Chinese theecultuur

Synopsis

De Chinese theecultuur heeft een geschiedenis van duizenden jaren, en het "Theeklassiek" van de theesage Lu Yu is 's werelds eerste monografie over thee. In 2022 werden de traditionele Chinese theemaaktechnieken opgenomen in de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid, met 44 projecten uit 15 provincies. De zes grote theecategorieën - groene thee, zwarte thee, oolongthee, witte thee, gele thee en donkere thee - hebben elk hun eigen kenmerken. West Lake Longjing, Yunnan Pu'er, Wuyi Rock Tea en Anxi Tieguanyin zijn bekende vertegenwoordigers van thee. De Thee-Paardenroute verbond China met het buitenland, en thee is het visitekaartje van de Chinese cultuur naar de wereld.

Overzicht

China is 's werelds eerste land waar theeplanten werden geteeld en thee werd geproduceerd, en de theecultuur heeft er een geschiedenis van duizenden jaren. Thee is een van de zeven dagelijkse levensbehoeften (brandhout, rijst, olie, zout, sojasaus, azijn en thee) voor Chinezen en is diep verweven in hun dagelijks leven. Van het werk "The Classic of Tea" door de theeheilige Lu Yu uit de Tang-dynastie tot de opname van de traditionele Chinese theeproductietechnieken op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed in 2022, heeft de theecultuur een compleet en verfijnd cultureel systeem gevormd, van teelt en pluk tot productie en consumptie.

Het unieke van de Chinese theecultuur is dat het niet alleen een manier is om een drank te maken en te consumeren, maar ook een levensesthetiek en spirituele beoefening. Chinezen hechten bij het drinken van thee belang aan goede thee, goed water, goed servies en een goede omgeving – goede thee moet gezet worden met goed water, geserveerd in goed servies en gedronken worden in een goede omgeving. Deze extreme aandacht voor kwaliteit heeft geleid tot de ontwikkeling van een unieke Chinese theeceremoniecultuur. In november 2022 werden de traditionele Chinese theeproductietechnieken en bijbehorende gebruiken opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed, waarbij 44 nationale immaterieel-erfgoedprojecten uit 15 provincies, autonome regio's en steden betrokken zijn.

Zes Grote Thee Categorieën

Groene thee is de meest geproduceerde en meest geconsumeerde theecategorie in China. West Lake Longjing is de meest beroemde variëteit binnen de groene thee, geproduceerd in de heuvels rond het West Lake in Hangzhou. Longjing-thee staat bekend om zijn vier unieke kenmerken: groene kleur, rijke geur, zoete smaak en mooie vorm. De meest kostbare Longjing wordt geplukt rond het Qingming-festival – op dit moment zijn de theeknoppen net ontloken en hebben ze na een winterrust de rijkste voedingsstoffen opgeslagen. De traditionele bereiding van Longjing-thee vereist het voortdurend roerbakken van de bladeren met de hand in een hete ijzeren wok, zodat de thee plat, glad en smaragdgroen wordt.

Pu'er-thee is het meest unieke bestaan onder de Chinese theesoorten. In tegenstelling tot de meeste theeën die vers moeten zijn, wordt Pu'er-thee beter met de leeftijd – na geschikte opslag en fermentatie wordt de smaak voller, ronder en met een langdurige zoete nasmaak. Hoogwaardige, verouderde Pu'er-thee kan voor astronomische prijzen worden verkocht en wordt 'drinkbaar antiek' genoemd. In september 2023 werd het culturele landschap van de oude theebossen van Jingmai Mountain in Pu'er, Yunnan, opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Dit is 's werelds eerste thee-gerelateerde werelderfgoedsite.

Historische Ontwikkeling

Lu Yu's "The Classic of Tea" is 's werelds eerste monografie over thee. Het boek is verdeeld in drie delen met in totaal tien hoofdstukken en behandelt systematisch de herkomst, pluk, productie, bereiding en consumptiemethoden van thee. Lu Yu wordt door latere generaties vereerd als de theeheilige. In Tianmen, Hubei, waar hij "The Classic of Tea" schreef, staat nog steeds een paviljoen ter herdenking van hem en zijn werk. Na de Tang-dynastie evolueerde thee van een medicinale plant officieel tot een cultureel medium.

Thee en Leven

De manier waarop Chinezen thee drinken, varieert per regio en theesoort. Mensen in het noorden houden ervan bloementhee (zoals jasmijnthee) te zetten in een grote theemok, waarbij het gaat om gemak en ongedwongenheid. Kantonezen houden van 'yum cha' (ochtendthee drinken) met 'yizhong liangjian' (een pot thee en twee stomen dim sum), waarbij het gaat om ontspanning en sociaal contact. De 'gongfu'-thee van de Fujianese mensen is het meest verfijnd, waarbij Oolong-thee wordt gezet in een Yixing-theepot of een gaiwan, met de trektijd voor elke infusie tot op de seconde nauwkeurig – hier gaat het om vaardigheid en smaak. De 'gaiwan'-thee van de Sichuanese mensen is het meest alledaags: zittend op een bamboestoel, een gaiwan vasthoudend, met de benen over elkaar – hier gaat het om comfort en gemoedsrust.

Wereldwijde Verspreiding

Thee verspreidde zich vanuit China over de wereld en beïnvloedde de mondiale eetcultuur diepgaand. Via de Thee-Paardenroute bereikte thee Tibet, Mongolië en Centraal-Azië, waar het een onmisbare dagelijkse drank werd. Via de Maritieme Zijderoute bereikte thee Europa, waar het een theehausse in Groot-Brittannië veroorzaakte en de 'afternoon tea'-cultuur deed ontstaan. Via de 'Wanli Chadao' (Lange Theeroute) werd thee vanuit Fujian via Mongolië naar Rusland vervoerd, waar het de nationale drank van de Russen werd. Thee is een van de meest succesvolle visitekaartjes van de Chinese cultuur naar de wereld.

Referenties

1. UNESCO Immaterieel Erfgoed Lijst: https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-tea-processing-techniques-and-associated-social-practices-in-China-01884
2. Chinees Immaterieel Cultureel Erfgoed Netwerk: https://www.ihchina.cn
3. Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/中国茶文化
4. Lu Yu "The Classic of Tea": https://baike.baidu.com/item/茶经