Synopsis
《Kırmızı Fenerler Yüksekte Asılı》 Zhang Yimou'nun 1991 yılında yönettiği, Su Tong'un "Bir Sürü Kadın" adlı romanından uyarlanan ve Gong Li'nin başrolde oynadığı bir klasik filmdir. Film, Cumhuriyet döneminde genç bir kadının zengin bir tüccarın dördüncü eşi olmaya zorlanması ve derin avlulu bir konakta yaşadığı trajik kaderini anlatır. Film, Venedik Film Festivali'nde Gümüş Aslan ödülü kazanmış ve En İyi Yabancı Film dalında Oscar'a aday gösterilmiştir.
Genel Bakış
"Kırmızı Fenerler" ünlü yönetmen Zhang Yimou'nun 1991 yılında yönettiği, Su Tong'un "Kadınlar ve Cariyeler" adlı romanından uyarlanan klasik bir filmdir. Gong Li, He Saifei, Cao Cuifen ve Jin Shuyuan'ın başrollerini paylaştığı film, Cumhuriyet döneminde genç bir kadın olan Song Lian'ın zorla zengin bir tüccarın dördüncü eşi olması ve derin bir konakta diğer eşlerle lütuf için rekabet etmesinin trajik kaderini anlatır.
Film, Zhang Yimou'nun en fazla uluslararası etkiye sahip eserlerinden biridir. 1991 Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Gümüş Aslan ödülünü kazanmış, En İyi Yabancı Film dalında Oscar'a aday gösterilmiş ve ayrıca BAFTA En İyi Yabancı Film ödülünü almıştır. Douban puanı 8.8'dir.
Konu Özeti
Hikaye, 1920'lerin Kuzey Çin'inde geçer. Üniversite öğrencisi Song Lian'ın (Gong Li) babası öldükten sonra, ailesi yoksullaşır ve o, ellili yaşlarındaki Bay Chen'in dördüncü eşi olmak üzere Chen ailesinin büyük konağına gelin gider.
Chen Konağı'ndaki katı hiyerarşik düzende, her eşin kendi avlusu vardır ve Bay Chen'in her gece hangi eşi seçtiği, o eşin avlusuna bir kırmızı fener asılarak belli olur. Fener yakma, ayak ovma, yemek seçme gibi ritüelleşmiş kurallar, her eşin statüsünü ve muamelesini belirler.
Song Lian başlangıçta modern eğitim almış, bu feodal sisteme karşı çıkan bir aydın kadındır. Ancak zamanla, eşler arasındaki entrika girdabına sürüklenir. Büyük Eş Yuru (Jin Shuyuan) duygusuz ve acımasız, İkinci Eş Zhuoyun (Cao Cuifen) tatlı dilli ama hançer yürekli, Üçüncü Eş Meishan (He Saifei) ise gösterişli ve zorbadır. Dört eş, Chen Konağı'nın bu hapishanesinde sessiz ama acımasız bir mücadeleye girişir.
Sonunda, Song Lian bu mücadelede yavaş yavaş çöküş yaşar. Üçüncü Eş Meishan'ın zina yaptığı ortaya çıkıp öldürülmesiyle gelen trajik son, feodal sistemin kadınlar üzerindeki acımasız baskısını gözler önüne serer. Filmin sonunda, Chen ailesi beşinci bir eş almak için yine süslenip püslenirken, Song Lian'ın zihinsel sağlığı tamamen çökmüştür.
Oyuncu Kadrosu
| Karakter | Oyuncu | Notlar |
|---|---|---|
| Song Lian (Dördüncü Eş) | Gong Li | Başrol, modern eğitim almış üniversiteli kadın |
| Meishan (Üçüncü Eş) | He Saifei | Pekin Operası kökenli, gösterişli karakter |
| Zhuoyun (İkinci Eş) | Cao Cuifen | Tatlı dilli ama hançer yürekli, derin hesapları olan |
| Yuru (Büyük Eş) | Jin Shuyuan | Duygusuz ve acımasız, en yüksek statülü |
| Bay Chen | Ma Jingwu | Chen Konağı'nın reisi, film boyunca yüzü tam görünmez |
Sanatsal Başarılar ve Ödüller
"Kırmızı Fenerler"in sanatsal başarıları birçok yönden kendini gösterir:
Görsel Estetik: Zhang Yimou, imza niteliğindeki renk kullanımıyla kırmızı fenerleri temel görsel sembol olarak kullanır. Kırmızı fenerler gücü ve lütfu simgelerken, Chen Konağı'nın kapalı avlu mimarisi feodal sistemin kadınları hapsedişini simgeler. Görüntü yönetmeni Zhao Xiaoding'in kamera dili kesin ve ölçülüdür, bolca kullanılan simetrik kompozisyonlar hiyerarşik düzenin baskıcı hissini güçlendirir.
Sembolizm: Filmdeki "fener yakma" ritüeli filmin temel metaforudur. Kırmızı fenerlerin yanıp sönmesi kadınların itibarının yükselişini ve düşüşünü temsil ederken, "ayak ovma" detayı kadınların bir eşya/oyuncak gibi görülmesinin trajedisine işaret eder.
Başlıca Ödüller:
- 1991 Venedik Uluslararası Film Festivali Gümüş Aslan Ödülü
- 1992 Oscar (Akademi) Ödülleri En İyi Yabancı Film Adaylığı
- 1992 İngiliz Film ve Televizyon Sanatları Akademisi (BAFTA) En İyi Yabancı Film Ödülü
- 1992 İtalyan David di Donatello Ödülleri En İyi Yabancı Film
Kültürel Etki
"Kırmızı Fenerler", "Kızıl Darı Tarlaları"ndan sonra uluslararası alanda büyük başarı elde eden bir diğer Çin filmidir. Filmin feodal toplumdaki kadın kaderini derinlemesine ortaya koyuşu, onu Çin feminist sinemasının önemli temsilcilerinden biri yapmıştır.
Dikkat çekici bir nokta, filmin Çin anakarasında gösterime girmesinin sansür sürecinden geçmiş olması ve bazı hassas sahnelerin (örneğin Meishan'ın ölüm sahnesi) kesilmesidir. Buna rağmen film, Çin sinema tarihinin en fazla uluslararası etkiye sahip eserlerinden biri ve yabancı izleyicilerin Çin tarihini ve kültürünü anlaması için klasik bir pencere olmaya devam etmektedir.
Filmde Gong Li'nin performansı, kariyerinin başyapıtlarından biri olarak kabul edilir. O, direnişten boyun eğişe ve oradan da çöküşe giden aydın bir kadın karakterini derinlemesine canlandırmıştır.
Referanslar
- Douban Film - Kırmızı Fenerler (1991): movie.douban.com/subject/1293002
- Baidu Baike - Kırmızı Fenerler: baike.baidu.com/item/大红灯笼高高挂
- Wikipedia - Raise the Red Lantern: en.wikipedia.org/wiki/Raise_the_Red_Lantern
- Su Tong, "Kadınlar ve Cariyeler", Shanghai Literature and Art Publishing House
- Venedik Film Festivali Resmi Web Sitesi
Stills & Gallery
Comments (0)