Lentegroet

Synopsis

Chunlian zijn coupletten die tijdens het Chinese Nieuwjaar op deurposten worden geplakt, geschreven met gelukswoorden op rood papier in zwarte inkt. Ze vinden hun oorsprong in de perzikhouten amuletten, en keizer Meng Chang van het latere Shu-koninkrijk tijdens de Vijf Dynastieën schreef het eerste Chinese chunlian. Het ophangen van chunlian is een van de belangrijkste rituelen van het Lentefestival, waarbij rood vreugde symboliseert en kwade geesten verdrijft. "Hemel versus aarde, regen versus wind" vormt de basisregel voor coupletten. De kalligrafie van chunlian toont de dagelijkse toepassing van de Chinese kalligrafiekunst en is een van de meest visueel herkenbare culturele symbolen van China.

Overzicht

Chunlian zijn rode coupletten die tijdens het Chinese Lentefeest op deurposten worden geplakt. Ze worden met een penseel op rood papier geschreven en bevatten gelukswensen. Ze zijn een van de meest visueel herkenbare culturele symbolen van China. Aan de vooravond van het Lentefeest veranderen de straten en steegjes van China in een zee van rood – op elke deurpost prijken nieuwe rode chunlian met goede wensen voor het komende jaar. Chunlian zijn niet alleen feestelijke decoraties, maar ook een perfecte combinatie van Chinese kalligrafiekunst en literaire creatie. Een goede chunlian vereist zowel mooie kalligrafie als een strak parallellisme en diepzinnige betekenis.

Het ophangen van chunlian is een van de belangrijkste rituelen voor Chinezen tijdens het Lentefeest. Op de 29e of 30e dag van de twaalfde maand van de maankalender halen mensen de oude chunlian van het afgelopen jaar naar beneden en plakken nieuwe. Dit proces heet 'het oude vaarwel zeggen en het nieuwe verwelkomen' – het verwijderen van de oude chunlian betekent afscheid nemen van de tegenslagen en ongeluk van het afgelopen jaar, terwijl het ophangen van nieuwe chunlian staat voor het verwelkomen van geluk en voorspoed in het nieuwe jaar.

Historische oorsprong

De voorloper van de chunlian was de oude 'taofu' (perzikhouten amulet). De oude Chinezen geloofden dat perzikenhout de kracht had om kwade geesten af te weren en onheil te voorkomen. Daarom hingen ze tijdens het Lentefeest twee planken van perzikenhout aan weerszijden van de deur, met daarop de namen van de deurgoden Shen Shu en Yu Lei om boze geesten te verdrijven. Dit is de oorsprong van de taofu. De beroemde versregel van Wang Anshi, "Op duizenden deuren en tienduizenden huizen schijnt de stralende zon, altijd vervangt men de oude taofu door nieuwe", beschrijft precies deze scène van het vervangen van de taofu tijdens het Lentefeest.

Het eerste echte chunlian-couplet in de Chinese geschiedenis verscheen tijdens de periode van de Vijf Dynastieën en Tien Koninkrijken, in het koninkrijk Later Shu. In het jaar 964 gaf keizer Meng Chang van Later Shu opdracht om voor het Lentefeest een couplet op een perzikenhouten plank te schrijven. Hij schreef zelf: "Nieuwjaar ontvangt de overgebleven zegeningen, het mooie feest wordt de Lange Lente genoemd." Dit wordt beschouwd als het eerste chunlian-couplet in de Chinese geschiedenis.

Tijdens de Ming-dynastie begon de gewoonte om chunlian op te hangen zich over het hele land te verspreiden. Naar verluidt hield keizer Hongwu van de Ming-dynastie erg van chunlian. Hij schreef ze niet alleen zelf, maar eiste ook dat elk huishouden in Nanjing chunlian moest ophangen. Tijdens een incognito-inspectie ontdekte hij eens dat een huishouden geen chunlian had opgehangen. Na navraag bleek dat het gezin varkens castreerde en niet kon schrijven. Keizer Hongwu schreef persoonlijk een couplet voor hen: "Met beide handen splijt je de weg van leven en dood, met één mes snijd je de wortel van goed en kwaad door." Sindsdien werd het ophangen van chunlian een landelijke Lentefeesttraditie.

Regels voor Chunlian

De basisregel voor het schrijven van chunlian is parallellisme (duizhang) – hemel correspondeert met aarde, regen met wind, vasteland met de wijde hemel, bergbloemen met zeebomen. Het laatste karakter van de bovenste regel moet een 'ze'-toon zijn (3e of 4e toon), en het laatste karakter van de onderste regel moet een 'ping'-toon zijn (1e of 2e toon). Hoewel deze regels strikt zijn, is het juist deze schoonheid van metrum en vorm die chunlian tot een van de meest verfijnde kunstvormen in de Chinese literatuur maakt.

Klassieke Chunlian

Kalligrafie en Chunlian

Chunlian zijn de meest wijdverbreide dagelijkse toepassing van Chinese kalligrafie. Elk jaar vóór het Lentefeest organiseren kalligrafen en culturele instellingen overal activiteiten waar chunlian worden geschreven en als zegen worden weggegeven. Kalligrafen dopen hun penseel in donkere inkt en schrijven met zwierige bewegingen op rood papier, waarna prachtige chunlian tevoorschijn komen. Kaishu (regelmatig schrift) is statig, Xingshu (lopend schrift) is vloeiend, Caoshu (cursief schrift) is wild – verschillende kalligrafiestijlen geven chunlian een verschillende artistieke uitstraling.

De laatste jaren zijn er veel gedrukte chunlian op de markt verschenen – met uniforme lettertypen, prachtige patronen en lage prijzen. Maar veel Chinezen geven nog steeds de voorkeur aan handgeschreven chunlian – zij vinden dat handgeschreven chunlian warmte en menselijkheid hebben. De unieke textuur van inkt die in rood papier uitvloeit, kan door geen enkel drukwerk worden vervangen.

Culturele invloed

Chunlian zijn niet alleen populair in China, maar hebben zich ook verspreid over de hele Chinese karaktersculturele kring. In Chinese gemeenschappen in Zuid-Korea, Japan, Vietnam, Singapore en andere plaatsen wordt de gewoonte om chunlian op te hangen nog steeds in ere gehouden. Het beeld van rode achtergrond met zwarte karakters is het meest opvallende visuele symbool van het Chinese Nieuwjaar geworden wereldwijd – waar men ook rode achtergrond met zwarte karakters op deurcoupletten ziet, de hele wereld weet dat het Chinese Nieuwjaar is aangebroken.

Referenties

1. Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/春联
2. Wikipedia: https://zh.wikipedia.org/zh-cn/春联
3. Chinese kalligrafie: https://baike.baidu.com/item/对联
4. Lentefeesttradities: https://baike.baidu.com/item/春节