mũi hếch vàng, đồng thời sở hữu nhiều loài thực vật đặc hữu, bao gồm các loài đỗ quyên và tre trúc đặc hữu.

Lịch sử và Bảo tồn

Khu vực Cửu Trại Câu từ xa xưa đã là nơi cư trú của người dân tộc Tạng và Khương. Do vị trí xa xôi hẻo lánh, giao thông bất tiện, tiên cảnh nhân gian này mãi đến năm 1975 mới được thế giới bên ngoài chú ý rộng rãi. Khi đó, nhà lâm học nổi tiếng Ngô Trung Luân sau khi tiến hành khảo sát tổng hợp tại Cửu Trại Câu, đã vô cùng kinh ngạc trước vẻ đẹp thiên nhiên nơi đây, ngay lập tức viết thư cho Chính phủ Nhân dân tỉnh Tứ Xuyên và Sở Lâm nghiệp, kêu gọi bảo vệ vùng đất tinh khiết này, cấm chặt phá rừng bừa bãi.

Ngành lâm nghiệp tỉnh Tứ Xuyên đã phản ứng nhanh chóng, quy định hạn chế khai thác gỗ trong phạm vi 200m tại hai thung lũng Tắc Tra Oa và Nhật Tắc của Cửu Trại Câu. Sau đó, Chính phủ tỉnh Tứ Xuyên đã đưa việc bảo vệ Cửu Trại Câu thành ưu tiên, hoàn toàn ngừng các hoạt động khai thác gỗ trong thung lũng. Năm 1980, Khu bảo tồn thiên nhiên Cửu Trại Câu chính thức được thành lập. Năm 1984, Cửu Trại Câu chính thức mở cửa đón khách du lịch. Năm 1992, được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Năm 1997, trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Ngày 8 tháng 8 năm 2017, một trận động đất mạnh 7,0 độ Richter xảy ra tại Cửu Trại Câu, gây thiệt hại cho một số cảnh quan, bao gồm hư hại đập tự nhiên của Nặc Nhật Lãng Bộc Bố và Hỏa Hoa Hải. Khu thắng cảnh đã đóng cửa một thời gian, nhưng sau khi được sửa chữa đã mở cửa trở lại vào ngày 3 tháng 3 năm 2018. Đáng mừng là, tình hình phục hồi sau động đất của Cửu Trại Câu rất tốt, hầu hết các điểm tham quan đã khôi phục hoặc vượt qua vẻ đẹp trước khi xảy ra động đất.

Thông tin thực tế

Ý nghĩa văn hóa

Cửu Trại Câu không chỉ là một kỳ quan thiên nhiên, mà còn là một phần quan trọng của văn hóa Tạng. Hiện vẫn có bảy thôn bản của người Tạng có người sinh sống trong thung lũng, cư dân Tạng địa phương sống bằng nghề du lịch và trợ cấp của chính phủ. Phong tình Tạng, kiến trúc truyền thống và lối sống độc đáo của Cửu Trại Câu đã thêm vào cho thắng cảnh thiên nhiên này những màu sắc văn hóa nhân văn đậm đà.

Cửu Trại Câu cùng với Khu thắng cảnh Hoàng Long lân cận tạo thành cụm cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ nhất Trung Quốc, là cánh cửa tuyệt vời để tìm hiểu di sản thiên nhiên và công tác bảo tồn sinh thái của Trung Quốc.

Tài liệu tham khảo

1. Wikipedia - Jiuzhaigou
2. UNESCO World Heritage - Jiuzhaigou Valley
3. Baidu Baike - Cửu Trại Câu
4. Trang web chính thức Cửu Trại Câu - Hướng dẫn tham quan
5. Trang dữ liệu khí tượng Trung Quốc - Dữ liệu khí hậu Cửu Trại Câu