Sống

Synopsis

Bộ phim bi kịch gia đình hoành tráng do Trương Nghệ Mưu đạo diễn, với sự tham gia của Cát Ưu và Củng Lợi, được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Dư Hoa. Trải dài qua nửa thế kỷ lịch sử Trung Quốc, phim kể về những đau khổ và sự kiên cường của những con người nhỏ bé trong dòng chảy thời đại. Đoạt Giải thưởng Ban giám khảo Liên hoan phim Cannes, Cát Ưu giành danh hiệu Nam diễn viên xuất sắc nhất tại Cannes.

Tổng quan

"Cuộc Sống" (To Live) là bộ phim Trung Quốc năm 1994 do đạo diễn Trương Nghệ Mưu thực hiện, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Dư Hoa, kịch bản do Lư Oa và Dư Hoa hợp soạn. Phim có sự tham gia diễn xuất chính của Cát Ưu và Củng Lợi, thời lượng 132 phút. Điểm đánh giá trên Douban lên tới 9.3, IMDb 8.3. Bộ phim đã giành được Giải thưởng của Ban giám khảo tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 47, Cát Ưu với vai Phú Quý đã đoạt giải Nam diễn viên xuất sắc nhất, trở thành tài tử điện ảnh người Hoa đầu tiên đoạt giải tại Cannes.

Bộ phim lấy bối cảnh Trung Quốc từ những năm 1940 đến 1970, thông qua những thăng trầm của một gia đình bình thường, phản ánh số phận của những con người nhỏ bé trong các giai đoạn lịch sử như nội chiến, Đại nhảy vọt, Cách mạng Văn hóa. Mặc dù từng bị cấm chiếu trong nước, nhưng nó được công nhận là đỉnh cao sự nghiệp đạo diễn của Trương Nghệ Mưu và là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc.

Tóm tắt nội dung

Câu chuyện diễn ra tại một thị trấn nhỏ vùng Giang Nam vào những năm 1940. Cậu ấm nhà giàu Từ Phú Quý (Cát Ưu đóng) nghiện cờ bạc, ngày ngày la cà sòng bạc. Vợ là Gia Trân (Củng Lợi đóng) nhiều lần khuyên can không được, cuối cùng bế con gái Phụng Hà rời bỏ anh ta. Tối hôm đó, Phú Quý đánh bạc thua sạch gia sản cho chủ gánh hát rối bóng Long Nhị, cha anh ta tức giận mà chết.

Không còn gì, Phú Quý cuối cùng đã tỉnh ngộ, quyết tâm sửa đổi. Gia Trân biết chuyện liền dẫn hai con trở về bên anh, cả gia đình nương tựa nhau trong cảnh nghèo khó. Tuy nhiên, những đòn giáng của số phận ập đến liên tiếp: trong nội chiến, Phú Quý bị quân đội Quốc Dân Đảng bắt đi lính, thoát chết trở về nhà; thời kỳ Đại nhảy vọt, con trai Hữu Khánh chết vì tai nạn; trong Cách mạng Văn hóa, con gái Phụng Hà chết do sự cố y tế khi sinh khó.

Dù trải qua những đau khổ khó tưởng tượng, Phú Quý và Gia Trân vẫn kiên cường sống. Bộ phim lấy nghệ thuật rối bóng làm sợi chỉ xuyên suốt, tượng trưng cho chủ đề cuộc đời như vở diễn, số phận vô thường. Kết thúc phim, Phú Quý già nói với cháu trai câu nói vừa đau lòng vừa đầy sức mạnh: "Gà nuôi lớn thành ngỗng, ngỗng nuôi lớn thành dê, dê nuôi lớn, bò sẽ đến, ngày tháng sẽ ngày càng tốt hơn."

Dàn diễn viên

Giải thưởng

Ảnh hưởng văn hóa

"Cuộc Sống" được công nhận là một trong những tác phẩm quan trọng nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Bộ phim thể hiện đề tài lịch sử nặng nề bằng thủ pháp cực kỳ kiềm chế, không tố cáo, không kích động cảm xúc, nhưng lại khiến khán giả cảm nhận được sự chấn động lớn trong sự bình lặng. Nguyên tác tiểu thuyết của Dư Hoa vốn đã có giá trị văn học rất cao, còn sự chuyển thể của Trương Nghệ Mưu đã mang đến cho câu chuyện biểu đạt hình ảnh cụ thể hơn.

Cát Ưu đã đóng góp một trong những màn trình diễn xuất sắc nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Anh diễn tả trọn vẹn quá trình dài đời người của Phú Quý từ chàng trai phong độ đến ông lão già nua suy bại, mỗi giai đoạn đều có ngôn ngữ cơ thể và chi tiết biểu cảm hoàn toàn khác biệt. Đây cũng là lý do cơ bản giúp anh đánh bại nhiều đối thủ quốc tế để đoạt giải tại Cannes.

Yếu tố rối bóng trong phim mang tính biểu tượng cao. Rối bóng là kế sinh nhai duy nhất của Phú Quý, cũng là nhân chứng cho những thăng trầm cuộc đời anh. Khi chiếc hòm rối cuối cùng bị đốt, nó tượng trưng cho sự kết thúc của thời đại cũ; còn khi Phú Quý biểu diễn với chiếc hòm rỗng cho cháu trai, lại tượng trưng cho sự tiếp nối bền bỉ của sức sống.

Tài liệu tham khảo

1. Douban Movie: Cuộc Sống
2. Wikipedia: To Live (1994 film)
3. Baidu Baike: Cuộc Sống
4. IMDb: To Live