Anh hùng

Synopsis

Cuối thời Chiến Quốc, vô danh thích khách kể cho Tần vương nghe câu chuyện hắn đã giết chết ba vị thích khách đỉnh cao như thế nào, từng tầng đảo ngược đã tiết lộ chủ đề sâu sắc về sự hy sinh, thiên hạ và hòa bình.

Tổng quan

"Anh Hùng" (Hero) là bộ phim võ hiệp năm 2002 do đạo diễn Trung Quốc Trương Nghệ Mưu đạo diễn, kịch bản được đồng biên soạn bởi Lý Phùng, Vương Bân và Trương Nghệ Mưu, thiết kế võ thuật do Trình Tiểu Đông và Đổng Vĩ đảm nhiệm. Phim quy tụ dàn ngôi sao lớn của làng điện ảnh Hoa ngữ như Lý Liên Kiệt, Lương Triều Vỹ, Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Trần Đạo Minh, Chân Tử Đan, nhạc phim do Đàm Đôn sáng tác, ca khúc chủ đề do Vương Phi trình bày, quay phim do nhà quay phim người Úc Christopher Doyle (Đỗ Khả Phong) đảm nhận.

Đây là bộ phim đầu tiên của Trung Quốc đại lục đạt doanh thu phòng vé trên 100 triệu nhân dân tệ, với doanh thu trong nước đạt 250 triệu nhân dân tệ, thiết lập kỷ lục doanh thu phòng vé cao nhất của điện ảnh Trung Quốc thời điểm đó. Tổng doanh thu toàn cầu đạt 177 triệu USD, trở thành một trong những phim Hoa ngữ có doanh thu cao nhất toàn cầu thời bấy giờ. Sau khi công chiếu tại Bắc Mỹ năm 2004, phim liên tiếp hai tuần giành vị trí quán quân doanh thu phòng vé, là bộ phim Hoa ngữ đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng phòng vé Bắc Mỹ. Phim nhận được đề cử giải Oscar lần thứ 75 cho Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất.

Tóm tắt nội dung

Cuối thời Chiến Quốc, bảy nước tranh hùng, trong đó nước Tần hùng mạnh nhất. Do đó, Tần vương Doanh Chính (Trần Đạo Minh thủ vai) trở thành mục tiêu ám sát của các nước. Các ám sát như Tàn Kiếm (Lương Triều Vỹ), Phi Tuyết (Trương Mạn Ngọc), Trường Không (Chân Tử Đan) đã nhiều lần tìm cách ám sát Tần vương. Vì vậy, Tần vương cho dọn trống cung điện để tránh điểm mù, và ra lệnh bất kỳ ai không được đến gần trong vòng trăm bước.

Vô Danh (Lý Liên Kiệt thủ vai) của nước Tần đến cung điện, kể cho Tần vương nghe cách anh ta đã giết ba ám sát. Như một phần thưởng, Vô Danh được phép tiến đến gần Tần vương trong vòng mười bước. Vô Danh kể lại cách anh ta đánh bại Trường Không trước mặt quân Tần, sau đó đến Học viện Thư pháp nước Triệu tìm Tàn Kiếm và Phi Tuyết đang ẩn cư. Anh ta lợi dụng sự rạn nứt tình cảm giữa hai người, cuối cùng "giết chết" Phi Tuyết trước mặt quân Tần.

Tuy nhiên, Tần vương không tin vào lời kể của Vô Danh. Ông suy đoán rằng ba ám sát thực chất đã tự nguyện hy sinh để cho Vô Danh có cơ hội tiếp cận mình. Vô Danh thừa nhận mình thực sự sở hữu tuyệt kỹ "thập bộ nhất sát" có thể ám sát Tần vương, nhưng anh kể một sự thật sâu xa hơn - ba năm trước, Tàn Kiếm đã từng có cơ hội giết Tần vương nhưng lại chọn từ bỏ, bởi vì anh hiểu rằng chỉ có Tần vương mới có thể thống nhất thiên hạ, chấm dứt chiến loạn. Tàn Kiếm viết hai chữ "thiên hạ" trên cát, khuyên Vô Danh từ bỏ việc ám sát.

Cuối cùng, Vô Danh cảm động bởi cảnh giới "trong lòng không có kiếm" của Tàn Kiếm, quyết định từ bỏ ám sát. Tần vương dù không nỡ, nhưng để duy trì uy nghiêm của pháp luật nước Tần, buộc phải ra lệnh xử tử Vô Danh. Cuối phim, Tần vương chôn cất Vô Danh trọng thể, trên màn hình xuất hiện dòng chữ - vị Tần vương này chính là Tần Thủy Hoàng sau này thống nhất Trung Nguyên.

Dàn diễn viên

Sản xuất và đặc điểm nghệ thuật

"Anh Hùng" có ngân sách sản xuất 31 triệu USD, là một trong những dự án phim Trung Quốc đắt đỏ nhất thời điểm đó. Trương Nghệ Mưu hợp tác với Christopher Doyle, chia bố cục hình ảnh của phim thành năm khu vực màu sắc, mỗi màu đại diện cho một phiên bản câu chuyện: màu đỏ đại diện cho đam mê và ghen tuông, màu xanh dương đại diện cho sự lạnh lùng và lý trí, màu xanh lá cây đại diện cho lý tưởng và hồi ức, màu đen đại diện cho sự huyền bí và quyền lực, màu trắng đại diện cho sự thật và thuần khiết.

Phim sử dụng cấu trúc kể chuyện đa góc nhìn kiểu "Rashomon", thông qua các phiên bản kể khác nhau để dần tiệm cận sự thật. Thiết kế trang phục do nhà thiết kế người Nhật Emi Wada (Hòa Điền Huệ Mỹ) phụ trách, các nhân vật chính đều mặc trang phục thuần sắc, có sức tác động thị giác mạnh mẽ. Các cảnh võ thuật do Trình Tiểu Đông thiết kế, nâng tầm động tác võ hiệp lên một đỉnh cao thẩm mỹ đầy chất thơ.

Địa điểm quay phim bao gồm rừng cây dương ở Ngạch Tế Nạp Kỳ, Nội Mông; Cửu Trại Câu, Tứ Xuyên; trường quay Hoành Điếm, v.v.

Đánh giá và ảnh hưởng

"Anh Hùng" được coi là cột mốc mở ra thời đại phim thương mại đại tác của Trung Quốc đại lục, khởi đầu cho quá trình vận hành công nghiệp hóa điện ảnh Trung Quốc. Nhà phê bình điện ảnh Mỹ Roger Ebert cho rằng bộ phim này "lần đầu tiên khiến phim võ hiệp mang tính chất thơ". "The New York Times" đã dành hai trang báo để đưa tin về sự kiện công chiếu "Anh Hùng" tại Bắc Mỹ, nhận xét rằng phim "kinh điển như 'Hồng Lâu Mộng' của Trung Quốc".

Tháng 8 năm 2004, được Quentin Tarantino giới thiệu, hãng phim Miramax cuối cùng đã phát hành phim tại các rạp chiếu Mỹ, tuần đầu tiên đã đứng đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Bắc Mỹ, doanh thu cuối cùng tại Bắc Mỹ đạt 53,7 triệu USD, toàn cầu 177 triệu USD. Phim nhận được đề cử giải Oscar lần thứ 75 cho Phim nói tiếng nước nước ngoài hay nhất, giải Gấu bạc (Thành tựu nghệ thuật xuất sắc) tại Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 53 và nhiều giải thưởng quốc tế khác.

Thành công của "Anh Hùng" đánh dấu bước tiến của phim võ hiệp Trung Quốc ra thị trường chính thống quốc tế, mở đường cho việc phát hành hải ngoại của các đại tác sau này như "Thập Diện Mai Phục", "Mãn Thành Tận Đới Hoàng Kim Giáp".

Tài liệu tham khảo

1. Wikipedia - Hero (2002 film)
2. Wikipedia - Anh Hùng (phim)
3. Roger Ebert - Đánh giá phim Hero
4. The New York Times - Bài đưa tin về việc phát hành tại Mỹ của Hero
5. Box Office Mojo - Dữ liệu doanh thu phòng vé của Hero